Hắn học trung học ở Don Bosco, trường Trung học Kỹ thuật nằm trong thành phố dành riêng cho nam sinh người Công giáo, chất đầy đến mái nhà vài trăm thằng con trai nghịch ngợm và không biết tự chủ, vì thế đối với Oscar, một thằng bé béo phệ, con mọt sách rất đam mê truyện khoa học giả tưởng, bị lạc lõng trong trường này là một nguồn thống khổ vô tận. Theo Oscar, trung học tương đương với những cảnh tượng khổ sở thời Trung cổ, như là một thứ đồ không được dùng đến bị gạt qua một bên, phải chịu những trận bị ném đồ vật vào người và những cơn thịnh nộ của đám giặc vừa điên vừa đần - một kinh nghiệm đáng lẽ khi thoát khỏi cảnh ngộ này, hắn sẽ trở nên người tốt hơn, nhưng thực tế không như thế - và nếu có bài học nào hắn đã thu nhận từ những năm tháng khổ sở ấy, hắn cũng không nhận biết. Mỗi ngày hắn đến trường với tâm trạng của gã béo phệ cô đơn đầu óc đầy chữ nghĩa, và hắn chỉ có mong có ngày được giải thoát khỏi kiếp nô lệ này, khi ấy hắn sẽ không còn phải chịu đựng những cơn sợ khủng khiếp không bao giờ chấm dứt. Ê, Oscar, trên Hỏa tinh có mấy thằng “pêđê” không vậy? Hê, Kazoo[1], chụp cái này. Lần đầu tiên khi nghe cái từ hỏa ngục đần, hắn biết chính xác chỗ ấy ở đâu và ai ở trong ấy.

Năm lớp mười, Oscar thấy trọng lượng của mình tăng đến 110 ký (có khi nhảy vọt lên 118 ký nếu hắn đang cơn buồn bã chán đời, và điều này xảy ra rất thường xuyên). Mọi người, nhất là gia đình hắn, bắt đầu nhận thấy hắn là parigüayo[2], người ngoại cuộc, trong khu phố này. Hắn chẳng có cái duyên dáng trời cho, như những chàng trai Dominic bình thường, hắn cũng không thể dụ được một cô gái nếu bảo rằng không dụ được thì sẽ chết. Hắn không thể chơi bất cứ môn thể thao nào, ngay cả cờ domino cũng không biết đánh, tay chân lóng cóng vụng về, ném banh yếu xìu như con gái. Hắn không có khiếu về âm nhạc, không biết mua bán, khiêu vũ, thảo luận, không biết nói “ráp”, và nhất là không có người yêu. Nhưng khổ nhất là: hắn không có bộ mặt điển trai. Tóc của hắn hơi quăn chải phồng, kiểu dân Puerto Rico bắt chước người Phi châu, đeo lủng lẳng đôi mắt kính khổng lồ giống như hình cái còng số 8 - còn gọi là “dụng cụ chống ghệ”; Al và Miggs, hai đứa bạn vỏn vẹn của hắn nói thế - hắn để viền ria mép mỏng dính trông chẳng hấp dẫn tí nào, và khoảng cách giữa hai mắt của hắn rất ngắn làm cho hắn có vẻ như thằng khờ. Đôi mắt của Mingus. (Đây là cách hắn tự so sánh sau một ngày lục lọi trong đống đĩa hát của mẹ mình. Bà là người phụ nữ Dominic bảo thủ mà hắn biết trước kia đã có yêu một moreno cho đến khi bố hắn chấm dứt cái chương đặc biệt về tình yêu này.) Cháu có cặp mắt của ông ngoại, bà ngoại La Inca đã nói với hắn như thế khi hắn về thăm Dominic, điều này đáng lẽ phải làm người nghe thấy dễ chịu êm ái - ai mà chẳng thích giống dòng họ của mình? - trừ khi người thân nhân đặc biệt này đã chết trong tù.

