Dẫu là kẻ phóng túng như Khổng Dung cũng nhìn ra hiểm cảnh phía sau chuyện này. Nếu không có đối sách, triều đình chẳng mấy chốc sẽ bị Tôn Sách nghiền nát, Quan Trung nhân khẩu chẳng đủ, kinh tế lại càng kém xa. Ông càng cảm thấy trọng trách đè nặng trên vai. Đại Hán chẳng còn lại bao nhiêu ngày, việc ông có thể làm chính là lưu giữ lại chút ghi chép cho Đại Hán.

Thiên tử giữ lại chức Thiếu phủ của Khổng Dung, sai ông kiêm quản Lan Đài, dùng phần lớn tinh lực vào việc trước tác văn chương, tiến hành cuộc chiến dư luận với Nam Dương. Khổng Dung mang theo hai rương văn chương mà Tuân Úc mang đến rời đi, ông phải vội về đọc kỹ từng chữ, rồi tiến hành phê phán, đặc biệt là bài "Sĩ Luận". Đó chẳng khác nào một khối u ác tính, di hại vô cùng, không loại bỏ thì không hả dạ.

Khổng Dung đi rồi, không khí trong Bí thư đài nhẹ nhàng hơn nhiều, chỉ là lòng người vẫn nặng trĩu. Thiên tử nhìn Tuân Úc và Lưu Diệp, ánh mắt phức tạp, lúc thì hung tàn, khi lại kinh hoàng.

Lưu Diệp thấy vậy, an ủi rằng: "Bệ hạ, tuy nói Tôn Sách đông người thế mạnh, nhưng hắn cũng có gánh nặng khó mà gánh nổi. Hắn không thừa thắng truy kích mà quay sang chỉnh đốn thế gia Tương Dương, đây chính là cơ hội của triều đình. Bệ hạ nên chấn chỉnh tinh thần để cầu mong màn phản kích tuyệt địa, chớ nên vì thế mà nản lòng, ngồi chờ chết."

Tuân Úc cũng khuyên nhủ: "Bệ hạ, lời Tử Dương nói rất chí lý. Nhân khẩu, thuế khóa nhiều hay ít quả thực rất quan trọng, nhưng không phải là phương thức quyết thắng duy nhất. Năm xưa sáu nước đánh Tần, binh lực gấp mấy lần, nhưng thì đã sao? Tôn Sách tuy mạnh, nhưng chiến tuyến của hắn quá dài, chi phí nuôi binh cao ngất ngưởng, khó mà duy trì lâu dài. Trong vòng ba năm năm, hắn thủ thì đủ, công thì thiếu, bệ hạ không cần lo lắng, vẫn còn đất để trù tính."

Thấy hai quân sư đều nói như vậy, thiên tử trấn tĩnh hơn một chút. Tuân Du thừa thắng xông lên, phân tích tình hình cho thiên tử nghe.

"Theo những gì đã biết, từ Thanh Châu đến Kinh Châu, Tôn Sách sắp đặt Thẩm Hữu, Thái Sử Từ, Kỷ Linh, Từ Côn, Tôn Bí, Lữ Đại, Lỗ Túc, Hoàng Trung, Chu Du cùng các tướng khác, cộng thêm bộ hạ của Tôn Kiên, quân trú phòng tại các châu quận nơi hậu phương, tổng binh lực vào khoảng hai mươi vạn. Hắn thực thi chính sách tinh binh, chi phí nuôi binh và trợ cấp đều khá cao, từ năm Tuấn Nghi đến nay chỉ mới hơn nửa năm, hắn đã nợ thế gia Kinh Châu, Dự Châu gần mười ức tiền. Để trả hết số nợ này, hắn buộc phải trả góp. Hai mươi vạn quân, tính mỗi người tốn hai vạn, mỗi năm nuôi binh ít nhất phải bốn mươi ức, nếu khai chiến, chi phí sẽ tăng vọt. Dù hắn chấn hưng công thương, trong thời gian ngắn cũng không thể giải quyết nan đề này. Vì sao ư? Sản xuất từ đất đai có hạn, không nuôi nổi quá nhiều người..."

