Chuyện bắt đầu như thế này: mẹ gọi mình vào trong phòng tắm. Mình sẽ nhớ mình đang làm gì khoảnh khắc ấy đến suốt đời: Mình đang đọc quyển Watership Down (Đồi thỏ) ở chỗ đám thỏ với đàn con của chúng đang vội vã chạy lên tàu. Mình không muốn ngưng đọc vì phải trả quyển sách này lại cho thằng em ngày mai, nhưng mẹ lại gọi mình, lần này lên giọng to hơn, cái giọng không-giỡn-mặt nghe chưa, và mình làu bàu cáu kỉnh trả lời, Vâng, thưa mẹ.

Mẹ đang đứng trước cái gương của tủ thuốc, cởi trần, cái áo nịt ngực mẹ đeo lủng lẳng ngang hông như một cánh buồm rách, và vết sẹo trên lưng mẹ to rộng khắc nghiệt như mặt biển. Mình muốn trở lại với quyển sách, giả vờ là mình chẳng nghe tiếng của mẹ, nhưng đã trễ. Mắt mẹ chạm mắt mình, đôi mắt to như vướng khói, về sau mắt mình cũng giống thế. Đến đây, mẹ bảo. Mẹ đang nhìn vẻ không vui cái gì đó trên một bên vú của mẹ. Vé của mẹ to khổng lồ. Một trong những kỳ quan của vũ trụ. Chỉ có những bộ ngực mình nhìn thấy trong báo khỏa thân hay của những người thật to béo mới có thể to hơn. Chúng có kích thước 35 3D. Cái vòng chung quanh núm vú to như một cái đĩa con, đen ngòm, và viền chung quanh nó có mấy sợi lông mọc tua tủa; đôi khi mẹ nhổ chúng đi, có khi mẹ để nguyên như thế. Cặp vú này luôn làm mình xấu hổ khi mình phải đi với mẹ những chỗ công cộng vì mình luôn bị nhắc nhở sự hiện diện của chúng. Sau gương mặt và mái tóc, vú của mẹ là điều làm mẹ rất hãnh diện. Bố của con không bao giờ thấy “đã” thèm chúng, bà luôn luôn khoe như thế. Nhưng sự thật là ông ấy đã bỏ bà sau khi lấy nhau chỉ mới ba năm. Hình như lúc tàn cuộc ông đã hết thèm.

Mình rất sợ phải nói chuyện với mẹ bởi vì câu chuyện chỉ toàn là những lời dạy dỗ một chiều từ trên phán xuống. Mình đoán là mẹ gọi mình vào để giảng cho đầy lỗ tai về thức ăn và cách ăn. Mẹ cứ tin chắc chắn nếu mình ăn nhiều chuối, mình sẽ phát triển dục tình (thừa kế của mẹ) phi thường đến độ có thể làm xe lửa trật đường ray. Ở cái tuổi này mình chẳng là gì nếu không phải là con gái của mẹ. Mình đã mười hai tuổi, cao bằng mẹ, cổ dài như cổ hạc. Mình có đôi mắt xanh lá cây giống mẹ (nhưng trong trẻo hơn), mái tóc rất thẳng làm mình giống người Hindu hơn là người Dominic, còn cặp mông của mình bọn con trai không ngừng trầm trồ kể từ khi mình còn học lớp năm, và một vẻ lôi cuốn mà chính mình cũng chưa hiểu được. Mình có màu da của mẹ, điều đó có nghĩa là mình cũng rất đen. Nhưng mặc dù có tất cả những điều tương tự, mình chưa được thừa kế bộ ngực của mẹ. Cặp vú của mình chỉ mới nhô lên tí xíu, nhìn ngang nhìn dọc bất cứ tư thế nào vẫn thấy phẳng lì, nhưng mình nghĩ là mẹ sẽ cấm mình không được mặc áo ngực nữa vì nó sẽ bóp nghẹt sự tăng trưởng cặp vú của mình, không cho phép chúng tự do nảy nở. Mình sẵn sàng cãi nhau với mẹ cho đến chết bởi vì mình làm chủ cái áo nịt của mình và cả mấy tấm băng vệ sinh mà mình tự bỏ tiền ra mua.

Nhưng không phải thế. Mẹ chẳng nói lời nào về chuyện ăn chuối. Thay vào đó, mẹ cầm bàn tay phải của mình và dẫn dắt mình. Mẹ cư xử rất cứng rắn với hầu như bất cứ vấn đề gì nhưng lần này thì mẹ lại rất dịu dàng. Mình không thể nào tin được mẹ có thể dịu dàng đến thế.

Con có thấy nó không? Mẹ hỏi với cái giọng khàn khàn quen thuộc.

Đầu tiên mình chỉ có thể cảm thấy hơi nóng từ người mẹ toả ra, và mức độ dày của sớ thịt, như là bột bánh mì không ngừng trồi lên. Mẹ nhấn ngón tay của mình vào trong vú mẹ. Mình chưa bao giờ đứng gần mẹ như thế này và mình chỉ nghe thấy tiếng thở của mình.

Con không thấy nó à?

Bà quay về hướng mình. Coño, muchacha, một khối hình nón, con gái, đừng nhìn mẹ, sờ và cố gắng tìm nó.

Mình nhắm mắt lại. Ngón tay mình nhấn xuống. Mình nghĩ đến Helen Keller, hồi còn bé mình muốn được là bà ấy ngoại trừ chuyện trở nên nữ tu, và thình lình mình sờ thấy có cái gì đó. Một cái hạt nhỏ ở phía dưới làn da, cứng và bí mật như một âm mưu. Và vào lúc ấy, có những lý do mình không bao giờ hoàn toàn hiểu được, mình như bị nhận chìm bởi một cảm giác, một linh cảm, rằng cuộc đời mình sẽ bắt đầu thay đổi. Mình thấy choáng váng và mạch máu đập nhịp nhàng như tiếng trống. Ánh sáng trắng luồn qua người mình như cơn lốc xoáy của những hạt proton, như sao chổi. Mình không biết bằng cách nào và tại sao mình biết chuyện này, nhưng mình biết và không thể nghi ngờ. Nó làm mình đê mê. Từ khi bắt đầu sống đến bây giờ, mình vẫn có bruja, cái linh tính của một bà phù thủy; ngay cả mẹ cũng hằn học chuyện này. Hija de Liborio, con gái của Liborio, mẹ gọi mình như thế sau khi người bác của mình trúng số mà những con số là do mình chọn, lúc ấy mình cứ tưởng Liborio là một tên của một thân nhân. Đó là trước khi mình về Santo Domingo, trước khi mình biết về Quyền Lực Tối Cao của Chúa.

Con sờ thấy nó, mình nói, to giọng. Rất tiếc!

Thế là, tất cả mọi chuyện đều thay đổi. Trước khi mùa đông chấm dứt, bác sĩ cắt bỏ cái vú mà mình sờ, cùng với cái hạch gần đấy. Bởi vì lần giải phẫu này, cho đến cuối đời, giơ tay lên khỏi đầu với mẹ là một chuyện khó khăn. Tóc của mẹ bắt đầu rụng, và một ngày kia mẹ nhổ tất cả tóc và cho vào một cái bao bằng nhựa. Mình cũng thay đổi. Không ngay lúc ấy, nhưng sẽ thay đổi. Và trong cái phòng tắm đó tất cả mọi chuyện bắt đầu. Nơi mình bắt đầu.

