“Một đám cưới riêng tư nhất, kín đáo nhất và giản dị nhất có thể.”
Đó là những lời Bathsheba từng nói với Oak vào một buổi tối, ít lâu sau những sự kiện ở chương trước, và anh đã mất tròn một tiếng đồng hồ ngồi ngẫm nghĩ xem làm thế nào để thực hiện đúng từng câu chữ trong mong muốn của nàng.
“Một tờ giấy phép—Ờ đúng rồi, phải có giấy phép,” cuối cùng anh tự nhủ. “Rất tốt, vậy trước hết là giấy phép.”
Vào một đêm tối trời vài ngày sau đó, Oak bước ra từ văn phòng cấp giấy phép ở Casterbridge với những bước chân đầy vẻ bí ẩn. Trên đường về nhà, anh nghe thấy tiếng bước chân nặng nề ở phía trước, và khi đuổi kịp người đó, anh nhận ra đó chính là Coggan. Cả hai cùng đi vào làng cho đến khi tới một con hẻm nhỏ nằm sau nhà thờ, dẫn xuống ngôi nhà tranh của Laban Tall — người mới vừa được bổ nhiệm làm thư ký giáo xứ, và vẫn còn cảm thấy sợ chết khiếp mỗi khi vào Chủ Nhật trong nhà thờ, nghe thấy tiếng đọc đơn độc của mình vang lên giữa những câu Thánh Vịnh hóc búa mà chẳng ai dám liều lĩnh đọc theo.
“Thôi, chúc anh ngủ ngon, Coggan,” Oak nói, “tôi rẽ lối này.”
“Ồ!” Coggan ngạc nhiên thốt lên; “vậy tối nay có chuyện gì thế, thưa anh Oak, cho phép tôi được hỏi một câu?”
Trong hoàn cảnh ấy, nếu không nói cho Coggan biết thì quả là có chút không phải phép, bởi vì Coggan đã luôn trung thành như sắt đá suốt quãng thời gian Gabriel đau khổ vì Bathsheba, nên Gabriel liền hỏi: “Anh giữ được bí mật chứ, Coggan?”
“Anh đã thử thách tôi, và anh thừa biết điều đó.”
“Ừ, tôi đã thử, và tôi biết rõ. Vậy thì, bà chủ và tôi dự định sẽ kết hôn vào sáng mai.”
“Trời cao đất dày! Mà thỉnh thoảng tôi cũng từng nghĩ đến chuyện này đấy; thật đấy chứ. Nhưng mà giấu kín quá nhỉ! Thôi thì, dẫu sao đó chẳng phải chuyện của tôi, chúc anh hạnh phúc bên cô ấy.”
“Cảm ơn anh, Coggan. Nhưng tôi xin cam đoan rằng việc giữ tiếng im lặng lớn đến thế này hoàn toàn không phải do tôi muốn, hay điều mà cả hai chúng tôi mong muốn, nếu không vì một vài lý do khiến một đám cưới linh đình trở thành điều không thích hợp cho lắm. Bathsheba rất muốn tránh cảnh toàn thể giáo xứ kéo đến nhà thờ nhìn ngắm nàng — thực ra nàng có chút xấu hổ và lo lắng về chuyện đó — nên tôi làm thế này để chiều lòng nàng thôi.”
“À, tôi hiểu: hoàn toàn phải phép, tôi đoán mình phải nói vậy. Và bây giờ anh đang định xuống gặp người thư ký đấy à.”
“Đúng vậy; anh đi cùng tôi luôn cũng được.”
“Tôi sợ rằng công sức giữ kín của anh sẽ đổ sông đổ biển thôi,” Coggan vừa đi vừa nói. “Mụ vợ của lão Labe Tall sẽ loan tin này đi khắp giáo xứ chỉ trong vòng nửa tiếng cho mà xem.”
“Trời đất quỷ thần ơi, đúng thế thật; tôi lại không nghĩ ra điều đó,” Oak khựng lại nói. “Dù sao thì tối nay tôi cũng phải báo cho lão ấy, vì lão làm việc ở tận đằng xa và về sớm.”
“Tôi sẽ chỉ cho anh cách trị mụ ta,” Coggan nói. “Tôi sẽ gõ cửa và xin nói chuyện với Laban ngay ngoài ngưỡng cửa, còn anh thì đứng nép ở phía sau. Lão ấy sẽ bước ra, và anh có thể kể chuyện của mình. Mụ ta sẽ chẳng bao giờ đoán được tôi tìm lão ấy làm gì đâu; còn tôi sẽ bịa ra vài câu chuyện về việc đồng áng để che mắt.”
