Bên ngoài mặt tiền ngôi nhà của Boldwood, một nhóm người đứng trong bóng tối, hướng mặt về phía cánh cửa lâu lâu lại hé mở để đón khách khứa hoặc người hầu ra vào; mỗi lần như vậy, một vạch sáng vàng rực lại cắt ngang mặt đất rồi vụt tắt, chẳng để lại gì bên ngoài ngoài ánh đèn nhợt nhạt lập lòe như đom đóm hắt ra từ giàn cây xanh treo trên cửa.
— Hắn đã bị bắt gặp ở Casterbridge chiều nay—thằng bé nói vậy—một người trong bọn thì thầm. — Và cá nhân tôi thì tin là thật. Xác của hắn xưa nay có được tìm thấy đâu.
— Thật là một câu chuyện kỳ lạ—người tiếp theo lên tiếng. — Anh có thể chắc mẩm rằng cô ấy chẳng hay biết gì đâu.
— Một chữ bẻ đôi cũng không.
— Biết đâu hắn không có ý định để cô ấy hay thì sao—một người khác phỏng đoán.
— Nếu hắn còn sống và đang quanh quẩn ở chốn này, chắc chắn hắn chẳng có ý tốt gì đâu—người đầu tiên khẳng định. — Tội nghiệp cô trẻ: tôi thật lòng thương hại cô ấy, nếu chuyện đó là sự thật. Hắn sẽ đẩy đời cô ấy xuống bùn nhão mất thôi.
— Ồ không; rồi hắn sẽ yên ổn sống thôi—một kẻ có cái nhìn lạc quan hơn lên tiếng.
— Đúng là một con ngốc khi đã dính líu đến cái gã đó! Mà cô ấy lại vừa bướng bỉnh vừa độc lập nữa chứ, khiến người ta thấy đáng đời hơn là thương hại.
— Không, không. Tôi không đồng tình với anh ở điểm đó. Cô ấy suy cho cùng cũng chỉ là một người phụ nữ trẻ, làm sao mà thấu hiểu được bản chất con người gã đó ra sao? Nếu chuyện này là thật thì đây là một hình phạt quá khắc nghiệt, vượt quá những gì cô ấy phải gánh chịu.—Hứa, ai đấy nhỉ?
Câu này là để gọi những tiếng bước chân đang đến gần.
— William Smallbury đây—một bóng người mập mờ trong màn sâm sẩm cất lên khi tiến lại gần nhập hội với họ. — Tối nay trời tối như hũ nút ấy nhỉ? Suýt chút nữa thì tôi đã hụt tấm ván bắc qua sông ở khúc dưới kia rồi—chưa bao giờ trong đời tôi lại mắc phải một chuyện như thế. Mấy người có phải là người làm của nhà Boldwood không đấy? — Hắn nheo mắt nhìn vào mặt từng người.
— Đúng vậy—tất cả chúng ta đây. Bọn tôi gặp nhau ở đây cách đây vài phút rồi.
— Ồ, giờ thì tôi nghe ra rồi—đó là Sam Samway: thảo nào tôi thấy giọng quen thế. Chuẩn bị vào trong à?
— Lát nữa. Mà này, William, — Samway thì thầm, — anh đã nghe thấy câu chuyện kỳ quái này chưa?
— Ý cậu là chuyện trung sĩ Troy bị nhìn thấy ấy hả, các bác? — Smallbury nói, cũng hạ thấp giọng xuống.
— Phải: ở Casterbridge.
— Ừ, tôi nghe rồi. Laban Tall vừa mới hé lộ cho tôi một chút—nhưng tôi không tin lắm. Kìa, nhắc tới Tào Tháo là Tào Tháo đến, Laban đang đến kìa, tôi đoán thế. — Một tiếng bước chân đang tiến lại gần.
— Laban đấy à?
— Vâng, là tôi đây—Tall đáp.
— Cậu có nghe thêm được gì về chuyện đó nữa không?
— Không—Tall vừa đáp vừa nhập vào nhóm. — Và tôi nghiêng về ý kiến chúng ta nên giữ im lặng thì hơn. Lỡ như không phải sự thật, việc bàn tán sẽ làm cô ấy hoảng loạn và tổn hại rất nhiều; còn nếu đúng là thật, việc xới tung nỗi đau của cô ấy lên trước lúc chuân chuyên cũng chẳng mang lại lợi lộc gì. Chúa phù hộ để đó chỉ là lời nói dối, vì dẫu Henery Fray cùng vài người khác có hay nói những lời cay độc về cô ấy, thì đối với tôi, cô ấy trước giờ vẫn luôn công bằng. Cô ấy có nóng nảy và vội vàng đi chăng nữa, nhưng lại là một cô gái can trường, dẫu sự thật có làm tổn hại bản thân đến đâu đi nữa thì cô ấy cũng chẳng bao giờ nói dối, và tôi chẳng có lý do gì để trù ẻo cô ấy cả.
