Tối hôm sau, với ý định tránh mặt ông Boldwood trong trường hợp ông tự mình đến đáp lại bức thư của cô, Bathsheba đã lên đường thực hiện cuộc hẹn với Liddy mà cô đã hứa trước đó vài giờ.

Để đánh dấu sự hòa giải giữa hai người, bạn đồng hành của Bathsheba đã được phép nghỉ một tuần để về thăm người chị gái. Chị cô lấy một người thợ làm hàng rào và làm máng ăn cho gia súc khá mát tay, sống trong một mê cung rậm rạp những bụi phỉ tuyệt đẹp nằm ngay ngoài vùng Yalbury. Hai bên thỏa thuận rằng tiểu thư Everdene sẽ tới đó ghé thăm một hai ngày để tận mắt xem vài phát minh tài tình mà người đàn ông của núi rừng này áp dụng vào các sản phẩm của mình.

Sau khi dặn dò Gabriel và Maryann phải cẩn thận khóa chặt mọi cửa ngõ cho đêm xuống, cô bước ra khỏi nhà ngay khi cơn mưa rào đúng lúc vừa dứt. Cơn mưa đã gột rửa bầu không khí và tắm mát lớp áo ngoài của vùng đất, dù lớp đất bên dưới vẫn khô ráo như mọi khi. Sự tươi mát tỏa ra thành hương thơm ngào ngạt từ những đường nét nhấp nhô của bờ gờ và thung lũng, tựa hồ như trái đất đang thở ra hơi thở của nữ giới còn trinh nguyên; và những chú chim hân hoan đang cất tiếng hát ca ngợi cảnh vật. Trước mặt cô, giữa những tầng mây, là một sự tương phản dưới hình thái những luồng sáng dữ dội lấp ló quanh mặt trời đang ẩn nấp, lưu luyến chiếu rọi đến tận góc tây bắc xa xăm nhất của bầu trời mà tiết giữa hè cho phép.

Cô đã đi được gần hai dặm đường, vừa đi vừa ngắm nhìn ngày đang tàn dần, và suy ngẫm về việc thời gian của hành động đang lặng lẽ tan chảy vào thời gian của suy tưởng, để rồi lần lượt nhường chỗ cho thời gian của cầu nguyện và giấc ngủ; đúng lúc đó, cô nhìn thấy chính người đàn ông mà mình đang khát khao né tránh đang bước tới trên ngọn đồi Yalbury. Boldwood bước đi nhưng không còn dáng vẻ ung dung của một sức mạnh nội sâu như thói quen thường ngày—dáng đi mà ở đó ông dường như luôn cân nhắc hai luồng suy nghĩ. Giờ đây, thần thái của ông vẻ thẫn thờ và nặng trĩu.

Lần đầu tiên trong đời, Boldwood mới thấu hiểu về đặc quyền thay lòng đổi dạ của phụ nữ, ngay cả khi điều đó có thể làm tan nát cuộc đời của một người khác. Việc Bathsheba là một cô gái kiên định và quyết đoán, ít bốc đồng hơn nhiều so với những người cùng giới, từng là lá phổi nuôi dưỡng hy vọng của ông; bởi ông luôn tin rằng những phẩm chất ấy sẽ dẫn dắt cô giữ vững lập trường vì sự nhất quán, và chấp nhận ông, dù cho trí tưởng tượng của cô có thể không bao phủ lấy ông bằng những sắc màu lung linh của một tình yêu mù quáng. Nhưng giờ đây, lập luận ấy quay trở lại như những tia sáng đáng buồn phản chiếu từ một mảnh kính vỡ. Sự thật này là một đòn roi đau đớn không kém phần bàng hoàng.

Ông tiến lại gần, mắt nhìn xuống đất, và không nhìn thấy Bathsheba cho đến khi hai người chỉ còn cách nhau chưa đầy một hòn đá ném. Ông ngước lên khi nghe thấy tiếng bước chân nhè nhẹ của cô, và diện mạo đổi thay của ông đã biểu lộ quá rõ cho cô thấy độ sâu sắc và mãnh liệt của những cảm xúc bị tê liệt bởi bức thư cô gửi.

