Tôn Sách giữ Chu Du lại, nói với hắn hai việc: một là điều Tân Bì đi Lạc Dương, đảm nhiệm quân mưu cho Lỗ Túc. Hai là bổ nhiệm cha hắn là Chu Dị làm Ngô Quận thái thú. Với việc trước, Chu Du nhanh chóng đồng ý, nhưng với việc sau, hắn lại có chút do dự.

"Ngươi lo lắng điều gì? Nhà họ Sái?"

Chu Du gật đầu. "Tướng quân…"

Tôn Sách giơ tay lên. "Nơi này không có người ngoài, không cần phải câu nệ như vậy, bằng không ta cũng không biết ngươi đang nói khách sáo hay là nói thật lòng."

Chu Du cười gượng gạo, nhất thời có chút lúng túng. Tôn Sách cười cười. Chu Du trước mắt này có lẽ là người xa rời hình tượng lịch sử nhất. Điều này cũng khó trách, bốn năm trước khi bọn họ cùng nhau rời khỏi Thư Huyện, ai có thể ngờ tới hôm nay hắn có thể cát cứ năm châu, ngồi giữ Đông Nam, thậm chí bắt đầu cân nhắc vấn đề lập quốc? Chu Du tuy vừa tròn hai mươi đã thống lĩnh một châu, đủ để kiêu ngạo, nhưng tiếc là bên cạnh toàn là anh tài, đặc biệt là có một kỳ tài như Ngu Phiên, nếu hắn không có áp lực tâm lý thì mới là không bình thường.

Cùng thiên tài làm bạn tuy là việc may mắn, nhưng áp lực cũng là điều người thường khó lòng tưởng tượng. Chu Du dù lòng dạ có rộng rãi đến đâu, rốt cuộc cũng chỉ là thanh niên ngoài hai mươi. Dù là mấy tháng trước, hắn vẫn là Mỹ Chu Lang phong lưu phóng khoáng, thần tượng của thiếu nữ Kinh Châu.

"Bá Phù, Sái Phúng đã già nua hồ đồ, không đáng lo ngại, nhưng Thái Đức Khuê và chị hắn đối với huynh vẫn là… Sái Phúng đã cúi đầu, lúc này không nên ép quá chặt, tránh làm người ta lạnh lòng. Thái Đức Khuê làm Ngô Quận thái thú tuy không có thành tích gì nổi bật, nhưng cũng không đến nỗi quá tệ, huynh lúc này cách chức hắn là không thỏa đáng."

"Ai nói ta muốn cách chức hắn?" Tôn Sách cười nói.

"Vậy huynh…"

"Công Cẩn, đệ chưa từng làm thái thú, không biết việc thái thú phức tạp nhường nào. Thái thú phủ chính là một tiểu triều đình, sự tranh đấu cấu xé còn phức tạp hơn cả tướng lĩnh trong quân tranh công. Thái Đức Khuê hứng thú ở việc kiếm tiền, làm thái thú không phải sở thích của hắn, ta định đổi cho hắn một chức vụ phù hợp hơn."

"Chức vụ gì?"

Tôn Sách chớp chớp mắt. "Công Cẩn, đệ biết hiện giờ chúng ta thiếu nhất là cái gì không?"

Chu Du cười. "Huynh nói là tiền hay là ngựa?"

"Thiếu tiền, nhưng không phải là tiền mà đệ hiểu, mà là tiền thực sự." Tôn Sách gãi gãi đầu, cảm thấy việc này quá khó giải thích, quay người nói với Gia Cát Lượng và Dương Nghi: "Hai người các ngươi nói đi, giải thích rõ rắc rối của chúng ta cho Công Cẩn hiểu. Ta đi thay y phục."

Gia Cát Lượng và Dương Nghi nhìn nhau cười, đáp một tiếng, nhích lên phía trước. Tôn Sách đứng dậy, ra khỏi trướng. Bàng Thống cũng đứng dậy, đi theo Tôn Sách ra trướng, Tôn Sách nghe tiếng bước chân, quay đầu nhìn một cái, thấy là Bàng Thống, cười nói: "Sĩ Nguyên, tân hôn mặn nồng, cảm giác thế nào?"

"Tân hôn mặn nồng, cảm giác tất nhiên là tốt rồi." Bàng Thống đuổi theo Tôn Sách, cười hì hì nói: "Tướng quân cho đệ nghỉ thêm mấy tháng, để đệ chăm sóc Tử Phu nhiều hơn, tiện thể cũng rèn luyện thêm bên cạnh tướng quân."