Tuân Úc giải thích, Lưu Diệp đứng bên cạnh bổ sung, hai người ước tính sơ bộ thu chi của Tôn Sách, xác định rằng Tôn Sách nếu không giao chiến thì có chút dư dả, một khi khai chiến, hắn sẽ thu không bù nổi chi. Nếu thất bại, hắn sẽ trở thành cái đích cho mọi người chỉ trích, bị kẻ khác lợi dụng. Dù thắng, ngoài việc bắt được một số tù binh ra, những gì thu được cũng rất hạn chế. Đối với hắn, việc cấp bách nhất là hưu dưỡng sinh tức, tích lũy sức mạnh, để cầu mong không đánh thì thôi, đánh là phải thắng. Trong khi chưa có nắm chắc phần thắng, hắn sẽ cố gắng duy trì thế đối đầu.

Tất nhiên, điều này không loại trừ việc hắn sẽ gây hấn cục bộ, lấy chiến tranh thay luyện tập, giữ vững sức chiến đấu của các bộ. Những thứ này đều là bệnh ngoài da, không ảnh hưởng đại cục. Đối với triều đình, đây là cơ hội hiếm có, nên cố gắng tập hợp mọi lực lượng có thể sử dụng, hình thành thế bao vây Tôn Sách, sau đó Tây chinh Lương Châu, ổn định hậu phương, kiểm soát nguồn tài nguyên chiến mã, trưng binh Lương Châu, tăng cường binh lực.

Ổn định hậu phương mới có thể chuyên tâm hướng Đông. Nếu Tôn Sách không chiếm trước mà bình định Dương Châu, giữ vững hậu phương, liệu hắn có thể thắng trận Quan Độ không?

Tuân Úc lập tức nhắc đến "Sĩ Luận", thuật lại ý kiến của Đường phu nhân cho thiên tử và Lưu Diệp nghe. Thiên tử và Lưu Diệp nghe xong đều thấy đáng để cân nhắc. Binh Lương xuất tinh binh, Tịnh Châu đã bị Giả Hủ kiểm soát, trong khi chưa đủ thực lực, triều đình không nên trở mặt với Giả Hủ, ép hắn ngả về phía Tôn Sách. Nơi có thể tung hoành chỉ còn lại Lương Châu.

Lương Châu Hán - Khương hỗn cư, mâu thuẫn chồng chất, cuộc chiến tranh kéo dài cả trăm năm giữa người Hán và người Khương phần lớn là vì quan lại người Hán khinh miệt người Khương, coi như man di, coi như nô tỳ, sau khi ép họ phản lại thì không đủ sức trấn áp, khiến sự việc ngày càng trầm trọng, cuối cùng gây ra đại họa. Lương Châu đánh nhau gần trăm năm, không chỉ dân phong bưu hãn hiếu chiến, mà còn xuất hiện một loạt danh tướng, nếu có thể thu phục những tinh binh lương tướng này vào tay triều đình, triều đình về mặt binh lực sẽ có thực lực đối kháng với Tôn Sách.

Muốn thu phục lòng người Hán, Khương ở Lương Châu, trước hết phải xóa bỏ sự khinh miệt đối với người Khương trong tư tưởng. Nếu vẫn giữ khư khư quan niệm Hoa - Di chi biện thì rất khó có được sự ủng hộ của người Khương. Ngay cả người Hán ở Lương Châu cũng sẽ sinh lòng nghi ngại, lo lắng về sự kỳ thị lâu đời của người Quan Đông đối với người Quan Tây.

Việc Tây chinh có một tiền đề không thể thiếu: Đạt được sự ngầm hiểu với Tôn Sách. Nếu thiên tử Tây chinh mà Tôn Sách đột nhiên xuất binh, dù chỉ là quấy rối một chút, Quan Trung cũng có nguy cơ mất kiểm soát, khi đó thiên tử chỉ có thể lưu lạc Lương Châu, nhìn Quan Trung mà than thở.

Làm thế nào để giữ chân Tôn Sách? Đây trở thành vấn đề họ bắt buộc phải cân nhắc, cũng là một vấn đề cực kỳ hóc búa. Tôn Sách kiểm soát năm châu, bắt hắn từ bỏ là điều không thực tế. Thừa nhận hiện thực, lại nên dùng lý do gì để hắn danh chính ngôn thuận kiểm soát năm châu, mà không làm tổn hại đến tôn nghiêm của triều đình, để một khi thời cơ chín muồi, lại có thể thuận lẽ thường thu hồi quyền lực này?

Ba người nhất thời không nghĩ ra đối sách thỏa đáng, đành phải giải tán trước.

Tuân Úc theo thiên tử ra khỏi Bí thư đài, hai người men theo hành lang chậm rãi đi về phía tẩm cung, đêm đã khuya, trăng sáng sao thưa, trong cung vô cùng yên tĩnh, ngoài những lang quan trực ban vẫn kiên thủ tại vị trí, trong cung hầu như không thấy bóng người. Thiên tử tâm trạng trầm lắng, mấy lần muốn nói lại thôi, nhìn thấy cửa điện đã ở ngay trước mắt, ngài dừng bước, quay đầu lại nhìn Tuân Úc.