Tôi trở thành con nhỏ punk[1]. Một con nhỏ Siouxsie, hoang đàng và rất yêu thích Banshees. Mấy đứa người Puerto Rico chung phố đã không thể nín cười khi chúng nhìn thấy mái tóc của tôi, chúng gọi tôi là Blacula, và tụi morenos[2], chúng không biết phải dùng chữ gì: chúng chỉ gọi tôi là bà chằng. Ê, bà chằng, ê con kia, ê! Bác Rubelka nghĩ, tôi bị bệnh tâm thần. Hija, cháu à, bác nói khi đang chiên pastelitos[3], cháu cần phải chữa bệnh. Nhưng mẹ tôi thì đáng sợ nhất. Đó là giọt nước cuối cùng làm tràn ly, mẹ hét. Giọt. Nước. Cuối. Cùng. Lỗi tại mẹ cả. Nhiều khi, buổi sáng tôi xuống cầu thang lúc mẹ đang ở trong bếp pha cà phê bằng cái bình La Greca và lắng tai nghe radio đài WADO, khi mẹ thấy tôi bà đùng đùng nổi giận, làm như qua đêm mẹ đã quên mất tôi là ai. Mẹ tôi là một trong những người đàn bà cao nhất Paterson, và cơn giận của bà cũng cao như thế. Nó kẹp tôi trong cánh tay rất dài của nó, và nếu tôi để lộ vẻ yếu đuối là số phận của tôi coi như bị chấm dứt. Đứa con gái xấu xí nào thế, bà nói với vẻ ghê tởm, tạt chỗ cà phê còn lại vào chậu rửa chén. Xấu xí trở thành tên mới của tôi. Chuyện chẳng có gì đáng ngạc nhiên, thật mà. Mẹ đã nói những lời như thế suốt cuộc đời của chúng tôi. Mẹ tôi sẽ chẳng bao giờ được phần thưởng dành cho những bà mẹ hiền. Tin tôi đi. Bạn có thể xem bà như một người mẹ vắng mặt: nếu bà không ở sở làm thì bà đang ngủ, và khi bà ở gần thì dường như bà chỉ có la hét và đánh đập. Là trẻ con, tôi và Oscar sợ mẹ hơn là sợ bóng tối hay người điên. Bà có thể đánh chúng tôi bất cứ ở chỗ nào, trước mặt bất cứ ai, luôn luôn đánh thoải mái bằng dép hay dây lưng, nhưng bây giờ với chứng bệnh ung thư bà chẳng thể làm được chuyện gì nữa cả. Lần cuối cùng mẹ cố đè bẹp tôi là tại vì tôi cạo đầu, nhưng thay vì nhăn mặt ráng chịu hay bỏ chạy tôi đánh vào tay bà. Đó là một phản xạ thôi, nói cho đúng, nhưng một khi nó đã xảy ra tôi biết tôi không bao giờ có thể lấy lại được, không bao giờ, và vì thế tôi chỉ nắm chặt tay lại, chờ cho bất cứ chuyện gì sẽ xảy đến, chờ cho bà cắn xé tôi như bà đã từng làm như vậy với một người đàn bà đi chợ Pathmark. Nhưng bà chỉ đứng đó run bần bật, với bộ tóc giả trông thật lố bịch, và cả đôi giày “bata” lố bịch, với hai cái vú giả độn trong áo nịt ngực, và cái mùi cháy khét của bộ tóc giả chung quanh chúng tôi. Tôi suýt cảm thấy tội nghiệp cho bà. Đây là cách mày đối xử với mẹ mày đó à? Bà khóc lên. Nếu có thể làm được, tôi sẽ phá tan nát chiều dài cuộc đời tôi trước mặt bà, nhưng thay vào đó tôi hét trả lại, Và đây là cách mẹ đối xử với con đấy à?

Liên hệ của chúng tôi đã căng thẳng suốt năm. Làm sao tránh khỏi chuyện này chứ? Bà người mẹ thuộc về thế giới Dominic cũ còn tôi là đứa con gái duy nhất bà tự tay nuôi và không được ai giúp đỡ. Như thế có nghĩa là, mẹ tôi tin là bà có bổn phận nghiền nát tôi dưới gót chân của bà. Tôi mười bốn và mơ ước một cách tuyệt vọng được có một thế giới riêng không liên hệ với mẹ. Tôi muốn có một cuộc đời tôi thường gặp khi xem Big Blue Marble lúc còn bé. Cuộc đời ấy đã xui khiến tôi kết bạn bằng thư và mang quyển bản đồ thế giới từ trường về nhà. Cuộc đời ở bên ngoài Paterson, bên ngoài gia đình của tôi, và bên ngoài ngôn ngữ Tây Ban Nha. Khi bà mang bệnh tôi nhận ra ngay lập tức đó là cơ hội của tôi, và tôi sẽ không giả vờ đạo đức hay xin lỗi. Tôi nhận ra cơ hội của tôi và nắm lấy. Nếu bạn đã không lớn lên trong hoàn cảnh của tôi thì bạn sẽ không hiểu, mà nếu đã không hiểu thì tốt nhất là đừng phê phán. Bạn không biết cái tiểu xảo các bà mẹ đã dùng để kiềm chế chúng tôi, ngay cả những bà mẹ luôn luôn vắng mặt - phải nói đặc biệt là những bà mẹ luôn luôn vắng mặt. Làm thế nào để trở thành một người con gái Dominic thật vẹn toàn. Cô gái Dominic vẹn toàn là một cách nói văn hoa được dùng để gọi nô lệ. Bạn không biết được thế nào là lớn lên với một bà mẹ không bao giờ khen, suốt đời không hề nói một lời tốt đẹp, về con cái của bà hay thế giới chung quanh. Người luôn luôn nghi ngờ, luôn hạ thấp giá trị của bạn và xé tan nát những mơ ước của bạn. Khi Tomoko, người bạn trao đổi bằng thư, ngừng viết cho tôi sau ba lá thư, bà cười nhạo báng: Mày nghĩ có người sẽ phí cuộc đời họ để viết thư cho mày à? Dĩ nhiên là tôi khóc; tôi chỉ vừa lên tám và tôi đã mơ là Tomoko và gia đình của nó sẽ nhận tôi làm con nuôi. Mẹ tôi dĩ nhiên là thấy những giấc mơ này rõ đến tận xương tủy, và cười. Nếu là tao thì tao cũng không viết thư cho mày, mẹ tôi nói. Tính của mẹ tôi là thế: mẹ làm cho tôi nghi ngờ khả năng của chính mình, mẹ sẽ xóa bỏ tôi nếu tôi để cho mẹ làm chuyện ấy. Nhưng tôi cũng chẳng giả vờ. Trong một thời gian dài, tôi để cho mẹ muốn nói thế nào về tôi tùy ý, và còn tệ hơn nữa, tôi cũng tin lời mẹ. Tôi tin tôi là con bé xấu xí, tôi không xứng đáng, tôi chỉ là một điều nhỏ mọn không đáng kể. Từ lúc hai tuổi cho đến khi mười ba, tôi tin lời mẹ và bởi vì tôi tin lời mẹ, tôi là một đứa con gái ngoan ngoãn vẹn toàn. Tôi nấu ăn, lau dọn, giặt giũ, đi chợ mua thức ăn, viết thư đến ngân hàng để giải thích tại sao tiền trả tiền nhà bị trễ, dịch tiếng Anh ra tiếng Tây Ban Nha và ngược lại. Tôi chẳng bao giờ gây phiền toái, ngay cả khi mấy đứa con gái đen cầm kéo rượt theo tôi chỉ vì mái tóc rất thẳng của tôi. Tôi ở nhà, cho Oscar ăn no, và dàn xếp cho mọi chuyện đâu vào đấy trong khi bà đi làm. Tôi nuôi Oscar lớn lên và tôi tự nuôi tôi. Tôi đúng là đứa con ngoan. Con là con gái của mẹ, bà nói, và đó là chuyện con phải làm. Khi chuyện ấy xảy ra lúc tôi tám tuổi và tôi bảo cho mẹ biết lão khốn kiếp đó đã làm những gì với tôi, mẹ bảo tôi im mồm và đứng có khóc nữa. Tôi vâng lời và làm đúng như thế, tôi im mồm và khép đùi thật chặt, không suy nghĩ về điều đó nữa. Trong vòng một năm, tôi không còn nhớ cái thằng cha láng giềng đó hình dáng như thế nào, kể cả tên của hắn. Mày chỉ có biết than phiền mà tôi, mẹ tôi nói với tôi. Nhưng mày không biết cuộc đời là gì cả. Vâng, thưa mẹ. Khi mẹ bảo tôi là tôi có thể đi cắm trại lớp sáu ở lại đêm ở Bear Mountain, tôi mua một cái túi ba lô đeo lưng bằng tiền tôi giao báo, viết thư cho Bobby Santos bởi vì hắn hứa sẽ lẻn vào phòng trọ của tôi và hôn tôi trước mặt mọi người. Tôi đã tin lời hứa của mẹ tôi. Buổi sáng bắt đầu chuyến đi, bà tuyên bố là tôi sẽ không được đi. Tôi nói, nhưng mà mẹ đã hứa, và mẹ tôi trả lời, Con quỷ nhỏ, tao chẳng hứa cái gì với mày cả. Tôi đã chẳng ném cái túi đeo lưng hay tự móc mắt của mình vì tức giận. Khi Laura Saenz là người được Bobby Santos hôn, chứ không phải là tôi, tôi cũng chẳng nói gì. Tôi chỉ nằm trong phòng với con gấu tên Gấu, hát thầm, và tưởng tượng tôi sẽ trốn nhà ra đi khi tôi lớn lên. Có thể sang Nhật rồi tôi sẽ tìm ra Tomoko, hay đi Áo, nơi đó vì giọng ca của tôi người ta sẽ làm lại phim The Sound of Music. Tất cả những quyển sách mà tôi yêu thích trong khoảng thời gian đó đều là những quyển sách về trốn nhà ra đi. Watership Down, The Incredible Journey, My Side of The Mountain, và khi “She’s a Little Runaway” của Bon Jovi vừa phát hành, tôi đã tưởng tượng người ta đang hát về tôi. Không ai biết gì về âm mưu đi hoang của tôi cả. Tôi là đứa cao nhất, lóng cóng vụng về nhất trong trường, đứa chuyên môn hóa trang thành Wonder Woman mỗi năm đến mùa Halloween, một đứa con gái thật khép kín, ít khi mở lời. Người ta nhìn thấy tôi đeo kính, mặc quần áo cũ của người khác cho, nghĩ rằng tôi chẳng có tài cán gì. Và rồi khi tôi lên mười hai tuổi, tôi có một linh tính đặc biệt; một thứ linh tính rất đáng sợ của một bà phù thủy. Trước khi tôi kịp nhận ra mẹ tôi mang bệnh. Cái bản tính man rợ bất trị luôn luôn sẵn có trong tôi, mà tôi đã cố gắng chôn vùi nó xuống phía dưới công việc nhà, bài học, cùng với những hứa hẹn: khi tôi vào đại học tôi có thể làm bất cứ những gì tôi muốn, nổ tung. Tôi không thể kìm hãm được nữa. Tôi muốn đè nén nó nhưng nó tràn ngập tất cả những khoảng trống thầm lặng trong tôi. Nó là một mảng tin hơn là một cảm xúc, một mảng tim đã ngân lên như tiếng chuông: thay đổi, thay đổi, thay đổi.

