Đội thuyền của Tôn Sách tiến vào Lật Thủy, xuyên qua phía bắc Đan Dương.

Lật Thủy còn gọi là Trung Giang, vốn là một con kênh nhân tạo do Phù Sai đào, mục đích là để vận chuyển binh lính cùng lương thảo quân nhu khi tranh bá Trung Nguyên, bắt đầu từ Thái Hồ, nhập vào sông tại Vu Hồ. Mấy trăm năm trôi qua, tuy thường xuyên được nạo vét, nhưng vẫn không ngăn nổi sự biến đổi của môi trường tự nhiên, lưu lượng nước ngày càng nhỏ, không còn cảnh tượng thịnh vượng như xưa nữa.

Lần trước Tôn Sách đến là dùng lâu thuyền bình thường, khi đi qua không có vấn đề gì, nhưng nay trong đội thuyền có lâu thuyền lớn mới đóng, liền thấy rõ sự bất cập của lòng sông. Tuy nói chưa đến mức bị tắc nghẽn, nhưng khi di chuyển phải vô cùng cẩn thận, phần lớn thời gian chỉ có thể chạy men theo trục giữa lòng sông, một khi chệch hướng sẽ có nguy cơ mắc cạn. Giao hội với thuyền bình thường thì không sao, nhưng hai chiếc lâu thuyền giao hội lại trở thành rắc rối lớn.

Đứng trên Phi Lư, Tôn Sách nhìn những con thuyền vì tránh né đội thuyền của mình mà phải neo đậu trong các nhánh sông, vỗ vỗ lên lan can.

Ngu Phiên đứng một bên quay đầu nhìn lại, vừa vặn chạm phải ánh mắt Tôn Sách, trong thoáng chốc có chút bất an. Tôn Sách mỉm cười, giơ tay vẫy vẫy. Ngu Phiên bước tới, chắp tay hành lễ. Tôn Sách chỉ về phía hai bên thuyền cho ông xem: "Trọng Tường, hình như có chút vấn đề rồi."

Ngu Phiên im lặng một lát: "Tử Cương tiên sinh cũng từng đề cập chuyện này, nhưng ta thấy không phải là không thể giải quyết."

"Tử Cương tiên sinh? Ông ấy nói gì?"

"Ông ấy nói Thái Hồ không thể neo đậu hải thuyền."

Tôn Sách thầm gật đầu, tầm nhìn của Trương Hoành thật xa rộng: "Ngươi định giải quyết thế nào?"

"Lòng sông có thể nạo vét, mở rộng, như vậy lâu thuyền song hành hoàn toàn không thành vấn đề. Hơn nữa, lấy Dương Tiện làm đô thành rốt cuộc cũng chỉ là quyết định tạm thời, tướng quân sớm muộn cũng sẽ thiên đô về Trung Nguyên, làm bồi đô, Dương Tiện là quá đủ rồi."

"Làm bồi đô thì không thành vấn đề, nhưng không thể neo đậu hải thuyền, làm căn cứ xuất hải thì không ổn." Tôn Sách rạp người trên lan can, mắt nhìn ra xa xăm: "Trọng Tường, việc ngươi kiến nghị dời trị sở Dương Châu Thứ sử về Giang Nam, ta thấy có thể cân nhắc sâu hơn, ngươi nên nhìn xa hơn một chút nữa."

Ngu Phiên cũng bắt đầu hứng thú: "Nói sao?"

"Dù có dời trị sở đến Dương Tiện hay nơi nào gần đó, vẫn không thể kiểm soát toàn bộ Dương Châu. Dương Châu quá rộng lớn, hiện tại phần thực sự có thể kiểm soát được kỳ thực chỉ là phía bắc, mảng sơn khu rộng lớn phía nam Chiết Giang đối với chúng ta đều là nơi chưa biết. Nhưng bây giờ chưa biết, không có nghĩa là tương lai cũng không biết, đặc biệt là chúng ta phải hướng ra biển, càng không thể để mảng sơn khu này trở thành vùng đất ngoài vòng pháp luật."

Ngu Phiên suy nghĩ một lát: "Tướng quân muốn phân chia Dương Châu?"