— Cô ấy chưa từng nói những lời dối trá vặt vãnh của đàn bà, điều đó là sự thật; và hiếm có ai giữ được đức tính ấy lắm. Phải đấy, tất cả những gì cô ấy nghĩ không hay về anh, cô ấy đều nói thẳng vào mặt: chẳng có cái thói lén lút sau lưng ở cô ấy đâu.
Bấy giờ họ đứng lặng im, mỗi người chìm đắm trong dòng suy nghĩ riêng, trong khoảng thời gian ấy, những âm thanh vui vẻ vẫn văng vẳng phát ra từ bên trong nhà. Rồi cánh cửa chính lại mở ra, những tia sáng chiếu rọi ra ngoài, bóng dáng quen thuộc của Boldwood xuất hiện trong khoảng không gian hình chữ nhật ngập tràn ánh sáng, cánh cửa khép lại, và Boldwood thong thả bước xuống lối đi.
— Là ông chủ—một người trong bọn thì thầm khi ông tiến lại gần họ. — Chúng ta đứng im lặng thì hơn—ông ấy sẽ vào trong ngay thôi. Ông ấy sẽ thấy việc chúng ta lảng vảng ở đây là không phải phép.
Boldwood tiến tới, đi ngang qua nhóm người mà không hề nhìn thấy họ, bởi họ đang nấp dưới những bụi cây trên thảm cỏ. Ông dừng lại, tựa người vào chiếc cổng và thở dài một hơi thật sâu. Họ nghe thấy những lời thì thầm phát ra từ miệng ông.
— Ta cầu Chúa cho cô ấy đến, bằng không đêm nay sẽ chỉ là một chuỗi ngày đau khổ đối với ta! Ôi người ta thương hỡi, người ta thương hỡi, sao em lại cứ để ta phải sống trong cảnh thấp thỏm thế này?
Ông lẩm bẩm điều đó một mình, và tất cả bọn họ đều nghe rõ mồn một. Sau đó, Boldwood đứng lặng thầm, và tiếng ồn ào từ trong nhà lại vừa vặn lọt vào tai, cho đến vài phút sau, người ta nghe thấy tiếng bánh xe lăn lạch cạch đổ dốc đồi. Chúng tiến lại gần hơn rồi dừng hẳn lại trước cổng. Boldwood vội vã quay trở lại cửa và mở toang ra; ánh sáng chiếu rọi lên người Bathsheba đang bước lên lối đi.
Boldwood nén giấu niềm xúc động, chỉ để lại sự chào đón bình thường: đám đông chú ý đến tiếng cười khúc khích cùng lời phân trang nhẹ nhàng của cô khi gặp ông; ông đỡ cô bước vào nhà, và cánh cửa lại khép lại.
— Lạy Chúa nhân từ, tôi không ngờ tâm can ông ấy lại rối bời đến thế! — một người trong bọn lên tiếng. — Tôi cứ ngỡ cái ý nghĩ si mê đó của ông ấy đã chấm dứt từ lâu rồi chứ.
— Cậu chẳng hiểu gì về ông chủ cả, nếu mà lại nghĩ như thế—Samway nói.
— Tôi thà chết chứ không muốn ông ấy biết rằng chúng ta đã nghe thấy những gì ông ấy nói—người thứ ba nhận xét.
— Tôi ước gì chúng ta đã phanh phui cái tin đồn kia ngay từ đầu—người đầu tiên đầy bất an nói tiếp. — Sẽ còn nhiều rắc rối xảy ra hơn chúng ta tưởng đấy. Tội nghiệp ông Boldwood, mọi chuyện thật cay đắng với ông ấy làm sao. Ước gì cái gã Troy biến đi cho—Thôi, xin Chúa tha thứ cho tôi vì đã thốt ra lời trù ẻo ấy! Đúng là một tên để tiện chuyên trò khốn nạn với một người vợ đáng thương. Từ khi hắn đến đây, chẳng có chuyện gì ở Weatherbury là suôn sẻ cả. Và giờ thì tôi chẳng còn chút tâm trí nào để bước vào trong nữa. Hay là chúng ta ghé qua quán Warren vài phút trước đã nhỉ, hả các bác?
Samway, Tall và Smallbury đồng ý đến quán Warren, bèn rẽ lối cổng đi ra, những người còn lại thì bước vào trong nhà. Cả ba chẳng mấy chốc đã tiến đến gần nhà ủ mạch nha, đi lối vườn cây ăn quả bên cạnh chứ không đi đường phố. Ô cửa kính vẫn sáng rực ánh đèn như thường lệ. Smallbury đi trước những người khác một chút, bỗng khựng lại, quay phắt về phía các bạn đồng hành và lên tiếng: — Suỵt! Nhìn kìa.
