Có ba người ở bãi cỏ cạnh con suối,
Đang gom những luống cỏ, chất những đống cỏ khô,
Với đôi mắt luôn hướng về phía tây,
Nơi một đám mây bất thường, viền ánh nắng
Đang lầm lì tiến tới với một lưỡi dao sáng chói
Nhấp nháy liên hồi qua bầu ngực nó. Bỗng nhiên
Một người phụ việc, cắm phập chiếc chĩa xuống đất,
Bỏ xới bãi cỏ và đi thẳng về nhà. Một người ở lại.
Người nông dân gốc thị thành không tài nào hiểu nổi.
Có chuyện gì không ổn thế?
Vừa rồi anh có nói một câu.
Tôi đã nói gì nào?
Về chuyện chúng ta đang cố gắng.
Chất cỏ vào đống ấy à?—vì trời sắp đổ mưa ư?
Tôi nói điều đó gần nửa tiếng trước rồi.
Tôi tự nói với mình cũng nhiều như nói với anh.
Anh không biết đấy thôi. Nhưng thằng James đúng là một tên ngốc.
Nó tưởng anh có ý chê bai công việc của nó.
Đó là điều mà bất kỳ lão nông bình thường nào cũng sẽ nghĩ.
James phải mất khối thời gian để ngẫm nghĩ chuyện đó
Trước khi hành động; và giờ nó mới quay lại làm việc.
Nó đúng là đồ ngốc nếu hiểu ý tôi theo cách đó.
Đừng bận tâm làm gì. Anh vừa rút ra được một bài học đấy.
Kẻ thạo việc không đời nào chịu nghe người ta bảo
Phải làm việc nhanh hơn hay tốt hơn—đó là hai điều tối kỵ.
Tôi cũng là kẻ khó tính chẳng kém ai:
Rất có thể tôi cũng đã đối xử với anh y như vậy:
Nhưng tôi biết anh không hiểu phong tục của tụi này.
Anh chỉ đang nói những gì có trong đầu mình,
Những gì có trong đầu tất cả chúng ta, chứ anh chẳng có ý bóng gió gì.
Để tôi kể cho anh nghe chuyện này xảy ra một lần nhé.
Lúc ấy tôi ở tận Salem này, làm cho nhà một người
Tên là Sanders, cùng một nhóm bốn hay năm người,
Đang làm cỏ khô. Chẳng ai ưa nổi gã chủ nhà.
Gã thuộc loại người mà dân chơi thể thao gọi là con nhện,
Toàn những chân với tay gân guốc tủa ra ngoằn ngoèo
Từ một cái thân còng to xấp xỉ chiếc bánh quy.
Nhưng mà làm việc!—lão ta có thể làm việc quần quật, nhất là
Nếu bằng cách đó lão có thể bắt tay chân làm việc nhiều hơn.
Tôi không phủ nhận rằng lão rất khắc nghiệt với chính mình:
Tôi chẳng thấy lão dành ra chút thời gian nào—cho bản thân cả.
Ban ngày hay ánh đèn lồng đối với lão cũng là một:
Tôi từng nghe tiếng lão nện búa trong chuồng ngựa suốt cả đêm.
Nhưng cái lão thích là có kẻ để thúc đẩy.
Kẻ nào lão không dắt mũi được thì lão vòng ra sau
Và xua đuổi, kiểu như anh biết đấy, lúc đi cắt cỏ—
Bám sát gót họ và dọa cắt đứt chân họ đến nơi.
Tôi đã thấy ngấy tận cổ mấy cái trò hách dịch của lão rồi—
Tụi tôi gọi đó là trò hách dịch. Tôi đã để ý quan sát lão từ lâu.
Thế nên khi lão ghép cặp với tôi trên bãi cỏ
Để bốc xe cỏ, tôi tự nhủ, hãy cẩn thận rắc rối đấy!
Tôi dựng xe cỏ và vun ngọn hoàn chỉnh; lão Sanders
Dùng cào chải phẳng lại rồi bảo, “Được đấy.”
Mọi chuyện trôi chảy cho đến khi chúng tôi tới chuồng ngựa
Với một xe cỏ chất đống để trút vào một gian gác.
Anh thừa hiểu điều đó có nghĩa là việc nhẹ nhàng
Dành cho gã đứng trên cao để hất đống cỏ xuống
Và quăng nó đi theo mẻ lớn,
Chứ nếu ở trên giàn cỏ thì việc cất lên sẽ chậm chạp biết bao.
Anh đâu nghĩ rằng một kẻ cần phải được giục giã nhiều
Trong hoàn cảnh ấy phải không nào?