Tôn Sách trong lòng khẽ động, quay đầu nhìn Bàng Thống. "Sao, ở Thanh Châu khổ quá à? Hay là không hòa hợp được với một đám người Ngô Hội?"

"Sao có thể thế được, chúng ta ở với nhau rất tốt, chỉ là không nỡ xa Tử Phu. Đây chẳng phải mới thành thân sao. Đệ nghĩ, nhỡ nàng ấy mang thai, thân thể bất tiện, mà đệ lại không ở bên cạnh…"

Tôn Sách chợt hiểu ra. "Không phải đệ 'phụng tử thành hôn' đấy chứ?"

"Ừm…" Bàng Thống mặt đỏ tía tai, trở nên ngượng ngùng. Tôn Sách dừng lại, gãi gãi cằm. "Trách không được tối hôm kia lại yên tĩnh như vậy, ta còn tưởng vì đệ mệt, không còn sức lực, hóa ra là đã nếm thử sớm rồi, không còn cảm giác mới mẻ nữa rồi à."

"Tướng quân, tướng quân…" Bàng Thống liên tục chắp tay cầu xin. "Cho đệ chút mặt mũi đi."

"Nhóc con nhà ngươi có bản lĩnh đấy." Tôn Sách cười hì hì, vươn tay khoác vai Bàng Thống. Mấy năm không gặp, Bàng Thống cao lên không ít, cũng vạm vỡ hơn nhiều, không còn là thiếu niên gầy gò nhỏ bé như lần đầu gặp mặt nữa. "Sĩ Nguyên, còn nhớ lần đầu chúng ta gặp nhau không?"

"Nhớ, cả đời này đều không thể quên."

"Không ngờ ngươi lại thù dai như vậy."

"Sao dám, nếu không nhờ gặp tướng quân, làm sao đệ có được ngày hôm nay. Đệ nhớ lần gặp mặt đó, là vì đến tận bây giờ đệ vẫn chưa thể trả lời câu hỏi mà tướng quân đặt ra."

"Câu hỏi gì?" Tôn Sách chỉ nhớ dáng vẻ "trung nhị" lúc đó của Bàng Thống, không nhớ nổi mình đã nói gì với hắn.

"Trời cao, đất dày, lòng người."

Tôn Sách nghĩ một hồi, lúc này mới có chút ấn tượng, không khỏi mỉm cười. "Vẫn chưa nghĩ ra đáp án?"

"Chưa, nhưng mấy năm nay đệ vẫn luôn cân nhắc vấn đề này, cũng đã có chút thu hoạch." Bàng Thống nói, hai người đã tới nơi đi vệ sinh, đứng sóng vai, hướng vào mấy cái bồn tiểu xếp hàng mà tiểu tiện. Binh sĩ phụ trách quét dọn tự giác đứng từ xa, tránh nghe thấy Tôn Sách và Bàng Thống nói chuyện. "Đệ cảm thấy người cũng giống như cái thùng vậy…"

Tôn Sách "phụt" cười một tiếng. "Cách ví von của ngươi thực sự rất thanh kỳ."

Bàng Thống cũng thấy có chút không ổn, nhưng nhất thời không tìm được ví dụ thích hợp. Tôn Sách thấy hắn lúng túng, lại nói: "Được rồi, bồn tiểu thì bồn tiểu vậy, thực ra bụng người cũng có phân có nước tiểu, không khác bồn tiểu là mấy."

"Đệ chỉ lấy ví dụ thôi, chưa chắc đã là bồn tiểu, tất cả các loại thùng đều xấp xỉ nhau. Cái thùng này chứa được bao nhiêu, một là xem dung lượng của thùng, mà dung lượng của thùng lại phụ thuộc vào độ dài của tấm ván ngắn nhất, nếu có một tấm ván rất ngắn, thì những tấm ván khác dù có dài đến đâu cũng vô dụng."

Tôn Sách ngạc nhiên quay đầu nhìn Bàng Thống. Nhóc này đúng là thông minh. Nhưng, rốt cuộc hắn muốn nói cái gì?

"Ngoài độ dài của ván gỗ, còn phải xem thùng này có lỗ hổng hay không. Nếu có lỗ hổng, ván gỗ dù dài, dung lượng của thùng này đều phụ thuộc vào độ cao của lỗ hổng. Nếu lỗ hổng này ở đáy thùng, thì cái gì cũng chẳng còn."