Tôn Sách không vội trả lời câu hỏi của Ngu Phiên: "Trọng Tường, ngươi hãy tính giúp ta một bài toán. Giả sử hai vợ chồng, trừ đi những đứa trẻ yểu mệnh, sinh được ba người con, thì mất bao lâu dân số có thể tăng gấp đôi?"

Ngu Phiên bấm đốt ngón tay tính toán, sắc mặt có chút nghiêm trọng.

Tôn Sách nói tiếp: "Ngươi hãy tính thêm cả việc tuổi thọ trung bình của con người kéo dài vào nữa, ví dụ như từ năm mươi tuổi tăng lên sáu mươi tuổi."

Ngu Phiên thở dài một hơi, buông tay xuống: "Tướng quân, nói như vậy thì việc khai phá Dương Châu đúng là cấp bách lắm thay."

Tôn Sách mỉm cười: "Đối với người trị quốc mà nói, bốn chữ 'cấp bách' này không hề khoa trương. Chỉ cần ba bốn thế hệ là dân số tăng gấp đôi là chuyện tất yếu, dù chúng ta kiểm soát việc thôn tính đất đai hoàn mỹ đến đâu, thì hiện tượng đất ít người nhiều chắc chắn sẽ xuất hiện. Đến lúc đó mới cân nhắc phát triển về đâu thì sợ là đã muộn. Trước đây, quan lại triều đình coi Giang Đông là vùng đất man di, không xem trọng, nay ngươi và ta đều là người Giang Đông, chẳng lẽ cũng muốn giống như họ, chỉ biết giới hạn tầm mắt ở Trung Nguyên sao?"

Tôn Sách vươn tay, vạch một vòng cung, cuối cùng dừng lại ở hướng đông nam: "Chúng ta phải nhìn ra ngoài, không thể để dãy núi này che khuất tầm nhìn. Ngược lại, chúng ta phải leo lên những ngọn núi này, vượt qua những ngọn núi này, coi những ngọn núi này là căn cứ xuất hải của chúng ta."

Ngu Phiên khẽ gật đầu: "Tướng quân nói rất phải, Dịch đạo trọng biến, chúng ta không thể giới hạn tầm nhìn ở Ngô, Cối, mà phải nhìn xa hơn. Xét về lâu dài, ta thấy Tiền Đường có lẽ thích hợp làm căn cứ xuất hải hơn."

Tôn Sách cười. Tiền Đường nằm ở nơi giao thoa sông biển, quả thực thích hợp làm căn cứ xuất hải hơn Dương Tiện. Ngay cả nghìn năm sau, Hàng Châu vẫn là thành phố ven biển quan trọng. Tôn gia là người Phú Xuân, hắn lại là Tiền Đường Hầu, bỏ chút tâm tư phát triển Tiền Đường cũng là chuyện hợp tình hợp lý. Nhưng nền tảng Tiền Đường quá kém, làm bồi đô vẫn còn thiếu sót. So sánh mà nói, địa điểm vừa có thể neo đậu hải thuyền, lại vừa duy trì liên lạc với Trung Nguyên vẫn là cửa sông Trường Giang, tức là vùng Đan Đồ đến Mạt Lăng hiện nay, lại trùng hợp với kiến nghị của Trương Hoành trong lịch sử.

"Tử Cương tiên sinh có ý kiến cụ thể nào không?"

"Không có." Ngu Phiên lắc đầu: "Ta nghĩ Tử Cương tiên sinh là vì thận trọng, cần phải đích thân đi một vòng, xem xét kỹ lưỡng rồi mới đưa ra kết luận."

Tôn Sách đứng thẳng người: "Kế sách trăm năm, quả thực không nên khinh suất. Thập toàn thập mỹ chắc là không thể, nhưng cũng phải cân nhắc chu toàn nhất có thể. Trọng Tường, chúng ta cứ xem xét trước đã, lắng nghe ý kiến các bên, đợi xem xong tình hình Giang Đông, Tử Cương tiên sinh tới, quyết định cũng chưa muộn."

"Tuân lệnh." Ngu Phiên đúng là người được việc, làm được bỏ được, khom người lĩnh mệnh.

Không xa đó, vợ chồng Hoàng Thừa Ngạn đứng cạnh nhau ngắm cảnh liếc nhìn nhau một cái, Hoàng Thừa Ngạn mỉm cười không tiếng động. Thái thị lườm ông một cái, cũng mỉm cười. Bà quay đầu nhìn bóng lưng Tôn Sách, bĩu môi, nhưng trong mắt lại lộ ra một tia tán thưởng.

