Dương Bưu chắp tay, đứng trên sườn núi, nhìn công trường nhộn nhịp dưới dốc, đôi lông mày hơi nhíu lại.

Dương Tu đứng bên cạnh, hơn một năm làm Dự Chương thái thú khiến y trông trưởng thành hơn, cũng rắn rỏi hơn không ít. Đứng cùng Dương Bưu, y đã cao hơn Dương Bưu nửa cái đầu, ria mép trên môi được tỉa tót không chút rối loạn, trông vô cùng tinh anh. Viên phu nhân nhìn từ xa, càng nhìn càng vui vẻ, ý cười không thể kìm nén, lộ ra từ đuôi mắt, khóe miệng, chốc chốc lại nhìn Viên Quyền một cái, vô cùng hài lòng.

Viên Quyền mỉm cười, khẽ nói: "Cô mẫu, con thấy người đừng về Trường An nữa, thư viện sắp sửa xong rồi, sang xuân năm sau là có thể chiêu sinh. Trước đó, còn rất nhiều việc phải xử lý. Đức Tổ cũng không lo xuể, nếu có cô phụ chiếu cố, huynh ấy cũng có thể chuyên tâm chính vụ."

"Con tưởng ta không muốn sao." Viên phu nhân bất mãn lườm Dương Bưu ở đằng xa một cái. "Nhưng ông ấy không đồng ý, ta chẳng lẽ lại để ông ấy một mình về Trường An."

"Cô phụ không buông bỏ được?"

"Sao ông ấy có thể buông bỏ được chứ." Viên phu nhân thở dài một tiếng, lắc đầu, ngắt lời câu chuyện.

Trên con đường này, họ đã chứng kiến quá nhiều thay đổi. Sau đại chiến, Dự Châu nhanh chóng bắt đầu khôi phục, thu hoạch mùa thu tuy có chút ảnh hưởng, nhưng tổng sản lượng vẫn khá tốt, bách tính mày mở mắt cười, nhưng Dương Bưu lại không thể vui nổi. Mỗi khi đến một thành trì, ông không thấy đầu lâu bị treo trên cổng thành thị chúng, thì cũng gặp những con cháu thế gia bị phạt làm quan nô tỳ. Dương Bưu lúc đầu còn muốn cứu giúp, nhưng ông nhanh chóng nhận ra lực bất tòng tâm, cứu không xuể. Cộng thêm sự khác biệt về tình thế giữa Dự Châu với Duyện Châu, Ký Châu, khiến tâm trạng ông vô cùng chán nản, ông thậm chí không muốn nhìn nữa, tăng tốc độ, đi thẳng đến Dự Chương.

Gặp được Dương Tu, thấy đứa con trai tuổi vừa đôi mươi đảm nhiệm thái thú một quận, lại làm đâu ra đấy, ông cuối cùng cũng nhận được chút an ủi. Hôm nay Dương Tu dẫn ông đi xem công trình thư viện đang xây dựng, vốn tưởng ông có thể vui vẻ một chút, nhưng giờ xem ra, nguyện vọng này e là phải thất vọng rồi. Viên phu nhân làm vợ ông hơn hai mươi năm, quá hiểu tính khí của ông, vừa nhìn thần tình này là biết ông lại đang nghĩ gì.

Đối với lời mời của Viên Quyền, bà rất động tâm, nhưng biết tuyệt đối không thể, ít nhất hiện tại là không thể.

Viên Quyền cười nói: "Cô mẫu cũng không cần vội, ngày tháng còn dài, không vội nhất thời khắc này. Như vậy đi, có ở lại hay không tính sau, người cứ ở đây một thời gian đã, sang xuân năm sau, đợi thời tiết ấm áp rồi về cũng được, dù sao tin tức có dịch mã truyền đưa, tiện lợi vô cùng, không cần hai người chạy tới chạy lui. Trên ngọn núi đằng kia có một suối nước nóng, Đức Tổ đã xây một tiểu viện ở đó, người có thể ở đó qua đông, mỗi ngày ngâm suối nước nóng, ngắm cảnh núi non, chẳng phải tốt hơn về Trường An chịu rét sao?"

Viên phu nhân cũng cười. "Đây đúng là ý hay. Trường An vừa khô vừa lạnh, ta thực sự không quen." Bà khoác tay Viên Quyền, nhướng mày, trêu đùa: "Con ở lại bầu bạn với ta sao? Nếu con ở lại, ta sẽ ở lại, nếu con về bầu bạn với Tôn tướng quân của con, vậy ta một mình cũng chẳng thú vị gì."

