Hán Vũ Đế độc tôn Nho thuật, chẳng phải vì ông tín phụng Nho thuật, mà là ông cần Nho thuật phất cờ hô hào cho mình. Nho gia dẫn âm dương vào Nho thuật, bàn về thiên mệnh, tai dị, bản ý cũng là để dùng thiên mệnh mà chế ước hoàng quyền, đồng thời khống chế quyền giải thích thiên mệnh, trải đường cho nho sinh bước vào con đường làm quan. Từ khi bắt đầu hai bên đã là đồng sàng dị mộng, tranh chấp không ngừng, Hán Vũ Đế, Hán Tuyên Đế là ngoài Nho trong Pháp, Nho gia vẫn luôn không thể toại nguyện. Sau Hán Nguyên Đế, Nho gia cuối cùng cũng đắc thế, dọc theo con đường Đổng Trọng Thư đã vạch ra mà ca vang tiến bước, cuối cùng đẩy ra một vị hoàng đế nho sinh là Vương Mãng.

Sự thất bại của Vương Mãng đã gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Đối với hoàng quyền mà nói, quyền giải thích thiên mệnh nằm trong tay nho sinh quá nguy hiểm, cho nên sau khi Quang Vũ Đế đăng cơ đã đẩy mạnh Sấm Vĩ, chính là muốn tranh giành quyền giải thích thiên mệnh với nho sinh, sau lại dẫn Cổ văn kinh và Kim văn kinh giao phong, cho đến sau này Hán Linh Đế lập Hồng Đô môn học, kỳ thực đều là muốn phá vỡ sự độc quyền của kinh học. Đối với Nho gia mà nói, Vương Mãng vốn tín phụng Nho gia chẳng những không thể dẫn dắt thiên hạ đại đồng, trái lại khiến thiên hạ đại loạn, mộng tưởng tan thành mây khói, từ đó không còn bàn đến minh quân nữa, chỉ muốn làm một hiền thần, Kim văn kinh, Cổ văn kinh đấu tới đấu lui, tranh giành đều là quyền phụ tá quân vương.

Nhưng đây vẫn là lưỡng bại câu thương. Sấm Vĩ khiến lời đồn nổi lên bốn phía, thuyết "Thổ đương đại Hỏa", "Hoàng đương đại Xích" cổ vũ hết dã tâm gia này đến dã tâm gia khác cờ xí dựng lên. Sự tranh phong của Kim văn kinh và Cổ văn kinh khiến khuyết điểm của Nho học lộ rõ không nghi ngờ gì, cũng khiến hoàng quyền có cơ hội lợi dụng, ngoại thích, yêm đảng nhân cơ hội lọt vào, cuối cùng dẫn đến hai lần Đảng cố chi họa, Nho lâm chịu tổn thương nặng nề.

Đến tận hôm nay, bậc có hiểu biết đều rõ Nho gia đã gặp phải vấn đề, bộ sách của Đổng Trọng Thư đã không còn thông suốt, nếu không làm ra cách tân, sự mạt lộ của Nho gia là vấn đề sớm muộn. Hán Linh Đế có thể dựng lên một Hồng Đô môn học, người khác cũng có thể dựng lên một môn học nào đó khác. Đối với Nho gia mà nói, vứt bỏ sự bất đồng của Kim văn kinh, Cổ văn kinh, cầu đồng tồn dị, cũng đã trở thành sự truy cầu tự giác của nho sinh, kim cổ dung hợp đã trở thành đại thế tất yếu.

Dương Bưu không phải là đảng nhân, nhưng ông đi rất gần với đảng nhân. Ông trải đời làm quan đã lâu, đối với xu thế này tâm trí rõ ràng. Lúc này nghe Trương Hoành biếm trích Đổng Trọng Thư, nhắc lại Khổng Tử, ông tuy ngoài ý muốn, nhưng không phản đối, trở về với Nho học của Khổng Tử cũng là một phương hướng. Dương Bưu quan tâm hơn cả lại là ý ngoài lời của Trương Hoành. Thiên tử thời Khổng Tử là thiên hạ cộng chủ, không phải hoàng đế, chư hầu có quốc gia của mình, đại phu có gia tộc của mình, đây là đang tìm kiếm lý luận căn cứ cho việc Tôn Sách cắt cứ kiến quốc?

"Theo như lời Tử Cương nói, vậy nên lấy bỏ thế nào đây? Bỏ Nho của Đổng Trọng Thư, khôi phục Nho của Phu Tử?"