Tôn Sách, Bàng Thống tiểu xong, có binh sĩ mang nước tới, hai người rửa tay, cùng nhau đi ngược trở lại. Sắp trở về đại trướng, Tôn Sách chậm bước chân, quay đầu nhìn Bàng Thống. "Sĩ Nguyên, ngươi có ý kiến gì về kiến nghị của Ngu Trọng Tường?"

"Không dám, chỉ là không dám đồng tình mà thôi."

"Nói nghe thử xem."

"Tướng quân khởi nghiệp từ Ngô Hội, tương lai vấn đỉnh thiên hạ, Ngô Hội là Đế hương, trở thành bồi đô là chuyện thuận lý thành chương. Tướng quân chí hướng cao xa, khai thác hải ngoại, thiết lập căn cứ ở Ngô Hội cũng rất hợp lý. Đế hương chỉ có một, hơn nữa tất yếu ở Giang Đông, làm bồi đô danh chính ngôn thuận. Nhưng căn cứ thì chưa chắc. Lập quốc ở Giang Đông, đệ có thể hiểu, xây dựng căn cứ xuất hải, đệ cũng có thể hiểu, nhưng chỉ xây dựng căn cứ ở Giang Đông, đệ cảm thấy tầm nhìn hơi quá hẹp."

Tôn Sách đã hiểu ý của Bàng Thống. Hắn không phải phản đối lập quốc ở Giang Đông, xây dựng căn cứ, hắn là phản đối ý thức hương thổ của Ngu Phiên. Kiến nghị của Ngu Phiên quả thực có tư tâm, điểm này không cần bàn cãi, cũng không thể trách móc, nhưng với tư cách là Trường sử, khi cân nhắc vấn đề này lại không cân nhắc từ cục diện tổng thể, đây cũng là điểm yếu của ông ta, cũng chính là điều Bàng Thống muốn nói: dưới đáy thùng có một cái lỗ hổng.

"Ngươi thấy còn những nơi nào nên đưa vào phạm vi cân nhắc?"

"Chuyện bồi đô tạm thời không bàn tới, chỉ xét riêng về căn cứ xuất hải, phía đông Thanh Châu có rất nhiều cảng tốt, có thể chọn một nơi lập căn cứ. Gần đó núi rừng dày đặc, lấy vật liệu rất tiện, việc đóng tàu, sửa chữa tàu thuyền đều rất tiện lợi. Xây căn cứ ở đây, phía bắc có thể tới Liêu Đông, phía đông có thể tới Lạc Lãng, tiện hơn đường bộ nhiều. Triều Tiên vốn là cố quốc của Cơ Tử, từ rất sớm đã thần phục Trung Nguyên, chỉ là sau này Trung Nguyên dần loạn mới không chịu giữ chính sóc, nếu tướng quân đoạt được thiên hạ, chinh phục hải ngoại, Triều Tiên là hòn đá mài tốt, sao có thể nhìn mà không thấy, lại đặt hết sự chú ý vào vùng Đông Nam chưa rõ ràng?"

Tôn Sách gật đầu lia lịa. "Sĩ Nguyên, lời ngươi nói rất có lý. Sao vừa rồi không nói?"

"Đây chỉ là vấn đề chi tiết, bổ sung thiếu sót thôi, không cần thiết phải tranh cãi trước mặt mọi người, làm loạn thứ tự chính phụ."

Tôn Sách nhìn Bàng Thống sắc mặt bình tĩnh thong dong trước mắt, lộ ra nụ cười vui mừng. Tuy nói tính cách quyết định vận mệnh, nhưng kỳ ngộ cũng có ảnh hưởng rất lớn. Kỳ ngộ của Bàng Thống và Chu Du vừa vặn tương phản, Chu Du có áp lực, hơi tỏ ra câu nệ, Bàng Thống lại là xuân phong đắc ý, khí phách hăng hái.

"Sĩ Nguyên có khí lượng, rất tốt." Tôn Sách khen ngợi. "Ngươi cân nhắc một chút, chuẩn bị một phương án chi tiết hơn, đến lúc đó cũng giống như thảo luận phương lược Ích Châu hôm nay, đệ trình ra thảo luận. Tình hình hôm nay ngươi cũng thấy rồi, dị nghị trách cứ là không tránh khỏi, ngươi phải chuẩn bị đầy đủ một chút."

