Có thật không, người bạn thân yêu mà cũng thật tàn nhẫn của tôi, rằng chính chị đã gọi tôi trở về với cõi đời và nỗi buồn đau? Tôi đã thấy khoảnh khắc hạnh phúc khi tưởng chừng được đoàn tụ một lần nữa với người mẹ hiền dịu nhất; nhưng sự bất nhân đầy ân cần của chị lại kết án tôi phải than khóc bà lâu hơn nữa: khi mong muốn được đi theo bà suýt nữa đã giật tôi khỏi cõi đời này, thì sự lưu luyến không nỡ bỏ lại chị lại giữ chân tôi chặt chẽ. Nếu tôi có thể hòa giải với cuộc sống này chút ít, thì đó là sự an ủi vì đã không hoàn toàn thoát khỏi bàn tay tử thần. Tạ ơn trời đất! Nhan sắc khiến trái tim tôi phải trả giá quá đắt ấy nay không còn nữa. Căn bệnh mà tôi vừa vượt qua đã tước đoạt nó đi một cách may mắn. Hoàn cảnh này tôi hy vọng sẽ làm giảm bớt ngọn lửa thô tục của một kẻ vô duyên đến mức dám lấy tôi mà không có sự đồng thuận của tôi. Khi điều duy nhất mà hắn ngưỡng mộ không còn tồn tại nữa, chắc chắn hắn sẽ ít bận tâm hơn đến những phần còn lại. Không trái lời hứa với cha tôi, không làm tổn thương người bạn mà sinh mạng đang nằm trong tay hắn, tôi sẽ có thể đẩy lùi kẻ khốn nạn phiền toái này: môi tôi sẽ im lặng, nhưng ánh mắt tôi sẽ thay tôi lên tiếng. Sự ghê tởm của hắn sẽ bảo vệ tôi khỏi sự bạo ngược của hắn, và hắn sẽ thấy tôi quá khó ưa để dám biến tôi thành kẻ bất hạnh.

A, người chị họ thân mến của tôi! Chị biết rõ một trái tim kiên định dịu dàng sẽ không bị cự tuyệt như thế. Nắm đấm hay tình cảm của hắn không chỉ bó hẹp trong hình thức bên ngoài hay vẻ đẹp nhân sắc; chính tôi là người hắn yêu, chứ không phải khuôn mặt tôi; chúng ta hòa quyện làm một trong mọi phần của bản thể, và chừng nào Eloisa còn ở đó, nhan sắc của nàng có thể tàn phai, nhưng tình yêu sẽ mãi mãi trường tồn. Thế mà hắn lại có thể đồng ý——tên thanh niên vô ơn!——thế mà điều đó lại công bằng thôi, vì tôi đã có thể yêu cầu điều đó. Ai lại muốn giữ lại bằng lời hứa những kẻ đã có thể rút lại trái tim mình? và tôi đã cố gắng rút lại trái tim mình chưa?——tôi đã làm thế ư?——Hỡi các tầng trời! tại sao mọi thứ cứ hùa nhau gợi nhắc tôi về những thời gian đã một đi không trở lại, và làm bùng lên một ngọn lửa đáng lẽ phải bị dập tắt? Vô ích thôi, Eloisa ơi, mọi nỗ lực bứt bỏ hình bóng thân thương ra khỏi trái tim ngươi: nó đã bám rễ quá sâu; chính trái tim ngươi sẽ bị xé nát trước tiên, và mọi cố gắng của ngươi chỉ chuốc lấy việc khắc sâu nó hơn mà thôi.

Liệu tôi có dám kể cho chị nghe một ảo ảnh trong cơn mê sảng của tôi khi bị sốt, thứ vẫn tiếp tục dằn vặt tôi mãi cho đến tận bây giờ từ sau khi hồi phục? Vâng, hãy thấu hiểu và xót thương cho sự điên loạn của người bạn bất hạnh của chị, để chị tạ ơn trời vì đã gìn giữ trái tim mình khỏi thứ tình cảm khủng khiếp đã gây ra điều đó. Trong khoảnh khắc dữ dội nhất của cơn cuồng loạn, khi cơn sốt lên đến đỉnh điểm, tôi tưởng mình nhìn thấy người thanh niên bất hạnh đang quỳ bên giường bệnh: không phải dáng vẻ khi hắn mê hoặc các giác quan của tôi trong khoảng thời gian ngắn ngủi của hạnh phúc; mà là xanh xao, hoảng loạn, và chìm đắm trong tuyệt vọng. Hắn cầm lấy tay tôi, không hề ghê tởm vẻ bề ngoài của nó, và chẳng màng sợ hãi sự lây nhiễm đáng buồn, vội vã hôn và đẫm ướt nó bằng những giọt nước mắt. Tôi cảm nhận được ở hình bóng hắn niềm xúc động dễ chịu mà sự xuất hiện bất ngờ của hắn từng mang lại trước kia. Tôi cố gắng lao về phía hắn, nhưng bị kìm giữ lại. Chị đã giật hắn ra khỏi tôi, và điều tác động mạnh mẽ nhất đến tôi chính là những tiếng thở dài và rên rỉ của hắn, dường như càng lúc càng gia tăng khi hắn rời xa tôi hơn.