“Ồ; là ông đấy ư, ông Boldwood?” cô ngập ngừng cất tiếng, một luồng nóng bừng tội lỗi bốc lên trên mặt.

Những ai có khả năng trách móc trong im lặng có thể nhận thấy đó là một phương tiện hiệu quả hơn nhiều so với lời nói. Có những thần thái trong ánh mắt không thể thốt ra bằng lời, và môi tái nhợt kể lại nhiều câu chuyện hơn những gì tai có thể nghe thấy. Đó vừa là sự vĩ đại vừa là nỗi đau của những tâm trạng trầm lắng hơn: chúng né tránh con đường của âm thanh. Ánh nhìn của Boldwood khiến cô không thể thốt nên lời.

Thấy cô hơi né sang một bên, ông nói: “Sao thế, cô sợ tôi ư?”

“Sao ông lại nói vậy?” Bathsheba đáp.

“Tôi tưởng cô có vẻ như thế,” ông nói. “Và điều đó thật kỳ lạ làm sao, bởi nó quá trái ngược với tình cảm tôi dành cho cô.”

Cô lấy lại sự bình tĩnh, nhìn thẳng vào ông một cách điềm nhiên và chờ đợi.

“Cô biết tình cảm đó là gì mà,” Boldwood thong thả nói tiếp. “Một thứ mạnh mẽ như cái chết. Không một bức thư từ chối vội vã nào có thể làm lay chuyển được nó.”

“Tôi ước gì ông đừng dành tình cảm quá mãnh liệt cho tôi như thế,” cô thì thầm. “Ông thật rộng lượng, và điều đó vượt quá những gì tôi đáng nhận được, nhưng lúc này tôi không thể nghe những lời này.”

“Nghe ư? Cô nghĩ tôi có gì để nói cơ chứ? Tôi không được kết hôn với cô, vậy là đủ rồi. Bức thư của cô đã nói quá rõ ràng. Tôi chẳng muốn cô phải nghe bất cứ điều gì nữa—hoàn toàn không.”

Bathsheba không thể tập trung ý chí vào bất kỳ hướng đi cụ thể nào để thoát khỏi tình thế cực kỳ ngượng ngùng này. Cô bối rối nói: “Chúc ông một buổi tối tốt lành,” rồi bước đi. Boldwood bước tới bên cô một cách nặng nề và u uất.

“Bathsheba—em yêu—điều đó thực sự là vĩnh viễn sao?”

“Quả thực là vậy.”

“Ôi, Bathsheba—xin hãy rủ lòng thương tôi!” Boldwood thốt lên cay đắng. “Vì Chúa, phải rồi—tôi đã rơi xuống mức thấp nhất, hèn hạ nhất này rồi sao—đi xin một người phụ nữ lòng thương hại! Nhưng dẫu sao, người đó vẫn là em—chính là em.”

Bathsheba giữ bình tĩnh rất tốt. Nhưng cô khó lòng cất nổi một giọng nói rõ ràng cho những lời tự nhiên thốt ra trên môi: “Lời nói đó chẳng mang lại chút vinh dự nào cho người phụ nữ cả.” Lời đáp chỉ là một tiếng thì thầm, bởi một điều gì đó vô cùng thê lương lẫn đau đớn trong cảnh tượng một người đàn ông hiện ra hoàn toàn là con rối của đam mê đã làm tê liệt bản năng câu nệ của người phụ nữ.

“Tôi đã mất trí vì chuyện này rồi, tôi điên mất rồi,” ông nói. “Tôi chẳng phải một kẻ kiên trì hờ ơ để đứng đây van xin; nhưng tôi đang van xin em đây. Giá mà em biết được tình yêu tha thiết tôi dành cho em lớn lao đến nhường nào; nhưng điều đó là không thể rồi. Chỉ vì lòng nhân đạo tối thiểu với một kẻ cô đơn, xin em đừng ruồng bỏ tôi lúc này!”

“Tôi đâu có ruồng bỏ ông—quả thực, làm sao tôi có thể làm vậy? Tôi chưa từng có được ông mà.” Trong nhận thức rõ như ban ngày rằng mình chưa bao giờ yêu ông, cô thoáng quên mất thái độ nông nổi của mình vào một ngày tháng Hai nọ.