Ánh sáng hắt qua ô cửa kính lúc bấy giờ không còn chiếu lên bức tường phủ đầy thường xuân như mọi khi nữa, mà lại soi rọi lên một vật thể đang áp sát vào kính. Đó là khuôn mặt của một con người.
— Lại gần xem nào—Samway thì thầm; và họ rón rén bước tới. Chẳng còn lý do gì để hoài nghi về lời đồn đại ấy nữa. Gần như sát ngay tấm kính là gương mặt của Troy, và hắn đang dòm vào trong. Không những dòm vào, hắn dường như còn bị thu hút bởi một cuộc trò chuyện đang diễn ra bên trong nhà ủ mạch nha, với giọng nói của những người đối thoại chính là Oak và lão chủ lò ủ.
— Bữa tiệc tùng này hoàn toàn là để tôn vinh cô ta, có phải thế không—hả? — lão già lên tiếng. — Mặc dù hắn cố làm ra vẻ như chỉ để ăn mừng Giáng sinh thôi ấy à?
— Tôi không dám chắc—Oak đáp.
— Ồ, thật ra thì đúng là thế đấy, tin tôi đi. Tôi không tài nào hiểu nổi sao ở cái tuổi này mà bác nông dân Boldwood lại ngớ ngẩn đến mức cứ tơ tưởng và khao khát cái người đàn bà này theo cái cách mà ông ấy đang làm, trong khi cô ta chẳng hề mảy may quan tâm đến ông ấy chút nào.
Sau khi nhận diện được các đường nét trên khuôn mặt Troy, mấy người đàn ông lặng lẽ rút lui qua ngã vườn cây ăn quả y như lúc họ tới. Đêm nay, bầu không khí như trĩu nặng trước vận mệnh của Bathsheba; từng lời nói ở khắp mọi nơi đều xoay quanh cô. Khi đã đi ra ngoài tầm nghe rõ, tất cả theo một phản xạ tự nhiên liền dừng bước.
— Gương mặt hắn làm tôi hoảng hồn thật đấy—Tall vừa thở dốc vừa nói.
— Tôi cũng thế thôi—Samway tiếp lời. — Giờ phải làm sao đây?
— Tôi thấy chuyện này chẳng dính dáng gì đến chúng ta cả—Smallbury lẩm bẩm đầy hoài nghi.
— Nhưng mà có chứ! Đây là chuyện chung của tất cả mọi người—Samway quả quyết. — Chúng ta thừa biết ông chủ đang đi sai đường, và cô ấy thì hoàn toàn mù tịt chẳng hay biết gì, thế nên chúng ta phải cho họ biết ngay lập tức. Laban, cậu là người rành về cô ấy nhất—cậu nên vào đó xin phép được nói chuyện với cô ấy đi.
— Tôi không đời nào dám làm mấy chuyện thế này đâu—Laban luống cuống từ chối. — Tôi nghĩ William nên làm việc đó thì hơn, nếu có ai phải đi. Anh ấy lớn tuổi nhất cơ mà.
— Tôi dính dáng vào mấy chuyện này làm gì—Smallbury gạt đi. — Đây là một việc cực kỳ nhạy cảm. Cậu cứ chờ mà xem, lát nữa chính hắn sẽ tìm đến cô ấy cho mà coi.
— Chúng ta đâu thể chắc chắn là hắn sẽ làm thế. Nào, đi đi Laban.
— Thôi được, đã bắt buộc phải làm thì tôi đành chịu vậy—Tall miễn cưỡng đáp lời. — Tôi phải nói gì đây?
— Chỉ cần xin vào gặp ông chủ thôi.
— Ồ không; tôi sẽ không đời nào nói chuyện với ông Boldwood đâu. Nếu tôi hé răng với ai, thì đó sẽ là bà chủ.
— Được thôi—Samway nói.
Laban bèn tiến về phía cửa. Khi hắn vừa hé mở, thứ âm thanh rộn rã ào ạt ùa ra như những con sóng vỗ vào bờ cát tĩnh lặng—bởi đám đông đang tụ tập ngay sát phòng lớn—và rồi nhỏ dần thành một tiếng vo ve trầm đục khi hắn khép cửa lại. Mỗi người đứng chờ đợi trong hồi hộp, ngơ ngác đưa mắt nhìn những ngọn cây tối thẫm đang đung đưa nhẹ nhàng trước bầu trời và đôi khi run rẩy trong cơn gió nhẹ, như thể họ rất tha thiết với cảnh tượng ấy, dẫu thực chất chẳng ai bận tâm. Một người bắt đầu bước qua bước lại, rồi đi ngược về chỗ xuất phát và đứng khựng lại lần nữa, mang theo cảm giác rằng việc đi lại lúc này chẳng có chút ý nghĩa gì.
— Chắc giờ này Laban gặp được bà chủ rồi chứ nhỉ—Smallbury phá vỡ sự im lặng. — Biết đâu cô ấy lại chẳng thèm ra gặp và nói chuyện với cậu ta ấy chứ.
