Tuyển Tập Thơ Mới

Lượt đọc: 2037 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Họa Mi Trung Hoa

❊ ❊ ❊

Bài hát trong những tấm thảm Trung Hoa

Kính tặng S. T. F.

“Sao cơ, sao cơ,” hắn nói. “Bạn Chang,” tôi bảo,

“San Francisco ngủ say như chết rồi—

Hết rồi hoan lạc, cuồng say và giỡn cợt:

Sao anh cứ là phẳng đêm dài mệt mỏi?

Chiếc đồng hồ lớn của anh kêu tiếng chết chóc,

Từng tiếng tích tắc và than van cho đến lúc bình minh.

Trong lúc bóng tối quái vật lờ mờ bò trườn,

Còn gì tốt hơn cho con người bằng giấc ngủ chứ?”

“Tôi sẽ kể anh nghe một bí mật,” Chang đáp lại;

“Lồng ngực tôi thỏa thuê những mộng tưởng,

Và tôi thấy cây xanh cùng đôi cánh chập chờn,

Và chú chim bất tử của tôi từ Thượng Hải đang ca hát.”

Rồi hắn châm năm quả pháo trong một cái mâm.

“Bụp, bụp!” pháo kêu, “lách tách, lách tách, chát chúa!”

Hắn châm một nén hương dài và đen.

Rồi vị thần sứ kiêu hãnh màu xám ở góc phòng cựa mình;

Trên cổ tay hắn xuất hiện một chú chim nhỏ màu xám,

Và đây là khúc ca của chú chim nhỏ xám màu:

“Công chúa được yêu thương đời đời ở đâu,

Người đã tôn Chang lên hàng đầu các bậc đế vương?”

Và vị thần ở góc phòng lại cựa mình;

Và chú chó chạm khắc, cuộn tròn trong vòng tay thần, bừng tỉnh,

Sủa ra một đám mây khói cuồn cuộn rồi tan biến.

Nó chất thành một cội mê cung quanh chỗ là quần áo,

Và kìa trên chiếc bàn trắng phau rộng mở

Hiện ra một phu nhân Trung Hoa đài các,

Với gương mặt hoa trà kiêu kỳ, mê hoặc...

Thế nhưng nàng gạt bỏ mọi lễ tiết và kiêu sa,

Và đặt tấm khăn voan lấp lánh sang một bên

Cùng nụ cười ngây thơ dành cho Chang và cho tôi.

Những bức tường lùi lại, đêm nở hoa,

Chiếc bàn bừng sáng trong một lùm cây đẫm ánh trăng,

Trong khi Chang, với nét mặt tạc bằng đá,

Vẫn miệt mài là, là mãi, một mình lặng lẽ.

Và nàng cất tiếng hát với người thợ giặt bận rộn Chang:

“Anh có quên...

Tận sâu trong cõi thời gian, từ lâu lắm rồi,

Em từng là người tình của anh, ở ngoài bãi cát ấy—

Bãi biển dãi dầu giông bão xứ Trung Hoa?

Chúng ta bán lúa gạo ở thị trấn chim công

Xây bên mép những bãi cát biển nâu sẫm—

Xây bên mép những bãi cát biển nâu sẫm...

“Khi cả thế giới đang uống máu

Từ hộp sọ của loài người và loài trâu bò,

Và muôn nơi mang gươm giáo cùng chùy đá,

Chúng ta uống trà ở Trung Hoa dưới những tán cây gia vị linh thiêng,

Và lắng nghe tiếng sóng cuộn gầm gào của bến cảng.

Và chú chim xám này, trong mùa xuân đầu tiên của Tình yêu,

Với bộ ngực ánh đồng rực rỡ và chiếc cánh nâu ánh đồng,

Đã chinh phục thế giới bằng tiếng hót vang lừng.

Anh có nhớ không, những thời đại sau đó,

Cuối cùng thế giới đã thuộc về chúng ta để làm chủ?

