Khi ban mai vừa rọi tới, dinh cơ của người chủ mới mà Oak vừa tìm ra—Bathsheba Everdene—hiện lên như một tòa nhà cổ kính mang phong cách Phục hưng Cổ điển thời kỳ đầu. Nhìn vào tỷ lệ của nó, người ta có thể nhận ra ngay rằng, như trường hợp thường thấy, đây từng là ngôi nhà hội của một điền trang nhỏ quanh vùng, nay đã bị xóa sổ hoàn toàn với tư cách là một phần sở hữu độc lập để sáp nhập vào đại điền trang của một chủ đất vắng mặt, nơi bao gồm vài cơ ngơi khiêm tốn như thế.

Những trụ ốp lòng máng được đẽo từ khối đá liền khối trang trí cho mặt tiền tòa nhà; phía trên mái là những chiếc ống khói được chạm panel hoặc tạo hình cột, trong khi một số đầu hồi có mái che gắn chóp và các chi tiết tương tự vẫn còn vương vấn chút hơi hướng kiến trúc Gothic. Rêu nâu mềm mại như nhung phai màu phủ đầy những luống đệm trên mái ngói đá, và những búi cây thường xuân hoặc cây ngải đắng mọc lác đác từ phần hiên của các dãy nhà thấp xung quanh. Lối đi rải sỏi dẫn từ cửa chính ra con đường phía trước bị bao bọc hai bên bởi một lớp rêu dày hơn—ở đây là loại rêu xanh ánh bạc, khiến cho sắc nâu hạt dẻ của sỏi chỉ lộ ra một khoảng rộng chừng một hoặc hai thước ở chính giữa. Hoàn cảnh này, cùng với bầu không khí u uể nói chung của cảnh quan phía trước, kết hợp với vẻ sinh động đầy tương phản ở mặt tiền phía sau, đã gợi lên trong trí tưởng tượng rằng khi tòa nhà được cải tạo để làm nông trại, phần linh hồn của ngôi nhà đã xoay ngược lại bên trong thân thể nó để đối mặt với hướng ngược lại. Những cuộc đổi ngôi kiểu ấy, những sự biến dạng kỳ lạ, những cơn tê liệt ghê gớm, thường xuất hiện như hậu quả do thương mại giáng lên các công trình kiến trúc—dù là đơn lẻ hay gộp chung thành những dãy phố và thị trấn—vốn ban đầu chỉ được thiết kế hoàn toàn cho mục đích nghỉ dưỡng.

Sáng nay, những âm thanh rộn rã vang lên từ các căn gác phía trên. Lối cầu thang chính dẫn lên đó làm bằng gỗ sồi cứng; những con tiện lan can to như cột giường được tiện và khắc theo kiểu dáng cổ kính của thế kỷ trước, tay vịn dày dặn như thành bệ tường, còn bản thân các bậc thang thì cứ uốn lượn liên tục như dáng điệu của một kẻ đang cố ngoái nhìn qua vai mình. Khi bước lên, người ta thấy các sàn nhà bên trên có bề mặt vô cùng gồ ghề, nhô lên thành những gờ cao và trũng xuống thành những thung lũng; và vì lúc bấy giờ chưa được trải thảm, mặt ván sàn lộ rõ những vết ăn mòn chằng chịt tựa như đường giun đục. Mỗi khung cửa sổ đều đanh lại thành tiếng leng keng mỗi khi cửa ra vào đóng mở, mỗi chuyển động tất bật đều kéo theo một hồi rung lắc, và tiếng kẹt cửa cứ đeo bám theo bước chân người đi trong nhà như một bóng ma chẳng dứt.