"Lệnh quân, ta có thể hỏi ngươi một câu được không?"

Tuân Úc mỉm cười. Ông đã sớm cảm nhận được sự nghi hoặc của thiên tử, vẫn luôn đợi thiên tử cất lời. "Tất nhiên là được, bệ hạ muốn hỏi gì?"

"Hôm nay ngươi khác với mọi ngày, cứ như đổi thành một người khác vậy, rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì."

Tuân Úc ngẩn người, ngơ ngác nhìn thiên tử. "Bệ hạ, thần... có gì khác ạ?"

“Hôm qua rời cung, ngươi còn tâm sự nặng nề, hôm nay trở lại, lại xảy ra bao nhiêu chuyện, ngươi vẫn bình thản như không, trong lúc đàm tiếu đã khiến Khổng Văn Cử cứng họng, chẳng lẽ điều này không lạ sao?”

Tuân Úc bật cười thành tiếng. "Bệ hạ, thần sở dĩ không tâm sự nặng nề là vì trước khi vào cung thần đã tìm ra cách giải quyết, chuẩn bị sẵn phương pháp đối phó Khổng Văn Cử, có chuẩn bị mà đến nên tự nhiên không rối loạn. Nói chính xác hơn, đây thực ra không thể coi là đề nghị của thần, mà là thần 'lược mỹ của người' (mượn danh người khác làm đẹp cho mình)."

"Lược mỹ của người?" Thiên tử suy nghĩ một chút. "Người nào mà có kiến giải cao minh như vậy?"

"Thực ra cũng không phải cao minh, mà là do vị thế đứng khác nhau, có rất nhiều cách nhìn tự nhiên cũng khác nhau." Tuân Úc lấy bài "Sĩ Luận" kia ra, đưa cho thiên tử. "Bệ hạ, người bày mưu tính kế cho thần là người hưởng lợi nhiều nhất từ bài luận này, cũng là người bệ hạ quen thuộc."

Thiên tử hiểu ngay. "Đường phu nhân?"

"Vâng, thần đề nghị ban hành "Sĩ Luận", để các lão thần đi trước tác, nhường lại quan chức, trưng bái sĩ nhân Lương Châu, hòa thân với các bộ tộc, đều là đề nghị của Đường phu nhân. Thần chỉ sửa đổi một chút mà thôi."

"Chỉ có vậy thôi sao?"

Tuân Úc liếm liếm môi, môi bị nứt một vết, hơi đau. "Chỉ có vậy thôi."

Thiên tử nửa tin nửa ngờ, nhìn Tuân Úc hai cái, không truy vấn nữa. Ngài nhìn quanh bốn phía, thần sắc bỗng nhiên có chút ngượng ngùng. "Lệnh quân, ngoài bài "Sĩ Luận" này, ngươi có từng nghe qua tác phẩm khác của Thái Diễm không?"

Tuân Úc trong lòng xao động, nhớ đến cuốn sách mà Đường phu nhân nhắc tới lúc ân ái, mặt hơi nóng ran. Cũng may đêm đã khuya, thiên tử cũng không nhìn rõ. Ông gật đầu, cố gắng trấn tĩnh. "Thần nghe nói Thái Diễm còn trước tác một bộ "Thiên Hạ Chí Đạo Đàm Đồ Thích", chuyên về dưỡng sinh phòng trung."

Thiên tử có chút gấp gáp. "Ngươi đọc qua chưa?"

"Đọc... qua rồi." Tuân Úc có chút lúng túng. "Bệ hạ, ngài muốn đọc ạ?"

"Ta đã đọc qua rồi, chỉ là không biết thật giả. Lệnh quân, ngươi nói cái "Cửu giao bất tiết khả thông thần" này, có thật không?"