Kế hoạch này được xem là khả thi; và Coggan hiên ngang bước tới, gõ cửa nhà bà Tall. Chính bà Tall ra mở cửa.
“Tôi muốn trao đổi với Laban một chút.”
“Ổng không có nhà, và phải đến mười một giờ mới về tới. Lão bị bắt buộc phải qua Yalbury từ lúc xong việc ngoài đồng rồi. Tôi tiếp anh cũng được chứ sao.”
“Tôi e là không ổn lắm đâu. Chờ một lát nhé;” rồi Coggan bước vòng ra góc hiên để bàn bạc với Oak.
“Thế cái tay đứng cùng anh là ai đấy?” bà Tall hỏi.
“Chỉ là một người bạn thôi,” Coggan đáp.
“Hãy bảo rằng lão ấy được gọi đến gặp bà chủ gần cửa nhà thờ vào lúc mười giờ sáng mai,” Oak thì thầm. “Rằng lão phải đến bằng được, và mặc bộ quần áo đẹp nhất.”
“Bộ quần áo thì thể nào cũng làm chúng ta lộ tẩy chắc như đinh đóng cột cho xem!” Coggan kêu lên.
“Đành chịu vậy thôi,” Oak nói. “Cứ nói với mụ đi.”
Thế là Coggan truyền đạt lại thông điệp. “Hãy nhớ đấy, dù trời nóng hay mưa, dù gió bão hay tuyết rơi, lão cũng phải đến,” Jan nói thêm. “Chuyện này cực kỳ quan trọng đấy. Thật ra là để làm nhân chứng cho bà chủ ký một vài giấy tờ pháp lý về việc hóp vốn làm ăn chung với một nông dân khác trong khoảng thời gian dài lâu. Đấy, sự tình là thế đấy, và giờ tôi đã nói cho mụ nghe rồi đây, thưa Mẹ Tall, theo cách mà tôi sẽ chẳng đời nào làm nếu tôi không quý mến mụ đến mức tuyệt vọng như thế.”
Coggan chuồn lẹ trước khi mụ kịp gặng hỏi thêm; và điểm đến tiếp theo của họ là nhà vị mục sư — chuyến đi diễn ra suôn sẻ đến mức chẳng khơi gợi chút tò mò nào. Sau đó Gabriel trở về nhà, và chuẩn bị cho ngày mai.
“Liddy,” Bathsheba nói khi đi ngủ tối hôm đó, “sáng mai em gọi chị dậy vào lúc bảy giờ nhé, nhỡ đâu chị không tỉnh giấc.”
“Nhưng lúc nào thưa bà chả dậy trước giờ đó.”
“Đúng thế, nhưng chị có việc quan trọng phải làm, khi nào đến lúc chị sẽ kể cho em nghe, cứ chắc ăn vẫn hơn.”
Thế nhưng, Bathsheba lại tự tỉnh giấc vào lúc bốn giờ, và dù dùng cách gì nàng cũng không thể chợp mắt lại được. Khoảng sáu giờ, khi đinh ninh rằng chiếc đồng hồ của mình đã chết máy suốt đêm qua, nàng không thể chờ đợi thêm nữa. Nàng đi sang gõ cửa phòng Liddy, và sau một hồi lay gọi thì đánh thức được cô ta.
“Nhưng em cứ tưởng em mới là người phải gọi bà chứ?” Liddy ngơ ngác nói. “Và bây giờ còn chưa đến sáu giờ nữa cơ mà.”
“Đúng là sáu giờ rồi còn gì; sao em lại dám nói dối thế hả Liddy? Chị biết chắc bây giờ phải qua bảy giờ lâu lắm rồi. Em mau sang phòng chị ngay đi; chị muốn em chải tóc cho thật gọn gàng.”
Khi Liddy bước vào phòng Bathsheba, nữ chủ nhân đã đứng đợi sẵn. Liddy không tài nào hiểu nổi sự nhanh nhẹn bất thường này. “Có chuyện gì đang xảy ra thế hả thưa bà?” cô ta cất lời hỏi.
