Trong số vô vàn công việc mà Bathsheba đã tự nguyện gánh vác khi bỏ qua dịch vụ của một quản gia, có một nhiệm vụ đặc biệt là đi một vòng quanh trang trại trước khi đi ngủ, để xem xét mọi thứ đều ổn thỏa và an toàn cho buổi đêm. Gabriel hầu như luôn luôn đi trước nàng trong chuyến tuần tra này mỗi tối, chăm sóc công việc của nàng cẩn thận như bất kỳ nhân viên giám sát được bổ nhiệm đặc biệt nào; nhưng sự tận tụy dịu dàng này phần lớn không được cô chủ hay biết, và phần nào được biết thì lại đón nhận một cách vô ơn. Phụ nữ chưa bao giờ chán ngán việc than thở về sự lăng nhăng của đàn ông trong tình yêu, nhưng họ dường như chỉ biết hắt hủi sự chung thủy của anh ta.
Vì việc quan sát tốt nhất nên được thực hiện một cách vô hình, nàng thường cầm một chiếc đèn lồng tối màu trên tay, và thỉnh thoảng lại bật sáng để kiểm tra các xó xỉnh với sự điềm tĩnh của một cảnh sát thủ đô. Sự điềm tĩnh này có lẽ không bắt nguồn từ lòng dũng cảm trước mối nguy hiểm được mong đợi cho bằng việc nàng không hề mảy may nghi ngờ điều gì; điều tồi tệ nhất mà nàng dự đoán có thể phát hiện là một con gia súc chưa được lót ổ kỹ, đám gia cầm chưa vào hết chuồng, hoặc một cánh cửa chưa được khép kín.
Đêm nay, các dãy nhà được kiểm tra như thường lệ, và nàng đi vòng ra bãi cỏ của trang trại. Ở đây, những âm thanh duy nhất phá vỡ sự tĩnh lặng là tiếng nhai cỏ đều đặn của rất nhiều cái miệng, và tiếng thở phì phò trầm đục từ những chiếc mũi gần như vô hình, kết thúc bằng những tiếng ngáy và tiếng phùm phụm giống như tiếng quạt lò rễu rã. Sau đó, tiếng nhai lại tiếp tục, lúc này trí tưởng tượng phong phú có thể giúp mắt nhìn ra một chùm lỗ mũi hồng trắng, hình thù như những cái hang, bề mặt rất nhớt và ẩm ướt, chạm vào không mấy dễ chịu cho đến khi người ta quen với chúng; những cái miệng bên dưới rất thích ngoạm lấy bất kỳ dải vải thừa nào trên tà áo của Bathsheba lọt vào tầm với của lưỡi chúng. Phía trên mỗi chiếc mõm ấy, một tầm nhìn sắc bén hơn gợi lên chiếc trán nâu và hai đôi mắt trừng trừng nhưng không mấy thù địch, và trên cùng là một cặp sừng màu trắng ngà hình lưỡi liềm giống như hai vầng trăng non đặc biệt, thỉnh thoảng lại phát ra tiếng "mộ!" đanh thép khẳng định chắc như đinh đóng cột rằng những hiện tượng này chính là đặc điểm và thân xác của Daisy, Whitefoot, Bonny-lass, Jolly-O, Spot, Twinkle-eye, v.v.—đàn bò sữa đáng kính xứ Devon thuộc sở hữu của Bathsheba vừa nhắc đến.
Đường trở về nhà của nàng đi qua một lối mòn xuyên qua một khu rừng thông non với những thân cây thuôn nhọn, được trồng cách đó vài năm để che chắn cho khu nhà khỏi cơn gió bắc. Do độ dày của tán lá đan xen phía trên, nơi đây tối tăm vào giữa trưa không mây, chập choạng vào buổi chiều tối, tối như mực lúc hoàng hôn, và đen kịt như bệnh dịch thứ chín ở Ai Cập vào nửa đêm. Miêu tả nơi này chẳng khác nào gọi nó là một sảnh đường rộng lớn, thấp lè tè, được hình thành tự nhiên, có chiếc trần rợp lá được nâng đỡ bởi những cột gỗ sống mảnh khảnh, sàn nhà phủ một lớp thảm màu nâu mềm mại của những chiếc lá kim khô và những quả thông mốc meo, rải rác đây đó vài nhúm cỏ.