Oscar ngay từ lúc còn bé đã là con mọt sách - loại trẻ con thích đọc Tom Swift, thích truyện tranh và xem phim Ultraman - nhưng đến trung học hắn tuyệt đối chỉ mê truyện khoa học giả tưởng mà thôi. Vào thời kỳ hầu hết chúng tôi còn đang học chơi đánh banh dội vào tường, búng đồng xu, lái xe của anh mình, hay lén bố mẹ mang mấy chai rượu mạnh vào phòng, hắn ngốn ngấu đều đặn tác phẩm của Lovecraft, Wells, Burroughs, Howard, Alexander, Herbet, Asimov, Bova, và Heinlein, và nói cho đúng, đọc cả những tác giả trước thời ấy nhưng đã bắt đầu bị lãng quên - EE “Doc” Smith, Stapedon, và tất cả tác phẩm về Doc Savage - hắn đọc ngấu nghiến hết quyển sách này đến quyển sách khác, từ tác giả này qua tác giả khác, từ thời kỳ này qua thời kỳ khác. (Đó cũng nhờ số may của hắn là ngân quỹ chi tiêu của thư viện ở Paterson rất thiếu thốn vì thế người ta vẫn còn giữ rất nhiều sách dành cho các con mọt sách khoa học giả tưởng từ nhiều thế hệ trước). Bạn không thể nào cạy hắn ra khỏi những chương trình tivi, phim, hay hoạt hình nếu những chương trình này có quái vật, phi thuyền, người hay vật hoá thân, những dụng cụ có thể phá hủy vũ trụ, định mệnh, phép nhiệm màu, kẻ xấu, hay người độc ác. Trong cuộc theo đuổi đơn độc này, Oscar bộc lộ sự thông minh vượt bực mà bà của hắn nhất quyết đó là di truyền từ bên dòng họ của mẹ. Có thể viết ngôn ngữ Elvish, có thể nói tiếng Chakobsa, có thể phân biệt Slan, Dorsai, và Lensman bằng những chi tiết sắc bén, biết về vũ trụ Mavel còn rõ ràng hơn Stan Lee, và là người si mê đến điên cuồng trò chơi đóng vai nhân vật. (Nếu như hắn có thể chơi game - trò chơi điện tử - là trúng số độc đắc rồi; nhưng mặc dù hắn có bộ Atari và Intellivision, hắn không có phản xạ đủ nhanh nhẹn để chơi.) Có lẽ, nếu hắn như tôi, biết giấu cái bản chất otaku[3] của hắn chì chắc cuộc đời hắn dễ thở hơn, nhưng hắn không làm được như thế. Cái chú khờ này mang cái vẻ mọt sách như một chiến sĩ Jedi mang thanh quang kiếm, hay là một Lensman đội vòng nữ trang của cô ta. Hắn không thể được xem như người Bình Thường, ngay cả khi đã cố gắng để được như thế[4].