Nó đã chẳng xảy ra qua đêm. Vâng, sự man rợ hay bản tính bất trị ấy ngự trị trong tôi. Vâng, nó làm tim tôi đập mạnh suốt ngày. Vâng, nó nhảy múa chung quanh tôi khi tôi đi xuống phố. Vâng, nó cho phép tôi nhìn thẳng vào trong mắt của bọn con trai khi chúng nhìn ngắm tôi. Vâng, nó biến giọng cười của tôi từ tiếng hoa thành một cơn sốt dài hoang dại, nhưng tôi vẫn còn sợ. Làm sao mà không sợ chứ. Tôi là con gái của mẹ tôi. Cái vòng kiềm chế của bà đặt lên tôi nặng hơn tình yêu. Có một ngày tôi đi bộ về nhà với Karen Cepeda, bạn của tôi. Karen trang đểm kiểu Goth rất giỏi; nó có kiểu tóc của Robert Smith chải dựng đứng, mặc toàn đồ đen và có màu da trắng bệch như ma. Đi với nó ở Paterson giống như đi với một người đàn bà có râu. Tất cả mọi người đều nhìn chằm chặp và đó là điều đáng sợ nhất, và đó cũng là lý do, tại sao tôi bắt chước nó.

Chúng tôi đang đi trên đường Main và bị tất cả mọi người nhìn chằm chặp và khi không tôi nó với Karen. Tôi muốn bạn cắt tóc cho tôi. Ngay lập tức sau khi tôi thốt ra, tôi biết. Cái cảm giác đó nằm trong huyết quản của tôi, làm người tôi rúng động. Karen nhướng mày: thế còn mẹ của bạn? Thấy không, không phải chỉ có tôi, tất cả mọi người đều sợ Belicia de León.

Mặc kệ bà ấy, tôi nói.

Karen nhìn tôi giống như tôi là đứa điên - Tôi chẳng bao giờ chửi thề từ trước đến giờ, nhưng điều này cũng sắp thay đổi. Hôm sau chúng tôi vào phòng tắm nhà nó đóng cửa lại, dưới nhà, bố và chú của Karen đang xem đá banh la hét um sùm. Thế thì, bạn muốn kiểu nào? Nó hỏi. Tôi nhìn đứa con gái trong gương rất lâu. Tôi chỉ biết là tôi không còn muốn gặp lại nó. Tôi đặt máy cắt tóc vào tay Karen. Mở điện và hướng dẫn bàn tay của nó cho đến khi hết tóc.

Thế bây giờ bạn là punk à? Karen hỏi không mấy quả quyết.

Vâng, tôi nói.

Ngày hôm sau mẹ tôi ném cái mái tóc giả cho tôi. Mày phải đội cái này. Và mày phải đội mỗi ngày. Và nếu tao thấy mày không đội tao sẽ giết mày!

Tôi chẳng nói một lời. Tôi đưa cái mái tóc giả lên trên ngọn lửa lò ga.

Đừng có đốt nó. Bà chửi thề lúc cái bật lửa của lò kêu tách. Mày không dám thách đố tao như thế.

Nó cháy chớp nhoáng, như dầu hỏa, như một niềm hy vọng ngu xuẩn, và nếu mà tôi không ném nó vào chậu rửa chén, tay tôi có thể cũng bị cháy. Mùi cháy khét thật ghê gớm, giống như tất cả các mùi hóa học của các xưởng trong khu Elizabeth.

Đó là lúc mà mẹ tôi tát tôi, và tôi đánh vào tay của mẹ và mẹ rụt tay lại, như tôi là ngọn lửa.

Dĩ nhiên tất cả mọi người nghĩ tôi là đứa con tệ hại nhất trên đời. Bác tôi và hàng xóm cứ nói, Hija, bà ấy là mẹ của cháu, bà ấy đang chết dần mòn, nhưng tôi không nghe lời. Khi tôi đánh vào tay bà, một cánh cửa đã mở ra. Và tôi sẽ không quay lưng lại với nó.

Nhưng Chúa ạ, chúng tôi cãi nhau và đánh nhau! Cho dù có bệnh sắp chết đi nữa, mẹ tôi không phải là người dễ dàng chịu thua. Mẹ không phải là một người ngu xuẩn. Tôi đã từng thấy mẹ tát đàn ông, xô bọn cảnh sát da trắng té xuống đất, chửi cả đám bochincheras, chộn rộn ồn ào. Mẹ đã tự tay nuôi tôi và em tôi, đi làm bán thời gian ở cả ba nơi cho đến khi có đủ tiền mua căn nhà mà hai chị em tôi đang ở, mẹ đã vượt qua chuyện bị bố tôi bỏ rơi, mẹ từ Santo Domingo đến đây chỉ có một mình và khi còn bé mẹ kể là mẹ bị đánh, bị đốt, và bị bỏ cho chết. Không thể nào mẹ tha cho tôi mà không giết tôi chết trước. Trang điểm gì mà xấu như cứt, mẹ bảo tôi như thế. Mày tưởng là mày ngon lắm nhưng mày chẳng là cái thớ gì. Mẹ đào sâu, tìm chỗ yếu của tôi, muốn tôi khóc như tôi đã từng khóc, nhưng tôi không tỏ vẻ yếu đuối. Tôi sẽ không như vậy. Cái linh cảm mà tôi có, là cuộc đời của tôi đang chờ tôi ở phía bên kia, làm cho tôi không biết sợ. Khi mẹ ném mấy tấm tranh Smith và Sisters of Mercy treo tường của tôi - Tao không muốn thấy mấy cái đồ kì cục của mày ở đây - tôi mua bản thay thế. Khi mẹ đe dọa xé hết quần áo mới của tôi, tôi giấu trong tủ ở trường và ở nhà Karen. Khi mẹ bảo tôi là tôi phải bỏ cái công việc ở nhà hàng Greek, tôi giải thích với ông chủ của tôi là mẹ tôi phát điên vì trị ung thư bằng xạ liệu, vì thế khi mẹ tôi gọi nó là tôi không thể làm việc ở đó, ông chủ chỉ đưa tôi cái điện thoại và nhìn khách hàng chăm chăm một cách xấu hổ. Tôi bắt đầu đi chơi về trễ, đi đến hộp đêm Limelight, người tra cho tôi vào bởi vì tuy tôi mới mười bốn tuổi, nhưng tôi cao lớn như đã hai mươi lăm. Khi mẹ đổi khóa cửa tôi gõ cửa sổ, và Oscar mở chưa cho tôi vào.