Đoạn đường mòn này luôn là thử thách cam go nhất trong chuyến dạo chơi ban đêm, mặc dù trước khi xuất phát, nỗi lo sợ về nguy hiểm trong nàng chưa đủ lớn để khiến nàng dắt theo người đi cùng. Lẩn khuất trôi đi như Thời gian, Bathsheba tưởng chừng như nàng có thể nghe thấy những bước chân đang bước vào lối đi ở đầu bên kia. Đó chắc chắn là tiếng sột soạt của bước chân. Bước chân của chính nàng lập tức chùng xuống nhẹ nhàng như những bông tuyết. Nàng tự trấn an bằng ký ức rằng đây là con đường công cộng, và kẻ lữ hành có lẽ là một dân làng nào đó đang trở về nhà; đồng thời nàng cũng lấy làm tiếc vì cuộc gặp gỡ sắp diễn ra lại rơi vào điểm tối nhất trên tuyến đường của mình, dù cho nó chỉ ở ngay bên ngoài cửa nhà nàng.
Tiếng động lại gần, tiến sát sạt, và một bóng người dường như chuẩn bị lướt qua nàng thì cái gì đó giật mạnh lấy và giữ chặt tà áo của nàng xuống đất. Cú khựng lại bất ngờ suýt làm Bathsheba mất thăng bằng. Trong lúc lấy lại thăng bằng, nàng va phải những lớp áo ấm và hàng khuy.
– Quái lạ thật đấy, thề có chúa! – một giọng nam vang lên từ trên đầu nàng chừng một thước. – Tôi có làm cô đau không, bạn hiền?
– Không, – Bathsheba nói, cố gắng lùi lại.
– Tôi nghĩ chúng ta bị vướng vào nhau rồi thì phải.
– Vâng.
– Cô là phụ nữ đấy chứ?
– Vâng.
– Đúng ra tôi nên gọi là một tiểu thư mới phải.
– Không thành vấn đề.
– Tôi là đàn ông.
– Ồ!
Bathsheba khẽ giật áo lần nữa, nhưng vô ích.
– Cô đang cầm một chiếc đèn lồng tối màu phải không? Tôi đoán thế, – người đàn ông nói.
– Vâng.
– Nếu cô cho phép, tôi sẽ mở nó ra và giải thoát cho cô.
Một bàn tay chộp lấy chiếc đèn lồng, cánh cửa được mở tung, những tia sáng bùng ra từ ngục tối, và Bathsheba sững sờ nhận ra hoàn cảnh của mình.
Người đàn ông mà nàng bị mắc vào trông vô cùng lộng lẫy trong bộ quân phục sắc đỏ và những chi tiết bằng đồng. Anh ta là một người lính. Sự xuất hiện bất ngờ của anh ta đối với bóng tối cũng giống như tiếng kèn đối với sự tĩnh lặng. Sự u ám, vị thần hộ mệnh của chốn này từ trước đến nay, giờ đây đã bị đánh gục hoàn toàn, không hẳn vì ánh đèn lồng mà vì những gì chiếc đèn lồng chiếu sáng. Sự tương phản giữa màn lộ diện này với những dự đoán của nàng về một bóng người nham hiểm trong trang phục ảm đạm lớn đến mức nó mang lại cho nàng cảm giác như một phép biến hóa trong cổ tích.
Ngay lập tức, người ta thấy rõ ràng chiếc cựa của người lính đã vướng vào dải viền trang trí trên vạt váy của nàng. Anh ta thoáng nhìn thấy khuôn mặt nàng.
– Tôi sẽ gỡ cho cô ngay đây, thưa cô, – anh ta nói với vẻ hào hiệp mới mẻ.