“Nhưng đã có lúc em hướng về tôi, trước khi tôi nghĩ đến em! Tôi không trách em, vì ngay lúc này đây tôi vẫn cảm thấy rằng sự tối tăm ngu dốt và lạnh lẽo mà lẽ ra tôi phải sống trong đó nếu em không thu hút tôi bằng bức thư ấy—bức thư tình mà em gọi đấy—còn tồi tệ hơn việc tôi biết em, dù nó đã mang lại nỗi khổ đau này. Nhưng tôi muốn nói, đã từng có thời tôi chẳng biết gì về em, chẳng bận tâm gì đến em, vậy mà em đã cuốn hút tôi. Và nếu em nói rằng em không hề khuyến khích tôi, tôi không thể không phản bác em.”

“Những gì ông gọi là khuyến khích chỉ là trò chơi trẻ con của một phút rảnh rỗi. Tôi đã cay đắng hối hận về điều đó—đúng vậy, cay đắng và trong nước mắt. Chẳng lẽ ông vẫn tiếp tục nhắc lại chuyện đó sao?”

“Tôi không buộc tội em—tôi cay đắng tiếc nuối nó. Tôi đã coi là nghiêm túc những gì em khăng khăng cho là trò đùa, và giờ đây điều tôi cầu nguyện chỉ là trò đùa thì em lại bảo là sự thật kinh hoàng, khốn khổ. Tâm trạng của chúng ta gặp nhau không đúng lúc. Giá như tình cảm của em giống tôi hơn, hoặc tình cảm của tôi giống em hơn! Ôi, giá mà tôi có thể lường trước được sự tra tấn mà trò đùa vặt vãnh đó sẽ dẫn tôi vào, tôi đã nguyền rủa em biết bao; nhưng vì chỉ có thể nhận ra sau đó, tôi không thể làm vậy, bởi tôi quá yêu em! Nhưng tiếp tục như thế này thật là yếu đuối, nhảm nhí.... Bathsheba, em là người phụ nữ đầu tiên thuộc bất kỳ tầng lớp hay bản chất nào mà tôi từng nhìn ngắm để yêu, và chính việc đã ở quá gần ngưỡng cửa sở hữu em làm cho sự từ chối này trở nên quá đỗi cay đắng. Em đã gần như hứa hẹn với tôi! Nhưng giờ tôi nói không phải để làm lay chuyển trái tim em, khiến em phải đau buồn vì nỗi đau của tôi; chẳng có ích gì đâu. Tôi phải chịu đựng nó; nỗi đau của tôi sẽ không vơi đi bằng cách làm em đau đớn.”

“Nhưng tôi thực sự thương hại ông—sâu sắc—ôi, vô cùng sâu sắc!” cô chân thành nói.

“Đừng làm vậy—đừng làm như thế. Tình yêu tha thiết của em, Bathsheba ơi, là một điều quá lớn lao bên cạnh lòng thương hại của em, đến mức việc mất đi lòng thương hại lẫn tình yêu của em chẳng làm nỗi buồn của tôi tăng thêm bao nhiêu, mà việc có được lòng thương hại của em cũng chẳng làm nó giảm đi đáng kể. Ôi em yêu—em đã nói chuyện với tôi tha thiết biết bao đằng sau bụi lau sậy ở hồ rửa cừu, trong nhà kho lúc cắt lông cừu, và lần cuối cùng đáng yêu nhất vào buổi tối tại nhà em! Những lời lẽ dễ thương của em đã đi đâu mất rồi—hy vọng tha thiết của em rằng sẽ có thể yêu tôi? Sự tin tưởng vững chắc của em rằng em sẽ dần dành nhiều tình cảm cho tôi đâu rồi? Thực sự đã quên rồi sao?—thực sự sao?”

