Trên con đường cái quan giữa Casterbridge và Weatherbury, cách chừng ba dặm tính từ thị trấn thứ nhất, là đồi Yalbury, một trong những đoạn dốc dài và đứng mà người ta thường gặp trên các tuyến đường thuộc vùng đất nhấp nhô ở Nam Wessex này. Khi từ chợ trở về, các chủ trại cùng những người đi xe ngựa thường xuống xe ở chân dốc và thong thả đi bộ lên.

Vào một buổi tối thứ Bảy trong tháng Mười, chiếc xe của Bathsheba đang lầm lũi bò lên con dốc này. Nàng ngồi thờ thẫn ở hàng ghế thứ hai trên xe, trong khi đi bên cạnh nàng là một người đàn ông trẻ tuổi có vóc dáng thẳng thắn, cân đối, mặc bộ đồ đi chợ dành cho chủ trại với kiểu cắt may thời trang lạ thường. Dù đi bộ, anh ta vẫn cầm dây cương và roi, đôi khi dùng đầu ngọn roi khẽ quất vào tai con ngựa như một trò tiêu khiển. Người đàn ông này chính là chồng nàng, cựu Trung sĩ Troy; sau khi bỏ tiền của Bathsheba ra để mua giấy xuất ngũ, anh ta đang dần tự biến mình thành một chủ trại theo tinh thần năng nổ và rất hiện đại. Những người mang tư tưởng cố chấp vẫn khăng khăng gọi anh ta là “Trung sĩ” mỗi khi gặp mặt, điều này phần nào là vì anh ta vẫn giữ được bộ ria mép cắt tỉa đẹp đẽ thời quân ngũ cùng phong thái nhà binh vốn không thể tách rời khỏi vóc dáng và sự huấn luyện của anh ta.

— Phải, nếu không vì trận mưa chết tiệt ấy thì anh đã đút túi gọn gàng hai trăm bảng dễ như bỡn rồi, mình ạ, — anh ta đang nói. — Em không thấy sao, nó làm thay đổi hết mọi cục diện? Nói theo một cuốn sách anh từng đọc, thời tiết ẩm ướt chính là cốt truyện, còn những ngày đẹp trời chỉ là các tình tiết phụ trong lịch sử xứ sở chúng ta; nào, chẳng phải thế sao?

— Nhưng thời điểm này trong năm vốn hay thay đổi thời tiết cơ mà.

— Ờ, đúng vậy. Thực ra thì mấy cuộc đua ngựa mùa thu này là thứ tàn phá tất cả mọi người. Anh chưa từng thấy ngày nào như hôm ấy! Đó là một khoảng đất trống hoác ngay ngoài Budmouth, và một làn nước biển xám xịt cuồn cuộn đổ vào chúng ta chẳng khác nào nỗi khốn khổ dạng lỏng. Gió với mưa — lạy Chúa! Trời tối ư? Chà, tối như hũ nút trước khi cuộc đua cuối cùng diễn ra. Mới có năm giờ mà chẳng thể nhìn thấy mấy con ngựa cho đến khi chúng sắp về đích, đừng nói chi đến sắc phục. Mặt đất nặng như chì, và mọi phán đoán rút ra từ kinh nghiệm của một người đều trở thành vô nghĩa. Ngựa, nài ngựa, người xem, tất cả đều bị thổi bay đi tứ tung như những con tàu giữa biển khơi. Ba cái lều bị quật ngã, và những con người khốn khổ bên trong phải bò ra bằng cả tay lẫn chân; còn ở cánh đồng bên cạnh thì có đến cả tá chiếc mũ bay la liệt cùng một lúc. Ôi, con Pimpernel cứ thế sụp chân đứng ì ra khi còn cách đích khoảng sáu mươi thước, và lúc anh thấy con Policy tiến lên, tim anh đập thình thịch đụng cả vào thành xương sườn ấy chứ, anh đảm bảo với em đấy, mình ạ!

— Ý anh là, Frank, — Bathsheba nói với giọng buồn bã — giọng nàng đã hạ thấp một cách đáng thương so với sự sung mãn và sống động của mùa hè trước — rằng anh đã mất hơn một trăm bảng chỉ trong vòng một tháng vì cái trò đua ngựa chết tiệt này ư? Ồ, Frank, thật tàn nhẫn; anh thật ngốc nghếch khi cứ đem tiền của em đi như thế. Rồi chúng ta sẽ phải rời khỏi trang trại mất thôi; kết cục sẽ là thế đấy!