– Ồ không—tôi có thể tự làm được, cảm ơn anh, – nàng vội vã đáp lời, rồi cúi xuống để tự gỡ.
Việc gỡ rối không phải là một chuyện cỏn con. Bánh xe gai của chiếc cựa đã xoắn chặt vào các sợi dây viền trong vài khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, khiến việc tách ra có vẻ sẽ mất khối thời gian.
Anh ta cũng cúi xuống, và chiếc đèn lồng đặt trên mặt đất giữa hai người hắt ánh sáng từ phía cửa mở lên những chiếc lá thông và những ngọn cỏ dài ẩm ướt với hiệu ứng như một con đom đóm lớn. Nó tỏa sáng rực lên khuôn mặt họ, và hắt lên một nửa khu rừng những cái bóng khổng lồ của cả nam lẫn nhân vật nữ, mỗi hình thù tối mờ đều bị bóp méo và biến dạng trên thân cây cho đến khi tan biến vào hư vô.
Anh ta đăm đăm nhìn vào mắt nàng khi nàng ngước lên trong giây lát; Bathsheba lại nhìn xuống, bởi ánh mắt của anh ta quá mạnh mẽ để có thể trực diện đón nhận. Nhưng nàng cũng kịp nhận ra ở góc nhìn nghiêng rằng anh ta còn trẻ, mảnh khảnh, và mang ba vạch áo trên tay.
Bathsheba lại giật áo.
– Cô là tù nhân rồi, thưa cô; chối cãi cũng chẳng ích gì đâu, – người lính khô khan lên tiếng. – Tôi buộc phải cắt váy của cô nếu cô cứ vội vàng như thế.
– Vâng—làm ơn cắt đi! – nàng bất lực kêu lên.
– Sẽ không cần thiết nếu cô chịu chờ một lát, – và anh ta tháo một sợi dây ra khỏi chiếc bánh xe nhỏ. Nàng rụt tay lại, nhưng dù vô tình hay cố ý, anh ta đã chạm vào nó. Bathsheba bực mình; nàng hầu như không hiểu tại sao.
Công cuộc gỡ rối của anh ta vẫn tiếp tục nhưng dường như chẳng đi đến hồi kết. Nàng lại nhìn anh ta.
– Cảm ơn vì đã cho tôi chiêm ngưỡng một khuôn mặt xinh đẹp nhường này! – anh trung sĩ trẻ nói một cách suồng sã.
Nàng đỏ mặt vì xấu hổ. – “Đó là điều tôi không hề muốn khoe,” nàng đáp lại một cách cứng nhắc, kèm theo chút phẩm giá—vốn chẳng đáng là bao—mà nàng có thể dồn vào một vị thế đang bị cầm tù.
– Tôi lại càng thích cô hơn vì sự bất lịch sự đó đấy, thưa cô, – anh ta nói.
– Tôi hẳn đã thích—tôi ước gì—anh đừng bao giờ xuất hiện để làm phiền tôi ở đây! – Nàng lại giật mạnh, và những nếp nhếp trên váy nàng bắt đầu rách toạc ra như tiếng súng hỏa mai tí hon.
– Tôi đáng bị những lời nói của cô trừng phạt. Nhưng tại sao một cô gái xinh đẹp và ngoan ngoãn lại có sự ác cảm lớn đến thế với giới tính của cha mình?
– Xin anh đi cho cho.
– Gì cơ, Người đẹp, và cứ kéo cô đi theo tôi thế này ư? Cô nhìn mà xem; tôi chưa từng thấy nút rối nào thế này!
– Ồ, anh thật quá đáng; anh cố tình làm cho nó rối thêm để giữ tôi lại ở đây chứ gì—đúng thế còn gì nữa!
– Thật lòng là tôi không nghĩ vậy đâu, – trung sĩ nói với một cái nháy mắt tinh nghịch.
– Tôi bảo là anh cố tình đấy! – nàng bực tức kêu lên. – Tôi kiên quyết đòi tự gỡ. Nào, tránh ra cho tôi!