Cô nén cảm xúc, nhìn thẳng vào mặt ông một cách bình tĩnh và rõ ràng, rồi nói bằng giọng thấp nhưng kiên định: “Ông Boldwood, tôi không hứa hẹn gì với ông cả. Chẳng lẽ ông muốn tôi là một người phụ nữ bằng đất sét vô tình khi ông dành cho tôi lời khen ngợi cao nhất, xa nhất mà một người đàn ông có thể dành cho một người phụ nữ—nói với cô ấy rằng ông yêu cô ấy? Tôi buộc phải thể hiện chút tình cảm, nếu không muốn trở thành một kẻ trơ tráo xấc láo. Nhưng mỗi niềm vui đó chỉ dành cho ngày hôm đó—ngày hôm đó chỉ dành cho niềm vui đó. Làm sao tôi biết được điều vốn là trò tiêu khiển với mọi người đàn ông khác lại là án tử đối với ông? Xin ông hãy lý trí, làm ơn, và nghĩ về tôi một cách bao dung hơn!”

“Được rồi, đừng tranh cãi nữa—đừng bận tâm. Có một điều chắc chắn: em đã từng suýt thuộc về tôi, và giờ đây em không còn là của tôi nữa. Mọi thứ đã thay đổi, và điều đó chỉ do một mình em gây ra, hãy nhớ lấy. Đã có lúc em không là gì đối với tôi, và tôi hài lòng; giờ đây em lại không là gì đối với tôi một lần nữa, và cái không là gì lần thứ hai này khác xa biết bao so với lần đầu! Cầu Chúa cho em đừng bao giờ để mắt đến tôi, nếu chỉ để rồi gạt bỏ tôi đi!”

Bathsheba, bất chấp sự bản lĩnh của mình, bắt đầu cảm thấy những dấu hiệu không thể nhầm lẫn rằng về bản chất cô là phái yếu. Cô đấu tranh một cách khốn khổ chống lại tính nữ đang đòi hỏi cung cấp những cảm xúc không mời mà đến thành luồng ngày càng mạnh mẽ. Cô đã cố né tránh sự chấn động bằng cách tập trung tâm trí vào cây cối, bầu trời, bất kỳ vật thể vặt vãnh nào trước mắt khi những lời trách móc của ông giội xuống, nhưng sự khôn khéo không thể cứu cô lúc này.

“Tôi đâu có để mắt đến ông—chắc chắn là không!” cô trả lời một cách dũng cảm nhất có thể. “Nhưng xin ông đừng ở trong tâm trạng này với tôi. Tôi có thể chịu đựng được việc bị bảo là sai trái, miễn là ông nói với tôi một cách nhẹ nhàng! Ôi thưa ông, ông không thể bao dung tha thứ cho tôi và nhìn nhận chuyện này một cách vui vẻ sao?”

“Vui vẻ ư! Một người đàn ông bị biến thành kẻ ngốc đến mức chua xát tâm can liệu có thể tìm thấy lý do để vui vẻ? Nếu tôi đã thua, làm sao tôi có thể sống như thể mình đã thắng? Trời ơi, em chắc chắn phải là kẻ nhẫn tâm hoàn toàn! Nếu tôi biết đây là một sự ngọt ngào cay đắng đến nhường này, tôi đã tránh xa em biết bao, không bao giờ gặp em, và điếc nín trước em. Tôi nói với em tất cả những điều này, nhưng em đâu có bận tâm! Em chẳng bận tâm.”

Cô đáp lại những cáo buộc của ông bằng những lời phủ nhận yếu ớt và im lặng, lắc đầu một cách tuyệt vọng như muốn đẩy lui những lời nói đang giội xuống tai mình từ làn môi của người đàn ông đang run rẩy ở đỉnh cao của cuộc đời, với gương mặt La Mã sạm nắng và thân hình vạm mỡ.

“Em yêu, em yêu nhất, ngay lúc này đây tôi đang dao động giữa hai cực đối lập: một bên là từ bỏ em một cách liều lĩnh, và một bên là lại khiêm nhường nỗ lực vì em. Hãy quên đi rằng em đã nói Không, và hãy để mọi chuyện trở lại như trước! Hãy nói đi, Bathsheba, rằng em chỉ viết lời từ chối đó cho tôi trong lúc trêu đùa thôi—nào, hãy nói với tôi đi!”