"Được, con sẽ ở lại với cô."

"Vậy Tôn tướng quân thì sao?" Viên phu nhân liếc nhìn Viên Quyền, mày mắt tinh nghịch.

"Chàng ấy có người bầu bạn, không thiếu một mình con." Viên Quyền cười nói: "Nếu cô phụ, cô mẫu không bức người quá đáng, có lẽ chàng ấy cũng sẽ đến ở vài ngày. Mấy năm nay, chàng ấy vẫn chưa thể nghỉ ngơi cho tử tế, năm nay cuối cùng cũng có cơ hội."

Viên phu nhân liếc Viên Quyền một cái, vỗ nhẹ lên tay nàng, muốn nói lại thôi.

Dương Bưu thở dài một hơi, thẳng lưng, ngoái đầu nhìn Dương Tu. Dương Tu lập tức tiến lên nửa bước. "Phụ thân có gì chỉ giáo?"

"Thư viện này của con..." Dương Bưu giơ tay, chỉ vào công trường thư viện đằng xa. "Sau khi xây xong, dự định dạy những gì?"

Dương Tu cười cười. "Phụ thân muốn dạy gì, thì dạy nấy."

"Hửm?"

"Phụ thân không cần kinh ngạc. Đây là thư viện do con tư nhân xây dựng, không phải quận học, dạy nội dung gì không cần người khác công nhận, con tự quyết định là được. Nếu phụ thân bằng lòng đến chủ trì, người có thể giảng "Âu Dương Thượng Thư" của nhà họ Dương chúng ta, cũng có thể giảng những học vấn khác mà người hứng thú. Thậm chí..." Dương Tu ngập ngừng một chút, đuôi mày khẽ nhướng. "Nếu người không ưa tân chính, cũng hoàn toàn có thể viết sách lập thuyết, khua trống mà công kích. Tôn tướng quân đã công bố công nghệ in ấn, con định ở đây cũng xây một nhà in, đến lúc đó văn chương của người viết xong, in ấn phát hành thiên hạ, cũng là một nhà ngôn luận. Còn về chi phí, bổng lộc Dự Chương thái thú này của con chắc vẫn chi trả nổi."

Dương Bưu giật mình. "Con nói gì? Tôn Bá Phù công bố công nghệ của nhà in?"

Dương Tu gật đầu, từ trong ngực lấy ra một cuốn văn thư, đưa cho Dương Bưu. Dương Bưu tiếp lấy, mở ra xem, quả nhiên là quy trình công nghệ của nhà in, có văn có hình, nhìn qua là hiểu ngay. Nhưng Dương Bưu lại càng hồ đồ. "Nhà in lợi nhuận rất phong phú, tại sao phải công bố?"

"Phụ thân tinh thông chính vụ, hẳn là có thể hiểu."

Dương Bưu cau mày, suy nghĩ một chút liền hiểu rõ lợi hại trong đó. Ông gật đầu. "Đây đúng là đức chính được cả đôi đường, thực sự có thể hạ giá sách xuống, người có thể đọc sách sẽ nhiều hơn, vô cùng có lợi cho việc giáo hóa bách tính." Ông cúi đầu nhìn văn quyển trong tay. "Nhưng, cậu ta thực sự có thể cho phép văn chương phản đối tân chính in ấn phát hành thiên hạ sao?"

"Con nghĩ là không có vấn đề gì. Tất nhiên, in ấn phát hành thiên hạ là một chuyện, có thể nhận được sự ủng hộ của người khác hay không lại là chuyện khác."

"Con ủng hộ à?"

Dương Tu cười cười. "Phụ thân viết văn, con nào dám bàn luận, nhưng con chỉ có thể quản được miệng mình, không quản được miệng người khác. Phụ thân, đây không phải là hai ba tri kỷ ngồi luận đạo, văn chương này một khi in ấn, phải đối mặt với sự thẩm định của người trong thiên hạ, sau này còn có khả năng truyền tới hậu thế. Nay in sách thuận tiện, không thể so với trước kia, đến lúc đó dù người muốn thu hồi cũng khó, vẫn nên thận trọng thì tốt hơn."

Dương Bưu bực bội lườm Dương Tu một cái. "Nghe có vẻ, con không có chút tự tin nào với văn chương của ta à."