Cánh cửa bật mở. Tall xuất hiện và nhập bọn cùng họ.
— Sao rồi? — cả hai cùng cất tiếng hỏi.
— Suy đi tính lại tôi lại chẳng dám cất lời xin gặp cô ấy—Laban ngập ngừng thú nhận. — Mọi người trong đó đang quây quần vô cùng náo nhiệt, cố gắng thổi chút bầu không khí vui tươi vào buổi tiệc. Không hiểu sao không khí vui vẻ cứ có vẻ gượng gạo thế nào ấy, dù rằng ở đó có đủ mọi thứ mà bất kỳ ai cũng có thể ao ước, và thâm tâm tôi không sao có thể chen ngang rồi hắt một gáo nước lạnh vào cuộc vui ấy được—dù có phải đánh đổi cả mạng sống, tôi cũng chẳng tài nào làm nổi!
— Xem ra chúng ta tốt hơn hết là cứ cùng nhau bước vào thôi—Samway ủ rũ lên tiếng. — Biết đâu tôi lại có cơ hội ngỏ dăm ba lời với ông chủ.
Thế là những người đàn ông bước vào sảnh lớn, căn phòng được chọn lựa và bày biện cho buổi tụ họp nhờ có không gian rộng rãi. Các chàng trai cô gái trẻ cuối cùng cũng bắt đầu bước vào những điệu nhảy. Bathsheba từ nãy đến giờ vẫn vô cùng bối rối không biết nên cư xử thế nào, bởi cô chẳng hơn một thiếu nữ mảnh khảnh là bao, và cái gánh nặng của sự trang nghiêm đang đè nặng lên vai cô. Có lúc cô thầm nghĩ lẽ ra mình không nên đến đây bằng bất cứ giá nào; nhưng rồi cô lại ngẫm xem làm thế thì vô tình và tệ bạc đến nhường nào, để rồi cuối cùng đi đến quyết định trung dung là chỉ ở lại chốc lát tầm một tiếng đồng hồ rồi lặng lẽ chuồn đi không kèn không trống, bởi từ đầu cô đã tâm niệm rằng dù ở hoàn cảnh nào cô cũng tuyệt đối không khiêu vũ, ca hát hay tham gia vào bất kỳ hoạt động nào trong buổi lễ.
Sau khi đã dành trọn khoảng thời gian dự định để chuyện trò và đứng ngắm nhìn mọi người, Bathsheba dặn Liddy cứ thong thả không phải vội, rồi bước vào căn phòng nhỏ phía trong để chuẩn bị ra về. Căn phòng này cũng giống như sảnh lớn, được trang hoàng lộng lẫy bằng những nhành ô rô cùng dây thường xuân và thắp sáng rực rỡ.
Trong phòng chẳng có bóng người, nhưng cô vừa bước vào chưa được bao lâu thì chủ nhân ngôi nhà đã xuất hiện.
— Bà Troy—cô định về ư? — ông cất lời. — Chúng ta mới chỉ bắt đầu thôi mà!
— Nếu ông rộng lòng tha thứ, tôi xin phép được về trước ạ. — Thái độ của cô có phần bồn chồn bứt rứt, bởi cô sực nhớ đến lời hứa của mình và mường tượng ra những gì ông chuẩn bị nói. — Nhưng vì trời chưa muộn lắm—cô nói thêm, — tôi có thể tự đi bộ về nhà, và để người làm cùng Liddy ở lại chừng nào họ muốn.
— Anh vẫn luôn tìm kiếm cơ hội để nói chuyện với em—Boldwood cất lời. — Chắc em cũng ngầm hiểu điều anh hằng khao khát được ngỏ lời chứ?
Bathsheba lặng thinh cúi mặt nhìn xuống sàn nhà.
— Em đồng ý chứ? — ông sốt sắng hỏi dồn.
— Chuyện gì cơ? — cô thì thầm.
— Thì... lời hứa đó chứ còn gì nữa! Anh hoàn toàn không có ý định làm phiền hay ép buộc em, cũng chẳng muốn cho bất kỳ ai hay biết. Nhưng xin em hãy hứa đi! Chỉ là một khế ước mang tính thực tế thuần túy thôi mà, giữa hai con người đã vượt qua khỏi sức mạnh của những xúc cảm bộc phát. — Boldwood thừa hiểu bức tranh ấy xa rời thực tế đến nhường nào khi áp lên chính bản thân ông; nhưng ông đã nghiệm ra rằng đó là cách duy nhất để cô cho phép ông tiếp cận. — Một lời hứa sẽ kết hôn với anh sau năm năm ba phần tư nữa. Em nợ anh điều đó!