"Rõ." Bàng Thống tự tin đáp một tiếng.

Hai người đi trở lại đại trướng, Gia Cát Lượng và Dương Nghi đã giải thích xong cho Chu Du. Chu Du mày hơi nhíu lại, đang suy nghĩ, nhưng vẻ lo lắng giữa đôi mày đã không còn. Thấy Tôn Sách bước vào, hắn gật đầu ra hiệu. Tôn Sách nói: "Nói xong rồi?"

"Họ đã nói qua với đệ, đệ đại khái đã hiểu, chỉ là cảm thấy không đáng, Kinh Nam, Dự Chương đều có vàng, Vĩnh Xương cũng có, tội gì phải xuất hải?"

"Vĩnh Xương?" Tôn Sách nhất thời không phản ứng kịp. "Vĩnh Xương ở đâu?"

Gia Cát Lượng nói: "Một quận ở phía nam Ích Châu, đất đó có vàng, trong Luận Hành có ghi chép." Liền cầm lấy bản đồ, chỉ ra vị trí quận Vĩnh Xương.

Tôn Sách có chút lúng túng. Hắn cũng từng đọc Luận Hành, nhưng lại không có ấn tượng. Từ đó có thể thấy, trí nhớ của Gia Cát Lượng không biến thái đến mức nhìn qua không quên, nhưng bản lĩnh nắm bắt trọng điểm của hắn vẫn rất mạnh. Hắn nhìn qua vị trí quận Vĩnh Xương, có chút tiếc nuối, Vĩnh Xương ở tận cùng phía tây nam Ích Châu, quá xa so với Kinh Châu.

"Vàng ở Kinh Nam, Dự Chương phải khai thác, tương lai lấy được Ích Châu, vàng ở Vĩnh Xương cũng phải khai thác, nhưng điều này không cản trở việc xuất hải tìm vàng, không tìm vàng cũng phải xuất hải, có vàng, tính tích cực càng cao hơn, đây vốn cũng là quy hoạch lâu dài, dù sao cũng cần người làm, ta thấy Thái Đức Khuê rất phù hợp, tại sao không để hắn đi?"

"Cần nhiều vàng như vậy, tất cả đều là vì đúc tiền?"

"Phải."

"Chúng ta sẽ cần nhiều tiền như vậy sao? Bá Phù, tiền nhiều vật ít, vật giá sẽ tăng vọt, còn nghiêm trọng hơn cả không có tiền."

"Yên tâm đi, tương lai chúng ta sẽ cần rất nhiều tiền, khả năng tiền không đủ còn lớn hơn khả năng tiền dư thừa." Tôn Sách cười nói. Chu Du dù sao cũng là võ tướng, không mấy quan tâm đến kinh tế, ví dụ của Kinh Châu ngay trước mắt, hắn vẫn chưa ý thức được xu thế đáng kinh ngạc nhường nào.

Tục ngữ nói rất hay, nhân nghèo cầu giàu, nông không bằng công, công không bằng thương, tổng lượng kinh tế của xã hội nông nghiệp bị giới hạn bởi diện tích canh tác và dân số, tổng lượng có một mức trần. Từ Tần đến Hán, vài trăm năm thời gian, tổng lượng kinh tế cũng chỉ gấp đôi mà thôi. Thời Hán thịnh vượng nhất, ngân sách quốc gia mỗi năm tám tỷ, bổng lộc quan viên tiêu tốn bốn tỷ, hoàng đế nhận vào tay còn bốn tỷ, dùng một nửa, để lại một nửa, cuối cùng dư ra không đến hai tỷ, miễn cưỡng có thể đánh một trận quy mô trung bình. Kinh Châu sau vài năm, tổng lượng kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, Trương Hoành hiện tại đã có đủ tự tin nói một năm xuất ra ba tỷ cho Chu Du đánh Hán Trung không thành vấn đề, trong vòng mười năm tăng gấp đôi nữa chắc cũng không thành vấn đề.

Tổng lượng kinh tế tăng lên, thì cần nhiều tiền tệ hơn, nhưng hiện tại lại đúng là lúc tiền khan hiếm, không chỉ đồng tiền ít, vàng cũng ít. Thời Hán từng có lượng vàng lớn, hoàng đế ban thưởng đại thần động tí là mấy vạn vàng, lấy một hoàng hậu cũng mất hai vạn cân, thế nhưng đến hậu thế, những lượng vàng này đều không thấy đâu, đến nỗi có người nghi ngờ số vàng này không phải vàng, mà là đồng.