Về mặt giao tiếp với xã hội, Oscar là người có khuynh hướng nội tâm, giờ thể dục hắn run lẩy bẩy vì sợ. Hắn thích xem những chương trình tivi của người Anh dành cho mọt sách như Doctor Who và Blake 7. Hắn có thể nói cho bạn biết sự khác biệt giữa chiến sĩ Veritech và Zentraedi, và thích dùng những chữ văn hoa như bất kiệt lực và hiện diện toàn cầu khi nói chuyện với những người chưa học hết trung học. Hắn là con mọt sách luôn trốn trong thư viện, rất ngưỡng mộ Tolkien, rồi đến Margaret Weis và Tracy Hickman (nhân vật hắn yêu thích nhất dĩ nhiên là Raistlin). Khi những năm tám mươi tiếp tục lặng lẽ trôi qua, lòng yêu thích này trở nên sự ám ảnh về Ngày Thế giới bị hủy diệt. (Không có phim nào, sách nào, hay các trò chơi nào có liên quan đến ngày tận thế mà hắn không xem, không đọc hay không chơi - Wyndham và Christopher và Gamma World là một vài tên tuổi mà hắn rất yêu thích). Nói như thế chắc là bạn đã có thể hình dung được. Cái bản tính mọt sách của hắn đã phá huỷ bất cứ cơ hội nhỏ nhặt nào để có được cái gọi là tình yêu tuổi hoa tuổi ngọc. Tất cả mọi người chung quanh đều trải qua nỗi lo sợ và niềm hạnh phúc của lần đầu tiên biết yêu, lần đầu tiên hẹn hò, cùng những nụ hôn đầu đời, trong khi Oscar ngồi mãi ở cuối lớp, phía sau cái màn hình máy vi tính của hắn và nhìn tuổi thanh xuân ngọc ngà trôi đi. Thật chán vô cùng khi bị bỏ rơi ở cái tuổi đang lớn, cũng giống như bị nhốt trong tủ kín trên hành tinh Venus lúc mặt trời xuất hiện lần đầu tiên sau suốt mấy trăm năm. Chuyện có lẽ chẳng quan trọng nếu hắn cũng giống như các tên mọt sách khác mà tôi quen. Các tên ấy chẳng mấy khi quan tâm đến bọn con gái, nhưng mà Chúa ơi, chú bé mọt sách này là một enamora, si tình, đắm đuối, lãng mạn, dễ yêu và yêu rất say mê. Hắn yêu âm thầm rất nhiều người ở khắp nơi trong thành phố. Mẫu con gái hắn yêu thường có tóc quăn, beo béo, không dè bỉu một người thua thiệt như hắn; và hắn, không thể nào ngừng mơ mộng về các cô. Sự rung cảm của hắn - một khối to lớn nặng nề bao gồm tình yêu, nỗi sợ hãi, nhớ nhung, mơ ước, và thèm khát xác thịt mà hắn sẵn sàng dâng tặng bất cứ cô gái nào ở gần hắn không kể gì hình dáng, tuổi tác, còn độc thân hay không - đã làm tan nát trái tim hắn hằng ngày những lần hắn đem trao tặng tình yêu. Mặc dù đây là toàn thể sức lực, là tình yêu của hắn; sự dâng hiến này chỉ là bóng ma bởi vì không có cô gái nào thật sự chú ý đến. Thỉnh thoảng họ rùn vai hay khoanh tay ngang ngực khi hắn đến gần, nhưng chỉ đến thế mà thôi. Hắn thường thầm khóc về mối tình của hắn dành cho cô này hay cô nọ, hay vào nhà vệ sinh hoặc phòng tắm để khóc mà không bị ai nghe hay nhìn thấy.

Nếu ở một nơi nào khác, cái thành tích bại trận với phụ nữ của hắn có thể được bỏ qua, nhưng chúng ta đang nói về một thằng bé người Dominic, trong một gia đình Dominic: đàn ông thì phải có nội lực thâm hậu như bom nguyên tử G, phải có khả năng lôi cuốn phụ nữ đến độ mỗi tay quàng một cô. Ai cũng chú ý đến việc hắn thiếu bạn gái và bởi vì họ là người Dominic, tất cả mọi người đều bàn về chuyện này. Chú Rudolfo của hắn (mới vừa được thả ra khỏi tù sau cái lần cuối cùng ông xin toà tha cho và hiện đang sống chung nhà với hắn ở đường Main) thật sự hào phóng với những lời dạy dỗ. Nghe này, chú bồ câu bé nhỏ: cháu phải chộp lấy một đứa con gái, và cho “nó” vào. Và tất cả mọi chuyện sẽ êm xuôi. Bắt đầu là cháu phải tự tin. Cầm lấy cái ấy, và cho nó vào. Chú Rudolfo đã có bốn đứa con với ba người đàn bà vì thế ông chắc chắn phải là chuyên gia trong việc “cho cái ấy vào”.

Mẹ hắn chỉ nói vỏn vẹn một câu. Con phải chú ý đến điểm và hạng của con. Và có những lúc bà nói chứa đầy ẩn ý: Con phải nên mừng vì không có cái may mắn của mẹ, con ạ.

May mắn gì? Chú của hắn hỏi mỉa mai.

Chẳng gì cả! Bà trả lời, mỉa mai không kém.

Còn Al và Miggs, bạn hắn? Mày lúc này lên cân nhiều quá đấy.

Còn bà ngoại hắn, La Inca? Cháu ạ, cháu là thằng bé nhân hậu nhất thế giới mà bà biết!

