Dương Tu đi tới trước tiểu viện, vừa bước vào tiền viện, đã nghe thấy hai giọng nói cao vút.

"Học mà ưu thì làm quan, ưu mà làm quan thì học, thế thì học với làm quan là một, không học mà vô thuật thì sao có thể chăn dân? Cái cách ngươi nói người có thể từ chính, quả thật là lời nói nhảm."

"Không phải vậy. Chính sự có cao thấp, Tam công Cửu khanh là từ chính, Đình trưởng Lý chính cũng là từ chính, chỉ là phạm vi quản hạt có rộng hẹp mà thôi, đều là trên phụng mệnh nhân nghĩa của quân chủ, dưới mưu cầu phúc lợi cho bách tính, chưa chắc đều là kẻ học vấn uyên thâm. Nay Đình trưởng, Lý chính đều là tướng sĩ giải ngũ, có thể biết chữ đã là hiếm, có mấy người thông hiểu học vấn của thánh nhân? Nếu không thiết lập khoa điều để ràng buộc, lâu dần ắt thành ác lại."

"Đó chỉ là kế sách tạm thời, không đủ để làm khuôn phép. Tử Diễm, chúng ta phải tính cho trăm năm."

"Không lo cho trước mắt, sao có trăm năm?"

Dương Tu sải bước đi vào trung đình. Dương Bưu tay cầm một quyển sách, đang trừng mắt nhìn Hoàng Uyển. Hoàng Uyển ngồi tựa vào án, một tay cầm sách, một tay cầm bút, ung dung bàn luận. Nghe thấy tiếng cười của Dương Tu, ông ngẩng đầu nhìn thoáng qua, rồi lại tiếp tục lật xem cuốn sách trong tay.

Dương Tu bước lên phía trước, cúi mình hành lễ. Dương Bưu hừ một tiếng, vuốt chòm râu. "Đức Tổ, con tới thật đúng lúc, phân xử xem, coi xem ai nói có lý."

Hoàng Uyển cười nói: "Đức Tổ, con đứng xa một chút, kẻo cha con nhất thời hỏa khí, phun vào mặt con."

Dương Bưu giận dữ nói: "Nghe ý ngươi là, Đức Tổ nhất định theo ngươi?"

"Ông ở Nhữ Nam đi vội vã, chắc hẳn không biết sự tích của Đức Tổ, nếu không thì không phải là chuyện có phun vào mặt hay không đâu, động thủ đã là còn nhẹ đấy."

Dương Bưu bắt đầu hồ nghi. "Đức Tổ, con đã làm gì ở Nhữ Nam?"

Dương Tu rất xấu hổ, chắp tay nói: "Cha, Hoàng công, con vừa mới trở về, còn chưa nói gì cả."

Hoàng Uyển cười mà không nói. Dương Bưu quát: "Đừng có lấp liếm, nói mau, rốt cuộc là chuyện gì?"

Viên phu nhân từ sau trung môn bước ra, sắc mặt rất khó coi. "Hai người đều là người đã ngoài ngũ tuần rồi, nói chuyện có thể bình hòa chút không, có lý hay không lẽ nào lại nhìn vào âm thanh cao thấp? Đức Tổ, mau lại đây, để mẹ nhìn xem, về vội như vậy, trên đường chắc chắn rất gấp gáp nhỉ?"

Dương Tu trúng ý, vội vã chắp tay cáo lỗi với Dương Bưu và Hoàng Uyển, rồi theo Viên phu nhân vào hậu viện, sau lưng rất nhanh lại truyền đến tiếng quát mắng của Dương Bưu, Dương Tu vô cùng tò mò. "Mẹ, họ đang làm gì vậy? Hoàng công tới khi nào thế?"

Viên phu nhân không mấy vui vẻ nói: "Đừng để ý tới họ, hai lão phu tử, kể từ khi gặp mặt, không khách khí được nửa canh giờ đã bắt đầu cãi nhau, mẹ cũng quen rồi. Đợi khi nào tiện, mẹ sẽ bảo A Quyền chuẩn bị riêng một cái viện, cho họ cãi nhau cho thỏa thích, đừng tới làm phiền mẹ là được."

"Rốt cuộc là chuyện gì?"