"Nho của Đổng Trọng Thư có thể bỏ, Nho của Phu Tử không thể khôi phục."

"Ồ?" Dương Bưu khẽ nhướng mày, nhưng không lên tiếng, tĩnh đợi lời giải thích của Trương Hoành.

"Văn Tiên huynh đi đường đến đây, từng đọc qua bài viết của Nam Dương quận học chưa?"

"Tử Cương đang nói đến những bài viết sưu tầm cổ bia, khảo chứng văn tự kia ư?"

"Văn Tiên huynh thấy thế nào?"

Dương Bưu vuốt râu, trầm ngâm một lát. "Tuy nói bia văn lâu đời, có thể làm tài liệu tham khảo, nhưng phong tục ca tụng mộ phần cổ xưa đã có, cũng không thể hoàn toàn tin tưởng."

Trương Hoành cười, nhưng không mắc mưu Dương Bưu. "Vậy so với kinh học đầy rẫy sai sót, cái nào đáng tin hơn một chút? Chúng ta thử hình dung xem, nếu phát hiện ra lục kinh điển tịch trước thời Bạo Tần đốt sách, là nên tin vào những cổ văn tự kia, hay là kiên thủ văn tự hiện nay các nhà đang nắm giữ?"

Dương Bưu trầm mặc không nói. Đây là vết thương chí mạng của kinh học đời Hán, Kim văn kinh hay Cổ văn kinh, kỳ thực nguồn gốc đều không đáng tin. Lấy《Thượng Thư》mà Dương gia học tập mà nói, Kim văn kinh bắt nguồn từ Phục Sinh thời Tế Nam, Cổ văn kinh bắt nguồn từ di thư trong vách tường của Khổng Tử do Khổng An Quốc chỉnh lý. Khi Phục Sinh truyền kinh đã hơn chín mươi tuổi, trí nhớ của ông có chuẩn xác hay không, mọi người trong lòng đều hiểu rõ, huống chi sau này lại chia ra mấy nhà, giữa mấy nhà cũng không hoàn toàn giống nhau. Luận về tính chuẩn xác, Kim văn Thượng Thư đại khái là không bằng Cổ văn Thượng Thư, trừ khi Khổng An Quốc cố ý tạo giả.

Nếu bây giờ phát hiện ra cổ bia hoặc giản sách để lại từ thời Khổng Tử, vậy bất kể là Kim văn kinh hay Cổ văn kinh, đều sẽ trở thành trò cười. Nếu kinh điển văn tự nghiên cứu đều sai, vậy vi ngôn đại nghĩa rút ra từ những văn tự này còn có ý nghĩa gì để nói?

Tôn Sách không tiếc trọng kim, tư trợ Hàm Đan Thuần và những người khác sưu tầm cổ bia, chẳng qua là vì ngày này sao? Kinh Ngô cũng thôi đi, trước kia đều là nơi man di, khả năng xuất hiện di thư của Khổng Tử không lớn, nhưng Tề Lỗ lại là nơi phát nguồn của Nho gia, nay đã lọt vào tay Tôn Sách, nếu hắn sắp xếp người ở đó sưu tầm cổ bia, ai biết sẽ phát hiện ra điều gì?

Dương Bưu càng nghĩ càng bất an, trên trán đổ một tầng mồ hôi lạnh, có một dự cảm chẳng lành rằng đại hạ sắp nghiêng đổ. Ông định thần lại, truy vấn: "Nam Dương chư quân sưu tầm cổ bia, thành tích nổi bật, có lẽ có thể chứng minh kinh điển sai sót, nhưng điều này không tổn hại gì đến đạo của Phu Tử, vì sao Nho của Phu Tử cũng không thể khôi phục?"

"Văn Tiên huynh cho rằng thời đại của Phu Tử có thể khôi phục sao?"

Dương Bưu cảnh giác né tránh cái bẫy của Trương Hoành. "Thời đại của Phu Tử không thể khôi phục, chẳng lẽ Nho của Phu Tử cũng không thể khôi phục?"

"Nếu là học vấn, Nho của Phu Tử có thể khôi phục, nhưng lại có ý nghĩa gì? Thời thiên hạ cộng chủ, Phu Tử không được dùng ở Lỗ, còn có thể chu du liệt quốc để cầu thực hiện hoài bão, ngày nay hoàng đế thống nhất thiên hạ, Phu Tử nếu không thể được dùng, đại khái chỉ có hai lựa chọn: Một là cưỡi bè trôi trên biển, hai là thay thế mà làm."