Lola, chị của Oscar, thì thực tế hơn. Bây giờ đã qua tuổi ngông cuồng - có cô gái Dominic nào mà chẳng thế? - Lola trở nên một cô gái Jersey rất bản lĩnh, một người chạy đua đường dài, biết lái xe và có xe, có tiền trong ngân hàng, dám mắng đàn ông là đồ chó, và có thể đánh gục bất cứ đứa con gái nào mà không chút ngượng ngùng. Khi Lola học lớp bốn, cô bị một người quen lớn tuổi tấn công, và chuyện này cả gia đình đều biết (còn thêm cả một vùng rộng lớn bao gồm Paterson, Union City, và Teaneck cũng biết), và sau khi trải qua cơn đau đến “xón đái”, biết phán đoán, bochinche, chuyện không may này đã làm cho Lola trở nên cứng rắn dày dạn hơn. Mới đây Lola cắt tóc ngắn - làm mẹ cô tức bực - một phần tôi nghĩ tại vì khi còn bé, cô đã để tóc dài qua khỏi mông, nguồn hãnh diện của cô, tôi nghĩ người tấn công cô cũng để ý và chiêm ngưỡng mái tóc này.

Oscar, Lola lặp đi lặp lại lời cảnh giác, em sẽ chết mà vẫn còn “trinh”, trừ khi em chịu thay đổi.

Bộ chị tưởng là em không biết thế sao? Chỉ cần năm năm như thế này và em dám đánh cuộc với chị là sẽ có người dùng tên em đặt cho tên nhà thờ.

Cắt tóc ngắn, bỏ cặp mắt kính, và tập thể dục đi. Rồi đem ném mấy quyển tạp chí hình cởi truồng đi. Trông chúng tởm quá, mấy tờ báo đó làm Mẹ phiền, và chúng sẽ khiến cho không cô nào muốn đi chơi với em.

Những lời khuyên có giá trị như vậy mà hắn cũng chẳng nghe. Hắn cố thử một vài lần đi tập thể dục, giơ chân lên, hít đất, đi bộ vòng vòng quanh phố buổi sáng sớm, những chuyện như thế, nhưng hắn để ý thấy tất cả mọi người đều có bạn gái và cảm thấy thất vọng rồi trở lại với chuyện ăn uống, mấy quyển Penthouses, thiết kế hang rồng và tự thương hại mình.

Em dường như bị dị ứng với sự chăm chỉ và bền bỉ, và Lola trả lời, Ha! Em chỉ bị dị ứng với cố gắng. 

Chuyện chẳng đến nỗi tệ bằng phân nửa cái tệ hiện nay nếu Paterson và những vùng lân cận, cũng như trường kỹ thuật Don Bosco, hay những truyện khoa học giả tưởng của các nhà văn nữ quyền thời những năm bảy mươi mà hắn thỉnh thoảng đọc - là một khu vực chỉ có toàn đàn ông con trai mà thôi. Paterson, tuy thế, cũng như New York và Santo Domingo, có rất nhiều phụ nữ. Paterson có nhiều cô gái điên, và nếu như thế không đủ xinh đẹp theo ý bạn thì thằng khỉ gió ạ bạn nên đi xa hơn về phía Nam đến Newark, Elizabeth, Jersey City, Oranges, Union City, West New York, Weehawken, Perth Amboy - một loạt thành phố được mọi người xem như Negrapolis One (Thành phố nhiều Phụ nữ Da đen hạng nhất). Hậu quả là hắn nhìn thấy “đàn bà con gái” - người Hispanic, người Caribe ở khắp nơi.

Hắn cũng chẳng được yên thân ngay trong nhà của hắn. Bạn gái của chị hắn luôn luôn đến chơi, có mặt thường trực ở nhà hắn. Khi các cô bạn này xuất hiện, hắn chẳng cần đến báo Penthouses. Bạn của chị hắn tuy không mấy thông minh nhưng các cô thật là ngon mắt: loại con gái Latinh thật khêu gợi chuyên cặp đôi với mấy anh chàng lực lưỡng, hay mấy anh chàng “cớm” Latinh đeo súng lủng lẳng bên hông. Các cô nàng này đều ở chung đội bóng chuyền, cao và khỏe như những con ngựa tơ, và khi cả đám rủ nhau chạy cho ấm người thì các cô là hiện thân của cái thiên đàng mà mấy tên khủng bố thường mơ ước. Những người đẹp đáng chú ý của quận Bergen là: Gladys một cô nàng hay tự quan trọng hoá mình, người than phiền không ngừng là ngực mình to quá, rằng rất có thể cô nàng sẽ kiếm được nhiều bạn trai bình thường nếu có bộ ngực nhỏ hơn; Marisol, được nhận vào MIT và rất ghét Oscar, nhưng lại là người mà Oscar thích nhất; Leticia, người mới di dân đến, nửa Haiti, nửa Dominic, sự pha trộn hai sắc dân mà đặc biệt chính quyền Dominic thề là không hề xảy ra, người nói với một giọng rất ngoại quốc, cô gái ngoan hiền đến độ ba lần liên tiếp từ chối không chịu ngủ với ba người bạn trai. Cũng chẳng mấy khó chịu nếu các cô gái này không coi Oscar như một tên vừa câm vừa điếc được dùng để canh giữ mấy bà vợ chẳng những lấy chung một chồng mà còn ở chung một nhà, ra lệnh cho hắn, sai vặt hắn, chế nhạo trò chơi của hắn và cả hình dáng của hắn nữa; chuyện càng trở nên khó chịu hơn, khi các nàng ong ong tường thuật những chi tiết thầm kín trong chuyện ái ân mà không kể gì đến sự hiện diện của hắn, trong lúc hắn ngồi trơ trơ trong bếp, tay cầm khư khư quyển Rồng mới xuất bản. Ê, hắn la lên, đề phòng trường hợp các cô không để ý, có một vị đàn ông đang ở trong này đấy nhé.