"Nào dám, con cũng hy vọng phụ thân một bài văn là thiên hạ biết, chỉ cần dựa vào viết sách lập thuyết là có thể tự cung tự cấp, không cần phải chịu sự mệt mỏi của án độc."

"Viết sách lập thuyết nào phải vì kế sinh nhai?" Dương Bưu thở dài một tiếng. "Nếu không thể thay trời đất lập ngôn, cho dù viết sách vạn ngàn lời, thì có ích gì? Nếu chỉ vì bản thân tính toán, ở đâu mà chẳng sống được, hà tất phải đến cái đất Khuông Lư này?"

Dương Tu chắp tay tạ tội. "Phụ thân dạy phải, là con thất ngôn, xin phụ thân trách phạt."

"Thôi vậy." Dương Bưu phất phất tay áo, thở dài một tiếng. Ông im lặng một lúc. "Tôn tướng quân khi nào mới đến?"

"Tính toán thời gian, đã xuất phát từ Giang Lăng rồi, nhanh thì hai ba ngày, chậm thì bốn năm ngày là đến Sài Tang rồi, con phải đến Sài Tang nghênh đón, phụ thân người cứ ở đây vài ngày nhé. Con đã cho người dọn dẹp ra một tiểu viện, mọi vật dụng đầy đủ, hai người không cần bận tâm, an tâm ở lại là được. Con có chuẩn bị một ít sách, người nhàn rỗi không có việc gì, cũng có thể đọc sách tự tiêu khiển, gần đây con thu thập được một số chuyện cũ Dự Chương, đều là những câu chuyện dân gian truyền miệng, trong đó có một số chuyện liên quan đến Đan Chu, người cũng có thể xem thử."

Dương Bưu muốn nói lại thôi. Dương Tu biết ông muốn nói gì, cười giải thích một câu: "Lễ mất tìm ở chốn dã ngoại. Sau đại loạn, điển tịch thất lạc, triều đình cũng phải thu thập sách từ dân gian, những câu chuyện này tuy không lên được đại nhã chi đường, thật giả lẫn lộn, nhưng lại có những chỗ tương thông, chưa biết chừng không có chân tướng ẩn giấu trong đó. Phụ thân, Kim Văn Kinh, Cổ Văn Kinh, giờ đều là tang gia chi khuyển rồi, tranh cãi tiếp nữa, e là không tránh khỏi dẫm vào vết xe đổ của bách gia, mai một không ai biết tới, sau này nhắc lại, chưa chắc đã tường tận bằng những câu chuyện này."

Dương Bưu thở dài một tiếng, lặng lẽ gật đầu. Dương Tu nói không sai, Tôn Sách không trọng Nho học, bất kể là Cổ Văn Kinh hay Kim Văn Kinh, cậu ta đều không có hứng thú. Cổ Văn Kinh, Kim Văn Kinh tranh nhau mấy trăm năm không phân thắng bại, giờ lại phải sóng vai tiến tới diệt vong.

Dương Tu đi bộ trở lại trước mặt Viên phu nhân và Viên Quyền, khom lưng hành lễ, khóe miệng lộ ra nụ cười giảo hoạt. Viên phu nhân hạ thấp giọng hỏi: "Các con đều đã nói những gì? Tâm trạng cha con có vẻ không tốt lắm."

"Ai mạc đại ư tâm tử, tâm trạng ông hiện giờ không tốt nổi đâu. A mẫu, con phải đi Sài Tang một chuyến, những ngày này người bỏ thêm chút tâm tư, khuyên nhủ ông nhiều hơn, cố gắng hết sức khuyên ông ở lại thư viện, viết sách lập thuyết, truyền thừa học vấn của nhà họ Dương chúng ta. Lập đức, lập công, lập ngôn, có việc để làm, ông ấy sẽ nghĩ thông suốt hơn. Cảnh sắc Khuông Lư rất đẹp, sáng tối ra ngoài đi dạo, thư giãn tâm trí, có lợi cho việc giải tỏa ưu tư của ông."

