Sai cái tuần đầu tiên trở lại quê hương, sau khi hắn được họ hàng đưa đi thăm viếng những nơi có phong cảnh đẹp hay nổi tiếng, sau khi hắn đã quen với khí hậu nóng cháy da và sự ngạc nhiên khi bị đánh thức bởi tiếng gà gáy và được tất cả mọi người gọi bằng tên Huáscar (đây cũng là tên Dominic của hắn mà hắn đã lãng quên), sau khi hắn không chịu tin rằng những người di dân cho dù có ở xứ người lâu đời vẫn mang trong lòng họ một lời thầm kín, rằng nơi này không phải là chỗ của bạn và họ không phải là người của chúng tôi, sau khi hắn đi chừng năm chục hộp đêm và bởi vì hắn không thể khiêu vũ salsa, merengue, hay bachata nên hắn chỉ ngồi uống Presidentes trong khi Lola và các anh em họ của hắn làm cháy bỏng sân khiêu vũ, sau khi hắn đã phải giải thích với mọi người cả trăm lần là hắn đã tách rời chị của hắn từ lúc mới sinh ra, sau khi hắn bỏ ra vài buổi sáng một mình ngồi viết, sai khi hắn đem tất cả tiền để thuê taxi trong túi cho những người ăn xin và phải gọi Pedro Pablo đón hắn về, sau khi hắn nhìn thấy trẻ em chừng bảy tuổi không áo không giày đánh nhau để dành thức ăn thừa hắn bỏ lại trên đĩa ở một tiệm cà phê lộ thiên, sau khi mẹ hắn đưa tất cả mọi người đi ăn tối ở Zona Colonial và bọn bồi bàn cứ lấm la lấm liếc họ (Coi chừng đấy, Mẹ, Lola nói, có lẽ tụi nó tưởng mẹ là người Haiti - Ở đây chỉ có một người Haiti và người đó chính là con, con gái cưng, bà đáp lại), sau khi một ông già gầy giơ xương nắm cả hai tay của hắn chỉ để xin một xu, sau khi chị hắn nói, Em tưởng thế này là tệ à, em phải nhìn thấy ở mấy cái xóm của phu rừng mía cơ, sau khi hắn đến thăm Baní một ngày (nơi làng quê mà bà La Inca đã lớn lên) và sau khi hắn đã đi cầu vào trong hố và lau hậu môn bằng lõi ngô - bây giờ mới thật là chuyện hay, hắn viết trong nhật ký - sau khi hắn bắt đầu quen với những quay cuồng đến nỗi khó tin là có thật của cuộc sống ở La Capital - trẻ em, cảnh sát, sự nghèo khó thảm hại, mấy cái tiệm Dunkin’s Donuts, ăn mày, người Haiti bán lạc rang ở các ngã tư đường phố, cái nghèo không thể tưởng tượng được, đám du khách đáng ghét tràn ngập tất cả các bãi biển, những quyển tiểu thuyết của Xica da Silva tả đám con gái địa phương cứ mỗi năm giây lại cởi truồng mà Lola và các cô em họ đem ra nhạo báng, những buổi chiều đi bộ trên Conde, lại thấy cái nghèo tả tơi, đường phố ứ nghẹn và đa số nhà trong phố là những túp lều bằng những tấm thiếc đã rỉ sét, đám đông mà hắn len lỏi chung quanh sẽ dẫm nát đè bẹp hắn nếu hắn dừng lại không di chuyển, những người canh gác gầy gò đứng trước cửa tiệm với những cây súng đã hỏng, âm nhạc và những câu nói đùa tục tĩu hắn nghe trên đường phố, cái nghèo thê thảm, bị đẩy vào góc của mông concho bằng cái sức nặng của bốn người khách, những cái đường hầm mới đào sâu vào trong đất có quặng nhôm, những bảng hiệu cấm xe lừa chạy vào những con đường hầm ấy - sau khi hắn đi viếng Boca Chica, Villa Mella và ăn quá nhiều chicharrones[1] đến độ phải nôn mửa ở ven đường - bây giờ, chú Rudolfo nói, mới thật là vui - sau khi chú Carlos Moya mắng hắn đã đi chơi về quá trễ, sau khi bà của hắn mắng hắn đã đi chơi về quá trễ, sau khi anh em họ của hắn cũng mắng hắn đã đi chơi về quá trễ, sau khi hắn lại nhìn thấy vẻ đẹp không thể nào quên của Cibao, sau khi hắn nghe tất cả những mẩu chuyện về mẹ hắn, sau khi hắn thôi không còn trầm trồ về số lượng quá nhiều những tấm bảng tuyên truyền chính trị treo lên tất cả những vách tường còn chỗ trống - đồ trộm cướp, mẹ hắn tuyên bố, đứa nào như đứa ấy - sau khi người chú hay xoa đầu hắn, người đã bị tra tấn thời Balaguer lên ngôi, đến và cãi nhau dữ dội với chú Carlos Moya về một đề tài chính trị (sau khi cả hai người đều say), sau khi hắn bị phỏng nắng lần đầu tiên ở Boca Chica cái lần hắn bơi ở biển Caribe, sau khi chú Rudolfo cho hắn hút cần sa đến say bí tỉ, sau khi hắn nhìn thấy lần đầu một người Haiti đá một đứa nhỏ bởi vì các đấng nhà ta cho rằng chúng “hôi hám”, sau khi hắn sắp điên người vì tất cả những cái đẹp hắn đã nhìn thấy, sau khi hắn giúp mẹ hắn gắn hai máy điều hòa không khí mới và làm dập ngón tay đến độ móng tay bị bầm đen, sau khi quà hắn mang về được phân phối đâu vào đấy, sau khi Lola giới thiệu hắn với người bạn trai cô yêu lúc mới lớn, bây giờ cũng là người sống ở thủ đô, sau khi hắn đã xem ảnh của Lola mặc đồng phục của trường tư, một cô gái rất cao ới đôi mắt rất buồn, sau khi hắn mua hoa đi viếng mộ người giúp việc hạng nhất của bà hắn, người đã săn sóc hắn khi hắn còn bé, sau khi hắn bị đi tiêu chảy dữ dội đến độ hắn chảy nước dãi sau mỗi lần đi tiêu, sau khi hắn đến thăm tất cả những viện bảo tàng bỏ túi trong thủ đô với chị hắn, sau khi hắn không còn thất vọng khi mọi người gọi hắn là thằng béo, hay còn tệ hơn gringo[2], sau khi hắn bị bắt phải trả giá cắt cổ cho tất cả những thứ hắn mua, sau khi bà La Inca cầu nguyện cho hắn mỗi sáng, sau khi hắn bị cảm bởi vì bà của hắn mở máy lạnh quá lạnh, hắn quyết định thật bất ngờ và không có gì báo trước, hắn sẽ ở lại Đảo cho đến hết mùa hè với mẹ và chú của hắn. Hắn sẽ không trở về Mỹ với Lola. Quyết định này đã đến với hắn trong một đêm hắn đang ở ngoài hải cảng nhìn mông lung ra ngoài đại dương. Có gì chờ tôi ở Paterson chứ? Hắn muốn biết. Hắn không dạy học mùa hè và hắn có mang tất cả những quyển vở để ghi chép. Ý kiến này nghe cũng khá hay, chị hắn nói. Em cần sống ở quê hương một ít lâu. Không biết chừng em sẽ tìm được một cô bạn gái đáng yêu. Hắn có cảm giác đây là một chuyện làm đúng, có thể giúp hắn tìm lại thanh thản trong tâm hồn sau những năm tháng buồn bã. Mẹ hắn có vẻ không tán thành ý kiến này nhưng bà hắn, La Inca xua tay ngăn mẹ hắn không cho nói tiếp. Cháu trai, cháu có thể ở đây suốt đời. (Mặc dù hắn thấy chuyện thật là kỳ lạ bởi vì bà bắt hắn đeo thánh giá ngay lập tức.)