— Thôi cái kiểu nói tàn nhẫn với chả tàn nhẫn đi. Nào, lại thế nữa rồi — chuẩn bị khóc lóc đấy à; em lúc nào cũng vậy.

— Nhưng anh hứa với em là sẽ không đến buổi đua thứ hai ở Budmouth nữa, chịu không? — nàng nài nỉ. Bathsheba đã buồn đến tận cùng tâm can muốn trào nước mắt, nhưng nàng vẫn cố kìm để mắt mình khô ráo.

— Anh không thấy lý do gì mà phải thế; thực ra, nếu trời đẹp, anh đang định đưa em đi cùng cơ.

— Không bao giờ, không bao giờ! Thà em đi vòng xa cả trăm dặm đường khác còn hơn. Em căm ghét cả âm thanh của cái từ đó!

— Nhưng chuyện đi xem đua ngựa hay ở nhà chẳng dính líu mấy đến vấn đề này đâu. Tiền cược đã được ghi sổ đâu vào đấy trước khi cuộc đua bắt đầu rồi, em cứ yên tâm đi. Dù đó là một cuộc đua bất lợi hay có lợi cho anh, thì nó cũng chẳng ảnh hưởng mấy đến việc chúng ta tới đó vào thứ Hai tới đâu.

— Nhưng ý anh không phải là anh đã liều lĩnh ném tiền vào vụ này nữa đấy chứ! — nàng kêu lên với vẻ mặt đầy đau đớn.

— Nào, đừng có mà ngốc nghếch thế. Cứ đợi đến khi được bảo đi. Này Bathsheba, em đã đánh mất hết cả sự can đảm và lanh lợi ngày trước rồi, và thề có chúa là nếu anh biết trước em là một sinh vật nhát gan dưới cái vẻ táo bạo đó, anh đã chẳng — anh biết mình sẽ làm gì rồi đấy.

Một tia phẫn nộ có thể nhận thấy rõ trong đôi mắt sẫm màu của Bathsheba khi nàng kiên quyết nhìn thẳng về phía trước sau câu trả lời ấy. Họ tiếp tục đi mà không nói thêm lời nào, vài chiếc lá đã héo úa từ sớm trên hàng cây che rợp con đường ở đoạn này thỉnh thoảng lại xoay tròn là đà rơi xuống lối đi của họ.

Một người phụ nữ xuất hiện trên đỉnh đồi. Con đường ở phần sống đồi bị khoét sâu xuống, thế nên tận khi lại gần thì cô ta mới lọt vào tầm mắt của hai vợ chồng. Troy đã quay người về phía chiếc xe để leo lên lại, và trong lúc đang đặt chân lên bậc bước thì người phụ nữ ấy đi lướt qua phía sau anh ta.

Mặc dù những tán cây râm mát và màn đêm đang buông xuống bao trùm lấy họ trong bóng tối, Bathsheba vẫn nhìn đủ rõ để nhận ra sự nghèo khổ cùng cực trên trang phục của người phụ nữ ấy cùng vẻ đau buồn trên khuôn mặt cô ta.

— Làm ơn, thưa ông, ông có biết mấy giờ thì nhà tế thần Casterbridge đóng cửa vào ban đêm không?

Người phụ nữ cất lời hỏi Troy qua bờ vai anh ta.

Troy giật mình thấy rõ trước âm thanh của giọng nói ấy; thế nhưng anh ta dường như đã kịp lấy lại sự bình tĩnh vừa đủ để ngăn bản thân khỏi bốc đồng quay phắt lại đối mặt với cô ta. Anh ta chậm rãi đáp:

— Tôi không biết.

Người phụ nữ vừa nghe tiếng anh ta cất lên liền vội ngước nhìn lên, dò xét nửa khuôn mặt ấy, và nhận ra người lính bên dưới bộ y phục nhà nông. Guôn mặt cô ta co rút lại với một biểu cảm chứa đựng cả niềm hạnh phúc lẫn nỗi đớn đau. Cô ta thốt lên một tiếng thét nghẹn ngào rồi khuỵu xuống.