— Tôi cảm thấy mình thực sự nợ ông điều ấy—Bathsheba đáp; — nghĩa là, nếu ông kiên quyết đòi hỏi. Nhưng tôi bây giờ đã là một người phụ nữ đổi thay—một người đàn bà bất hạnh—và không—không phải là...
— Em vẫn là một người phụ nữ vô cùng xinh đẹp—Boldwood từ tốn nói. Sự chân thành cùng niềm xác tín tuyệt đối đã dẫn dắt ông thốt lên câu ấy, hoàn toàn không hề mảy may nhận thức được rằng nó có thể bị xem như một thứ lời nịnh hót thô thiển nhằm vỗ về và chinh phục lòng cô.
Tuy nhiên, lúc này thì nó chẳng còn mấy tác dụng nữa, bởi cô cất lời với một giọng điệu dửng dưng đến mức chính điều đó là minh chứng xác đáng nhất cho lời cô vừa thốt: — Trong lòng tôi chẳng hề gợn lại chút cảm xúc nào cả. Và tôi hoàn toàn mù tịt không biết phải xử sự thế nào cho phải phép trong hoàn cảnh ngặt nghèo này của mình, lại chẳng có lấy một ai bên cạnh để xin lời khuyên nhủ. Nhưng tôi xin hứa, nếu bắt buộc phải thế. Tôi trao lời hứa này như để trả một món nợ, dĩ nhiên là với điều kiện tôi vẫn còn đang là một góa phụ.
— Em sẽ kết hôn với anh trong khoảng từ năm đến sáu năm nữa chứ?
— Xin đừng ép tôi quá gấp gáp như vậy. Tôi sẽ chẳng kết hôn với ai khác ngoài ông đâu.
— Nhưng chắc chắn em phải ấn định thời gian cụ thể chứ, bằng không lời hứa ấy chẳng còn chút ý nghĩa gì nữa sao?
— Ơ hay, tôi chịu thôi, xin ông làm ơn để tôi đi! — cô cất lời, lồng ngực bắt đầu phập phồng dồn dập. — Tôi hoảng loạn chẳng biết phải xử trí ra sao nữa! Tôi muốn đối xử công bằng với ông, nhưng làm thế hóa ra lại thành ra tự dày vò bản thân mình, và biết đâu lại phạm vào những điều răn thánh. Vẫn còn rất nhiều hoài nghi xoay quanh cái chết của hắn, và nghĩ đến thôi đã thấy kinh hoàng rồi; xin ông cho phép tôi đi hỏi ý kiến một vị luật sư xem tôi có nên làm thế hay không nhé, thưa ông Boldwood!
— Hãy thốt lên những lời ấy đi, người anh yêu thương, và mọi vướng bận sẽ được xóa bỏ; một khoảng thời gian sáu năm chìm đắm trong sự gắn kết yêu thương đầy hạnh phúc, rồi sau đó chúng ta sẽ chính thức thành vợ chồng—Ôi Bathsheba, hãy nói đi em! — ông nài nỉ bằng một chất giọng khàn đặc, chẳng thể nào duy trì nổi lớp vỏ bọc xã giao lạnh lùng thêm được nữa. — Hãy trao trọn tấm thân em cho anh; thực lòng anh xứng đáng nhận được điều đó, bởi anh yêu em hơn bất kỳ ai trên cõi đời này! Và nếu như vừa rồi anh có thốt ra những lời nóng vội hay tỏ thái độ cáu kỉnh không đúng mực với em, thì xin em hãy tin rằng, người ơi, anh hoàn toàn không có ý làm em tổn thương; anh khi ấy đang quằn quại trong đau đớn, Bathsheba ạ, và chẳng còn kiểm soát được những gì mình thốt ra nữa. Em sẽ chẳng nỡ để cho một con chó phải chịu đựng nỗi thống khổ như anh đã từng nếm trải đâu, giả sử như em thấu hiểu được nó! Có những lúc anh chùn bước khi nghĩ đến việc em sẽ thấu suốt những gì anh từng cảm vì em, nhưng có những lúc anh lại xót xa tự hỏi liệu em có bao giờ cảm nhận được trọn vẹn điều đó hay không. Xin em hãy rủ lòng thương và nhượng bộ anh một chút, khi mà anh sẵn sàng dâng hiến cả sinh mạng này vì em!
Những nếp viền trang trí trên váy cô rung lên bần bật theo ánh đèn, đủ thấy cô đang xao xuyến và bấn loạn đến nhường nào, để rồi cuối cùng cô bật khóc nức nở. — Và ông sẽ không—ép buộc tôi—về bất cứ điều gì nữa—nếu tôi chịu đồng ý thời hạn năm hoặc sáu năm chứ? — cô nấc nghẹn khi cuối cùng cũng gom đủ sức lực để thốt nên lời.
— Ừ, vậy thì anh sẽ phó mặc cho thời gian trả lời.