Tại căn phòng phát ra tiếng trò chuyện, người ta thấy Bathsheba và cô người hầu kiêm bạn đồng hành Liddy Smallbury đang ngồi bệt xuống sàn, phân loại một đống lộn xộn gồm giấy tờ, sách vở, chai lọ và đủ thứ phế liệu bày la liệt quanh đó—đồ đạc sót lại từ kho chứa của người chủ cũ. Liddy, chắt gái của lão làm mạch nha, trạc tuổi Bathsheba, và khuôn mặt cô chính là hiện thân sống động của một thiếu nữ thôn quê Anh quốc vô tư lọi. Những nét đẹp mà gương mặt cô có thể thiếu về mặt đường nét thì đã được bù đắp dư dả bởi sắc hồng hoàn hảo; vào mùa đông này, đó là sắc đỏ ửng dịu dàng trên một gương mặt tròn trịa mà ta thường bắt gặp trong các tác phẩm của Terburg hay Gerard Douw; và cũng giống như các nhân vật trong tranh của những bậc thầy phối màu ấy, đó là một khuôn mặt đứng ở lằn ranh hoàn hảo giữa vẻ duyên dáng và sự lý tưởng. Dù có bản tính linh hoạt, cô lại ít gan lì hơn Bathsheba, và đôi khi bày tỏ một sự nghiêm túc pha trộn giữa cảm xúc chân thành cùng phép tắc xã giao được tuân thủ như một thứ bổn phận.

Qua ô cửa khép hờ, tiếng chà sàn vọng lại dẫn tới chỗ bà lao công Maryann Money—một người phụ nữ có khuôn mặt tròn trịa như chiếc đĩa, hằn sâu không phải vì tuổi tác mà vì những cái nhìn đăm đăm đầy bối rối trước những vật ở xa. Nghĩ đến bà là thấy buồn cười; nhắc đến bà là liên tưởng ngay đến một quả táo khô vùng Normandy.

"Ngừng tay chà sàn một lát đi," Bathsheba nói vọng qua cửa. "Ta nghe thấy tiếng gì đó."

Maryann liền ngưng tay chổi.

Tiếng móng ngựa rõ dần khi đang tiến đến phía trước tòa nhà. Tốc độ chùng lại, rẽ vào cổng nhỏ, và điều kỳ lạ nhất là nó tiến thẳng lên con lối đi phủ rêu sát cửa chính. Cánh cửa bị gõ bằng đầu một chiếc roi ngựa hoặc gậy.

"Thật là xấc láo!" Liddy nói với giọng nhỏ nhẹ. "Lại dám phi ngựa lên lối đi bộ thế kia! Sao hắn không dừng lại ở cổng nhỉ? Chúa ơi! Là một quý ông! Ta nhìn thấy chóp mũ của hắn rồi kìa."

"Im lặng nào!" Bathsheba nói.

Sự lo lắng của Liddy không được diễn tả bằng lời nữa mà bộc lộ qua nét mặt.

"Sao bà Coggan không ra mở cửa nhỉ?" Bathsheba tiếp lời.

Tiếng cốc cốc cốc dồn dập vang lên rõ rệt hơn trên cánh cửa gỗ sồi của Bathsheba.

"Maryann, bà ra đi!" cô nói, lòng xốn xang trước một loạt những viễn cảnh lãng mạn bất ngờ ập tới.

"Ôi thưa cô—nhìn xem, bừa bộn thế này đây!"

Lý lẽ ấy là không thể chối cãi sau khi nhìn lướt qua Maryann.

"Liddy—em phải ra thôi," Bathsheba nói.

Liddy giơ hai bàn tay và cánh tay đầy bụi bẩn bám từ đống phế liệu họ đang phân loại, đưa ánh mắt khẩn khoản nhìn cô chủ.

"Kìa—bà Coggan đang ra mở cửa rồi!" Bathsheba nói, trút nỗi gánh nặng trong lòng bằng một tiếng thở dài nhẹ nhõm sau phút giây nín thở chờ đợi.

Cánh cửa mở ra, và một giọng nói trầm ấm cất lên—

"Cô Everdene có nhà không?"

"Để tôi xem thử, thưa ông," bà Coggan đáp, và chỉ một phút sau đã xuất hiện trong phòng.

"Chúa ơi, cái thế giới này mới rắc rối làm sao!" bà Coggan tiếp lời (một phụ nữ trông có vẻ phúc hậu, sở hữu giọng điệu riêng cho từng loại chuyện tùy theo cảm xúc; người có thể tung bánh kếp hay vắt khăn lau nhà với sự chính xác tuyệt đối như toán học, và vào khoảnh khắc này đang giơ đôi bàn tay dính đầy vụn bột cùng cánh tay vương vãi bột mì). "Chưa bao giờ tôi kịp xắn tay áo làm bánh mà không gặp phải một trong hai chuyện—hoặc là cái mũi cứ ngứa ngáy không chịu được, bắt buộc phải gãi, hoặc là có ai đó đến gõ cửa. Kìa ông Boldwood muốn gặp cô đấy, thưa cô Everdene."