"Tử Cương sao biết Phu Tử nếu tái thế, không thể được hoàng đế dùng? Hoàng đế tuy còn nhỏ, nhưng anh minh quyết đoán..."

Trương Hoành nhìn sang Dương Bưu, cười mà không nói. Dương Bưu lúng túng ngậm miệng lại. Tổ tiên của ông là Dương Chấn được gọi là Quan Tây Khổng Tử, Dương gia cũng luôn phụng hành trung hiếu, không hề giống Viên gia đi theo con đường quyền thần, nhưng Dương Bưu chẳng những không được thiên tử trọng dụng, trái lại trở thành một sứ giả ngay cả danh nghĩa chính thức cũng không có, nếu Khổng Tử tái thế, ông có thể làm được gì?

Ông và Trương Hoành là chỗ quen biết cũ, luận về tuổi tác, ông lớn hơn Trương Hoành mười một tuổi, luận về gia thế, ông bốn đời ba công, Trương Hoành xuất thân hàn môn, luận về học vấn, nhà ông gia truyền Thượng Thư, Trương Hoành chuyển học nhiều thầy, thế nhưng ngày nay Trương Hoành là cánh tay đắc lực của Tôn Sách, ông lại là lão thần ở Trường An không có cũng được, không thể sánh với Trương Hoành, nói hoàng đế anh minh thì có sức thuyết phục nào để nói đây.

"Đã không thể khôi phục Nho của Phu Tử, vậy sau khi Nho của Đổng Trọng Thư đi rồi, lại nên dùng học vấn của nhà nào để trị quốc? Xem việc làm của Tôn tướng quân, chẳng lẽ là muốn hưng thịnh lại chư tử bách gia? Việc này sợ là không được, chư hầu tranh lập, thiên hạ giao binh, đây chẳng lẽ là đại đồng trị thế mà Tử Cương kỳ vọng sao?"

Trương Hoành cười lắc đầu. "Bách gia tranh minh, chưa chắc đã là chư hầu tranh lập. Chư hầu tranh lập, cũng chưa chắc đã là bách gia tranh minh."

"Nguyện nghe chi tiết."

"Bách gia tranh minh, mỗi người bày tỏ ý kiến, chọn cái thiện mà theo, hà tất phải nhất định tranh đấu lẫn nhau? Ví dụ như Tôn tướng quân hành chính sách mới, không chỉ hưng giáo dục, còn xây Giảng Võ đường để chuộng võ, xây Mộc học đường để trọng công, lại muốn xây Chính Vụ đường bồi dưỡng quan lại, xây Thương đường để nghiên cứu kinh tế, sĩ nông công thương, mỗi nghề đều hưng thịnh, phối hợp phát triển, lấy đâu ra tranh đấu? Trái lại thiên hạ hưởng ứng theo, có thế thống nhất, Văn Tiên huynh đi đường đến đây, chẳng lẽ không phát hiện ra Ký Châu, Duyện Châu đều đang noi theo Kinh Châu, Dự Châu sao? Theo tôi được biết, dường như Quan Trung cũng đang học, chỉ là nhân khẩu không đủ, lão thần tại vị, hào môn tranh lợi, hình thức mà thần không phải mà thôi."

Mặt Dương Bưu đỏ bừng, lúng túng không nói được lời nào.

Trương Hoành và Dương Bưu đứng trong sân, tùy ý trò chuyện, tuy thỉnh thoảng có giao phong, nhưng tổng thể bầu không khí hài hòa, hai người thậm chí không nhắc quá nhiều đến hiện trạng trước mắt, chỉ thỉnh thoảng đem ra làm ví dụ, nhưng cả hai đều là người thông minh, Dương Bưu đã nắm bắt chính xác ý nghĩa Trương Hoành muốn biểu đạt.

Để Tôn Sách buông quyền là không thể nào, đến bước này rồi, Tôn Sách chỉ có thể tiến, không thể lui. Nguyên nhân rất đơn giản: Hoàng quyền quyết định không thể dung thứ cho quyền thần như Tôn Sách tồn tại, Tôn Sách cũng sẽ không dâng đại quyền bằng hai tay, mặc người xâu xé. Đừng nói đến việc giống như Hán Cao Tổ giết Hàn Tín, Bành Việt, ngay cả giống như Quang Vũ Đế giải binh quyền của trọng thần cũng không thể.