Vàng tất nhiên là vàng, chỉ là sau đó số vàng này đều biến mất, có người nói là vì Phật giáo lưu hành, vàng đều bị dùng đi thếp tượng Phật, có người nói thời Hán trọng Nho thuật, Nho gia coi chết như sống, rất nhiều vàng bị đem đi bồi táng, cũng có người nói sau thời Ngụy Tấn thiên hạ đại loạn, vàng bị giấu đi. Lý do rất nhiều, Tôn Sách cũng không nói rõ là loại nào, nhưng thiếu tiền là sự thật. Thời Đổng Trác nắm quyền, vì đúc tiền từng đem tượng đồng ở điện Dự Chương tại Trường An nấu chảy hết, vẫn không đủ, đúc ra tiền nhỏ không ai dùng, vật giá tăng vọt, kinh tế sụp đổ.

Tôn Sách là người từng trải qua khủng hoảng kinh tế, tới thời đại này, nhìn thấy cảnh tượng này, liền biết vấn đề tiền tệ chắc chắn sẽ là rào cản, lúc bắt đầu cân nhắc đóng tàu xuất hải, hắn đã nghĩ tới những việc này. Hắn tất nhiên biết Trung Quốc có mỏ vàng, nhưng thám hiểm xuất hải không phải ở nhà bơi lội, không có lợi nhuận cao, có mấy ai nguyện ý đi mạo hiểm?

Hải ngoại có vàng, chính là một cái cớ rất tuyệt. Vì nhà họ Sái thích tiền, vậy thì để họ xuất hải đi tìm vàng đi. Khi Sái Kha xin quan với hắn, hắn nói muốn phong nàng làm Mỗ Kim Hiệu Úy tuy là câu nói đùa, nhưng cũng không hoàn toàn là nói đùa.

"Công Cẩn, trị quốc như đánh cờ, đệ phải nhìn về phía trước, cố gắng nhìn nhiều thêm hai nước, có sự chuẩn bị thì không lo họa hoạn. Suy nghĩ, thói quen của con người đều có tính ì, thường căn cứ vào thói quen quá khứ để cân nhắc vấn đề, đôi khi chính đệ cũng chưa chắc đã để ý, nhưng giải quyết vấn đề không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm quá khứ, còn phải có ánh mắt nhìn về phía trước, bằng không đến khi sự việc ập đến mới phát hiện có vấn đề, muốn sửa thì không kịp nữa."

Chu Du khẽ thở dài. Vừa mới bị Ngu Phiên "vùi dập" một trận, hắn về điều này có cảm xúc rất sâu sắc.

Tôn Sách ngồi lại vào chỗ. "Rất nhiều việc chúng ta đang làm đều là trước kia chưa từng làm, những việc này sẽ sinh ra hậu quả gì, là tốt hay xấu, hiện tại không ai nói rõ được, nhưng nhìn xa thêm hai bước trước luôn là tốt. Kinh tế, thương nghiệp, những cái này đều là thứ đệ và ta trước kia có thể không mấy để tâm, giờ lại không thể không lưu ý. Nếu có thể đình chiến, mấy năm tiếp theo sẽ là những năm kinh tế tăng trưởng nhanh chóng, nếu không chuẩn bị đủ kim đồng, giải quyết vấn đề tiền tệ không đủ, mọi nỗ lực của chúng ta đều có khả năng tan thành mây khói, chỉ dẫn đến tai họa. Không có kinh tế ổn định, đệ và ta còn chinh phạt thế nào? Chiến tranh tất phải có lợi, chiến tranh không có lợi ích chính là làm hao người tốn của, chính là cùng binh độc võ, không chống đỡ được bao lâu. Ta không muốn làm Tần Thủy Hoàng, Hán Vũ Đế."

Chu Du gật đầu đồng ý. Vì Tôn Sách đã có sắp xếp cho Sái Mạo, hắn liền không phản đối nữa, đồng ý cho cha là Chu Dị nhậm chức Ngô Quận thái thú. Tôn Sách muốn lập đô ở Giang Đông, đại khái là Ngô Quận, Ngô Quận thái thú tương đương với Hà Nam Doãn, Kinh Triệu Doãn, đây vừa là sự bù đắp cho việc Chu Dị từ chức Hà Nam Doãn, cũng là sự ban ân đặc biệt đối với ông.