Thế mà lão già ngốc nghếch ấy lại tóm chặt cái chĩa bằng cả hai tay,
Và ngước đôi má rậm râu lên từ dưới hố sâu,
Hét vang như một viên đại úy quân đội, “Cứ thả xuống đi!”
Tôi tự nhủ, ý lão là thế thật á? “Anh vừa nói gì thế?”
Tôi cất giọng hỏi to để chắc chắn không có sự nhầm lẫn.
“Anh vừa bảo thả xuống phải không?” “Ừ, thả xuống đi.”
Lão lặp lại lần nữa, nhưng giọng dịu hơn.
Đừng bao giờ nói một câu như thế với một người đàn ông,
Nhất là khi hắn coi trọng phẩm giá của mình. Chúa ơi, thà tôi
Giết quách hắn đi còn hơn là bỏ quên tên đệm của hắn.
Tôi đã dựng xe cỏ và biết rõ phải tìm nó ở chỗ nào.
Tôi khẽ khàng khua chĩa chọn lựa hai ba nhúm
Giống như đang trầm ngâm suy tính, rồi bỗng cắm phập xuống
Và trút nguyên cảòng xe lên đầu lão thành mười đống.
Tôi ngó xuống qua mạn xe một lần giữa đám bụi mù
Và bắt gặp cảnh lão đang khua chân như thể bơi chó,
Cố ngóc đầu lên trên mặt cỏ. “Đồ khốn kiếp,” tôi bảo,
“Đáng đời ngươi!” Lão kêu ré lên như một con chuột bị bóp nghẹt.
Đó là lần cuối cùng tôi trông thấy hay nghe thấy tiếng lão.
Tôi dọn sạch xe cỏ và lái ra ngoài để hóng mát cho nguội người.
Khi tôi ngồi phủi những hạt cỏ dính trên cổ,
Và đợi chờ ai đó hỏi han về chuyện vừa rồi,
Một trong mấy cậu thanh niên cất giọng gọi lớn, “Lão già đâu rồi?”
“Tôi để lão ở trong chuồng ngựa, nằm dưới đống cỏ rồi.
Nếu mấy chú muốn tìm thì cứ ra đó mà đào lên.”
Nhìn cái cách tôi lau cổ áo ra điều quá mức cần thiết,
Họ nhận ra ngay là chắc chắn có chuyện chẳng lành.
Họ lao đầu về phía chuồng ngựa—còn tôi đứng nguyên tại chỗ.
Sau đó họ kể lại cho tôi nghe: Đầu tiên họ dùng chĩa bới cỏ,
Một đống lớn, hất tung ra sàn chuồng ngựa.
Chẳng có gì! Họ lắng nghe tiếng động của lão. Chẳng có lấy một tiếng sạt sọt!
Chắc là họ nghĩ tôi đã đâm một nhát vào thái dương lão
Trước khi đem chôn, nếu không thì đời nào tôi xoay sở nổi.
Họ lại hì hục bới móc thêm. “Mau đi giữ vợ lão lại,
Đừng cho vào chuồng ngựa.”
Có kẻ ngó qua cửa sổ;
Và thề có Chúa, lão đang ngồi lểu thểu trong bếp,
Núp tịt sâu vào một chiếc ghế, với cả hai bàn chân<Cắm thẳng vào lò sưởi, giữa cái ngày nóng nhất mùa hè.
Trông bóng lưng lão mới giận dữ và chán chường làm sao,
Chẳng một ai dám cả gan đến trêu chọc lão
Hay để lão biết là mình đang bị người ta nhìn trộm.
Rõ ràng là tôi chưa chôn sống lão
({Có lẽ tôi chỉ đánh ngã lão thôi), nhưng chính nỗ lực
Muốn chôn sống lão của tôi đã xúc phạm lòng tự trọng của lão.
Lão đã chuồn về nhà cốt để không phải chạm mặt tôi.
Lão trốn biệt tụi tôi suốt cả buổi chiều.
Chúng tôi thay lão làm nốt đống cỏ. Tí chút sau chúng tôi thấy lão
Ra vườn hái đậu:
Lão vốn chẳng thể ngồi yên mà không làm việc gì đó.
Chẳng lẽ anh không thấy nhẹ nhõm khi phát hiện ra lão chưa chết sao?
Không!—nhưng mà tôi cũng chẳng biết nói sao nữa: thật khó mà rạch ròi.
Tôi đã thực sự định tống cổ lão về với tổ tiên rồi đấy chứ.
Anh đã dùng một cách cục mịch quá. Lão có sa thải anh không?
Sa thải tôi á? Không! Lão biết thừa là tôi làm đúng rành rành.