“À, chị sẽ kể cho em nghe,” Bathsheba nói, đôi mắt sáng ngời ánh lên nụ cười tinh nghịch. “Hôm nay bác nông dân Oak sẽ đến đây ăn trưa với chị đấy!”
“Bác nông dân Oak—và không còn ai khác nữa sao?—chỉ có hai người thôi ư?”
“Đúng vậy.”
“Nhưng liệu có an toàn không thưa bà, sau bao điều tiếng thiên hạ đã bàn tán?” cô người hầu lo lắng hỏi. “Danh tiếng của một người phụ nữ vốn là thứ mong manh dễ vỡ đến mức—”
Bathsheba bật cười với đôi má ửng hồng, rồi thì thầm vào tai Liddy dù xung quanh chẳng có ai ngoài hai người. Nghe xong, Liddy trợn tròn mắt và thốt lên: “Lạy Chúa tôi, tin gì mà chấn động thế! Tim em cứ đập thình thịch lên này!”
“Tim chị cũng đang đập loạn xạ lên đây này,” Bathsheba nói. “Dù sao thì bây giờ cũng chẳng thể rút lui được nữa rồi!”
Đó là một buổi sáng ẩm ướt và khó chịu. Thế nhưng, vào lúc chín giờ kém hai mươi, Oak bước ra khỏi nhà, và
rồi gõ cửa nhà Bathsheba. Mười phút sau, người ta có thể trông thấy một chiếc ô lớn và một chiếc ô nhỏ bước ra từ chính cánh cửa ấy, đi qua lớp sương mù dọc theo con đường dẫn đến nhà thờ. Khoảng cách chưa đầy một phần tư dặm, và hai con người thực tế này cho rằng chẳng cần thiết phải đi xe ngựa. Một người quan sát phải đứng cực kỳ sát mới có thể nhận ra những bóng người dưới các cây ô chính là Oak và Bathsheba, lần đầu tiên trong đời tay trong tay sánh bước, Oak khoác chiếc áo choàng dài đến đầu gối, còn Bathsheba mặc tấm áo choàng chạm tới tận guốc gỗ. Thế nhưng, dù ăn vận đơn giản là thế, nàng vẫn toát lên một vẻ trẻ trung phơi phới:
Sự bình yên đã nhuộm hồng đôi má nàng trở lại; và theo lời đề nghị của Gabriel, sáng nay nàng búi mái tóc của mình y như kiểu tóc nàng từng để nhiều năm trước trên đồi Norcombe, khiến trong mắt anh, nàng trông giống hệt như một thiếu nữ bước ra từ giấc mơ đầy mê hoặc thuở nào — xét đến việc nàng hiện nay mới chỉ bước sang tuổi hai mươi ba hoặc hai mươi tư, thì điều đó có lẽ cũng không có gì là quá lạ lùng. Có mặt trong nhà thờ hôm ấy gồm có Tall, Liddy và vị mục sư, và chỉ trong một khoảng thời gian ngắn đến ngạc nhiên, mọi việc đã hoàn tất.
Cả hai ngồi xuống thưởng thức tuần trà một cách vô cùng yên tĩnh tại phòng khách nhà Bathsheba vào buổi tối cùng ngày, bởi vì đã có sắp xếp rằng bác nông dân Oak sẽ đến đó sinh sống, vì anh vốn dĩ chưa có tiền bạc, nhà cửa hay đồ đạc nào đáng gọi là gia tài, dù anh đang trên con đường chắc chắn hướng tới những thứ đó, trong khi Bathsheba lại đang nắm giữ một sự dư dả đáng kể về cả ba thứ ấy.
Đúng lúc Bathsheba đang rót một tách trà, tai họ bỗng vang lên tiếng đại bác nổ đì đùng, tiếp theo sau đó là thứ âm thanh tựa như tiếng kèn đồng thổi vang trời dậy đất ngay trước mặt tiền ngôi nhà.
“Kia thấy chưa!” Oak cười lớn nói, “nhìn vẻ mặt của mấy tay đó là anh biết ngay bọn chúng đang mưu tính trò gì rồi.”