Hắn rất sợ hãi vì sáng hôm sau mẹ tôi sẽ chạy vòng quanh nhà và hét toáng lên, đứa quỷ nào đã mở cửa cho con đĩ mập đó vào nhà? Đứa nào? Đứa nào? Oscar có mặt ở bàn ăn điểm tâm, nói lắp bắp, con không biết, mẹ à. Con không biết.

Cơn giận tột độ của mẹ tràn đầy căn nhà, mùi cháy khét lâu ngày còn đọng lại. Nó dính vào tất cả mọi thứ, vào tóc, vào thức ăn của chúng tôi, cũng giống như mấy cái gì rớt từ trên cao xuống mà người ta nó cho chúng tôi biết ở trong trường đến một lúc nào đó sẽ rơi xuống mềm như tuyết. Em tôi không biết phải đối phó như thế nào. Hắn ở lì trong phòng, đôi khi hắn yếu ớt hỏi tôi chuyện gì xảy ra vậy. Không có gì hết. Chị có thể kể cho em nghe, Lola, hắn nói, và tôi chỉ có thể cười. Em cần phải xuống cân, tôi bảo hắn.

Trong những tuần lễ cuối, tôi biết tốt nhất là tôi không đi gần mẹ tôi. Phần lớn mẹ tôi nhìn tôi bằng cặp mắt căm ghét, nhưng đôi khi không có dấu hiệu báo trước, mẹ chộp lấy cổ tôi và khăng khăng giữ lấy cho đến khi tôi phải tháo gỡ ngón tay của mẹ ra. Mẹ chẳng buồn nói đến tôi trừ khi hăm dọa giết tôi. Chừng nào mày lớn rồi mày sẽ gặp tao trong một cái hẻm nhỏ và khi mày không nghĩ đến việc này nữa thì tao sẽ giết mày và sẽ không ai ngờ là tao làm chuyện ấy. Mẹ thực sự có ý nghĩ độc ác khi mẹ nói điều này.

Mẹ điên rồi, tôi bảo mẹ.

Đừng có bảo tao điên, mẹ nói, rồi ngồi xuống, thở dốc.

Chuyện không hay nhưng không ai đoán được chuyện sắp xảy đến. Thật quá rõ rệt nếu bạn chịu suy nghĩ một chút.

Suốt đời tôi, tôi đã thề rất nhiều lần là đến một lúc nào đó tôi sẽ biến mất.

Và một ngày kia, tôi làm thật.

Tôi trốn nhà, mẹ kiếp, chỉ vì một thằng con trai.

Tôi kể gì cho bạn về anh ta bây giờ? Anh ta giống như bao thằng con trai khác: đẹp trai và trẻ nít, và cũng như một thứ côn trùng, anh ta không thể ngồi yên. Một chú bé da trắng, có đôi chân dài đầy lông mà một đêm tôi gặp ở Limelight.

Tên anh là Aldo.

Anh mười chín tuổi và sống ở bờ biển New Jersey với ông bố bảy mươi bốn tuổi. Trên băng sau chiếc xe Oldsmobile trên đường University tôi kéo cái váy bằng da của tôi lên và đôi vớ kiểu lưới cá xuống và mùi của tôi làn tỏa khắp nơi. Đó là buổi hẹn đầu tiên của chúng tôi. Mùa xuân năm tôi học lớp mười chúng tôi viết thư và gọi điện thoại cho nhau ít nhất mỗi ngày một lần. Tôi còn lái xe với Karen xuống thăm anh ở Wildwood (Karen có bằng lái còn tôi thì không). Anh sống và làm việc gần con đường bằng gỗ cho người đi bộ dọc theo bờ biển. Anh là một trong ba người được phép điều khiển loại xe nhỏ cho trẻ em chơi lái xe tông vào nhau, là người độc nhất trong ba người không có hình xăm trên người. Em nên ở lại, anh bảo tôi trong khi Karen đi phía trước chúng tôi, trên bờ biển. Rồi em ở đâu? Tôi hỏi và anh mỉm cười. Ở với anh. Đừng nói dối, tôi nói, nhưng anh nhìn ra ngoài sóng biển. Anh muốn em đến ở, anh nói có vẻ nghiêm trang.

Anh rủ tôi ba lần. Tôi biết vì tôi đã đếm.

Mùa hè năm ấy, em trai tôi tuyên bố sẽ dâng hiến cuộc đời của hắn để thiết kế trò chơi Role Player, và mẹ tôi cố gắng giữ công việc thứ hai, lần đầu tiên đi làm trở lại sau cuộc giải phẫu. Nhưng chuyện này không mấy tốt đẹp. Mẹ tôi về nhà mệt lả, và tại vì tôi chẳng giúp, chuyện nhà không xong. Thỉnh thoảng cuối tuần bác Rulbeka có thể giúp nấu ăn và dọn dẹp. Xong rồi bác ấy rầy mắng chúng tôi. Nhưng bác cũng có gia đình và bác phải chăm sóc gia đình của bác, vì thế phần lớn là chúng tôi phải tự lo. Đến đây đi, anh ấy nói qua điện thoại. Và rồi tháng tám, Karen rời Slippery Rock. Nó học xong trung học một năm sớm hơn dự định. Nếu mà tao không bao giờ trở lại Paterson, thì chuyện này đã xảy ra sớm hơn dự định, nó nói trước khi đi. Đến tháng chín, tôi trốn học sáu lần trong hai tuần đầu tiên. Tôi không thể nào học được nữa. Có cái gì đó trong lòng tôi không cho tôi tiếp thu. Rồi tôi đọc quyển Suối nguồn, lại càng tệ hại thêm vì tôi quyết định tôi là Dominique và Aldo là Roarke. Tôi chắc là tôi sẽ cứ như thế đến suốt đời, quá nhút nhát không thể tiến tới, nhưng cuối cùng cái dịp mà chúng tôi chờ bấy lâu nay cũng đến. Mẹ tôi nói lúc ăn tối, giọng trầm xuống: Mẹ muốn hai đứa lắng tai nghe: Bác sĩ muốn làm thêm vài cuộc thử nghiệm cho mẹ.

Oscar có vẻ như sắp khóc. Hắn cúi đầu. Còn phản ứng của tôi? Tôi nhìn mẹ và nói: Mẹ làm ơn đưa dùm chai muối.

Bây giờ tôi không trách mẹ đã tát tai tôi, nhưng lúc ấy tôi chỉ cần có thế. Chúng tôi lăn xả vào nhau, cái bàn ngã lăn quay và súp sancocho đổ tung tóe trên nền nhà. Oscar đứng ở góc nhà kêu chói lói, Ngừng lại, ngừng lại, ngừng lại!

Con gái của một người mẹ bị nguyền rủa, mẹ nghiến răng. Và tôi nói: Lần này tôi mong là bà sẽ chết vì bệnh này.

Liên tiếp mấy ngày, căn nhà là một bãi chiến trường, và rồi ngày thứ sáu mẹ cho phép tôi ra khỏi phòng và tôi được phép ngồi cạnh mẹ trên ghế sofa xem tivi với mẹ. Mẹ đang chờ kết quả thử máu nhưng bạn sẽ không bao giờ đoán được. Có vẻ như cuộc đời của mẹ hoàn toàn yên ổn. Mẹ xem tivi như là chỉ có tivi là quan trọng, và khi nào một nhân vật làm chuyện gì không chính đáng mẹ bắt đầu quơ tay. Phải có người nào đó ngăn con nhỏ đó lại. Bộ họ không thấy con quỷ đó âm mưu cái gì sao?