Y phục của một người phụ nữ cũng là một phần dung mạo của cô ta, và bất kỳ sự xộc xệch nào ở y phục cũng giống như một khiếm khuyết hay vết thương trên cơ thể, thế nên Bathsheba lập tức thốt lên—

"Tôi không thể gặp ông ấy trong bộ dạng thế này được. Giờ phải làm sao đây?"

Việc cáo bận chưa phải là thói quen quen thuộc tại các trang trại ở Weatherbury, nên Liddy hiến kế—"Hãy bảo rằng cô đang lấm lem bụi bẩn, không thể xuống gặp được."

"Ừ—nghe cũng hợp lý đấy chứ," bà Coggan nhận xét với vẻ đánh giá.

"Bảo là tôi không thể tiếp khách—thế là được rồi."

Bà Coggan đi xuống lầu và truyền lại câu trả lời theo đúng yêu cầu, tuy nhiên, với trách nhiệm riêng của mình, bà nói thêm: "Thưa ông, cô nhà đang lau chùi chai lọ, trông nhếch nhác lắm—đó là lý do vì sao đấy ạ."

"Ồ, vậy à," giọng trầm trầm đáp lại với vẻ dửng dưng. "Tôi chỉ muốn hỏi xem có ai hay biết gì về Fanny Robin không?"

"Không có gì đâu thưa ông—nhưng có lẽ tối nay chúng tôi sẽ biết. William Smallbury đã đi Casterbridge, nơi người yêu của cô ấy ngụ, theo như người ta phỏng đoán, còn những người khác thì đang đi dò la khắp nơi."

Tiếng móng ngựa bấy giờ lại vang lên rồi nhỏ dần khi rời đi, và cánh cửa đóng lại.

"Ông Boldwood là ai thế?" Bathsheba hỏi.

"Là một chủ trang trại giàu có ở Little Weatherbury."

"Đã kết hôn chưa?"

"Chưa đâu thưa cô."

"Ông ấy bao nhiêu tuổi rồi?"

"Tôi đoán chừng bốn mươi—rất khôi ngô—trông có vẻ hơi nghiêm nghị—và giàu có."

"Cái việc phủi bụi này phiền phức thật đấy! Sao tôi cứ rơi vào hoàn cảnh trớ trêu này hoài nhỉ," Bathsheba phàn nàn. "Sao ông ấy lại phải hỏi thăm về Fanny chứ?"

"Ồ, bởi vì hồi nhỏ con bé không có người thân thích, chính ông ấy đã cưu mang, cho đi học, rồi xin cho nó vào làm việc ở đây dưới quyền bác của cô. Ông ấy là một người rất tốt bụng về khoản đó, nhưng mà—ôi chao!"

"Sao thế?"

"Chưa từng có gã đàn ông nào lại vô vọng trong chuyện tình duyên đến thế! Hắn ta đã bị hàng tá cô gái săn đón—tất cả các cô nương, từ danh gia vọng tộc đến bình dân khắp vùng đều đã thử sức cả rồi. Jane Perkins đã bám trụ lấy hắn suốt hai tháng trời như một nô lệ, hai tiểu thư nhà Taylor tốn cả năm trời với hắn, còn con gái của bác nông dân Ives thì mất bao đêm khóc đầm đìa cùng hai mươi bảng tiền sắm quần áo mới; nhưng mà chà—số tiền ấy thà vứt quách qua cửa sổ còn hơn."

Một cậu bé bước đến vào lúc ấy và ngó vào phòng. Đứa trẻ này là một thành viên nhà Coggan, những người cùng với gia đình Smallbury xuất hiện dày đặc trong các gia đình ở vùng này chẳng khác gì những con sông Avon và Derwent. Cậu ta luôn có một cái răng lung lay hoặc một vết đứt tay để khoe với những người quen thân, và khi làm thế, cậu ra chiều như thể mình đã được nâng lên cao hơn hẳn đám đông phàm trần không bệnh tật đau khổ—với màn khoe khoang này, mọi người đều phải thốt lên "Tội nghiệp chưa!" kèm theo chút ý vị chúc mừng lẫn thương hại.

"Cháu có một xu nè!" Cậu nhóc Coggan cất giọng đều đều như đọc vần.

"Nào—ai cho cháu thế, Teddy?" Liddy hỏi.