“Điều đó sẽ là dối trá, và gây đau đớn cho cả hai chúng ta. Ông đã đánh giá quá cao khả năng yêu thương của tôi. Tôi không sở hữu một nửa sự ấm áp trong bản chất mà ông tin rằng tôi có. Một tuổi thơ không được bảo vệ trong một thế giới lạnh lẽo đã đập tan sự dịu dàng ra khỏi tôi rồi.”

Ông lập tức nói với sự oán giận gia tăng: “Điều đó có thể đúng phần nào; nhưng ôi, cô Everdene, lý do đó không thuyết phục đâu! Cô không phải là người phụ nữ lạnh lẽo như cô muốn tôi tin đâu. Không, không! Không phải vì cô không có cảm xúc mà cô không yêu tôi. Cô tự nhiên muốn tôi nghĩ như vậy—cô muốn giấu tôi rằng cô có một trái tim rực cháy như của tôi. Cô có thừa tình yêu, nhưng nó đã được chuyển sang một kênh mới. Tôi biết là ở đâu rồi.”

Nhịp đập nhanh như điệu nhạc trong trái tim cô giờ đây trở thành một sự hỗn loạn, và cô run rẩy đến cực điểm. Ông đang nhắc đến Troy. Vậy là ông đã biết những gì đã xảy ra! Và cái tên đó thốt ra từ môi ông ngay giây tiếp theo.

“Tại sao Troy không để yên báu vật của tôi?” ông hỏi một cách dữ dội. “Khi tôi không có ý định làm hại hắn, tại sao hắn lại tự ép mình vào sự chú ý của em! Trước khi hắn làm em bận tâm, thiên hướng của em là chọn tôi; lần tới khi tôi đến gặp em, câu trả lời của em sẽ là Có. Em có thể phủ nhận không—tôi hỏi, em có thể phủ nhận không?”

Cô trì hoãn câu trả lời, nhưng quá thành thật nên không thể giấu giếm. “Tôi không thể,” cô thì thầm.

“Tôi biết em không thể mà. Nhưng hắn đã lẻn vào lúc tôi vắng mặt và cướp mất của tôi. Tại sao hắn không chiếm lấy em từ trước, khi chưa có ai phải đau khổ?—khi chưa có ai phải đi đàm tiếu. Giờ đây người ta nhạo báng tôi—chính những ngọn đồi và bầu trời dường như đang cười nhạo tôi cho đến khi tôi đỏ mặt vì xấu hổ cho sự ngu ngốc của mình. Tôi đã mất đi sự kính trọng, danh tiếng, vị thế của mình—mất đi và không bao giờ lấy lại được nữa. Hãy đi và kết hôn với người đàn ông của em đi—đi đi!”

“Ôi thưa ông—ông Boldwood!”

“Em cứ việc làm thế đi. Tôi không còn quyền đòi hỏi gì ở em nữa. Về phần tôi, tốt nhất tôi nên đi đâu đó một mình, trốn đi—và cầu nguyện. Tôi đã từng yêu một người phụ nữ. Giờ đây tôi cảm thấy xấu hổ. Khi tôi chết, người ta sẽ nói, gã si tình khốn khổ là hắn đấy. Trời ơi—trời ơi—giá như tôi bị phụ tình một cách kín đáo, và sự ô danh không bị khai quật, và vị thế của tôi được giữ vững! Nhưng không sao, nó đã mất rồi, và người phụ nữ cũng không có được. Đáng khinh cho hắn—đáng khinh!”

Cơn tức giận vô lý của ông làm cô khiếp sợ, và cô lướt xa khỏi ông mà không hề tỏ ra chuyển động lộ liễu, vừa lướt đi cô vừa nói: “Tôi chỉ là một cô gái—xin đừng nói với tôi như thế!”

“Trong suốt thời gian qua em đều biết—em biết quá rõ rằng sự bốc đồng mới của em là nỗi khổ sở của tôi. Bị mê hoặc bởi đồng thau và sắc đỏ—Ôi, Bathsheba—đây quả là sự ngu ngốc của phụ nữ!”