"Không ngờ việc nhà hoang đường, mà việc nước lại là bậc lão thành."

Trương Hoành và Dương Bưu sánh bước đi cùng, Dương Tu và Trương Huyền đi phía sau, khẽ khàng trò chuyện. Trương Quân cùng hai thị đồng đi cuối cùng, thần tình có chút ủ rũ.

Đám người đi đến bên hồ, hồ Bà Dương trải rộng trước mắt, sóng nước mênh mông, ánh sáng lấp lánh như vàng nổi trên mặt nước. Mấy chiếc thuyền chài trôi dạt trên hồ, buông xuống từng tay lưới, thu hoạch đầy ắp hy vọng. Có người hát khúc ngư ca, tiếng hát nhẹ nhàng trong trẻo, phiêu diêu bất định.

"Huynh xem, thế này chẳng phải rất tốt sao." Trương Hoành khẽ cười, quay đầu nhìn thư viện trên sườn núi: "Văn Tiên huynh, ta thật ngưỡng mộ huynh có thể trải qua mùa đông ở nơi này. Nếu có thể, mười năm sau, ta cũng muốn ở đây dạy vài đứa trẻ vỡ lòng đọc sách, viết văn."

Dương Bưu cười khổ, môi động mấy lần, cuối cùng vẫn thở dài một hơi. Ông chắp tay: "Tử Cương lên đường thuận phong, ta không tiễn xa nữa."

"Đa tạ Văn Tiên huynh tiễn biệt." Trương Hoành khom người đáp lễ, vẫy vẫy tay, Trương Huyền cáo biệt Dương Tu, lên thuyền trước. Trương Hoành giơ tay chào Dương Tu rồi cũng lên thuyền. Dương Bưu đứng bên bờ, nhìn Trương Hoành nhổ neo kéo buồm, lâu thuyền chậm rãi rời xa bờ. Con lâu thuyền khổng lồ ngày càng nhỏ dần, ngày càng nhỏ dần, dần dần biến thành một chấm đen, biến mất trong sóng nước nhấp nhô.

Dương Tu bước tới bên cạnh Dương Bưu, nhẹ nhàng đỡ lấy cánh tay ông: "Phụ thân, về thôi. Gió bên hồ lớn, đừng để bị nhiễm lạnh."

Dương Bưu đáp một tiếng, xoay người, theo lối cũ chậm rãi đi ngược trở về. Trương Hoành đi rồi, nhưng Dương Bưu lại không thấy nhẹ lòng hơn chút nào. So ra, ông thậm chí cảm thấy khi Trương Hoành còn ở đây, ông còn thấy nhẹ nhõm hơn một chút, dù sao vẫn còn chỗ để thương thảo. Nay Trương Hoành đã đi, quyết định đã không thể thay đổi, điều ông có thể làm là chuyển yêu cầu của Tôn Sách về Trường An, những việc khác thì không thể làm gì cả.

Trường An có thể chấp nhận yêu cầu của Tôn Sách không? Ông thấy không thể nào. Thừa nhận hiện thực Tôn Sách thống trị năm châu thì được, nhưng ban cho danh phận phù hợp thì khó, điều này không khác nào tuyên bố từ bỏ năm châu. Trong năm châu này, Kinh, Dự, Thanh, Từ đều là vùng đất trù phú, Dương Châu dưới sự cai trị của Tôn Sách cũng đang nhanh chóng đuổi theo, hộ khẩu và thuế má của năm châu chiếm hơn nửa cả nước, từ bỏ năm châu, triều đình chẳng khác nào một người bị cắt bỏ phần bụng, chỉ còn trơ lại bộ xương. Nếu tính đến việc Duyên Châu đã tàn tạ, Ký Châu lại bị Viên Đàm kiểm soát, trong tay triều đình chỉ còn lại một Ích Châu, muốn chống lại Tôn Sách, thậm chí thu phục lại đất đã mất, khả năng là quá nhỏ.