— Ồ, tội nghiệp chưa kìa! — Bathsheba thốt lên, lập tức toan bước xuống xe.

— Ngồi yên đấy và giữ con ngựa đi! — Troy cộc cằn quát, ném thẳng dây cương và roi về phía nàng. — Cho ngựa đi bộ lên đỉnh dốc đi: để tôi lo cho người phụ nữ đó.

— Nhưng tôi—

— Cô có nghe thấy không? Chậc — Poppet!

Con ngựa, chiếc xe và Bathsheba tiếp tục tiến lên.

— Sao đời nào cô lại có mặt ở đây thế? Anh cứ tưởng em đã ở cách đây cả dặm, hoặc đã chết rồi chứ! Sao em không viết thư cho anh? — Troy nói với người phụ nữ bằng một giọng lạ lùng dịu dàng nhưng đầy gấp gáp, trong lúc anh ta đỡ cô ta đứng dậy.

— Em sợ không dám viết.

— Em có tiền không?

— Không có ạ.

— Lạy Chúa — ước gì anh có nhiều hơn để đưa cho em! Đây là — thật khốn khổ — chỉ là chút ít cỏn con này thôi. Đó là tất cả những xu cuối cùng anh còn giữ. Em biết đấy, anh chẳng có gì ngoài những gì vợ anh cho, và hiện giờ thì anh không thể xin cô ấy được.

Người phụ nữ không đáp lời.

— Anh chỉ còn một chút thời gian nữa thôi, — Troy nói tiếp; — và giờ hãy nghe đây. Tối nay em định đi đâu? Nhà tế thần Casterbridge à?

— Vâng; em định đến đó.

— Em không được phép đến đó; mà thôi, hãy đợi đã. Ừ, có lẽ cứ đến đó trong tối nay vậy; anh chẳng thể làm gì khác hơn — xui xẻo thật đấy! Cứ ngủ ở đó tối nay, và ở lại đó qua ngày mai. Thứ Hai là ngày rảnh rỗi duy nhất của anh; và vào sáng thứ Hai, đúng mười giờ, hãy gặp anh ở cầu Grey ngay ngoài thị trấn. Anh sẽ mang theo tất cả số tiền anh có thể gom góp được. Em sẽ không phải thiếu thốn gì đâu — anh sẽ lo việc đó, Fanny; rồi anh sẽ tìm cho em một chỗ trọ ở đâu đó. Tạm biệt cho đến lúc đó nhé. Anh là một tên khốn — nhưng tạm biệt em!

Sau khi đi thêm một quãng đường để lên hết đỉnh đồi, Bathsheba quay đầu lại. Người phụ nữ đã đứng dậy, và Bathsheba nhìn thấy cô ta đang rời xa Troy, lê bước mệt mỏi xuống sườn đồi qua cột mốc thứ ba tính từ Casterbridge. Troy bấy giờ mới quay lại phía vợ, bước lên xe, giật lấy dây cương từ tay nàng, và không nói năng gì mà quất roi bắt con ngựa phi nước kiệu. Anh ta có vẻ khá dao động.

— Anh có biết người phụ nữ đó là ai không? — Bathsheba lên tiếng, nhìn xoáy sâu vào mặt anh ta.

— Anh biết, — anh ta đáp, kiên quyết nhìn thẳng lại vào mắt nàng.

— Em biết là anh biết mà, — nàng nói với vẻ kiêu kỳ đầy giận dữ, vẫn chăm chú nhìn anh ta. — Cô ta là ai vậy?

Anh ta chợt nhận ra rằng sự thành thật chẳng đem lại lợi ích gì cho cả hai người phụ nữ.

— Chẳng là gì đối với cả hai chúng ta cả, — anh ta nói. — Anh chỉ mặt đặt tên cô ta thôi.

— Cô ta tên là gì?

— Sao mà anh biết tên cô ta được chứ?

— Em nghĩ là anh biết đấy.

— Cứ nghĩ thế đi nếu em muốn, và hãy — Câu nói bị ngắt quãng bởi một nhát roi quất mạnh vào mạn sườn con Poppet, khiến con vật chồm lên phóng đi với tốc độ điên cuồng. Không ai nói thêm lời nào nữa.