Anh là người thừa kế ngai vàng hoàng bào—

Thế giới là mảnh đất của người con Trung Hoa

Và chúng ta là niềm kiêu hãnh của những người con nhà Hán.

Chúng ta chép những cổ thư thâm uyên, chạm trổ ngọc bích,

Và dệt lụa trắng dưới bóng rợp dâu tằm...”...

“Tôi nhớ, tôi nhớ rằng

Mùa xuân đã đến mãi mãi,

Mùa xuân đã đến mãi mãi,”

Chim họa mi Trung Hoa cất lời.

Lòng tôi tràn ngập điều kỳ diệu và giấc mơ,

Dù tôi thấy đèn đường phương Tây lấp lánh,

Dù bình minh đang mang ngày mới phương Tây tới,

Dù Chang chỉ là một người thợ giặt đang mải miết là quần áo...

Hòa lẫn nơi những con đường và ngõ hẻm,

Khu ga tàu và tháp đồng hồ rực rỡ,

Những đám mây quỷ dữ băng qua thung lũng cổ xưa;

Bên kia những hồ sen ngập tràn ánh sáng

Tôi nhận ra đường bay của một con đom đóm khổng lồ.

Và vị phu nhân, má đỏ hồng,

Mở quạt ra, khép quạt lại,

Giơ tay về phía Chang, và nói:

“Anh có nhớ,

Nhiều thời đại sau,

Cung điện bằng đá đỏ như son của chúng ta không?

Anh có nhớ

Những đứa trẻ mặt búp bê nhỏ xinh

Với những chiếc lồng đèn ngập ánh trăng non,

Đã đến từ khắp mọi miền đế quốc

Để tỏ lòng tôn kính ngאי vàng?—

Buổi lễ hội và tiệc tùng đáng yêu nhất

Mà thế giới của chúng ta từng biết đến?

Các bậc hiền triết ngồi xung quanh chúng ta

Với cái đầu cúi gằm vào bộ râu,

Trầm ngâm cung kính trước cảnh tượng ấy.

Khổng Tử hãy còn chưa ra đời;

Chúng ta đã sống trong những ngày tháng vĩ đại đó

Mà sau này Khổng Tử bảo là đã sống đúng đắn...

Và chú chim xám này, vào ngày mùa xuân năm ấy,

Với bộ ngực ánh đồng rực rỡ và chiếc cánh nâu ánh đồng,

Đã chinh phục thế giới bằng tiếng hót vang lừng.

Đêm đã về khuya, giai điệu của chú đã cạn.

Những người nông phu,

Các bậc hiền triết,

Lũ trẻ thơ,

Lần lượt ra về,

Và rồi chú chim đồng ca vang cho anh và tôi.

Chúng ta bước đi một mình, lòng phơi phới tự do.

Em từng có một cái tên ngân vang như bạc, em từng có một cái tên ngân vang như bạc,

Em từng có một cái tên bằng bạc—anh có nhớ

Cái tên anh đã gọi bên bờ biển cuồn cuộn sóng dồn?”

Chang chẳng buồn quay nhìn nàng phu nhân mảnh mai—

Hắn cúi đầu vào công việc, miệt mài là;br>Nhưng nàng vô cùng tinh ranh, hiểu biết và rạng ngời.

Và chú chim trên vai hắn đã cất lời thay hắn.

“Cưng ơi... cưng ơi... cưng ơi... cưng ơi...”

Chim họa mi Trung Hoa cất tiếng.

Vị thần xám to lớn trên chiếc kệ mộc mạc,

Bất kham và tinh ranh, với chiếc cổ áo xộc xệch,

Cất tiếng hát một cách bất lịch sự, như thể hát một mình,

Lấn át cả tiếng họa mi kêu bằng giọng gầm gừ vang dội:

“Trở lại qua hàng trăm, hàng trăm năm

Hãy nghe tiếng sóng vỗ bám những nhịp cầu,

Hãy nghe tiếng tru của những vùng biển bạc,

Hãy nghe tiếng sấm sét!