Viên phu nhân bất đắc dĩ, đành phải kể lại đầu đuôi sự việc. Dương Bưu đã nhận lời mời của Tôn Sách, quyết định ở lại Ngô Quận, đảm nhiệm chức Tế tửu Chính vụ đường, bồi dưỡng quan lại. Chính vụ đường vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị, Tôn Sách hy vọng Dương Bưu có thể hệ thống hóa thay đổi quan chế từ thời Tần Hán trở lại đây, từ đó đúc kết kinh nghiệm giáo huấn. Vừa hay Hoàng Uyển cũng tới, hai người liền cùng nhau gánh vác nhiệm vụ này. Ý tưởng rất hay, nhưng rất nhanh đã xảy ra bất đồng. Vấn đề rất nhiều, không kể hết được, hôm nay cái này chủ yếu là về vấn đề khảo hạch quan viên.

Dương Bưu cho rằng quan viên phải có đủ đức tài, phải có tu dưỡng Nho học, tuân theo giáo huấn của thánh nhân, tâm hoài nhân nghĩa, nếu không thì căn bản không thể nhập sĩ, cho nên trình độ kinh học là tiêu chuẩn đầu tiên cần xem xét. Hoàng Uyển lại cho rằng trình độ kinh học tuy quan trọng, nhưng không đồng nghĩa với năng lực thi chính. Có rất nhiều đại nho câu nệ vào sách vở, nhưng lại không có năng lực thực thao, cũng có rất nhiều người đầu óc linh hoạt, năng lực thực tiễn rất mạnh, nhưng chưa chắc đã có cơ hội học kinh nghị, nên tiêu chuẩn khảo hạch không nên lấy trình độ kinh học làm hàng đầu, mà nên lấy năng lực thi chính làm tiên quyết.

Dương Tu nghe xong, không nhịn được cười một tiếng: "Có phải lại nói đến câu chuyện Nho gia tuyển sĩ và văn pháp lại rồi không?"

"Chẳng phải sao." Viên phu nhân lắc đầu. "Đức Tổ à, con lần này về ở thêm mấy ngày, khuyên bảo cha con đôi chút. Trước kia thấy ông ấy vẫn là người rất thực tế, không ngờ làm học vấn lại trở nên cổ hủ. Theo mẹ thấy, nếu ông ấy không chuyển đổi quan niệm này, chức Tế tửu Chính vụ đường này thà nhường cho Hoàng Tử Diễm còn hơn. Nếu không phải vì ba vạn vàng kia, thì cũng chẳng có gì, nhưng đã nhận tiền của Bá Phù mà không làm việc, thì thể diện của chị em A Quyền để đâu?"

"Ba vạn vàng gì cơ?"

"Hả?" Viên phu nhân ngẩn người. "Con không biết ư?"

"Mẹ, rốt cuộc mẹ đang nói gì vậy?"

"Con thực sự không biết sao?"

Dương Tu đầu óc mơ hồ, hối thúc Viên phu nhân mau nói. Viên phu nhân bất đắc dĩ, đành phải kể lại chuyện Dương Bưu trong tình thế lưỡng nan, đưa ra cái giá trên trời ba vạn vàng cho Tôn Sách để tìm sự an tâm, không ngờ Tôn Sách đồng ý cái rụp, lại còn mời Dương Bưu đảm nhiệm chức Tế tửu Chính vụ đường. Dương Tu nghe xong, mắt trợn tròn, nửa ngày không nói nên lời. Viên phu nhân có chút căng thẳng, hối thúc vài câu, Dương Tu mới khôi phục bình tĩnh.

"Ba vạn vàng, cha thật đúng là dám mở miệng." Dương Tu tặc lưỡi, không ngớt cảm thán.

"Phải đó, ông ấy vốn cũng muốn để Bá Phù biết khó mà lui, không ngờ Bá Phù lại đồng ý ngay."

Dương Tu kinh ngạc nhìn Viên phu nhân. "Mẹ, Bá Phù Bá Phù, mẹ gọi thuận miệng ghê nhỉ. Chỉ vì ba vạn vàng này sao? Nhưng cũng phải, lấy ra một lúc ba vạn vàng vật tư, lại còn là đưa cho triều đình, nếu không phải cha mở miệng, đổi là người khác, Tôn tướng quân chắc chắn sẽ không đồng ý. Mẹ có lẽ không biết, bây giờ vừa là đồn điền, vừa là hưng học, còn phải tăng bổng lộc cho quan lại, chi tiêu rất lớn, Dư Chương năm nay thượng kế thặng dư không đủ năm trăm vàng."