Nhưng Dương Bưu cũng không nghĩ ra triều đình có cách giải quyết nào. Tôn Sách không có thực lực tấn công, nhưng phòng thủ thì dư sức. Triều đình nếu chủ động phát động tấn công, ngoài việc xé rách mặt mũi, đôi bên đại chiến ra, sẽ không có kết quả nào tốt hơn. Tôn Sách có lẽ sẽ có tổn thất, nhưng triều đình chắc chắn không thể chiếm được lợi lộc gì, người hưởng lợi chỉ có thể là kẻ khác.

"Đức Tổ, nếu... ta nói là nếu, nếu ngươi mưu tính cho Thiên tử, thì làm sao để phá cục?"

Dương Tu nhìn Dương Bưu một cái, mỉm cười không tiếng động. Kể từ lúc đón Dương Bưu ở Sài Tang, cha con đoàn tụ, Dương Bưu chưa bao giờ hỏi câu tương tự. Giữa họ có một sự ăn ý, hắn phục vụ Tôn Sách, Dương Bưu làm việc cho triều đình, công tư phân minh, không can thiệp lẫn nhau. Giờ phút này Dương Bưu hỏi hắn câu này, đủ thấy là thực sự đã hết cách rồi.

Dương Bưu vừa nói ra, lại cảm thấy bất an: "Nếu ngươi không muốn trả lời, thì thôi vậy."

"Không sao." Dương Tu cười nói: "Tôn tướng quân độ lượng, dù ngài ấy có biết cũng sẽ không nói gì đâu. Chỉ là, câu trả lời của ta chưa chắc đã là điều phụ thân muốn nghe, ta cũng không biết phụ thân có thể chấp nhận hay không..."

"Ngươi cứ nói đi, ra khỏi miệng ngươi, vào tai ta."

Dương Tu gật đầu, đi thêm vài bước nữa mới chậm rãi nói: "Nếu ta mưu tính cho triều đình, không ngoài hai lựa chọn: Thuận ứng thiên mệnh, hoặc là chơi một canh bạc tất tay."

"Nói sao?"

"Thuận ứng thiên mệnh, tức là thừa nhận hiện thực hỏa đức của Viêm Hán đã tận, bỏ đế hiệu, thực hiện lễ thiện nhượng, noi theo chuyện xưa tam đại. Tôn tướng quân không phải kẻ hiếu sát, ngài ấy sẽ không dồn người vào chỗ chết, chắc chắn sẽ chừa cho nhà họ Lưu một chỗ đứng. Còn chừa lại bao nhiêu, đó là phải xem thương lượng thế nào, theo ý ta, Quan Trung thì không thể, nhưng Hán Trung thì có khả năng."

Dương Bưu trầm ngâm một lát: "Thế còn chơi canh bạc tất tay?"

"Chơi canh bạc tất tay, chính là không cam chịu số phận, quyết một trận tử chiến với Tôn tướng quân. Tôn tướng quân có trăm bề ưu thế, nhưng có một điểm yếu, dù có nhiều tiền thế nào cũng không thể bù đắp được, đó là chiến mã. Nếu triều đình kiểm soát Lương Châu, tập hợp binh mã ba châu U, Tịnh, Lương, phát động tấn công từ hai hướng tây bắc, trước chiếm Ký Châu, sau đánh Trung Nguyên, chưa chắc đã không có cơ hội thắng. Trung Nguyên trù phú, nhưng Trung Nguyên không có hiểm yếu để phòng thủ, một khi đại quân kỵ binh đột nhập Trung Nguyên, dù Tôn tướng quân thiện chiến, thắng bại vẫn khó lường. Chỉ là triều đình có lẽ có thể đánh bại Tôn tướng quân, nhưng không thể triệt để chiến thắng Tôn tướng quân, một khi Tôn tướng quân lui về giữ Giang Đông, ngồi giữ vùng đông nam, vẫn còn cơ hội trở lại gây dựng cơ đồ. Chỉ có điều như vậy, Trung Nguyên tất sẽ lầm than, triều đình có thể được đất, chưa chắc đã được lòng người, phụ thân có hy vọng như vậy không?"

Dương Bưu im lặng không nói.

Qua một lát, Dương Tu lại hỏi dồn một câu: "Phụ thân, tự tâm mà nói, Tôn tướng quân so với Thiên tử, người thấy ai thích hợp làm chủ thiên hạ hơn? Ai có thể khiến bách tính có cuộc sống tốt đẹp hơn?"

Mặt Dương Bưu vặn vẹo hai cái, giãy giụa nói: "Ta... không biết."