Cô chần chừ giây lát. — Thấy vậy thì tôi đành chịu. Tôi sẽ kết hôn với ông vào đúng sáu năm nữa kể từ ngày hôm nay, nếu cả hai chúng ta còn sống—cô trang trọng tuyên bố.
— Và em hãy nhận lấy vật này từ anh như một tín vật.
Boldwood đã tiến sát sạt sang bên cạnh cô, và lúc này ông cầm lấy một bàn tay cô bằng cả hai tay mình, nâng lên áp vào ngực ông.
— Gì thế này? Ồ, tôi không thể nào đeo nhẫn được đâu! — cô thốt lên hoảng hốt khi nhìn rõ vật ông đang cầm; — vả lại, tôi chẳng muốn bất kỳ ai hay biết rằng chúng ta đang đính ước đâu! Nhỡ ra lại thành ra bất lịch sự thì sao? Hơn nữa, chúng ta đâu có đính hôn theo nghĩa thông thường đâu cơ chứ? Đừng ép buộc tôi nữa, thưa ông Boldwood—xin ông đấy! — Trong cơn hoảng loạn vì không tài nào rụt tay lại được ngay lập tức, cô giận dữ dậm mạnh một chân xuống sàn nhà và nước mắt lại chực trào ngấn mi.
— Nó đơn giản chỉ là một lời thề nguyền—chẳng chút lãng mạn vẩn vơ nào—đó là con dấu niêm phong cho một khế ước thực tế mà thôi—ông điềm tĩnh đáp, nhưng vẫn giữ chặt bàn tay cô trong nắm đấm vững chắc của mình. — Nào, ngoan nào! — Và Boldwood lồng chiếc nhẫn vào ngón tay cô.
— Tôi không thể nào đeo nó nổi đâu—cô nức nở như thể trái tim sắp vỡ tan ra từng mảnh. — Ông làm tôi sợ muốn chết. Một kế hoạch điên rồ làm sao! Xin ơn trên hãy để tôi về nhà đi!
— Chỉ đêm nay thôi: hãy đeo nó đúng đêm nay để làm vui lòng anh!
Bathsheba sụp xuống chiếc ghế tọa, vùi trùm khuôn mặt vào chiếc khăn tay, dẫu Boldwood vẫn không buông bàn tay cô ra. Cuối cùng, cô cất lên thứ âm thanh tuyệt vọng như tiếng thì thầm—
— Thôi được rồi, đêm nay tôi sẽ đeo, nếu ông đã thành tâm mong muốn đến thế. Giờ thì buông tay tôi ra đi; tôi sẽ đeo nó đêm nay, hứa danh dự đấy.
— Và đây sẽ là khởi đầu cho một cuộc tình bí mật đầy thi vị kéo dài sáu năm, để rồi kết thúc bằng một lễ cưới viên mãn nhé?
— Đành phải thế thôi, chừng nào ông hãy còn khăng khăng bắt ép! — cô đành chịu thua hoàn toàn trước thế lực áp đảo.
Boldwood siết nhẹ tay cô rồi buông thõng xuống lòng gối. — Giờ thì anh hạnh phúc rồi. — Ông nói. — Chúa phù hộ em!
Ông bước ra khỏi phòng, và khi ước lượng cô đã có đủ thời gian để trấn tĩnh, ông phái một cô hầu gái vào với cô. Bathsheba cố gắng che giấu tối đa những tàn dư của cơn xúc động vừa qua, lẽo đẽo theo sau cô hầu, và chỉ dăm phút sau đã bước xuống lầu với chiếc mũ cùng áo choàng khoác sẵn trên người, chuẩn bị ra về. Để đi ra được cửa, cô bắt buộc phải băng qua sảnh lớn, và trước khi làm điều đó, cô khựng lại ở chân cầu thang đổ xuống một góc phòng, để đưa mắt nhìn quanh lần cuối về phía buổi tụ họp.
Lúc này chẳng còn tiếng nhạc hay điệu nhảy nào đang diễn ra cả. Ở phía góc dưới căn phòng, nơi được bố trí riêng cho đám người làm, một nhóm người đang túm tụm thì thầm với gương mặt đăm chiêu, u ám. Boldwood đang đứng tần ngần bên lò sưởi, và chính ông ta lúc bấy giờ, dẫu đang chìm đắm trong những viễn cảnh diệu kỳ phát xuất từ lời hứa của cô đến mức chẳng màng quan sát xung quanh, dường như cũng vừa kịp nhận ra thái độ khác thường cùng những cái liếc xéo của bọn họ.
— Các người đang hoang mang hay hoài nghi chuyện gì thế, hỡi mấy chàng trai? — ông lên tiếng hỏi.
Một người trong bọn quay phớt lại và bất an đáp lời: — Chỉ là dăm ba tin đồn mà Laban vừa nghe được thôi ạ, thưa ông.