Tôi ghét bà lắm, tôi nói nhỏ, nhưng mẹ không nghe. Đi lấy cho mẹ một ly nước. Cho mấy viên nước đá vào.

Đó là điều cuối cùng tôi làm cho mẹ tôi. Sáng hôm sau tôi ngồi trên xe buýt đi về hướng biển. Một cái túi xách, hai trăm đô la tiền típ, một con dao nhỏ cũ của chú Rodolfo. Tôi sợ vô cùng. Tôi không thể ngừng run. Trong suốt quãng đường xuống đó tôi chỉ chờ cho bầu trời rạn nứt thành hai mảnh và mẹ tôi thò tay xuống mà lắc tôi. Nhưng chuyện đó chẳng xảy ra. Không có ai ngoại trờ người đàn ông ngồi hàng ghế bên kia để ý tôi. Em thật là xinh đẹp, ông ta nói. Giống một cô gái tôi quen.

Tôi đã chẳng viết để lại cho mẹ và em tôi dù chỉ một lá thư ngắn. Đủ biết là tôi ghét họ như thế nào. Đặc biệt là mẹ tôi.

Đêm đó khi chúng tôi nằm trong cái phòng nóng và ẩm thấp của Aldo, sặc sụa mùi nước tiểu và phân mèo, tôi bảo anh ấy: Em muốn anh làm tình với em.

Anh ta bắt đầu cởi nút quần của tôi. Em có chắc không?

Chắc chắn, tôi nói một cách ảm đạm.

Cái ấy của anh dài và gầy làm tôi đau muốn chết, nhưng suốt cuộc chơi tôi chỉ nói, Ồ nữa đi, Aldo, nữa đi, bởi vì tôi tưởng tượng đó là những lời mà người ta phải nói khi người ta mất trinh với một thằng con trai mà người ta nghĩ người ta đang yêu.

Đó là điều ngu xuẩn nhất trong đời mà tôi đã làm. Tôi vô cùng khổ sở. Tuy chán vô cùng nhưng dĩ nhiên tôi không thể thú nhận. Tôi trốn nhà đi hoang, vì thế tôi phải vui vẻ chứ. Vui vẻ! Aldo cũng đã quên không bảo cho tôi biết, những lần anh rủ tôi về ở với anh, là bố của anh rất ghét anh cũng như tôi rất ghét mẹ tôi. Lão Aldo đã từng tham gia Thế chiến thứ hai và lão không bao giờ tha thứ cho tụi Nhật vì họ đã giết các bạn của lão. Ông già của anh giả dối lắm, Aldo nói. Ông chưa bao giờ ra khỏi trại Fort Dix. Tôi không nghĩ là bố anh ấy cũng chẳng nói với tôi được bốn lời trong suốt thời gian tôi ở với hai cha con họ. Lão là một thằng già khó chịu, dữ dằn. Lão dùng sợi dây xiềng vòng qua tủ lạnh có khóa. Tránh ra khỏi chỗ đó, lão bảo tôi. Chúng tôi không thể lấy cả nước đá. Aldo và bố sống trong một căn nhà rất nhỏ và rẻ tiền. Tôi và Aldo ở trong một cái phòng chứa cát dùng để lót cho hai con mèo của lão phóng uế. Ban đêm chúng tôi bưng thùng cát để ra ngoài hành lang nhưng lão luôn thức giấc trước chúng tôi và mang nó trở lại vào trong phòng - tao bảo chúng mày là không được đụng đến đồ của tao. Bây giờ ngồi nghĩ lại tôi thấy buồn cười, nhưng lúc ấy chẳng đáng cười chút nào. Tôi kiếm được việc làm bán khoai tây chiên trên con đường gỗ dọc theo bờ biển, nhưng giữa mùi dầu chiên và mùi phế thải của mèo, tôi chẳng còn ngửi thấy mùi gì cả. Những ngày nghỉ việc tôi thường uống rượu với Aldo, hay là tôi ngồi trên cát mặc toàn đồ đen và cố viết những trang nhật kí mà tôi nghĩ sẽ được dùng làm cơ sở để xây dựng một xã hội hoàn hảo sau khi thế giới này vỡ tan xác thành ra những hạt nhỏ nhiễm đầy phóng xạ. Đôi khi mấy đứa con trai đến gần tôi và bắt đầu làm quen bằng những câu như, em để tang ai vậy? Tóc em làm sao thế? Chúng ngồi trên cát với tôi. Em rất xinh đẹp, em nên mặc bikini. Để làm gì? Để tụi bây có thể hiếp dâm tao hả? Chúa ơi, một trong đám nói, nhảy dựng lên, Cô làm sao thế?

Cho đến bây giờ tôi không biết làm sao mà tôi có thể chịu đựng được. Đầu tháng mười tôi bị cho nghỉ việc ở chỗ bán khoai chiên; lúc ấy nhiều chỗ dọc theo đường gỗ cũng đã đóng cửa và tôi chẳng có việc gì làm ngoại trừ đến thư việc công cộng. Thư viện này còn nhỏ hơn thư viện của trường trung học của tôi. Aldo đã bắt đầu làm việc chung với bố anh ấy ở trong nhà để xe của họ, điều này càng làm cho họ có dịp cãi nhau nhiều hơn, và lây sang cãi nhau với tôi. Khi về đến nhà họ chỉ uống Schlitz và cằn nhằn về thành phố Phillies. Tôi đoán là tôi rất may mắn bởi vì cả hai người đó đã không hùa nhau “làm thịt” tôi. Tôi cố gắng không ở nhà càng nhiều càng tốt và chờ cho cái linh cảm tôi có ngày xưa trở lại với tôi, để bảo tôi biết là tôi nên làm chuyện gì, nhưng tôi khô cằn, cạn kiệt cảm xúc, và không có linh cảm nào đến với tôi qua bất cứ hình dạng nào. Tôi bắt đầu nghĩ rằng, sách vở đã nói, ngay sau khi mình mất trinh là người ta mất cả quyền phép. Tôi đâm ra giận ghét Aldo. Anh chỉ là một thằng say sưa. Tôi bảo anh ấy. Và là một thằng ngu. Thế thì đã sao, anh phản pháo. Cái đồ của cô thối hoắc. Thế thì đừng có đụng đến nó. Tất nhiên rồi. Nhưng dĩ nhiên là tôi “sung sướng” lắm! Sung sướng! Tôi cứ mong là tình cờ tôi sẽ bắt gặp những tờ giấy truyền đơn gia đình tôi dán khắp nơi dọc theo đường gỗ để tìm tôi hay nhắn tin cho tôi về; hay tình cờ gặp mẹ tôi, người cao nhất, đen nhất, có bộ ngực to nhất, Oscar giống như một khối màu nâu, bác Rubelka, hay cả chú của tôi nếu người ta bắt ông ta cai bạch phiến đủ lâu. Nhưng điều mà tôi gặp gần giống như mong ước của tôi chỉ là những tờ giấy người ta dán tìm con mèo mà người ta bị mất. Đấy, người da trắng so với người mình là như thế. Họ mất con mèo thế là họ giấy dán tìm kiếm khắp nơi. Còn người Dominic, mất đi một đứa con gái cũng chẳng đủ quan trọng làm cho người ta phải hủy bỏ cái hẹn làm tóc.