Đâu, người nào? Marisol nói một cách thản nhiên. Tôi chẳng thấy ai cả.

Khi các cô bàn chuyện là đám con trai Latinh có vẻ như chỉ thích con gái da trắng, hắn góp ý, Tôi thích con gái Tây Ban Nha, chỉ để cho Marisol có cơ hội trả lời một cách kinh bỉ. Tốt lắm Oscar. Chỉ tội một điều là không có đứa con gái Tây Ban Nha nào chịu thích “mi” cả.

Để cho hắn yên, Letica nói. Tôi nghĩ là cậu rất đáng yêu, Oscar à.

Vâng, đúng thế, Marisol cười to đảo mắt một vòng. Bây giờ có lẽ hắn sẽ viết một quyển tiểu thuyết về bạn đấy.

Những cô gái này là nữ thần của Oscar, chỗ tôn thờ của hắn, những thiếu nữ mà hắn thường mơ ước, những người đã làm hắn thèm muốn đến độ thủ dâm, những người đã trở nên nhân vật trong những câu chuyện nho nhỏ hắn viết. Trong nhiều giấc mơ, hắn thấy hoặc là hắn cứu họ khỏi tay những người đến từ hành tinh lạ, hoặc là hắn trở về xóm cũ khi đã trở nên giàu có và nổi tiếng - Hắn đấy! Một Steven King của người Dominic! - Thế rồi Marisol xuất hiện, trên tay cô nàng cầm một quyển sách của hắn đến để xin chữ ký. Oscar, xin anh hãy cưới em làm vợ. Oscar, khôi hài: Tôi rất tiếc, Marisol, tôi không cưới đàn bà vừa đanh đá vừa ngu. (Nhưng dĩ nhiên là hắn sẽ cưới.) Maritza thì hắn vãn còn lén nhìn ngắm từ đằng xa, hắn tin rằng một ngày, khi bom nguyên tử rơi (hay có một trận dịch xảy ra, hay họ sẽ bị dân Tripods xâm lăng) và văn minh nhân loại sẽ bị bôi xoá đi, hắn sẽ cứu nàng ra khỏi tay bọn ma đầu bị phóng xạ rồi cùng nhau góp nhặt những mảnh vụn của quốc gia Mỹ còn sót lại để xây dựng một ngày mai xán lạn hơn. Trong những cơn mơ mộng ngày tận thế này hắn luôn là một thứ Bác sĩ Savage của đồn điền chuối, một thiên tài tuyệt đỉnh biết tất cả các bộ môn võ thuật của thế giới và cách sử dụng vũ khí tuyệt hảo. Thật không phải là chuyện dễ dàng đối với một thằng đen chưa bao giờ bắn súng, chưa đấm ai cái nào, và thông minh đủ để đạt điểm SAT hơn một ngàn.

❀ ❀ ❀

[1] Một nhạc cụ đơn giản, giống như cái kèn, người ta phải hát vào nhạc cụ ấy để nó phát ra tiếng rung như nhạc đệm.

[2] Xem phần Chú thích Đặc biệt (3)

[3] Tiếng Nhật, ám chỉ những người mê truyện tranh đến độ nhập tâm.

[4] Xem phần Chú thích Đặc biệt (4)