Viên phu nhân gật đầu lia lịa, vui mừng khôn xiết. Dương Tu trước mắt không chỉ trông trầm ổn, cách nói năng làm việc cũng lão luyện hơn nhiều, hoàn toàn khác hẳn với khi rời nhà bốn năm trước, trong lặng lẽ đã chuẩn bị sẵn đường lui cho Dương Bưu. Có được sứ mệnh nối tiếp gia truyền Thượng Thư này, khả năng Dương Bưu làm ra hành vi quá khích giảm mạnh, chỉ cần cho thời gian, chưa chắc không thể hồi phục lại từ sự chán nản này. Bà cảm kích nhìn Viên Quyền một cái. Trên đường đi, bà và Viên Quyền đã nói rất nhiều, biết Dương Tu có được ngày hôm nay không thể tách rời Tôn Sách. Lúc mới nghe tin Tôn Sách trượng trách Dương Tu, bà đã giận tới mức gan ruột đứt lìa, sau này nghe tin Tôn Sách bổ nhiệm Dương Tu làm Dự Chương thái thú, bà mới nguôi giận một chút. Giờ thấy Dương Tu hiểu chuyện như vậy, chút oán khí trong lòng bà đối với Tôn Sách đã tan biến hơn phân nửa.

Tuy nói cưng chiều, nhưng bà dù sao cũng xuất thân từ nhà họ Viên, biết Dương Tu tính khí thế nào, nếu không phải Tôn Sách xuống tay tàn nhẫn dạy dỗ nó một trận, nó sẽ không hiểu chuyện như vậy. Bà không phải không biết đạo lý này, chỉ là không xuống tay được, không làm được tàn nhẫn như Tôn Sách. Tất nhiên, việc này không thể cứ thế cho qua, dù sao con trai cũng là khúc ruột của mình, chính mình còn không nỡ đánh, lại bị Tôn Sách đánh, không nói ra lẽ phải, thì cục tức này làm sao nuốt trôi được.

Dương Tu lại ủy thác Viên Quyền ở lại bầu bạn. Viên Quyền vốn làm việc chu toàn, lại là sủng thiếp của Tôn Sách, nàng đứng ra lo liệu một số việc, bất kể là thái thú phủ hay Nam Xương lệnh, đều phải nể mặt mấy phần, cho dù là quận úy Hạ Tề cũng không thể không chiếu cố.

Viên Quyền lập tức đồng ý.

Dương Tu đến Sài Tang, gần như đến cùng lúc với Tôn Sách. Y lên lầu thuyền, bái kiến Tôn Sách.

Nghỉ ngơi vài ngày, tình trạng tinh thần của Tôn Sách rất tốt, thấy Dương Tu, cậu cười tươi như hoa. Dương Tu không làm mất mặt cậu, có danh vọng của nhà họ Dương Hoằng Nông gia trì, có năng lực làm việc xuất chúng của bản thân y, y với tư thế tuổi vừa đôi mươi đã làm Dự Chương thái thú đâu ra đấy, không chỉ Nam Xương lệnh Hứa Kiền khen ngợi không ngớt, ngay cả Hạ Tề vốn luôn tự phụ cũng bày tỏ sự công nhận đối với công tác hậu cần xuất sắc của Dương Tu.

Dùng Dương Tu làm Dự Chương thái thú, một lần nữa chứng minh ánh mắt dùng người của Tôn Sách, có lợi ích to lớn đối với việc ổn định lòng người Dự Chương. Không cần nóng vội, chỉ cần có năng lực, luôn sẽ có lúc nhận được trọng dụng, không cần để ý xuất thân gì, tuổi tác gì. Tứ thế tam công cũng được, xuất thân hàn môn cũng được, lớn tuổi cũng được, trẻ tuổi cũng được, Tôn tướng quân đều dám dùng. Có tâm lý như vậy, quan lại các cấp của Dự Chương đều an tâm hơn nhiều, những người đọc sách chưa ra làm quan cũng tràn đầy hy vọng vào tương lai.

"Lệnh tôn ở đâu?"

Dương Tu cũng không giấu giếm, kể lại tình hình một lượt. Dương Tu đến từ Ký Châu, Duyện Châu, đối chiếu xu thế phát triển của mấy châu, hiểu rõ triều đình bất lợi rõ rệt, quân bài đàm phán có hạn, giờ tâm trạng rất tệ, gần như tuyệt vọng.

"Sẽ không... nghĩ quẩn chứ?" Tôn Sách nói. Cậu thực sự có chút lo lắng, Dương Bưu có lẽ hơi cổ hủ, nhưng phẩm đức cá nhân của ông rất tốt, có thể gọi là đức cao vọng trọng, nếu bức tử Dương Bưu, cho dù không liên quan gì đến cậu, đối với cậu cũng là một vết nhơ. Dương Bưu chết, Dương Tu ít nhất phải chịu tang ba năm, về Hoằng Nông rồi có còn quay lại nữa hay không, thì khó mà nói trước được.