Viên phu nhân cũng cảm khái không thôi. Bà đã xem qua kết quả thượng kế của ngũ châu, biết rằng tổng thặng dư của ngũ châu không quá ngàn vàng. Tôn Sách căn bản không lấy đâu ra ba vạn vàng, chỉ có thể vay nợ. Tuy nói những khoản nợ này cũng là của bản thân Tôn Sách, nhưng sự tôn trọng của Tôn Sách đối với Dương Bưu vẫn khiến bà vô cùng cảm động, và cũng vì thế mà vô cùng bất mãn với sự cố chấp, bảo thủ của Dương Bưu.

Dương Tu suy tư một lát, nói: "Mẹ, quan chế diễn biến là một vấn đề rất phức tạp, không chỉ đơn giản liệt kê một vài mục là có thể giải quyết được, muốn làm rõ vấn đề này không chỉ phải bắt đầu từ kinh học, mà còn phải bắt đầu từ sử học, ít nhất phải hệ thống hóa một lượt sự việc lịch sử bốn trăm năm qua, mới có thể làm rõ đầu đuôi sự thay đổi của quan chế. Việc lớn như vậy, không phải cha và Hoàng công hai người là có thể giải quyết được, e là còn cần nhiều người hỗ trợ hơn. Mẹ tìm cơ hội nhắc với cha, xem trong số môn sinh cố lại của nhà họ Dương chúng ta, có ai có nghiên cứu về sử học, kinh học, mời họ tới cùng nhau bàn bạc việc lớn này."

Viên phu nhân cười. "A Quyền cũng nói như vậy, nhưng việc này không thể vội, nếu không sẽ có hiềm nghi kết bè kéo cánh. Cứ từ từ thôi, đợi tin tức truyền ra ngoài, người nên đến tự nhiên sẽ đến. Còn về phía Tương Dương, cha con đã viết thư gửi đi rồi, Thái Bá Giai sẽ hỗ trợ."

Dương Tu yên tâm, ngồi xuống trong sảnh. "Trong nhà có sách 'Diêm Thiết Luận Khảo Thích' không?"

"Có, nhưng gần đây bận rộn, cha con xem ít đi. Con muốn nói là tham khảo cách làm của cuốn sách này?"

"Vâng, Tôn tướng quân không phải người phụ dung phong nhã, ông ấy hạ lệnh người soạn sách phần nhiều là để đúc kết kinh nghiệm giáo huấn, đối chiếu với thực tiễn, chứ không phải bàn suông nhân nghĩa, 'Diêm Thiết Luận' giảng về kinh tế dân sinh, trong việc biện luận về nghĩa và lợi thì thiên về lợi, còn quan chế thì thiên về nghĩa, nhưng nghĩa cũng không thể rời xa lợi, nếu không khó tránh khỏi việc uốn nắn quá mức. Dù sao làm quan cũng là người, không thể uống gió ăn sương. Tệ nạn thời Hoàn Đế, Linh Đế nảy sinh có quan hệ rất mật thiết với việc tài chính không thể tự cấp, bổng lộc trăm quan không thể phát bình thường, triều đình chỉ có thể bán quan bán tước, mà còn mong đợi người làm quan giữ vững đạo đức, không bị lợi dụ dỗ, thật sự là quá ngây thơ rồi."

Viên phu nhân kinh ngạc nhìn Dương Tu. "Đức Tổ, con nói quá đúng rồi, khẩu khí gần như y hệt Bá Phù."

Dương Tu mỉm cười. Anh đã hiểu mục đích Tôn Sách để mình tới thăm người thân rồi. Không ai hiểu cha Dương Bưu hơn anh, cũng không ai thích hợp để thuyết phục Dương Bưu thay đổi quan niệm hơn anh. Ở bên cạnh Tôn Sách mấy năm, anh đã đi qua con đường này một lượt, chỗ nào dễ đi, chỗ nào tương đối khó khăn, anh đều biết rõ trong lòng.