— Tin tức gì ư? Ai đó kết hôn hay đính ước, sinh nở hay qua đời chăng? — người chủ trang trại vui vẻ gặng hỏi. — Kể cho chúng tôi nghe đi, Tall. Nhìn cái vẻ mặt cùng điệu bộ đầy bí ẩn của các cậu, người ta khéo lại tưởng có chuyện gì vô cùng khủng khiếp thực sự xảy ra rồi chứ chẳng chơi.
— Ồ không đâu thưa ông, chẳng có ai chết cả—Tall đáp.
— Tôi lại ước gì có ai đó vừa đứt cỏm rồi ấy chứ—Samway lẩm bẩm.
— Cậu vừa lẩm bẩm cái gì thế, Samway? — Boldwood có phần gay gắt gặng hỏi. — Nếu có điều gì muốn nói thì cứ cất cao giọng lên; bằng không thì mau tổ chức một điệu nhảy khác đi.
— Bà Troy đã xuống lầu rồi đấy—Samway thì thầm với Tall. — Nếu anh muốn bẩm báo với cô ấy thì tranh thủ ngay bây giờ đi.
— Các cậu đang ám chỉ điều gì thế, hử mấy người? — nhà nông dân cất giọng hỏi vọng qua phòng hướng về phía Bathsheba.
— Tôi hoàn toàn chẳng hay biết gì sất—Bathsheba đáp.
Bỗng có tiếng gõ cửa dồn dập vang lên. Một người trong đám lập tức xông ra mở cửa rồi bước ra ngoài.
— Có người tìm bà Troy ạ—anh ta thông báo khi quay trở lại.
— Tôi sẵn sàng rồi đây—Bathsheba nói. — Dẫu tôi chẳng hề dặn họ đến đón.
— Là một người lạ mặt đấy thưa bà—gã đàn ông đứng cạnh cửa lên tiếng.
— Người lạ mặt ư? — cô thốt lên.
— Mời anh ta vào đây—Boldwood nói.
Lời nhắn vừa dứt thì Troy, với bộ dạng quấn khăn kín mít đến tận mắt hệt như chúng ta đã thấy, liền xuất hiện ngay ở khung cửa.
Một sự tĩnh lặng đến rợn người bao trùm, tất cả đều đồng loạt hướng ánh mắt về phía kẻ mới đặt chân đến. Những ai vừa hay tin hắn đang vảng vảng quanh đây liền nhận ra ngay lập tức; những kẻ khác thì ngơ ngác không hiểu gì. Chẳng một ai mảy may hoài nghi hay chú ý đến Bathsheba. Lúc ấy cô đang tựa người vào chân cầu thang. Trán cô co rút lại hằn sâu những nếp nhăn; toàn bộ khuôn mặt trắng bệch không còn giọt máu, đôi môi hé mở, trân trân dán chặt ánh mắt vô hồn vào vị khách không mời mà đến.
Boldwood nằm trong số những người không nhận ra kẻ đó chính là Troy. — Vào đi, mau vào đây! — ông hào hứng cất giọng giục giã, — và cùng chúng ta cạn một vại bia mừng Giáng sinh nào, người bạn lạ mặt!
Troy tiến thẳng vào giữa căn phòng, thắt lưng áo xộc xệch, tự tay cởi chiếc mũ lưỡi trai, lật bẻ cổ áo xuống và ngẩng mặt thẳng thừng nhìn vào mắt Boldwood. Ngay cả đến lúc đó Boldwood vẫn chưa mảy may nhận ra rằng cái gã hiện thân cho trò đùa dai dẳng đầy cay nghiệt của định mệnh nhắm vào đời ông, kẻ từng một lần xông vào phá nát hạnh phúc đời ông, quất roi vào ông và cướp phăng đi niềm vui sướng tột cùng của cuộc đời, nay lại quay trở lại để lặp lại vở kịch ấy một lần nữa. Troy bật cười lạnh lùng bằng một thứ âm thanh máy móc: lúc này Boldwood mới bàng hoàng nhận ra hắn.
Troy quay phắt sang phía Bathsheba. Nỗi thống khổ đến cùng cực của cô gái tội nghiệp vào khoảnh khắc ấy vượt xa mọi sức tưởng tượng hay ngòi bút miêu tả nào. Cô đã khuỵu sụp xuống bậc cầu thang thấp nhất; và cứ thế ngồi trân trân ở đó, khóe miệng tái mét khô khốc, đôi mắt tối sầm dán chặt vô hồn vào hắn, như thể cô đang hoài nghi không biết đây có phải là một ảo ảnh hãi hùng nào hay không.
Rồi Troy cất tiếng. — Bathsheba, anh đến đây để đón em!
Cô hoàn toàn chết lặng không đáp lời.
— Về nhà với anh: mau lên!
Bathsheba dịch chuyển đôi chân một chút nhưng vẫn không chịu đứng lên. Troy liền sải bước tiến thẳng về phía cô.
