Ngày dài u ám bắt đầu hửng sáng. Ngay cả vị trí địa lý của khu vực này cũng mang lại một niềm hứng khởi mới, và chẳng vì lý do nào khác ngoài vụ việc diễn ra đêm qua, Oak lại đi vào khu rừng trồng. Đang đứng tần ngần ngẫm nghĩ tại đây, anh nghe thấy tiếng bước chân ngựa ở chân đồi, rồi chẳng mấy chốc một chiếc bờm ngựa hồng xuất hiện, trên lưng là một cô gái đang men theo đường mòn dẫn qua chuồng gia súc đi lên. Đó chính là cô gái trẻ đêm qua. Gabriel lập tức nhớ đến chiếc mũ mà cô nói đã bị gió cuốn mất; có lẽ cô quay lại đây để tìm. Anh nhanh chóng rà soát dưới rãnh nước và sau khi đi khoảng mười thước dọc theo rãnh, anh đã tìm thấy chiếc mũ nằm lẫn trong đống lá cây. Gabriel cầm lấy chiếc mũ rồi trở về lều của mình. Anh nép mình vào bên trong, ghé mắt qua lỗ châu mai nhìn về hướng người cưỡi ngựa đang tiến đến.

Cô gái đi tới, đảo mắt nhìn quanh—rồi lại nhìn sang phía bên kia hàng rào. Gabriel định bước ra trả lại vật bị mất thì một hành động bất ngờ của cô đã khiến anh tạm thời khựng lại. Con đường mòn sau khi băng qua chuồng bò thì chia đôi khu rừng trồng. Đây không phải là đường dành cho ngựa—mà chỉ là lối đi bộ, cành cây chìa ra theo chiều ngang ở độ cao không quá bảy bộ so với mặt đất, khiến người ta không thể ngồi thẳng lưng khi cưỡi ngựa bên dưới. Cô gái không mặc trang phục cưỡi ngựa, đảo mắt nhìn quanh một lúc như để chắc chắn rằng không có bóng dáng ai khác, rồi khéo léo ngả người nằm phẳng ra lưng ngựa, đầu hướng về phía đuôi, chân chống vào vai ngựa và mắt hướng lên bầu trời. Tốc độ ngả người của cô nhanh như một con chim bói cá—và êm ru như một con chim ưng. Mắt Gabriel hầu như không theo kịp thao tác của cô. Con ngựa cao gầy có vẻ đã quen với những trò này, vẫn thong thả bước đi chẳng chút bận tâm. Cứ thế, cô gái lọt qua dưới những cành cây sà thấp.

Người thực hiện màn biểu diễn dường như cảm thấy hoàn toàn thoải mái ở bất kỳ vị trí nào từ đầu đến đuôi ngựa, và khi chướng ngại vật rừng cây đã qua, không cần phải giữ tư thế kỳ lạ đó nữa, cô bắt đầu chuyển sang một tư thế khác, rõ ràng là thuận tiện hơn tư thế đầu. Cô không dùng yên ngựa dành cho nữ, và ai cũng thấy rõ rằng nếu ngồi ghé một bên thì không thể nào ngồi vững trên lớp da nhẵn thín bên dưới. Bật dậy trở về tư thế thẳng đứng quen thuộc như một cây gỗ non bị uốn cong, sau khi quan sát kỹ không thấy ai trong tầm mắt, cô ngồi lên yên theo cách của nam giới—dù khó ai kỳ vọng điều đó ở một phụ nữ—rồi gõ cựa cho ngựa phi nước kiệu về hướng nhà máy xay Tewnell.

Oak thấy buồn cười, và có lẽ cũng đôi chút kinh ngạc. Anh treo chiếc mũ trong lều rồi lại đi ra ngoài với đàn cừu mẹ. Một giờ đồng hồ trôi qua, cô gái quay lại, lúc này đã ngồi đúng tư thế của nữ giới, phía trước chở một bao cám. Khi đến gần chuồng gia súc, một cậu bé mang theo xô vắt sữa ra đón cô, cậu giữ dây sương cho cô trượt xuống đất. Cậu bé dắt ngựa đi, để lại xô sữa cho người phụ nữ trẻ.

Ngay sau đó, những tiếng tia sữa bắn vào xô lúc nhẹ nhàng lúc mạnh mẽ vang lên đều đặn từ trong chuồng, âm thanh rõ ràng của một người đang vắt sữa bò. Gabriel cầm chiếc mũ nhặt được trên tay, đứng chờ bên con đường mòn mà cô sẽ đi qua khi xuống đồi.

Cô bước ra, một tay xách xô sữa đung đưa sát gối. Tay trái dang ra để giữ thối cân bằng, để lộ một phần cánh tay trần khiến Oak ước gì sự việc này xảy ra vào mùa hè, khi toàn bộ cánh tay sẽ được phô bày. Lúc này trông cô có vẻ rạng rỡ và tự tin, như muốn ngầm khẳng định rằng sự tồn tại của cô là điều không thể bàn cãi; và thái độ có phần xấc xược ấy lại không hề gây phản cảm vì người nhìn cảm thấy, nhìn chung, điều đó là đúng thực tế. Giống như điểm nhấn đặc biệt trong giọng điệu của một thiên tài, điều vốn dĩ sẽ khiến kẻ tầm thường trở nên lố bịch thì lại là sự gia tăng sức hút cho một năng lực đã được thừa nhận. Cô có chút ngạc nhiên khi thấy khuôn mặt của Gabriel nhô lên như mặt trăng đằng sau hàng rào.