Tuân Úc nhất thời chưa phản ứng kịp, nhìn chằm chằm thiên tử một hồi, lúc này mới nhận ra mình quá thất lễ. Ông thu hồi ánh mắt, cúi đầu, suy nghĩ một lúc, khi ngẩng đầu lên lần nữa đã khôi phục vẻ bình tĩnh. "Bệ hạ, Mạnh Tử vân: Tận tín thư, bất như vô thư. "Cửu giao bất tiết" có thể thông thần hay không, thần không dám vọng luận, theo những gì thần biết, ngay cả người tu đạo cũng chưa ai làm được. Thần cho rằng, cửu là con số chí cực, thông thần là cảnh giới cao nhất của phòng trung, chắc chắn không phải dễ dàng mà đạt tới. Bệ hạ thân mang trọng trách trung hưng, ngày đêm bận rộn trăm công nghìn việc, sao có thể như nhàn vân dã hạc, một lòng tu hành? Vả lại Lão Tử có nói, không cầu mà cầu, không tranh mà tranh, bệ hạ để ý tới đạo là được rồi, chứ không cần để ý liệu có nhất định đạt đạo hay không. Dụng ý quá sâu, ngược lại không hay, bệ hạ chẳng lẽ không nhớ nỗi bi kịch của Hiếu Hoàn Đế, Hiếu Linh Đế vì đoản mệnh sao?"

Thiên tử có chút thất vọng, im lặng một lúc, lại nói: "Lệnh quân, ngươi nói cái nam nữ bình đẳng này, sau này người phụ nữ này có phải sẽ giống như nam tử cưới vợ nạp thiếp, cùng lúc gả cho mấy người đàn ông không? Ta cứ cảm thấy, chuyện nam nữ này..." Dù là dưới ánh đèn, vẻ ngượng ngùng trên mặt thiên tử cũng không che giấu được, ngài cười gượng hai tiếng, chép chép miệng, quay đầu nhìn sang chỗ khác.

Tuân Úc trong lòng bàng hoàng, không khỏi chua xót không thôi. Đây chính là nỗi khổ của kẻ mồ côi, không có cha mẹ dẫn dắt, rất nhiều chuyện không biết bắt đầu từ đâu, đặc biệt là ở độ tuổi này. Nữ tử mười bốn, nam tử mười sáu, thận khí thịnh, thiên quý chí, vô vàn biến đổi sinh lý, nếu không có người dẫn dắt, sẽ nảy sinh nhiều nỗi sợ hãi vô cớ. Vốn dĩ trong cung nên có hoạn quan hoặc cung nữ để giáo huấn, nhưng hiện tại trong cung đơn sơ, ngoài lang quan ra, ngay cả người hầu hạ cũng chẳng có mấy, không có một ai có thể quan tâm đến biến đổi sinh lý của thiên tử, ngay cả bản thân ông trong tiềm thức cũng coi thiên tử là một vị anh chủ, lại quên mất ngài trước tiên là một đứa trẻ, một thiếu niên mười lăm tuổi, có rất nhiều vấn đề lại không tìm được người hỏi.

Thiên tử như vậy, công chúa cũng không ngoại lệ, quay lại phải tìm cách bù đắp mới được. Việc này, chỉ có Đường phu nhân là thích hợp nhất.

"Bệ hạ, thần sơ suất không cân nhắc kỹ, khiến bệ hạ bất an rồi."

Thiên tử rất lúng túng. "Lệnh quân, không phải ta..."

"Bệ hạ không cần lo lắng, nam nữ âm dương, thực ra đều là chuyện bình thường mà thôi, nhưng nam tử là dương là cương, nữ tử là âm là nhu, bàn về khí lực, nam tử mạnh hơn, bàn về bền bỉ, nữ tử chiếm ưu thế. Ví như đi đường, lúc mới bắt đầu, nam tử đi trước, nếu là dài hàng chục, hàng trăm dặm, thì khí lực nữ tử lại bền bỉ hơn. Đây là tạo hóa của đất trời, mỗi bên có sở trường riêng mà thôi, cho nên bậc hiền giả cổ xưa mới để lại những điển tịch như "Thiên Hạ Chí Đạo Đàm" này, để tham chiếu sự dài ngắn, điều hòa âm dương."

Thiên tử như trút được gánh nặng, lặng lẽ gật đầu.

"Còn về việc nữ tử giống như nam tử cưới vợ nạp thiếp, thần cho rằng không thể nào."

Thiên tử lấy làm lạ: "Tại sao?"

"Nam hôn nữ giá, vì là để nối dõi huyết mạch, nam tử xuất tinh, nữ tử thụ thai thành bào thai, mới có con cái. Nam tử xuất tinh không quá một khắc, cho nên một nam nhiều nữ, có thể khiến nòi giống lan rộng. Nữ tử mang thai mười tháng, dù có nhiều chồng thì có ích gì chứ?"

Thiên tử cười. "Vẫn là lệnh quân bác học đa văn, khiến ta thông suốt. Có lệnh quân ở đây, lòng ta an ổn rồi."