Năm 1945 đáng lẽ phải là một năm quan trọng đối với Abelard và gia đình của ông. Hai bài viết của Abelard được xuất bản đã gây nhiều chú ý, một bài đăng trong đặc san danh tiếng – và bài thứ hai trong một đặc san bên ngoài Caracas, và ông nhận được rất nhiều lời ngợi khen, phải nói là ca tụng, từ vài bác sĩ trên lục địa. Chuyện thương mại ở hai siêu thị đang thuận lợi tốt đẹp. Đảo vẫn sung túc và tiếp tục phát triển sau chiến tranh và hàng hóa không ở lâu trên kệ. Nông trại của ông sản xuất và thu hoạch lợi tức; sự sụp đổ của giá hàng hóa nông nghiệp trên toàn thế giới vẫn chưa xảy ra. Abelard có rất nhiều thân chủ, thực hiện nhiều cuộc giải phẫu khó khăn với tài chính xác, hai cô con gái đang phát triển tốt đẹp (Jacquelyn đã được nhận vào trường nội trú ở Le Havre, năm sau sẽ bắt đầu – cơ hội để cô bé được trốn thoát); vợ ông và người tình của ông có vẻ yêu chiều ông hết lòng; ngay cả những người đầy tớ giúp việc cũng có vẻ hài lòng (Ông không bao giờ thật sự trò chuyện với họ). Nói chung, vị bác sĩ giỏi này nên vô cùng thỏa mãn với chính ông. Nên chấm dứt mỗi ngày bằng cách gác chân, ngậm một điếu xì gà ở khóe môi, nở một nụ cười thật rộng làm nhăn nét mặt giống như gấu của mình.
Đó là – chúng ta có dám nói không? – một cuộc đời tốt đẹp.
Nhưng nó không mãi như thế.
Trong tháng hai có một buổi đại lễ (mừng Ngày Độc Lập!) và lần này thiệp mời viết rất rõ ràng. Mời bác sĩ Abelard Luis Cabral cùng với vợ và con gái, Jacquelyn. Chữ Jacquelyn được người tổ chức gạch phía dưới. Không phải một lần, không phải hai lần, mà là ba lần. Abelard gần như ngất xỉu khi ông nhìn thấy lá thiệp chết tiệt ấy. Ngồi rũ xuống ở bàn, ông thấy nghẹn thở. Ông nhìn cái thiệp nhung gần một giờ đồng hồ trước khi xếp nó lại và đặt vào bên trong túi áo. Sáng hôm sau ông đến viếng người tổ chức cũng là láng giềng của ông. Ông tổ chức đang ở ngoài chuồng ngựa gườm gườm nhìn người giúp việc đang cố bắt một con ngựa để đem gầy giống. Khi ông ta nhìn thấy Abelard, mặt ông ta tối sầm lại. Ông muốn tôi làm gì chứ? Lệnh ban thẳng từ Dinh Tổng Thống. Khi Abelard đi trở ra xe, ông cố không để người ta nhìn thấy ông đang run rẩy.
Lại thêm một lần nữa ông hỏi ý kiến Marcus và Lydia. Ông không nói gì về việc bị mời với vợ ông, vì không muốn làm bà sợ hãi, và lan qua con gái ông. Không muốn nói điều này ngay cả trong nhà của ông.
Nếu lần cuối ông còn chút ít suy nghĩ và phân tích, thì bây giờ ông đã ra khỏi giới hạn, lảm nhảm không ngừng như một người điên. Than phiền giận dữ với Marcus gần một giờ đồng hồ về bất công, về sự tuyệt vọng của tất cả mọi chuyện (một số lượng ngôn ngữ rất đáng sợ bởi vì ông không hề nói thằng là ông than phiền về người nào). Ông thay đổi giữa hai trạng thái, cơn giận dữ bất lực và sự tự thương hại. Đến lúc cuối cùng, bạn của ông đã phải bịt mồm vị bác sĩ tài ba để có thể hiểu được một vài chữ, nhưng Abelard cứ nói luôn mồm. Đó thật là chuyện điên. Hoàn toàn điên! Tôi là người chủ gia đình! Tôi là người có quyền cho phép ai nên đi.