— Này cô kia, cô có nghe thấy anh nói gì không hả? — hắn hách dịch lên tiếng.
Một thứ âm thanh kỳ lạ phát ra từ hướng lò sưởi—một giọng nói vọng từ cõi xa xăm nào đó, nghèn nghẹn và tù túng hệt như phát ra từ chốn ngục tù u tối. Gần như chẳng một ai trong đám đông nhận ra chất giọng mỏng manh ấy lại chính là của Boldwood. Sự tuyệt vọng đột ngột đã biến chất con người ông.
— Bathsheba, hãy đi theo chồng cô đi!
Thế nhưng, cô vẫn bất động tại chỗ. Thực chất là tâm trí Bathsheba lúc bấy giờ đã vượt khỏi ranh giới của sự tỉnh táo và nhận thức—nhưng cô lại không hề ngất lịm. Cô rơi vào trạng thái quáng gà tinh thần; tâm trí cô trong giây lát hoàn toàn bị tước đoạt mọi tia sáng nhận thức, dẫu rằng nhìn bề ngoài chẳng có dấu hiệu tối tăm nào che phủ.
Troy vươn tay tính tóm lấy cô kéo đi, thì cô đột ngột co rúm người lại né tránh. Sự sợ hãi hiện rõ mồn một ấy dường như đã chọc giận Troy, khiến hắn lao vào tóm chặt lấy cánh tay cô rồi giật phăng một cái thật mạnh. Chẳng ai hay biết liệu cú tóm bạo ngược ấy có cấu véo vào da thịt cô hay đơn thuần chỉ là cái chạm tay đầy tính vũ lực của hắn đã gây ra chuyện đó, nhưng đúng vào khoảnh khắc hắn vung tay tóm lấy, cô oằn mình quằn quại và bật ra một tiếng thét ngắn, nghẹn ngào.
Tiếng thét vừa dứt chừng vài giây thì ngay lập tức bị nhấn chìm bởi một tiếng nổ đinh tai nhức óc vang dội khắp căn phòng khiến tất cả mọi người chết sững người. Vách ngăn bằng gỗ sồi rung bần bật sau chấn động mạnh, và toàn bộ không gian chìm trong mịt mùng khói xám.
Trong cơn bàng hoàng khôn tả, họ đồng loạt quay phắt đầu nhìn về phía Boldwood. Ngay sau lưng ông, tại vị trí ông đang đứng trước lò sưởi, là một giá treo súng thường thấy ở các nông trang miền quê, được thiết kế chuyên để gác hai khẩu súng. Khi Bathsheba cất tiếng thét kinh hoàng trong gọng kìm của người chồng, gương mặt méo mó vì tuyệt vọng của Boldwood bỗng biến sắc. Những đường gân nổi phồng lên cuồn cuộn, và một ánh nhìn điên dại lóe lên trong đáy mắt ông. Ông xoay người cực nhanh, với lấy một khẩu súng, lên cò và nhắm thẳng vào Troy siết cò.
Troy ngã gục xuống. Khoảng cách giữa hai người quá ư sát sao khiến loạt đạn chùm không hề tản mát chút nào mà cắm phập vào thân thể hắn hệt như một viên đạn đặc. Hắn phát ra một tiếng thở khò khè kéo dài—có một nhịp co rút—một nhịp duỗi thẳng—rồi toàn bộ cơ bắp buông thõng, và hắn nằm im bất động giữa vũng máu.
Màn khói mờ ảo qua đi, người ta nhìn thấy Boldwood lúc này đang lúi húi thao tác với khẩu súng còn lại. Đó là loại súng hai nòng, và trong lúc hỗn loạn, ông đã dùng cách nào đó buộc chiếc khăn tay của mình vào cò súng, rồi dùng chân dằn chặt đầu bên kia xuống đất để chuẩn bị quay nòng súng thứ hai tự kết liễu đời mình. Samway là kẻ đầu tiên phát hiện ra hành động đó nên giữa muôn vàn nỗi hoảng sợ tột độ của đám đông, hắn lao bổ tới chỗ ông. Boldwood đã kịp giật phăng chiếc khăn tay khiến khẩu súng phát nổ lần thứ hai, nhưng nhờ cú hất kịp thời của Samway, toàn bộ đợt đạn đã găm thẳng lên thanh xà ngang vắt ngang trần nhà.
— Thôi, thế nào cũng chẳng còn khác biệt gì nữa! — Boldwood thở hổn hển. — Vẫn còn một con đường khác để ta chấm dứt cuộc đời này.
Rồi ông hất tung Samway ra, sải bước băng qua phòng tiến đến chỗ Bathsheba và đặt một nụ hôn lên tay cô. Ông đội chiếc mũ lên đầu, mở toang cánh cửa và bước thẳng vào màn đêm đen kịt, chẳng một ai dám hay nghĩ đến chuyện ngăn cản ông nữa.