– Vâng thưa cô; tôi đâu phải làm bằng sắt. – Anh ta bồi thêm một tiếng thở dài mang đầy vẻ tinh ranh mà một tiếng thở dài có thể có được mà không đánh mất bản chất vốn có của nó. – Tôi cảm tạ cái đẹp, ngay cả khi nó được ném cho tôi như khúc xương ném cho con chó. Những khoảnh khắc này trôi qua nhanh quá!
Nàng mím chặt môi trong sự im lặng cương quyết.
Bathsheba đang nhẩm tính trong đầu liệu bằng một cú lao mình táo bạo và tuyệt vọng, nàng có thể tự giải thoát với nguy cơ bỏ lại toàn bộ tà váy ở lại đó hay không. Ý nghĩ đó thật quá sức khủng khiếp. Chiếc váy—mà nàng đã mặc để trông thật đường bệ trong bữa tối—là món đồ chủ lực trong tủ quần áo của nàng; chẳng có chiếc nào khác trong số đồ của nàng mặc lên tôn dáng đến thế. Nợ đời nào một phụ nữ ở vị trí của Bathsheba, vốn chẳng phải kẻ nhát gan lại đang ở trong tầm gọi của gia nhân nhà mình, lại chịu mua lấy lối thoát thân khỏi một tên lính bảnh chọe với cái giá đắt đỏ nhường ấy?
– Cứ thong thả; tôi thấy sắp xong rồi đây, – người bạn điềm tĩnh của nàng lên tiếng.
– Sự trêu chọc này làm tôi phát bực, và—và—
– Đừng độc ác quá chứ!
– —Xúc phạm tôi đấy!
– Việc này được làm là để tôi có vinh hạnh được tạ lỗi với một người phụ nữ vô cùng quyến rũ, và ngay bây giờ tôi xin cúi đầu thành khẩn xin lỗi cô, thưa phu nhân, – anh ta nói và cúi rạp người chào.
Bathsheba thực sự chẳng biết phải nói gì.
– Tôi đã gặp không ít phụ nữ trong đời, – chàng trai trẻ lẩm bẩm tiếp lời, trầm ngâm hơn lúc nãy, đồng thời đánh giá một cách săm soi cái đầu đang cúi xuống của nàng; – nhưng tôi chưa từng thấy người phụ nữ nào xinh đẹp nhường này. Muốn nhận hay không thì tùy—cứ thấy xúc phạm hoặc cứ thích lấy nó đi—tôi chẳng thèm quan tâm.
– Vậy anh là ai, kẻ có thể thản nhiên coi thường dư luận đến thế?
– Không phải người xa lạ đâu. Trung sĩ Troy. Tôi đang trọ ở nơi này đây.—Đấy! Cuối cùng thì nó cũng được tháo ra rồi đấy thấy chưa. Những ngón tay thanh mảnh của cô còn sốt sắng hơn cả tôi cơ đấy. Ước gì đó là nút thắt của mọi nút thắt, cái loại nút mà chẳng đời nào gỡ nổi!
Chuyện này càng lúc càng tệ hại hơn. Nàng vùng đứng dậy, và anh ta cũng vậy. Làm thế nào để rời xa anh ta một cách đàng hoàng—đó mới là rắc rối của nàng lúc này. Nàng lách người đi từng chút một, tay vẫn cầm chiếc đèn lồng, cho đến khi không còn nhìn thấy sắc đỏ trên áo khoác của anh ta nữa.
– À này, Người đẹp; tạm biệt nhé! – anh ta nói.
Nàng không đáp lại, bước đi được khoảng hai mươi hay ba mươi thước liền quay người lại, cắm cổ chạy thẳng vào nhà.
Liddy vừa mới đi ngủ. Khi bước lên phòng riêng, Bathsheba hé mở cửa phòng cô hầu gái một hai phân, rồi hổn hển nói—
– Liddy, có người lính nào đang trọ trong làng không—anh trung sĩ gì đó—trông có vẻ lịch thiệp hơn một trung sĩ bình thường, và ưa nhìn—mặc áo đỏ viền xanh dương ấy?