Thật không thể miêu tả được tác động của giấc mơ kỳ lạ này. Cơn sốt của tôi kéo dài và dữ dội; tôi đã mất nhận thức trong nhiều ngày; tôi đã thấy hắn thường xuyên trong cơn mê sảng; nhưng không có giấc mơ nào để lại một nửa ấn tượng trong ký ức tôi sâu đậm như giấc mơ cuối cùng này: thật không thể xua đuổi nó khỏi trí tưởng tượng của mình. Dường như lúc nào tôi cũng thấy hắn ở tư thế đó. Điệu bộ, trang phục, cách cư xử, ánh mắt buồn bã và dịu dàng của hắn cứ hiện lên mãi trước mắt tôi. Đôi môi hắn dường như vẫn đang áp lên bàn tay tôi; tôi cảm thấy nó ướt đẫm nước mắt hắn. Giọng nói ai oán của hắn làm tan chảy trái tim tôi; giờ đây tôi lại nhìn thấy hắn bị lôi đi xa khỏi tôi, trong khi tôi tuyệt vọng cố gắng níu giữ hắn lại. Tóm lại, toàn bộ khung cảnh tưởng tượng ấy hiện lên trong tâm trí tôi còn chân thực hơn cả thực tại.

Tôi đã đắn đo rất lâu trước khi quyết định kể điều này cho chị nghe. Sự xấu hổ đã khiến tôi im lặng khi chúng ta ở bên nhau; nhưng ý nghĩ ấy ngày càng lớn mạnh và dằn vặt tôi đến mức tôi không thể che giấu sự dại dột của mình thêm được nữa. Ước gì tôi trở nên ngu ngốc hoàn toàn! tại sao tôi lại cứ muốn giữ lại cái lý trí chỉ cốt để mang lại cho mình nỗi khốn khổ?

Nhưng trở lại với giấc mơ của tôi. Hãy chế nhạo tôi đi, người bạn thân mến, nếu chị muốn, vì sự ngờ nghệch này; nhưng chắc chắn có điều gì đó huyền bí trong ảo ảnh này, phân biệt nó với những cơn mê sảng thông thường. Liệu đây có phải là điềm báo về cái chết của hắn? hay hắn đã chết rồi? và phải chăng đây là cách trời cao rủ lòng thương, có một lần làm người dẫn đường cho tôi, và mời gọi tôi đi theo người mà định mệnh đã sắp đặt cho tôi yêu thương? Hỗn độn thay! một lời triệu hồi về chốn mồ mả sẽ là phúc lộc lớn nhất mà tôi có thể nhận được.

Tôi còn gợi lại những châm ngôn triết học vô ích ấy để làm gì, khi chúng chỉ mang lại sự khuây khỏa cho những kẻ vô cảm? chúng chẳng thể áp đặt được gì lên tôi nữa, và tôi không tài nào ngăn được việc khinh miệt chúng. Tôi tin rằng các linh hồn là vô hình; nhưng liệu có bất khả thi chăng khi giữa hai người yêu nhau gắn bó sâu sắc, lại có một sự thông tri trực tiếp, độc lập với thể xác và các giác quan? phải chăng những ấn tượng tương hỗ của họ có thể được truyền qua khối óc?——Eloisa tội nghiệp ơi, những ý tưởng thật hoang đường làm sao! sự cả tin của chúng ta sao mà lớn lao thế do những niềm đam mê tạo nên! và thật khó khăn biết bao cho một trái tim bị tổn thương nặng nề để từ bỏ những sai lầm của mình, ngay cả sau khi đã bị thuyết phục!