Anh có thể làm gì chứ? Marcus nói với vẻ tin chắc chắn đây không phải là chuyện có thể thay đổi được. Trujillo là Tổng thống và anh chỉ là bác sĩ. Nếu ông ta muốn con gái của anh có mặt ở buổi tiệc, anh không thể làm gì khác hơn là vâng lời.
Nhưng điều này không phải là có nhân tính!
Có bao giờ quốc gia này có nhân tính đâu, Abelard? Anh là người nghiên cứu sử học. Hơn ai cả, anh nên biết điều ấy.
Lydia còn ít thông cảm hơn. Bà đọc lời mời, lẩm bẩm chửi thề và quay sang ông. Em đã cảnh cáo anh, Abelard. Chẳng phải em đã bảo anh gửi con gái anh ra nước ngoài khi anh có cơ hội? Con bé có thể ở với gia đình em ở Cuba an toàn, nhưng bây giờ anh bị bắt chẹt rồi. Bây giờ ông ta đã để mắt vào anh.
Anh biết, anh biết, Lydia, nhưng anh phải làm gì bây giờ?
Giê-su Ki-tô, Abelard, bà nói run rẩy. Có gì để chọn lựa chứ? Người anh đang nói đến là Trujillo.
Ở nhà, bức ảnh của Trujillo, bất cứ công dân gương mẫu nào cũng phải treo trong nhà, nhìn xuống ông cười rạng rỡ với một vẻ nhân từ vô duyên và giả dối.
Có lẽ nếu vị bác sĩ này ngay lập tức tóm lấy bà vợ và hai con gái của mình và lén cho họ lên một chiếc tàu ở Puerto Plata, hay nếu ông cũng trốn đi với họ vượt qua biên giới Haiti họ có thể có cơ hội trốn thoát. Bức Màn Chuối tuy rất vững chắc nhưng không vững chắc đến mức độ ấy. Nhưng Chúa ạ, thay vì hành động, Abeland đã sợ hãi, lùi bước, và tuyệt vọng.
Ông ta không thể ăn, không thể ngủ, đi lại suốt đêm ở hành lang nhà ông, và ông mất tất cả số cân mà ông đã lên trở lại từ tháng trước. Bạn cũng biết, ông ta nên nghe theo triết lý của con gái ông: Kẻ đến trễ chỉ có phần xương còn lại. Bất cứ cơ hội nào ông có, ông ở gần các con. Jackie, đứa con vàng, đã học thuộc lòng tất cả tên đường ở French Quarter, và trong năm ấy không phải chỉ có bốn hay năm, mà tất cả là mười hai lời cầu hôn. Tất cả những lời cầu hôn này đều được ngỏ với Abelard và vợ ông, dĩ nhiên Jackie chẳng biết gì về việc này. Và Astrid, mới mười tuổi, giống bố hơn về cả hình dáng lẫn tính tình: bình thường, hay nói đùa, tin Chúa, chơi những bản nhạc piano khó nhất ở Cibao và luôn luôn là đồng minh với chị trong tất cả mọi chuyện. Hai chị em cũng tự hỏi không hiểu tại sao lại bất thình lình được ông bố yêu chiều quá. Bố đang nghỉ làm hở bố? Ông lắc đầu một cách buồn bã. Không, bố chỉ muốn ở gần và chơi với các con.
Anh có chuyện gì lo lắng thế? Vợ ông hỏi, nhưng ông từ chối trả lời. Để tôi yên, mujer.
Chuyện trở nên tệ đến độ ông đã đi nhà thờ, lần đầu tiên của Abelard (điều này có lẽ rất xấu cho ông bởi vì mọi người đều biết rằng Giáo hội bấy giờ ở trong quyền kiểm soát của Trujillo). Ông dự lễ xưng tội mỗi ngày và nói chuyện với vị mục sư nhưng ông không được gì ngoài việc cầu nguyện, hy vọng, và đốt nến. Ông uống ba chai whiskey trong một ngày.