Oak cầm ngọn đèn bước ra hiên nhà, theo sau là Bathsheba với chiếc khăn quàng kín đầu. Ánh sáng chiếu rọi vào một nhóm đàn ông đang tụ tập trên bãi sỏi phía trước, khi nhìn thấy cặp tân lang tân nương xuất hiện ngoài hiên, họ liền hô vang một tiếng “Hoan hô!” thật lớn, và cùng lúc đó, khẩu đại bác ở phía sau lại gầm lên một tiếng đanh gọn, tiếp nối là một dàn âm thanh hỗn độn chói tai phát ra từ trống cái, trống lắc, kèn clarinét, kèn cúp, kèn oboe, kèn tenor-viol và kèn contrabass — những di tích duy nhất còn sót lại của ban nhạc Weatherbury đích thực thuở ban sơ — những thứ nhạc cụ cổ lỗ sĩ mọt kêu, từng tấu lên khúc ca khải hoàn mừng chiến thắng của công tước Marlborough dưới những đôi tay của các bậc tiền bối đi trước những người đang tấu nhạc lúc này. Các thành viên trong ban nhạc bước lên phía trước, tiến thẳng về phía cửa chính.
“Mấy gã lanh chanh Mark Clark và Jan chính là thủ phạm đứng sau tất cả chuyện này đây,” Oak nói. “Mời mấy anh em bước vào nhà, làm vài miếng lót dạ và uống chén nước với vợ chồng tôi nào.”
“Tối nay thì xin miễn nhé,” anh Clark nói với vẻ từ chối rõ mười mươi. “Dù sao thì chúng tôi cũng xin cảm ơn tấm lòng; nhưng hẹn dịp khác phải phép hơn chúng tôi sẽ ghé chơi. Tuy nhiên, chúng tôi không thể để ngày vui này trôi qua mà thiếu đi một lời chúc tụng đúng nghĩa nào đó được. Nếu anh có thể gửi chút đồ uống ra quán Warren’s, thì thật là tuyệt. Chúc cho hàng xóm Oak và người vợ xinh đẹp của anh bách niên giai lão và luôn hạnh phúc!”
“Cảm ơn anh; cảm ơn tất cả mọi người,” Gabriel nói. “Tôi sẽ cho người đem chút đồ ăn thức uống gửi ra quán Warren’s cho các anh ngay lập tức. Tôi vừa mới đoán chừng là thế nào chúng ta cũng nhận được màn chào mừng nào đó từ những người bạn cũ, và lúc nãy tôi cũng vừa bàn với vợ tôi xong.”
“Chà,” Coggan quay sang nhìn các bạn mình bằng giọng điệu đầy săm soi, “anh chàng này đã học được cách thốt lên hai tiếng ‘vợ tôi’ một cách tự nhiên đến kỳ lạ đấy chứ lị, xét cho cùng thì anh ta hãy còn non trẻ lắm trong chuyện chăn gối — có phải vậy không hỡi bà con hàng xóm?”
“Tôi chưa từng nghe một lão già đầu bạc đã có thâm niên cưới vợ hai mươi năm nào mà thốt lên hai tiếng ‘vợ tôi’ với chất giọng tự nhiên như điên như đảo như anh ta vừa làm cả,” Jacob Smallbury nhận xét. “Giá như lời ấy được thốt ra với giọng điệu lạnh lùng hơn một chút thì nghe lại càng chân thực hơn, nhưng ngặt nỗi điều đó thì không thể đòi hỏi ở thời điểm này được.”
“Sự tiến bộ đó rồi cũng sẽ đến theo thời gian thôi,” Jan vừa nói vừa liếc mắt láo liên.
Thế rồi Oak bật cười, còn Bathsheba mỉm cười (bởi vì bây giờ nàng chẳng bao giờ dễ dàng cười lớn được nữa), và những người bạn của họ quay lưng bước đi.
“Vâng; tôi nghĩ sự thể là thế đấy,” Joseph Poorgrass cất tiếng thở dài đầy vẻ hoan hỉ khi họ bước đi; “và tôi chúc anh ấy hạnh phúc bên cô ấy; dù có một hai lần trong ngày hôm nay tôi suýt cất lời bằng những lời lẽ trích dẫn từ nhà tiên tri Hosea thánh thiện, theo văn phong Kinh Thánh vốn đã ngấm vào máu thịt tôi thứ hai, rằng: ‘Ephraim đã kết hợp với tà thần: hãy để mặc nó đi.’ Nhưng vì sự thể đã ra thế này, chà, mọi chuyện hoàn toàn có thể tồi tệ hơn thế, và vì thế tôi cảm thấy vô cùng biết ơn.”