"Ông Bold-wood! Ông ấy cho cháu vì cháu mở cửa giùm."

"Ông ấy nói gì nào?"

"Ông ấy hỏi, ‘Cháu đi đâu đấy, cậu nhóc?’, và cháu đáp, ‘Dưa tới nhà cô Everdene ạ’, thế rồi ông ấy bảo, ‘Cô ấy là một người nết na đúng không cậu nhóc?’, và cháu đáp, ‘Vâng ạ.’"

"Cái thằng bé hư đốn này! Sao cháu lại nói thế?"

"Vì ông ấy cho cháu một xu mà!"

"Mọi thứ mới rối rắm làm sao!" Bathsheba cằn nhằn khi đứa trẻ đã đi khuất. "Đi ra kia đi Maryann, hoặc tiếp tục chà sàn đi, hay làm việc gì khác đi chứ! Lẽ ra bà phải lấy chồng từ lâu rồi chứ không phải cứ ở đây làm phiền tôi!"

"Vâng thưa cô—lẽ ra tôi đã thế. Nhưng ngặt một nỗi, giữa những gã đàn ông nghèo thì tôi không thèm lấy, còn những gã giàu có thì lại chẳng thèm lấy tôi, nên tôi cứ trơ trọi như con bồ nông giữa chốn hoang mạc!"

"Đã có ai từng muốn lấy cô chưa thưa cô?" Liddy bạo dạn hỏi khi họ chỉ còn lại hai người. "Chắc là khối kẻ ấy chứ?"

"Bathsheba ngập ngừng như thể định từ chối trả lời, nhưng sự cám dỗ được nói lời khẳng định—khi mà điều đó thực sự nằm trong tầm tay—đã chiến thắng lòng kiêu hãnh của một trinh nữ đầy tham vọng, bất chấp sự bực dọc vì bị đồn là già."

"Từng có một người muốn thế," cô đáp với giọng điệu đầy từng trải, và hình ảnh Gabriel Oak trong vai người nông dân chợt hiện lên trong tâm trí cô.

"Nghe tuyệt thật đấy chứ!" Liddy nói với vẻ mặt đờ đẫn vì đang mải tưởng tượng. "Và cô đã không đồng ý với anh ta sao?"

"Anh ta chưa đủ tốt đối với tôi."

"Thật ngọt ngào làm sao khi có thể từ chối, trong khi phần lớn chúng ta lại mừng rỡ thốt lên ‘Cảm ơn anh!’. Tôi như đang nghe thấy lời ấy vậy. ‘Không, thưa ông—tôi cao giá hơn ông.’ Hoặc ‘Hôn chân tôi đi thưa ông; gương mặt này chỉ dành cho những kẻ có thế giá thôi.’ Thế cô có yêu anh ta không, thưa cô?"

"Ồ, không. Nhưng tôi cũng hơi thích anh ta."

"Thế giờ cô còn thích không?"

"Tất nhiên là không rồi—tiếng bước chân nào mà tôi nghe thấy thế kia?"

Liddy nhìn qua cửa sổ phía sau ra khoảng sân nhỏ ở hậu viện, nơi hiện đang mờ dần và tối sầm lại dưới những lớp màn đêm đầu tiên. Một hàng người đi ngoằn ngoèo đang tiến về phía cửa sau. Cả đoàn người lê lết tiến tới với sự đồng lòng tuyệt đối về mục đích, giống như loài sinh vật kỳ lạ mang tên Salpæ chuỗi, vốn dù có cấu trúc cơ thể riêng biệt ở các bộ phận khác, nhưng lại chung một ý chí cho cả một họ hàng. Một vài người, như thường lệ, mặc áo khoác thụng trắng tinh bằng vải cotton Nga, số khác mặc áo màu nâu nhạt làm bằng vải thô—có thêu hoa văn tổ ong ở cổ tay, ngực, lưng và ống tay áo. Hai hoặc ba người phụ nữ đi giày đế gỗ đi ở tận cùng đoàn người.

"Bọn Phi-li-tinh đã kéo đến rồi kìa," Liddy nói, tì mũi lên mặt kính.

"Ồ, được rồi. Maryann, xuống dưới đó giữ chân họ ở nhà bếp cho đến khi tôi thay đồ xong, rồi đưa họ vào phòng lớn gặp tôi."