Nếu giống như những người bạn ở Mexico, có lẽ ông đã chộp khẩu súng trường của mình và mang vào phủ Tổng thống (ít ra đó cũng là cách mà ông nghĩ họ có thể hành động), nhưng ông là con trai của bố ông và cư xử giống bố ông hơn là ông dám thừa nhận. Bố ông, một người trí thức đã cưỡng lại ý định cho con trai mình du học ở Mexico nhưng luôn chơi banh với Trujillo. Khi trong năm 1937, quân đội bắt đầu giết tất cả người Haiti, bố của ông đã cho phép quân đội dùng ngựa của ông và khi không có con ngựa nào được trả lại cho ông, ông chẳng phàn nàn gì với Trujillo. Chỉ nhận sự thất thoát như là giá phải trả trong chuyện mua bán. Abelard tiếp tục uống say mềm, và tiếp tục sợ hãi, ông thôi không gặp Lydia, tự cô lập mình trong phòng làm việc, và tự thuyết phục mình là sẽ chẳng có việc gì xảy ra. Đó chỉ là một sự thử thách. Bảo vợ và con ông chuẩn bị đi dự tiệc. Cũng chẳng nói đó là tiệc của Trujillo. Giả vờ như chẳng có gì xáo trộn. Tự ghét bản thân mình thậm tệ vì sự giả dối của mình, nhưng ông có thể làm được gì chứ?
Kẻ đến trễ chỉ có phần xương còn lại.
Điều này rất có thể sẽ trôi qua mà không ai để ý đến, nhưng Jackie lại quá vui mừng. Bởi vì trước đây là buổi tiệc lớn đầu tiên của nàng, có ai ngạc nhiên nếu như nàng xem đây là một chuyện trọng đại? Nàng đi với mẹ mua áo mới, làm tóc ở tiệm, mua giày mới, và còn được một người trong họ tặng cho một đôi hoa tai bằng ngọc trai. Socorro giúp con gái của mình chuẩn bị các thứ, chẳng nghi ngờ, nhưng chừng một tuần trước buổi tiệc bà bắt đầu gặp những cơn ác mộng. Bà thấy mình ở làng cũ, nơi bà lớn lên trước khi bác bà nhận bà làm con nuôi và gửi bà đi học trường y tá, trước khi bà khám phá là bà có Tài Trị Bệnh. Nhìn mông lung xuống con đường đầy bụi có trồng hoa frangipani ven hai lề con đường, mà mọi người nói là, dẫn đến thủ đô, và trong khoảng cách mà hơi nóng làm cảnh vật lung linh bà có thể nhìn thấy một người đàn ông tiến đến gần, một hình dáng từ xa đã làm bà hãi sợ đến độ bà thức giấc kêu hét um sùm. Abelard nhảy ra khỏi giường hốt hoảng, hai đứa con gái cũng kêu khóc trong phòng của chúng. Bà mơ như thế mỗi đêm trong tuần cuối cùng, như một cái đồng hồ đếm lùi thời gian.
Hai giờ trước khi đến giờ định mệnh, Lydia giục Abelard trốn đi với bà bằng đường thủy đến Cuba. Bà biết người thuyền trưởng, và ông ấy sẽ giấu họ, thế là chuyện sẽ thành công. Chúng ta sẽ đón các con của anh sau, em hứa với anh.
Anh không thể làm như thế, ông nói khổ sở. Anh không thể bỏ gia đình anh.
Bà trở lại việc chải tóc của mình. Chẳng nói gì thêm.
Ở hàng tiếp nhận quan khách, Trujillo lại ngừng một ít lâu trước mặt Abelard. Ngửi không khí như một con mèo đánh hơi. Thế còn vợ và con của ông đâu?
Abelard run rẩy nhưng cố tự trấn tĩnh. Đã có cảm giác là tất cả mọi chuyện sẽ thay đổi hoàn toàn. Tôi xin lỗi, Thưa Ngài. Họ không thể đến dự.
Đôi mắt heo của ông ta thu hẹp lại. Thế à, ông ta nói lạnh lung, rồi vẫy tay ra hiệu cho Abelard lùi ra.
Ngay cả Marcus cũng chẳng dám nhìn Abelard.