Ngày đầu gặp mặt, hai bên dừng lại ở mức độ cần thiết, sau đó liền tập trung chủ đề vào được mất của Nho môn. Hai người đều là nho sinh, lại đều là phái thực dụng, về chủ đề này có nhiều ngôn ngữ chung. Họ đều dự đoán được sự suy thoái của Nho môn, họ cũng đều muốn góp một phần sức lực vì điều đó, tuy trong cách làm cụ thể có chút bất đồng, nhưng đại phương hướng lại là nhất trí, không cần phải tranh cãi đến mức đỏ mặt tía tai.

Dương Tu đứng hầu bên cạnh, vẫn luôn không đưa ra ý kiến. Dương Bưu và Trương Hoành đều cố ý hoặc vô ý phớt lờ cậu, cậu cũng nhờ vậy mà được an ổn ở trong đó, không thiên không lệch. Cậu rất cảm kích sự sắp xếp này của Tôn Sách, Trương Hoành là người chọn lựa thích hợp nhất, ông vừa có thể hoàn thành nhiệm vụ đàm phán, lại vừa có thể chăm sóc thân phận đặc thù của Dương Bưu, cho Dương gia, Viên gia đều lưu lại đủ thể diện.

Tôn Sách xuôi dòng xuống phía nam, thị sát công việc đồn điền ở Đan Dương quận. Thời tiết Giang Nam ấm áp hơn, thu hoạch mùa thu kết thúc sớm hơn, lúa đã sớm vào kho, lúa mì trên ruộng cũng đã gieo trồng gần xong.

Hạ Tề, Quách Đôn và những người khác từ nơi đóng quân vội vã chạy đến, thỉnh thị Tôn Sách phương án luyện binh mùa đông nhàn rỗi. Tuy không nói rõ, nhưng Tôn Sách lần lượt trang bị quận úy cho các quận, tước đoạt binh quyền của thái thú. Theo chế độ nhà Tần, quận không chỉ có thủ, hơn nữa còn có úy và giám, phụ trách quyền trị dân, binh quyền và quyền giám sát, Quang Vũ trung hưng, vì bản thân ông ta lấy quận binh làm căn cơ, nắm lấy cơ hội đô thí mùa đông mà khởi binh, sợ người khác cũng bắt chước làm theo, cho nên hủy bỏ chế độ đô thí quận binh. Việc này cũng có liên quan đến tình hình kinh tế lúc đó, không thể nói là không có đạo lý, nhưng sự suy yếu của vũ trang địa phương đã dẫn đến một hậu quả nghiêm trọng, Đông Hán không thể nào thiết lập được võ công của Tây Hán nữa. Cộng thêm việc tôn sùng Nho thuật, trọng văn ức võ, lượng lớn nho sinh tiến vào chính quyền, võ tướng bị áp chế, tình hình càng xấu đi, nhìn thì một mảnh hòa bình, nhưng hậu quả thực tế lại nghiêm trọng, ngày thường không có việc gì, đến lúc nguy nan lại phát hiện không có binh để dùng.

Tôn Sách không muốn làm như vậy, hắn tin rằng chỉ cần chính sách có lợi cho bách tính, không dồn bách tính đến mức không còn đường sống, không có mấy người muốn khởi binh tạo phản, địa phương cấu tạo binh lực nhất định giúp ích cho việc duy trì trị an, cũng có lợi cho việc đảm bảo sức chiến đấu của đế quốc. Quên chiến tất nguy, bất kỳ một chính quyền nào cũng không thể xem nhẹ vũ lực, ngay cả khi không đi xâm lược người khác, ít nhất cũng phải khiến người ta không dám dòm ngó tài phú của mình.

Thế giới này chưa bao giờ thái bình.

Khôi phục quận úy chỉ là bước đầu tiên, xây dựng lại quận binh, để tráng đinh đúng tuổi đều có cơ hội luyện tập võ nghệ, quen thuộc quân trận, vừa là nguồn binh dồi dào, lại vừa có thể chấn hưng phong thái chuộng võ, nâng cao tố chất thân thể của bách tính, đại sự như vậy đương nhiên không thể xem nhẹ, triệu tập các bộ tướng lĩnh nghị sự, soạn thảo phương án luyện binh mùa đông, liền trở thành một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của Tôn Sách trong mùa đông này.