Tháng mười một, tôi thấy tuyệt vọng. Tôi ngồi với Aldo và lão bố thối tha xem lại những chương trình cũ kỹ xuất hiện trên tivi, những chương trình mà tôi và em trai thường hay xem khi còn là trẻ thơ, ví dụ như The Three Conmany, What’s Happening, The Jeffersons, và sự thất vọng của tôi xoáy vào phần mềm mại và dễ tổn thương nhất trong lòng tôi. Trời đã bắt đầu lạnh, và gió thổi thẳng vào trong căn nhà xuyên qua mền hay nhảy xổ vào trong vòi nước tắm với mình. Khổ kinh khủng. Tôi cứ tiếp tục tưởng tượng những hình ảnh về thằng em của tôi đang tìm cách tự nấu thức ăn. Đừng hỏi tôi tại sao. Tôi là người đã nấu ăn cho cả hai chúng tôi, Oscar chỉ biết làm mỗi món grilled cheese[4]. Tôi tưởng tượng hắn gầy như cây sậy, đi loanh quanh trong nhà bếp, mở mấy cái tủ thức ăn một cách buồn bã. Tôi cũng bắt đầu nằm mơ thấy mẹ của tôi, ngoại trừ trong giấc mơ mẹ chỉ là một cô bé, và tôi muốn nhấn mạnh là thật bé, thật tí hon; tôi có thể đặt mẹ trong lòng bàn tay và mẹ luôn tìm cách nói cái gì đó. Tôi sẽ đặt mẹ lên sát vào lỗ tai nhưng vẫn không thể nghe.

Tôi luôn luôn ghét những giấc mơ như thế. Tới bây giờ tôi vẫn ghét.

Và lúc ấy Aldo bỗng quyết định làm ra vẻ “ngộ nghĩnh”. Tôi biết là anh không còn thấy vui vẻ trong cuộc tình của chúng tôi nhưng tôi không biết là chuyện đã tồi tệ đến mức nào cho đến một đêm anh mời bạn đến chơi. Bố anh đã đi Atlantic City. Cả bọn đang nhậu nhẹt, hút thuốc, nói cười những chuyện ngu ngốc, và bất thình lình Aldo nói: Tụi bây có biết chữ Pontiac viết tắt cho chữ gì không? Poor Old Nigger Thinks It’s A Cadillac (Lão Đen Nghèo Tưởng Đó Là Chiếc Cadillac). Nhưng anh nhìn ai khi anh nói câu quan trọng nhất trong câu chuyện khôi hài này? Anh nhìn thẳng vào tôi.

Đêm ấy anh muốn làm tình với tôi, nhưng tôi hất tay anh ra. Đừng đụng vào tôi.

Đừng có giận, anh nói, cầm tay tôi đặt vào chỗ kín của anh. Chẳng có cương lên tí nào cả.

Và anh cười to.

Thế thì vài ngày sau tôi làm một chuyện rất ngu xuẩn. Tôi gọi điện thoại về nhà. Lần đầu tiên không ai trả lời. Lần thứ nhì “Đây là nhà của gia đình León, tôi có thể chuyển đường dây đến với ai?” Đó là em trai tôi. Đó là lý do tại sao mọi người ghét cái tính của hắn.

Chị đây, thằng ngố.

Lola. Hắn làm thinh, và lúc ấy tôi chợt nhận ra là hắn đang khóc. Chị đang ở đâu?

Em không cần phải biết. Tôi đổi điện thoại qua tai bên kia, cố gắng giữ cho giọng mình bình thường. Mọi người thế nào?

Lola, mẹ sẽ giết chị chết.

Thằng ngố, nói nhỏ chút được không? Mẹ không có ở nhà, phải không?

Mẹ đi làm.

Ngạc nhiên quá, tôi nói mỉa mai. Mẹ đi làm. Vào cái giây phút cuối cùng, của giờ cuối cùng, của ngày cuối cùng, mẹ tôi sẽ ở chỗ làm việc. Mẹ tôi vẫn làm việc ngay cả khi hỏa tiễn đã phóng vào không khí.

Tôi đoán tôi nhớ em rất nhiều, hay là tôi chỉ muốn coi có ai thắc mắc gì về tôi không, hay mùi cứt đái của mèo đã hủy hoại khả năng suy luận thông thường của tôi, bởi vì tôi cho hắn địa chỉ một quán cà phê trên đường gỗ, và bảo hắn mang một ít quần áo và vài quyển sách cho tôi.

Mang tiền cho chị nữa.

Hắn ngập ngừng. Em không biết mẹ cất tiền ở đâu.

Chi biết. Ông tướng. Chỉ cần em mang tiền đến đây.

Bao nhiêu? Hắn hỏi một cách rụt rè.

Mang hết tất cả.

Thế là nhiều lắm, Lola.

Chỉ mang tiền cho chị, Oscar.

Được rồi. Hắn hít hơi vào thật sâu. Ít ra chị cũng phải nói cho em biết là chị có ổn không?

Chị ổn. Tôi nói, và đó là lúc duy nhất trong toàn buổi nói chuyện mà tôi suýt khóc. Tôi nín lặng cho đến khi tôi có thể nói chuyện trở lại, rồi tôi hỏi hắn là làm cách nào hắn có thể mang tiền xuống đây cho tôi mà không để cho mẹ tôi biết.

Chị biết em mà, hắn nói yếu ớt. Có thể em là một thằng ngố, nhưng là một thằng ngố rất hiểu biết.

Tôi đáng lẽ phải biết là không thể tin cậy những người mà những quyển sách mà hắn yêu quý nhất lúc còn là một đứa bé con là quyển Encyclopedia Brown (Bách khoa Toàn thư). Nhưng mà tôi đã không suy nghĩ kỹ. Tôi chỉ rất sung sướng trông đến lúc gặp lại em tôi.

Lúc đó tôi có kế hoạch như thế này. Tôi sẽ thuyết phục em tôi cùng trốn nhà với tôi và chúng tôi sẽ đi Dublin. Tôi có gặp một đám con trai người Ireland ở đường gỗ và họ đã làm cho tôi cũng yêu mê xứ sở của họ. Tôi sẽ trở thành một ca sĩ phụ giọng cho U2, cả Bono và người đánh trống sẽ yêu tôi, và Oscar có thể trở thành một James Joyce người Dominic. Tôi thật sự tin là điều này sẽ xảy ra. Lúc ấy tôi khá loạn tưởng.

Ngày hôm sau tôi bước vào quán cà phê có vẻ mới toanh, và hắn ngồi đó, với một cái túi xách. Oscar, tôi cười to và nói, em béo quá!

Em biết, hắn nói, hổ thẹn. Em rất là lo lắng cho chị.

Chúng tôi ôm nhau lâu cơ hồ cả giờ và lúc đó hắn bắt đầu khóc. Lola, em xin lỗi.

Chẳng sao, tôi nói, và đó là lúc tôi ngước lên và nhìn thấy mẹ tôi cùng với bác Rulbelka và chú tôi bước vào trong quán.

Oscar! Tôi hét to nhưng lúc đó đã quá trễ. Mẹ tôi đã nắm lấy tôi. Mẹ có vẻ rất gầy, tàn tạ, như một bà già xấu xí, nhưng mẹ nắm lấy tôi thật chặt như thể tôi là đồng năm xu cuối cùng của mẹ, và dưới bộ tóc giả màu đỏ là đôi mắt xanh đầy phẫn nộ. Tôi chú ý, phớt qua, là mẹ cũng đã diện kẻng cho ngày hôm nay. Đó là điểm đặc biệt của mẹ tôi. Con quỷ nhỏ, mẹ nghiến răng rít lên. Tôi vùng dậy và kéo được mẹ ra khỏi quán cà phê và khi mẹ thu tay lại để tát tôi, tôi vuột thoát. Tôi chạy nhanh. Đằng sau tôi, tôi có thể tưởng tưởng mẹ đã ngã sóng soài, đập đầu vào lề đường mạnh đến nứt xương, nhưng tôi không nhìn lại. Không - tôi chạy. Ở trường tiểu học, bất cứ lúc nào tôi được tham gia ngày vận động ở sân trường, tôi luôn luôn là đứa nhanh nhất trong các lớp cùng cấp, mang về hết những phần thưởng cho đội của tôi; người ta nói như thế không công bằng vì tôi cao lớn quá, nhưng tôi chẳng quan tâm. Tôi có thể đánh cả bọn con trai nếu tôi muốn. Không cách gì mà bà mẹ bệnh hoạn của tôi, ông chú nghiện ngập của tôi, và thằng em béo phì của tôi có thể bắt được tôi. Tôi sẽ chạy thật nhanh bằng mức độ nào mà cặp chân dài của tôi có thể mang. Tôi sẽ chạy ra đường gỗ, ngang căn nhà khốn khổ của Aldo, ra khỏi Wildwood, ra khỏi New Jerseys, và tôi sẽ không ngừng chạy. Tôi sẽ bay.