Cô nổi giận ngay lập tức. “Ông đang tự cho mình quá nhiều quyền đấy!” cô nói một cách mãnh liệt. “Mọi người đều đổ dồn vào tôi—mọi người. Thật không quân tử khi tấn công một người phụ nữ như vậy! Tôi chẳng có ai trên đời để chiến đấu giúp tôi; nhưng không ai rủ lòng thương. Dẫu cho một ngàn người các người có giễu cợt và nói những điều chống lại tôi, tôi cũng sẽ không bị khuất phục!”

“Em sẽ trò chuyện với hắn ta về tôi chứ gì. Hãy nói với hắn rằng, ‘Boldwood đã sẵn sàng chết vì tôi.’ Đúng vậy, và em đã đầu hàng hắn, dù biết hắn không phải là người đàn ông dành cho em. Hắn đã hôn em—tuyên bố em là của hắn. Em có nghe không—hắn đã hôn em. Hãy phủ nhận điều đó đi!”

Người phụ nữ kịch tính nhất cũng bị khuất phục bởi một người đàn ông kịch tính, và mặc dù Boldwood, về sự mãnh liệt và rực cháy, gần như là chính bản thân cô được chuyển sang một giới tính khác, má của Bathsheba vẫn run lên. Cô hổn hển: “Hãy để tôi yên, thưa ông—hãy để tôi yên! Tôi không là gì đối với ông cả. Hãy để tôi đi!”

“Hãy phủ nhận rằng hắn đã hôn em đi.”

“Tôi sẽ không phủ nhận.”

“Hà—vậy là hắn đã làm thế!” tiếng thốt ra khàn khàn từ người nông dân.

“Anh ấy đã làm vậy,” cô nói chậm rãi, và bất chấp sự sợ hãi của mình, đầy thách thức. “Tôi không xấu hổ khi nói sự thật.”

“Thế thì nguyền rủa hắn; và nguyền rủa hắn!” Boldwood nói, bùng lên một cơn cuồng nộ thì thầm. “Trong khi tôi sẵn sàng đánh đổi cả thế giới để được chạm vào tay em, em lại để một kẻ ăn chơi trác táng bước vào mà không cần quyền hạn hay lễ nghi và—hôn em! Trời đất ơi—hôn em!... Ạh, một thời điểm trong đời hắn sẽ đến khi hắn phải hối hận, và nghĩ một cách khốn khổ về nỗi đau mà hắn đã gây ra cho một người đàn ông khác; và khi đó mong sao hắn phải đau đớn, khát khao, nguyền rủa và khao khát—như tôi bây giờ!”

“Đừng, đừng, ôi, đừng cầu giội điều ác xuống đầu anh ấy!” cô van xin trong một tiếng khóc khốn khổ. “Bất cứ điều gì trừ điều đó—bất cứ điều gì. Ôi, xin hãy tử tế với anh ấy, thưa ông, vì tôi yêu anh ấy chân thành!”

Những suy nghĩ của Boldwood đã đạt đến điểm tan chảy mà ở đó đường nét và sự nhất quán hoàn toàn biến mất. Đêm đen đang ập đến dường như ngưng tụ trong mắt ông. Giờ đây ông không còn nghe thấy cô nói gì nữa.

“Tôi sẽ phạt hắn—bằng cả linh hồn tôi, tôi sẽ làm vậy! Tôi sẽ gặp hắn, dù là lính hay không, và tôi sẽ dùng roi ngựa roi cho gã thanh niên không biết thời thế này một trận vì vụ trộm liều lĩnh đối với niềm niềm vui duy nhất của tôi. Dù hắn có là một trăm người tôi cũng sẽ dùng roi ngựa roi hắn—” Ông đột ngột hạ giọng một cách bất bình thường. “Bathsheba, em yêu, người phụ nữ làm cõi lòng tôi tan nát, hãy tha thứ cho tôi! Tôi đã trách móc em, đe dọa em, cư xử như một kẻ thô bạo với em, trong khi hắn mới là kẻ tội đồ lớn nhất. Hắn đã cướp đi trái tim yêu dấu của em bằng những lời dối trá không thể lường trước!... Thật là một điều may mắn cho hắn vì hắn đã trở lại trung đoàn của mình—rằng hắn đang ở tận vùng xa xôi, chứ không phải ở đây! Tôi hy vọng hắn sẽ không trở lại đây lúc này. Tôi cầu Chúa hắn đừng xuất hiện trong tầm mắt tôi, vì tôi có thể bị dồn ép vượt quá giới hạn của bản thân. Ôi, Bathsheba, hãy giữ hắn tránh xa—phải, hãy giữ hắn tránh xa tôi!”