Vì thế, sau khi Lola bay trở về Mỹ (em phải giữ gìn cẩn thận nhé, ông Tướng) và nỗi sợ hãi lẫn sung sướng của lần trở lại đã dần tan biến, sau khi hắn bắt đầu ở yên chỗ trong nhà bà, căn nhà những người sống ở hải ngoại đã gửi tiền về để xây lên, hắn cố suy nghĩ mình nên làm những gì cho hết mùa hè. Bởi vì Lola đã đi rồi và những mơ tưởng hoang đường của hắn về một cô bạn gái người hải đảo có vẻ như một câu chuyện giễu cợt xa vời - Hắn là ai, là cái thớ gì cơ chứ? Hắn không thể khiêu vũ, hắn không có của cải bất hợp pháp, hắn không ăn diện, hắn chẳng đẹp trai, hắn không từ Âu châu đến, hắn không thể nào được ngủ với các cô gái Đảo - sau khi hắn bỏ ra một tuần ngồi viết và (mỉa mai làm sao) từ chối lời rủ rê của mấy thằng anh em họ đòi đưa hắn đi chơi điếm phải chừng năm mươi lần, Oscar đâm ra yêu một puta (cô điếm) hết thời đã bắt đầu về hưu.

Tên ả là Ybón Pimentel. Oscar xem ả như một ngôi sao sáng của cuộc đời thật sự của hắn.

❀ ❀ ❀

[1] Da heo ướp gia vị phơi khô rồi chiên

[2] Ám chỉ người Mễ Tây Cơ