Nói đúng ra, đáng lẽ mọi chuyện sẽ xảy ra như dự tính. Nhưng tôi đã ngoái lại. Và tôi không thể nhịn được. Không phải tôi không biết gì về kinh thánh, chuyện mấy cây trụ bằng muối, nhưng khi mình là con của một người đã nuôi mình lớn lên mà không được sự giúp đỡ của bất cứ một ai, thói quen thật là khó bỏ. Tôi chỉ muốn xem cho chắc là mẹ tôi không bị gãy tay hay nứt sọ. Có ai mà muốn vì tình cờ mà giết mẹ của mình chứ? Đó là lý do độc nhất mà tôi liếc nhìn lại phía sau. Mẹ tôi nằm sóng soài trên đường, bộ tóc giả của mẹ văng ra khỏi tầm tay, cái đầu trọc đáng thương của mẹ phơi bày ra ánh sáng ban ngày như một cái gì thật kín và đáng xấu hổ, và mẹ đang kêu khóc như một con cừu đi lạc, hija, hija. Tôi đứng đó, muốn chạy thoát vào tương lai. Lúc ấy tôi bỗng thấy cần có một linh cảm nào đó dẫn dắt tôi, nhưng chẳng có linh cảm nào xuất hiện. Chỉ có tôi. Cuối cùng tôi đã chẳng có can đảm. Mẹ tôi nằm trên mặt đất, đầu trọc lóc như đầu trẻ con, có lẽ chừng một tháng nữa là sẽ chết, còn tôi đứng đây, đứa con gái duy nhất của mẹ. Và tôi chẳng làm được gì cho mẹ tôi cả. Tôi đi ngược lại, và khi tôi đưa tay thò xuống để đỡ mẹ lên thì mẹ níu chặt lấy tôi với cả hai tay. Lúc ấy tôi mới nhận ra là mẹ tôi chẳng khóc chút nào cả. Mẹ chỉ giả vờ! Nụ cười của mẹ như cái cười của một con sư tử. Đắc thắng.

Tao bắt được mày rồi, mẹ nói, nhỏm dậy một cách đắc thắng. Bắt được mày rồi.

Và đó là lý do tại sao tôi lại về Santo Domingo. Tôi đoán, mẹ nghĩ là tôi sẽ khó trốn nhà bỏ đi trên một hòn đảo mà tôi chẳng quen biết ai và thật ra mẹ cũng đúng. Tôi ở đây đã sáu tháng và lúc này tôi chỉ suy nghĩ một cách triết lý về mọi chuyện đã xảy ra. Đầu tiên tôi chẳng mấy thích, nhưng rồi tôi cũng cố quên. Nó cũng giống như cuộc tranh đấu của quả trứng với hòn đá, bà tôi nói. Không có chiến thắng. Tôi đi học thật sự, nhưng kết quả không quan trọng khi tôi trở về Paterson. Tuy thế nó giúp tôi bận rộn, không làm những chuyện phá phách và có bạn cùng lứa tuổi chung quanh. Có một điều, tiếng Tây Ban Nha của tôi đã được cải thiện rất nhiều. Trường “xxx” là một trường tư thục, một thứ trường bắt chước kiểu Carol Morgan, chứa đầy những người mà chú Carlos Moya gọi là con cưng của bố mẹ. Và còn có tôi. Nếu bạn nghĩ làm mọt đứa con gái Goth ở Paterson là chuyện khó, thử làm một đứa Dominic York ở một trong những trường tu ở xứ Dominic thì sẽ biết. Bạn sẽ không bao giờ gặp đám con gái nào độc địa, nhiều chuyện, hung dữ hơn đám người này trong đời. Chúng xầm xì về tôi liên tục, nếu là một người nào khác chắc là người ta sẽ phát khùng, nhưng sau chuyện Wildwood tôi không còn dễ nhạy cảm nữa. Tôi không để cho chuyện này làm mình tức giận. Và điều trớ trêu nhất của các chuyện trớ trêu? Tôi ở trong toán điền kinh. Tôi gia nhập bởi vì bạn tôi Rosío, con nhỏ được học bổng miễn phí của Los Mina, bảo tôi là tôi có thể được nhận vào đội chỉ dựa vào cặp chân dài của tôi thôi. Đó là cặp chân của người thắng cuộc, nó tiên đoán. Thế, chắc là nó biết được chuyện mà tôi không biết bởi vì hiện nay tôi là người chạy nhanh nhất trong trường của tôi về môn chạy 400 mét. Chuyện mà tôi có tài về một bộ môn đơn giản như thế không bao giờ làm tôi hết ngạc nhiên. Karen chắc là sẽ té xỉu nếu nó nhìn thấy tôi chạy vụt phía sau trường trong lúc Giáo sư hướng dẫn la hét chúng tôi, trước bằng tiếng Tây Ban Nha sau đó bằng tiếng Catalan. Thở, thở, thở! Tôi không còn chút mỡ nào trên người, và đôi chân đầy bắp thịt cứng cáp của tôi làm mọi người trầm trồ chiêm ngưỡng, kể cả tôi. Tôi không thể mặc quần ngắn mà không làm tắc nghẽn đường phố và một ngày kia, khi bà tôi tình cờ quên chìa khóa làm chúng tôi không vào nhà được, bà tôi trong một lúc bực mình đã quay sang tôi và nói, cháu à, đá cánh cửa cho nó mở ra. Câu nói này làm cả hai chúng tôi cùng bật cười.

Trong những tháng sau này có rất nhiều thay đổi, trong đầu tôi, trong tim tôi. Rosío bắt tôi ăn mặc như một “cô gái Dominic thực thụ”. Nó là đứa làm tóc cho tôi, giúp tôi trang điểm, và đôi khi tôi nhìn tôi trong gương, tôi không còn nhận ra mình nữa. Không phải là tôi không vui hay có ý gì khác. Nếu như tôi tìm thấy một quả khinh khí cầu có thể mang tôi thẳng đến nhà của U2, tôi không chắc là tôi sẽ đi. Tuy thế tôi vẫn không nói chuyện với thằng em phản bội của tôi. Sự thật là tôi còn muốn được ở đây thêm một năm nữa. Bà tôi không muốn tôi về - Bà sẽ nhớ cháu, bà nói rất đơn giản do đó nó không thể là cái gì khác hơn là sự thật, và mẹ tôi cũng đã nói với tôi là tôi có thể ở lại nếu tôi muốn nhưng tôi cũng sẽ được hoan nghênh nếu tôi về nhà. Bác Rubelka nói cho tôi biết là mẹ chống chọi căn bệnh rất can đảm, và mẹ tôi, sẽ đi làm hai chỗ trở lại. Hai người cũng gửi cho tôi tấm hình chụp cả gia đình. Bà tôi đem lồng kính và tôi nhìn tấm hình mà ứa nước mắt. Mẹ tôi không đeo bộ tóc giả trong tấm hình, bà có vẻ rất gầy đến nỗi tôi không nhận ra bà.

Con phải biết là mẹ có thể chết vì con, mẹ tôi nói vào lần cuối cùng chúng tôi nói chuyện. Và trước khi tôi kịp nói lời nào, bà cúp máy.