– Không ạ, thưa cô... Không ạ; nhưng ngẫm lại thì rất có thể đó là Trung sĩ Troy về phép, dù cháu chưa gặp anh ta lần nào. Anh ta từng đến đây một lần như thế khi trung đoàn đóng ở Casterbridge.
– Đúng rồi; tên là thế đấy. Anh ta có để ria mép không—không có tóc mai hay râu quai nón chứ?
– Có ạ.
– Anh ta là người thế nào?
– Ồ! thưa cô—cháu ngượng ngùng không dám nhắc đến—một kẻ lăng nhăng! Nhưng cháu biết anh ta rất nhanh nhẹn và tươm tất, người mà lẽ ra có thể kiếm được hàng ngàn bảng như một điền chủ ấy chứ. Đúng là một tay công tử bột cực kỳ thông minh! Nghe nói anh ta là con trai một bác sĩ, thế là oách lắm rồi; mà bản chất thì lại giống con trai một bá tước cơ!
– Lại càng oách hơn nữa chứ lị. Tưởng tượng xem! Có thật thế không?
– Vâng ạ. Và anh ta được giáo dục rất chu đáo, được gửi vào Trường Ngữ pháp Casterbridge năm này qua năm khác. Học đủ thứ tiếng khi còn ở đó; và người ta đồn rằng anh ta giỏi đến mức có thể tốc ký cả tiếng Trung Quốc; nhưng điều đó thì cháu không dám chắc, vì chỉ là nghe đồn thôi. Thế nhưng, anh ta lại phung phí cuộc đời tài năng của mình và đi lính; thế mà ngay cả khi ở trong quân ngũ, anh ta vẫn ngoi lên làm trung sĩ mà chẳng cần tốn chút sức lực nào. À! Thật là phước đức biết bao khi sinh ra đã thuộc dòng dõi quyền quý; dòng máu quý tộc kiểu gì cũng sẽ tỏa sáng ngay cả trong hàng ngũ binh sĩ bình thường. Mà anh ta thực sự đã về nhà rồi hả cô?
– Chắc là vậy. Chúc em ngủ ngon, Liddy.
Suy cho cùng, làm sao một cô gái thích mặc váy có thể giận lâu một kẻ như thế được cơ chứ? Có những dịp mà những cô nàng như Bathsheba sẵn sàng tha thứ cho vô số hành vi kỳ quặc. Khi họ muốn được ca ngợi, điều đó xảy ra thường xuyên; khi họ muốn được khuất phục, điều đó xảy ra đôi khi; và khi họ chẳng muốn chuyện tào lao nào nữa, điều đó hiếm khi xảy ra. Lúc này, cảm xúc đầu tiên đang chiếm ưu thế trong lòng Bathsheba, phảng phất thêm một chút của cảm xúc thứ hai. Hơn nữa, do tình cờ hay do quỷ xui quỷ khiến, người đàn ông mang ơn cứu giúp ấy từ trước đã trở thành một nhân vật thú vị vì hắn là một kẻ lạ mặt khôi ngô, rõ ràng đã từng trải qua những ngày tháng huy hoàng hơn.
Thế nên nàng không thể xác định rõ ràng liệu cô có nên coi hắn là kẻ đã xúc phạm mình hay không.
– Có chuyện nào kỳ quặc thế không cơ chứ! – cuối cùng nàng thốt lên một mình trong phòng riêng. – Và có hành động nào hèn hạ như việc tôi vừa làm không—lủi thủi bỏ chạy như thế trước một người đàn ông chỉ lịch sự và tử tế!» Rõ ràng là giờ đây nàng không còn coi những lời ca ngợi trơ trẽn của hắn dành cho nhan sắc của mình là một sự xúc phạm nữa.
Đó là một sự thiếu sót tai hại của Boldwood khi ông chưa từng nói với nàng dù chỉ một lần rằng nàng rất xinh đẹp.