Trong một khoảnh khắc, Boldwood đứng bất động sau đó đến mức linh hồn ông dường như đã hoàn toàn thoát ra cùng với hơi thở của những lời nói mãnh liệt của mình. Ông quay mặt đi và rút lui, và bóng dáng ông sớm bị bao phủ bởi hoàng hôn khi bước chân ông hòa lẫn vào tiếng rì rào trầm thấp của những hàng cây đầy lá.

Bathsheba, người vẫn đứng motionless như một bức tượng trong suốt thời gian sau này, đưa hai tay lên mặt và cuồng nhiệt cố gắng ngẫm nghĩ về màn biểu diễn vừa trải qua. Những giếng cảm xúc sốt sắng kinh ngạc như vậy ở một người đàn ông trầm lặng như ông Boldwood là không thể hiểu nổi, thật đáng sợ. Thay vì là một người đàn ông được rèn luyện để kìm chế, ông lại là—những gì cô vừa nhìn thấy.

Sức mạnh trong những lời đe dọa của người nông dân nằm ở mối liên hệ của chúng với một hoàn cảnh hiện chỉ có bản thân cô biết: người yêu của cô sẽ trở lại Weatherbury trong vòng một hai ngày tới. Troy không hề trở lại doanh trại xa xôi của mình như Boldwood và những người khác tưởng tượng, mà chỉ đi thăm một vài người quen ở Bath, và vẫn còn một tuần hoặc hơn trong kỳ nghỉ phép của mình.

Cô cảm thấy chắc chắn một cách khốn khổ rằng nếu anh đến thăm cô vào đúng thời điểm nhạy cảm này, và tiếp xúc với Boldwood, một cuộc tranh cãi dữ dội sẽ là hậu quả. Cô thở hổn hển vì lo lắng khi nghĩ đến tổn thương có thể xảy ra với Troy. Tàn lửa nhỏ nhất cũng sẽ bùng cháy thành những cảm xúc tức giận và ghen tuông nhanh chóng của người nông dân; ông sẽ mất đi sự tự chủ như tối nay; sự vui vẻ của Troy có thể trở nên xâm lược; nó có thể đi theo hướng giễu cợt, và sự tức giận của Boldwood khi đó có thể đi theo hướng trả thù.

Với sự sợ hãi gần như bệnh tật khi bị coi là một cô gái bộc lộ cảm xúc thái quá, người phụ nữ ngây thơ này đã che giấu quá tốt với thế giới dưới một thái độ bất cần những độ sâu ấm áp của những cảm xúc mạnh mẽ của mình. Nhưng giờ đây không còn sự bảo mật nào nữa. Trong sự quẫn trí của mình, thay vì đi tiếp, cô bước đi bước lại, đập tay vào không trung, ấn vào trán mình và sụt sùi khóc một mình. Sau đó cô ngồi xuống một đống đá bên đường để suy nghĩ. Ở đó cô ở lại rất lâu. Phía trên viền tối của trái đất xuất hiện những dải bờ và mũi đất của những đám mây màu đồng, giới hạn một vùng không gian xanh trong suốt trên bầu trời phía tây. Những sắc ánh màu dâm bụt phủ lên chúng, và thế giới không nghỉ ngơi quay cô quanh một triển vọng tương phản về phía đông, dưới hình thái của những ngôi sao không rõ ràng và phập phồng. Cô nhìn vào những cơn co thắt im lặng của chúng giữa những bóng râm của không gian, nhưng không nhận thức được điều nào cả. Tinh thần phiền muộn của cô đã ở rất xa cùng với Troy.