Hãy nghe tiếng cồng của đất nước Trung Hoa linh thiêng

Sóng và giai điệu hòa quyện vào nhau

Trong một vẻ đẹp va đập nhịp nhàng,

Câu chú cổ xưa và tuyệt diệu:

‘Rồng, rồng, rồng Trung Hoa;

Pháo đỏ, và pháo xanh,

Và rồng, rồng, những con rồng Trung Hoa.’”

Rồi vị phu nhân, má đỏ hồng,

Quay sang người tình Chang và nói:

“Anh có dám quên buổi bình minh màu ngọc lam ấy

Khi chúng ta đứng trên bãi cỏ nhung mờ sương,

Và làm một phép thuật vị thần lớn này truyền dạy

Cho đến khi một vị Thần Rồng bị mê hoặc và tóm gọn?

Từ ngọn cờ cao vút trên mái cung điện chúng ta

Nó bay xuống chân ta trong làn bọt sóng cầu vồng—

Một vị vua của sắc đẹp, bão tố và cuồng phong

Đang thở hổn hển muốn xé tan mọi muộn phiền của chúng ta,

Một con rồng của những cuộc phiêu lưu kỳ thú và tuyệt vời.

Chúng ta cưỡi lên tấm lưng của người nô bộc hoàng gia ấy

Với những hoài bão cao thượng và trang nghiêm.

Chúng ta bơi xuôi bờ biển đến những ngọn núi rồng,

Chúng ta lượn vòng lên những đỉnh cao và suối nguồn lửa đỏ.

Chúng ta được đưa về ngôi nhà ngà voi bí mật.

Chúng ta nhìn xuống những vùng đất ngập tràn cánh bay

Nơi những con rồng lao vút trong các bầy đàn lấp lánh.

Ngay sát ngực em, chim họa mi cất tiếng hát;

Những vần thơ cũ ngân vang trong làn sương đượm nắng

Mà giờ này ta tìm lại được—

Ngọn lửa thi ca cho tâm trí.

Khi anh hôn đôi tay, mái tóc và đôi chân em,

Khi anh khóc vì nỗi đau mới của trái tim,

Tên em là gì trong màn sương rồng,

Trong những vòng tròn mưa cầu vồng?”

“Nỗi buồn và tình yêu, vinh quang và tình yêu,”

Chim họa mi Trung Hoa cất lời.

“Nỗi buồn và tình yêu, vinh quang và tình yêu,”

Chim họa mi Trung Hoa cất lời.

Và giờ đây vị thần lại chen ngang lời bài hát:

“Hòn than sắp tắt, chú chim của Chang,

Hỡi linh hồn Chang, anh còn nhớ không?—

Trước khi ngươi trở về bến cảng huy hoàng

Đã có hàng vạn tên cướp biển

Đổ bộ xuống thị trấn

Trên những con tàu cao ngất tựa núi non màu đỏ và nâu,

Những con thuyền mặt trăng leo qua giông bão và cắt ngang bầu trời.

Trên mũi tàu chúng được vẽ những đôi mắt dữ dội và rực sáng.

Nhưng ta khi ấy là một phù thủy, một học giả và một tu sĩ;

Ta đứng trên bãi cát;

Với bàn tay giơ cao ta nhìn chúng

Và nhấn chìm tàu chúng bằng đôi mắt phép thuật của ta,

Và cánh cổng sơn mài uy nghi đã được an toàn trở lại.

Sâu thẳm dưới vịnh, rong biển và bọt nước,

Mỗi tên cướp biển đều nằm đó được ướp trong hổ phách,

Mỗi tên cướp biển đều nằm đó được ướp trong hổ phách.”