Tôn Sách mở tiệc đón gió cho Dương Tu. Trương Hoành, Ngu Phiên hai vị Trưởng sử đều có nhiệm vụ trên người, không ở Ngô Quận, Tôn Sách chỉ gọi Quách Gia và một số người ở Quân mưu xứ tới. Dương Tu đa số đều quen biết những người này, cửu biệt trùng phùng, đàm đạo rất vui vẻ. Dương Bưu, Hoàng Uyển cũng tới. Từ miệng Hoàng Uyển, Dương Bưu đã biết được những "liệt tích" của Dương Tu khi làm Chủ bạ bên cạnh Tôn Sách, tâm trạng có chút sa sút, ít nói, ăn xong liền kéo Hoàng Uyển đi, bảo là mời ông đi đêm du Thái Hồ, giải khuây.

Trên tiệc chỉ còn lại Tôn Sách, Quách Gia, Dương Tu và mấy vị quân mưu, đều là người trẻ tuổi, nói chuyện không có quá nhiều kiêng dè. Tôn Sách kể cho Dương Tu nghe tin tức vừa nhận được về việc triều đình muốn hòa thân, hỏi ý kiến của Dương Tu.

Dương Tu gần như không cần suy nghĩ. "Đây là chuyện tốt. Năm xưa Nghiêu muốn thiện nhượng ngôi vị cho Thuấn, bèn gả Nga Hoàng, Nữ Anh, Thái Hồ này vốn là nơi Thuấn câu cá khi lánh Đan Chu, vừa ứng với câu chuyện thiện nhượng thời Tam đại, là điềm báo thiên mệnh ở nơi Tướng quân, không nên từ chối."

Quách Gia cười nói: "Đức Tổ, huynh thấy Thiên tử có ý thiện nhượng không?"

"Điều quan trọng không phải Thiên tử có ý này hay không, mà là người trong thiên hạ sẽ nghĩ như thế nào." Dương Tu đặt chén rượu xuống, dùng khăn lau miệng. "Thực ra chuyện thiện nhượng rốt cuộc là bộ dạng thế nào, e là không mấy người nói rõ được, ít nhất truyền thuyết của các bậc lão bối mà ta nghe được ở Dư Chương thì có sai biệt rất lớn so với sử sách ghi chép. Nhưng có một điểm sẽ không thay đổi, Thuấn có thể đoạt được thiên hạ, chẳng bằng nói là nhờ năng lực chấp chưởng thiên hạ của Thuấn, đã nhận được sự ủng hộ của nhiều người hơn, nói cách khác chính là nhân tâm hướng về. Khi ông ta đoạt được nhân tâm thiên hạ, thì Nghiêu là tự nguyện hay bị ép buộc thực ra cũng không quan trọng."

Dương Tu mỉm cười. "Tướng quân, ta nói một câu hơi tự phụ một chút, công chúa làm thiếp có ảnh hưởng tới nhân tâm thiên hạ không kém gì việc hai nhà Viên, Dương cùng tập hợp dưới trướng Tướng quân, Viên Dương đại diện cho nhân tâm, công chúa hạ giá đại diện cho thiên ý, mà bí thư của triều đình thì ý nghĩa chỉ đứng sau quốc đỉnh. Dù triều đình có mục đích khác hay không, người trong thiên hạ đều sẽ rõ ràng rằng ngày tháng còn lại của Đại Hán không còn nhiều."

Tôn Sách đã bàn bạc vấn đề này với Quách Gia, thái độ của Quách Gia cũng y hệt Dương Tu, lúc này nghe được ý kiến của Dương Tu, ông hoàn toàn không cảm thấy kinh ngạc, thậm chí có thể nói là sớm đã nằm trong dự liệu. Đã Dương Bưu đều bán từ bán thụ mà ở lại rồi, nhà họ Dương không thể còn lựa chọn nào khác. Hơn nữa, đây là triều đình cầu xin ông, không phải ông cầu thân với triều đình.

"Nhưng công chúa xuất giá, lại lấy bí thư triều đình làm sính lễ đi kèm, sính lễ này sợ là không ít đâu. Nếu triều đình dùng những sính lễ này trang bị binh mã, quay lại tấn công ta thì sao?"

"Nếu là như vậy, thì ta phải chúc mừng Tướng quân rồi." Dương Tu cười lớn. "Tướng quân, khéo thay, trong truyền thuyết ở Dư Chương thì Đan Chu cũng từng phát binh tấn công Thuấn, nhưng ông ta không được lòng người, một trận bại trận, tự chuốc lấy nhục nhã."