Nhưng đó không phải là điều mà tôi muốn nói với bạn. Tôi muốn nói về cái cảm giác thật lạ lùng đã khởi đầu những chuyện không tốt đẹp, cái linh cảm của một bà phù thủy chìm sâu trong xương của tôi rộn ràng xuất hiện, đã tràn ngập tôi như máu thấm vào trong vải. Cái linh cảm giác đó báo cho tôi biết cuộc đời mình bắt đầu hoàn toàn thay đổi. Cái linh cảm ấy đã trở lại. Chỉ mới hôm trước, khi tôi thức giấc, từ mọi giấc mơ, nó đã có mặt, phập phồng bên trong lồng ngực của tôi. Tôi tưởng tượng đây là cảm giác khi người ta mang một đứa con trong người. Ban đầu tôi rất sợ hãi bởi vì tôi nhìn chung quanh căn nhà của mình, mỗi lần tôi nhìn bà của tôi, cái linh cảm này trở nên mạnh mẽ hơn vì thế tôi nghĩ đây phải là một điều gì khác. Tôi vừa mới quen một thanh niên da đen rất đáng yêu, anh tên là Máx Sánchez, người tôi đã gặp ở Los Mina khi tôi đến thăm Rosío. Anh thấp, nhưng nụ cười và cách ăn mặc đúng thời trang đã đền bù xứng đáng. Biết tôi ở Nueva Yosk[5] anh nói anh sẽ trở nên giàu và khi tôi cố giải thích cho anh hiểu là tôi không màng chuyện ấy, anh nhìn tôi như thể tôi điên. Anh sẽ mua một chiếc Mercedes-Benz màu trắng, anh nói. Anh nói thật à. Thật ra công việc anh đang làm mới là cái mà tôi yêu thích nhất. Nó đã giúp hai chúng tôi quen nhau. Ở Santo Domingo, hai hay ba rạp chiếu phim thường dùng chung một bộ phim, vì thế khi rạp chiếu phim thứ nhất dùng xong phần thứ nhất, người ta đặt cuồn phim vào tay Max và anh phóng xe gắn máy như điên đến rạp thứ nhì và anh chạy về, chờ, nhận phần thứ nhì và cứ thế mà tiếp tục. Nếu có gì cản trở hay anh bị tai nạn, phần phim thứ nhất chấm dứt mà phần phim thứ nhì không thì khán giả sẽ phản đối bằng cách ném chai. Từ trước đến giờ anh được ơn trên phù hộ, anh nói với tôi và hôn tượng thánh San Miguel. Bởi vì tôi, anh khoe khoang, một cuộn phim biến thành ba cuộn. Anh là người nối các cuộn phim với nhau. Max không phải là người của “giai cấp cao”, như bà tôi giải thích và nếu mấy con nhỏ phách lối trong trường nhìn thấy chúng tôi chúng sẽ lăn ra mà chết, nhưng tôi rất yêu quý anh. Anh mở cửa cho tôi, gọi tôi là morena[6], và khi anh bạo dạn anh sờ nhẹ tay tôi rồi rụt tay lại.

Nói tóm lại tôi nghĩ linh cảm lạ của tôi có liên quan đến Max, vì thế có một ngày tôi cho phép anh đưa tôi đến một nhà ngủ. Anh hứng chí đến độ suýt tí nữa anh đã té ra khỏi giường, và điều đầu tiên là anh muốn được nhìn cái mông của tôi. Tôi không gao giờ ngờ là bàn tọa của tôi là ngôi sao sáng hấp dẫn anh. Anh hôn nó bốn hay năm lần, hơi thở của anh là cho tôi nổi da gà, và anh gọi nó là tesoro. Khi chúng tôi làm tình xong, anh ở trong phòng tắm để lau rửa, tôi đứng trần truồng trước tấm gương và nhìn cái mông của tôi lần đầu tiên. Tesoro, tôi lặp lại, một kho tàng.

Sao? Rosío hỏi lúc gặp tôi ở trong trường, tôi gật đầu thật nhanh, và nó chộp lấy tay tôi cười ha hả, làm nguyên bọn con gái mà tôi ghét quay đầu lại nhìn hai đứa tôi chòng chọc, nhưng bọn chúng làm được cái quái gì chứ? Hạnh phúc, khi đến, nó mạnh hơn tất cả mấy đứa con gái đáng ghét ở Santo Domingo cộng lại.

Nhưng tôi vẫn thấy có cái gì đó mù mờ lẫn lộn. Bởi vì cái linh cảm, cứ càng lúc càng mạnh hơn rõ rệt hơn, không cho tôi ngủ, không để tôi yên tĩnh. Tôi bắt đầu thua những cuộc chạy đua, mà trước đó tôi không bao giờ thua.

Mày chẳng có tài gì, đúng không, con nhỏ kia, mấy đứa con gái của đội bên kia mắng tôi và tôi chỉ có thể cúi đầu. Huấn luyện viên Cortés buồn quá nên ngồi trong xe khóa của lại và chẳng nói lời nào với bất cứ người nào trong bọn chúng tôi.

Tất cả mọi chuyện đều làm tôi muốn điên, và một đêm tôi về nhà sau khi đi chơi với Max. Anh dẫn tôi đi bộ dọc theo bến tàu - anh chẳng bao giờ có tiền để làm cái gì khác hơn - và chúng tôi nhìn đàn dơi bay theo hình chữ Z trên những ngọn dừa và một chiếc tàu cũ đang vào trong bến từ ngoài xa. Anh nói thật nhỏ nhẹ về dự định qua Mỹ ở khi tôi tập dượt co duỗi bắp chân. Bà tôi đang chờ ở bàn trong phòng khách. Mặc dù bà vẫn còn mặc đồ đen để tang người chồng đã mất khi bà còn trẻ, bà là một trong những người đàn bà đẹp nhất mà tôi biết. Chúng tôi cùng có một đường rẽ ngôi trên tóc ngoằn ngoèo như đường sét đánh và lần đầu tiên gặp bà ở phi trường tôi đã chẳng muốn thú nhận là tôi biết quan hệ giữa tôi với bà sẽ tốt đẹp. Bà đứng như bà là người đẹp nhất trong đời và khi bà nhìn thấy tôi bà nói, Hija, bà đã chờ cháu kể từ khi cháu đi. Rồi bà ôm tôi vào lòng, hôn tôi và nói, Bà là bà của cháu, nhưng cháu có thể gọi bà là La Inca.

Đêm ấy tôi đứng cao hơn bà, nhìn đường rẽ ngôi của bà như một vết rạn nứt trong tóc, tôi thấy lòng dịu dàng. Tôi quàng tay ôm bà và khi ấy tôi thấy bà đang xem ảnh. Những tấm ảnh rất cũ tôi chưa hề thấy lúc ở nhà mình. Ảnh của mẹ tôi khi bà còn trẻ và của nhiều người khác. Tôi cầm một tấm ảnh lên. Mẹ đang đứng trước một nhà hàng Tàu. Ngay cả với cái áo tạp dề che phía trước ngực, mẹ tôi có vẻ rất quyền hành, như thể về sau sẽ trở nên một người rất quan trọng.

Mẹ rất xinh đẹp, tôi nói tự nhiên.

Bà tôi hừ bằng mũi. Bà cũng xinh đẹp vậy. Mẹ của cháu là một nữ thần, nhưng rất bướng bỉnh. Khi mẹ cháu bằng tuổi cháu bây giờ bà và mẹ của cháu không hợp tánh với nhau.

Cháu không biết chuyện này, tôi nói.

Mẹ cháu cứng đầu còn bà hay… đòi hỏi, nhưng mọi chuyện xảy ra bây giờ là cho những điều tốt đẹp nhất về sau, bà thở dài. Bà có cháu và em cháu, điều đó nhiều hơn là bà mong ước so với chuyện đã xảy ra trước đây. Bà lấy một tấm ảnh. Đây là bố của mẹ cháu, bà đưa tấm ảnh cho tôi. Ông ấy là anh họ của bà, và… Bà định nói thêm điều gì đó nhưng bỗng ngừng lại.

Và ngay lúc ấy nó bỗng đập vào tôi như cơn bão táp. Cái linh cảm. Tôi đứng thẳng dậy, cái cách mà mẹ tôi luôn luôn muốn tôi đứng thẳng. Bà tôi vẫn ngồi với nỗi buồn xa vắng, tôi cố nghĩ một chữ cho thật đúng và tôi không thể cử động hay thở. Tôi cảm thấy, giống như tôi luôn cảm thấy trong những giây cuối cùng của một cuộc đua, là tôi sắp sửa nổ tung. Bà đang sắp kể một điều gì đó và tôi sẵn sàng với bất cứ chuyện gì bà sắp kể cho tôi nghe. Tôi chờ lúc bắt đầu.

❀ ❀ ❀

[1] Tiếng lóng ám chỉ những người trẻ tuổi ngỗ nghịch, bướng bỉnh.

[2] Mấy thằng đen.

[3] Một loại bánh nhân thịt, tương tự bánh quai vạt hay pateschaud.

[4] Bánh mì rắc phômai nướng chảy.

[5] New York theo cách nói của người Dominic.

[6] Người Cuba lai Tây Ban Nha