"Việc đó phải xem tướng quân dự định đàm phán như thế nào."

Tôn Sách nhìn Dương Tu, cười ha ha. "Đức Tổ, ngươi nói ta nên đàm phán thế nào?"

Dương Tu sớm đã có chuẩn bị. "Tướng quân, thứ cho tôi nói thẳng, có lẽ ngọn lửa Đại Hán định sẵn là phải tắt, nhưng nếu có thể, tốt nhất đừng để nó tắt trong tay người, cứ để nó tự sinh tự diệt thì tốt hơn. Tướng quân chiếm giữ năm châu, Dự Châu, Dự Châu là đất đai màu mỡ của thiên hạ, Thanh Từ tuy tổn thất khá lớn, nhưng kinh doanh mấy năm cũng là vùng đất trù phú, chưa nói đến Giang Nam đồn điền, bách tính bồng bế dắt díu kéo đến. Tuy nói là năm châu, dân số đã vượt quá một nửa thiên hạ, từ từ mưu tính, nước chảy thành sông, tướng quân có thể không lấy mà được, không thắng mà thắng."

Tôn Sách cười không đáp.

Dương Tu tiếp tục nói: "Chi bằng nghịch lấy, không bằng thuận giữ. Bên ngoài tỏ với thiên hạ là trung thành, bên trong thu phục sự phục tùng của bách tính, trung có thể nhận được ban thưởng, phục có thể nhận được lực lượng, tướng quân sau đó có thể cày sâu cuốc bẫm năm châu, lấy cái không thể thắng của ta, đợi cái có thể thắng của địch, chẳng phải tốt hơn việc bốn bề xuất kích, binh mỏi tướng mệt sao?"

Tôn Sách khoác vai Dương Tu, vỗ nhẹ mấy cái. Điều Dương Tu nói nghe có vẻ hơi bảo thủ, nhưng lại là kế sách vạn toàn, có tác dụng như nhau với cách nói của Trương Hoành, Ngu Phiên và những người khác, chỉ là y dù sao cũng là đệ tử họ Dương, người đến đàm phán lại là cha y Dương Bưu, y không thể nói rõ ràng quá. Có thể làm được bước này, chứng tỏ Dương Tu đã nhìn rõ tình thế, đưa ra quyết định, không cần cậu tốn thêm lời lẽ gì nữa.

"Đức Tổ cho rằng, ta có thể nhận được ban thưởng thế nào?"

Dương Tu im lặng một lúc. "Triều đình rút về Quan Trung, tuy nói nắm trong tay ba châu U, Ích, Lương, hộ khẩu không bằng một nửa của tướng quân, tài phú không bằng một phần ba của tướng quân, còn có thể cho tướng quân cái gì? Chỉ là cái danh mà thôi. Danh chính ngôn thuận thống trị năm châu, đây nên là mục tiêu tướng quân có thể tranh thủ. Nếu cao hơn nữa, đối với tướng quân mà nói là gấm thêm hoa, đối với triều đình mà nói lại là sự sỉ nhục khó lòng chịu đựng, ép triều đình liều lĩnh, ngược lại không hay. Tướng quân, hiện giờ vẫn chưa phải là lúc nuốt chửng, chỉ nên tằm ăn dâu."

Tôn Sách không tỏ thái độ. Dương Tu hơi bảo thủ, cậu có thể tham khảo ý kiến của y, nhưng không cần thiết phải mù quáng tuân theo, đừng nói là Dương Tu, ngay cả cha y Dương Bưu cũng chưa chắc hiểu rõ triều đình rốt cuộc muốn cái gì. Việc này vẫn nên để Trương Hoành đi đàm phán đi, họ hẳn sẽ nắm chắc được chừng mực, cố gắng hết sức tranh thủ lợi ích lớn nhất. Tôn Sách lập tức mời Trương Hoành đến, nhờ ông đi cùng Dương Tu đến Dự Chương gặp Dương Bưu, thương thảo điều kiện, bản thân cậu tạm thời không gặp Dương Bưu, đi thẳng đến Ngô Huyện. Đợi đến khi đàm phán cuối cùng gần xong, cậu gặp Dương Bưu cũng chưa muộn.

Dương Tu có chút bất ngờ, nhưng cũng cảm thấy như vậy khá hơn. Trương Hoành người đã trung niên, làm việc khá chín chắn, ông ấy gặp Dương Bưu trước, cho dù có phân kỳ gì, cũng sẽ không làm đến mức đỏ mặt tía tai.