Rồi vị phu nhân cao quý cất lời thế này:

“Hỡi chú chim, anh có mơ về ngày chúng ta về chốn cũ

Khi anh bay như một sứ giả dẫn đường phía trước

Từ đỉnh rồng đến cửa cung điện của chúng ta,

Và chúng ta giục con chiến mã trên con đường anh ca hát—

Con rồng chồm lên của tiếng cười và cơn thịnh nộ;

Và thấy thành phố của chúng ta ngập tràn ánh sáng,

Và phong tước cho vị thần đã trang hoàng nó như thế?

Có những chú cá vàng trong dòng sông tía

Và cá bạc cùng cá cầu vồng.

Có những chiếc thuyền buôn vàng trong dòng sông vui cười,

Và thuyền bạc cùng thuyền cầu vồng:

Có những đóa bách hợp vàng bên vịnh và sông

Và bách hợp bạc cùng bách hợp vằn,

Và tiếng chuông gió lanh lảnh trong những khu vườn của thị trấn

Bên cánh cổng sơn mài đen

Nơi vị vua hiền hậu Chang

Và người bạn đời ái tình cùng dạo bước trong dáng vẻ uy nghi...

Cùng con rồng sinh ra từ lá cờ

Và vương miện ngọc trai... và... ngọc bích;

Và chú chim họa mi trị vì trong bóng rợp dâu tằm,

Và những thủy thủ cùng binh lính trên bãi cát nâu,

Và những vị tu sĩ cúi đầu trước tiếng hát của anh—

Bên thành phố tên Hán, thị trấn chim công,

Bên thành phố tên Hán, thị trấn họa mi,

Thị trấn họa mi.”

Rồi chú chim cất tiếng hát, thật kỳ lạ và vui tươi,

Chập chờn, chập chờn, mờ ảo và xám ngắt,

Một giai điệu mơ hồ, gỡ rối, đáp lời,

Giống như một chiếc kén tơ được tháo dài ra;

Hát như thể dành cho linh hồn của con người

Đang miệt mài là quần áo trong căn lều mờ ảo ấy:

“Tôi đã quên

Những con rồng vĩ đại của các người,

Vui vẻ, điên cuồng, thân thiện và táo bạo.

Cánh cổng cung điện kiêu hãnh một thời nay đã mờ khuất.

Tôi mơ hồ biết rằng

Từng có những anh hùng thuở xưa,

Những nỗi muộn phiền vượt quá sức chứa của trái tim,

Từng có bầy sói trong rừng

Nhưng vẫn có bầy cừu trong chuồng,

Những chiếc tổ trên ngọn cây hạnh đào...

Cây thường xanh... và cây dâu tằm...

Cuộc đời, sự vội vã và niềm vui đã bị lãng quên,

Năm tháng qua đi tôi chỉ còn nhớ mờ ảo...

Con người là một ngọn đuốc, rồi tro tàn chẳng mấy chốc,

Tháng Năm và tháng Sáu, rồi tháng Mười Hai chết chóc,

Tháng Mười Hai chết chóc, rồi lại tháng Sáu.

Ai sẽ chấm dứt sự hỗn độn trong giấc mơ của tôi?

Cuộc đời là một khung cửi, dệt nên những ảo ảnh...

Tôi nhớ, tôi nhớ rằng

Từng có những tấm voan và ren mờ ảo...

Nơi những lùm cây râm mát...

Với gương mặt nồng cháy của những kẻ tình nhân

Cúi mình hướng về nhau,

Mỗi người nói lên phần lời của mình.

Chúng vang vọng vô tận

Trong hang động đỏ rực của tim tôi.

‘Người yêu ơi, người yêu ơi, người yêu ơi!’

Họ nói với nhau như thế.

Tôi nghĩ họ đang nói về những hiểm nguy đã qua.

Tôi nghĩ họ đang nói về sự bình yên cuối cùng.

Có một điều tôi nhớ:

Mùa xuân đã đến mãi mãi,

Mùa xuân đã đến mãi mãi,”

Chim họa mi Trung Hoa cất lời.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Emerson Hough

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.