Ông Wolmar đã lên đường đi Etange ngày hôm qua, và ngài khó mà hình dung được sự u sầu mà sự ra đi của ông ấy đã để lại trong lòng tôi. Tôi nghĩ rằng sự vắng mặt của vợ ông ấy hẳn cũng không làm tôi buồn phiền đến thế. Tôi thấy mình còn bị kìm chế nhiều hơn cả lúc có mặt ông ấy; một sự im lặng thê lương ngự trị trong tim tôi; những tiếng thở than bị kìm nén bởi nỗi sợ hãi thầm kín; và ít bị dằn vặt bởi những ham muốn hơn là những nỗi lo âu, tôi trải qua tất cả mọi sự kinh hoàng của tội lỗi mà không hề phải chịu đựng những cám dỗ của nó.

Ngài có thể tưởng tượng được không, thưa Lãnh chúa, nơi nào tâm trí tôi tìm lại được sự tự tin và gạt bỏ những nỗi sợ hãi bất xứng này? Chính là trước mặt phu nhân Wolmar. Ngay khi tôi đến gần nàng, ánh mắt nàng làm dịu đi sự bất an của tôi; cái nhìn của nàng thanh tẩy trái tim tôi. Uy lực của nàng lớn lao đến nỗi dường như nó luôn truyền cho người khác cảm giác về sự ngây thơ trong trắng của nàng, và ban cho họ sự bình thản vốn là kết quả của đức tính ấy. Thật không may cho tôi, lối sống của nàng không cho phép nàng dành trọn cả ngày để giao thiệp với bạn bè; và trong những khoảnh khắc tôi buộc phải rời xa nàng, lẽ ra tôi sẽ đỡ đau khổ hơn nếu mình ở một nơi xa nàng hơn.

Điều góp phần nuôi dưỡng nỗi u sầu đang đè nặng lấy tôi chính là một suy nghĩ mà nàng đã thổ lộ ngày hôm qua sau khi chồng nàng ra đi. Dù cho đến khoảnh khắc ấy nàng vẫn giữ được tinh thần khá bình tĩnh, nhưng đôi mắt nàng đã dõi theo ông ấy một cách đầy trìu mến trong suốt một hồi lâu, mà khi đó tôi cứ ngỡ rằng điều đó chỉ là do sự chia tay với người chồng hạnh phúc ấy mà ra; thế nhưng qua cuộc trò chuyện, tôi nhận ra rằng cảm xúc ấy bắt nguồn từ một nguyên nhân khác, một điều vẫn còn là bí mật đối với tôi. Nàng nói, ngài thấy đấy, cách chúng ta sống bên nhau ra sao, và ngài có thể đánh giá xem ông ấy có được lòng tôi hay không. Tuy nhiên, xin chớ tưởng rằng tình cảm gắn kết tôi với ông ấy, dẫu dịu dàng và mãnh liệt chẳng kém gì tình yêu, lại cũng dễ mang những yếu đuối của tình yêu. Nếu việc gián đoạn thói quen sống chung dễ chịu khiến chúng ta đau lòng, thì chúng ta được an ủi bởi niềm hy vọng vững chắc rằng sẽ lại được tiếp tục thói quen ấy. Một số phận bền vững nhường ấy ít khi phải chịu những thăng trầm khiến chúng ta phải sợ hãi; và khi vắng mặt vài ngày, nỗi đau của khoảng thời gian ngắn ngủi ấy không tác động mạnh mẽ đến tôi bằng niềm vui khi thấy nó chấm dứt. Nỗi thống khổ mà ngài đọc được trong mắt tôi xuất phát từ một nguyên nhân trọng đại hơn, và dẫu nó liên quan đến ông Wolmar, thì nó không hề bắt nguồn từ sự ra đi của ông ấy.

Người bạn thân mến của tôi, nàng tiếp tục với một giọng điệu đầy xúc động, chẳng có hạnh phúc đích thực nào trên cõi đời này. Chồng tôi là một trong những người đàn ông đáng kính và giàu tình cảm nhất; bổn phận thúc đẩy chúng ta được gắn kết bởi sự hòa hợp từ hai phía; ông ấy không có mong muốn nào ngoài mong muốn của tôi; tôi có những đứa con mang lại và hứa hẹn niềm vui trong tương lai cho người mẹ chúng; không có người bạn nào đáng mến, đức hạnh và dễ thương hơn người mà trái tim tôi hết mực yêu quý và sẽ cùng tôi đi hết quãng đời còn lại; chính ngài cũng góp phần tạo nên hạnh phúc cho tôi, khi ngài đã chứng minh được sự quý trọng và tình cảm của tôi dành cho ngài là hoàn toàn xứng đáng; một vụ kiện tụng kéo dài và tốn kém sắp đi hồi kết, chẳng mấy chốc sẽ đưa người cha kính yêu nhất vào vòng tay tôi; mọi thứ đối với chúng tôi đều suôn sẻ; hòa bình và trật tự ngự trị khắp gia đình; những người đầy tớ của chúng ta đều tận tụy và trung thành; những người hàng xóm bày tỏ mọi thứ tình cảm gắn bó với chúng ta; chúng ta tận hưởng thiện cảm của công chúng. Được ban phước với mọi thứ mà thiên đường, vận mệnh và con người có thể ban tặng, vạn vật đều đồng lòng mưu cầu hạnh phúc cho tôi. Một sự bất an thầm kín, chỉ một nỗi muộn phiền duy nhất, đang gặm nhấm tất cả, và tôi không hạnh phúc. Nàng thốt lên những lời cuối cùng ấy cùng một tiếng thở dài thấu tận tâm can tôi, một tiếng thở dài mà tôi không hề góp phần gây ra. Nàng không hạnh phúc, tôi tự nhủ, trong lúc cũng thở dài theo nàng, và tôi giờ đây đâu còn là vật cản cho hạnh phúc của nàng nữa!

Ý nghĩ u sầu ấy làm đảo lộn tâm trí tôi trong khoảnh khắc, và phá vỡ sự bình yên mà tôi vừaớm cảm nhận được. Không thể chịu đựng nổi trạng thái nghi ngờ khốn khổ mà cuộc trò chuyện của nàng đẩy tôi vào, tôi đã nài nỉ nàng giãi bày toàn bộ tâm sự với mình đến mức cuối cùng nàng cũng trao phó bí mật định mệnh ấy cho tôi, và cho phép tôi thổ lộ lại với ngài. Nhưng đây đã là giờ giải khuây, phu nhân Wolmar vừa bước ra khỏi phòng trẻ để đi dạo cùng các con, nàng vừa nói với tôi điều đó. Tôi đi cùng nàng đây, thưa Lãnh chúa; tôi xin phép tạm biệt ngài lúc này; và tôi sẽ tiếp tục chủ đề mà tôi buộc phải gác lại trong bức thư tới.