Việc điều chỉnh những hình dung mơ hồ của anh nông dân về nét quyến rũ của cô sao cho khớp với chân dung thực tế mà cô đang thể hiện trước mặt anh không phải là sự giảm sút mà là một sự khác biệt. Điểm khởi đầu mà giác quan của anh lựa chọn là chiều cao của cô. Cô có vẻ cao, nhưng xô sữa lại nhỏ và hàng rào thì thấp; do đó, sau khi trừ hao sai số do so sánh với những vật này, chiều cao của cô không vượt quá mức lý tưởng mà phụ nữ thường mong muốn. Mọi đường nét quan trọng trên gương mặt cô đều góc cạnh và đều đặn. Những người hay đi khắp các hạt với đôi mắt thưởng thức vẻ đẹp có lẽ đã nhận ra rằng ở phụ nữ Anh, một gương mặt chuẩn khuôn thước cổ điển hiếm khi đi liền với một vóc dáng tương xứng, những đường nét sắc sảo thường quá to so với phần còn lại của cơ thể; còn một vóc dáng cân đối, thanh thoát chuẩn tám chiều cao đầu thì lại hay đi kèm với những đường cong gương mặt lộn xộn. Không cần phải thêu dệt lên người cô gái vắt sữa này vẻ đẹp thần tiên, chỉ cần nói rằng tại đây, mọi sự soi xét đều phải dừng lại vì không đúng chỗ, và người ta nhìn ngắm tỷ lệ cơ thể cô với một niềm thích thú kéo dài. Từ những đường nét ở phần trên cơ thể, hẳn cô phải có một bờ cổ và đôi vai rất đẹp; nhưng từ thời thơ ấu đến nay chưa từng có ai được nhìn thấy. Nếu bắt cô mặc một chiếc váy cổ sâu, cô sẽ bỏ chạy và rúc đầu vào bụi cây mất. Thế nhưng cô không phải là một cô gái nhút nhát; chỉ là bản năng khiến cô vạch ra ranh giới giữa cái được thấy và cái không được thấy cao hơn so với người ở thành thị.

Việc suy nghĩ của cô gái vương vấn quanh khuôn mặt và vóc dáng của mình ngay khi bắt gặp ánh mắt Oak đang chăm chú ngắm nhìn là điều tự nhiên và hầu như chắc chắn. Sự e ấp tự ý thức đó nếu rõ rệt hơn một chút sẽ thành phù hoa, còn kém đi một chút sẽ thành kiêu hãnh. Những tia nhìn của nam giới dường như có tác dụng làm nhột nhạt lên gương mặt trinh nữ ở chốn thôn quê; cô lấy tay quệt nhẹ lên mặt, như thể Gabriel vừa chạm trực tiếp làm nhột làn da hồng hào của cô, và dáng vẻ tự do phóng khoán trong những cử động trước đó của cô lập tức thu lại thành một trạng thái e ấp, chừng mực. Ấy vậy mà người đỏ mặt lại là người đàn ông, còn cô gái thì không hề.

“Tôi nhặt được một chiếc mũ,” Oak nói.

“Đó là của tôi,” cô nói, và vì giữ phép lịch sự, cô đèn nén cơn buồn cười gượng gạo xuống thành một nụ cười mỉm nhỏ nhặt: “Nó bị bay mất tối qua.”

“Một giờ sáng nay chứ?”

“Vâng—đúng thế.” Cô kinh ngạc. “Làm sao anh biết?” cô hỏi.

“Tôi đã ở đây.”

“Anh là Bác nông dân Oak, phải không?”

“Đúng là tôi đấy. Tôi mới đến vùng này.”

“Một trang trại lớn chứ?” cô hỏi, đảo mắt nhìn quanh và hất ngược mái tóc đen tuyền ở những nếp đung đưa xuống; nhưng lúc này mặt trời đã mọc được một giờ, những tia nắng chạm vào những lọn tóc gợn sóng nhô ra tạo nên một sắc màu riêng biệt.

“Không, không lớn lắm. Khoảng một trăm.” (Khi nói về trang trại, người dân địa phương thường bỏ qua từ “mẫu”, tương tự như những cách nói cổ như “một con hươu mười gạc”).

“Sáng nay tôi cần chiếc mũ,” cô nói tiếp. “Tôi phải cưỡi ngựa đến nhà máy xay Tewnell.”

“Vâng, đúng là cô đã đi.”

“Làm sao anh biết?”

“Tôi thấy cô.”

“Ở đâu?” cô hỏi, một mối nghi ngờ khiến từng cơ mặt và vóc dáng cô khựng lại.

“Ở đây—ngay đoạn đi qua khu rừng trồng, và suốt quãng đường xuống đồi,” Bác nông dân Oak nói với vẻ mặt cực kỳ tinh ranh như thể đang giấu điều gì trong đầu, trong khi anh nhìn về một điểm xa xăm theo hướng vừa chỉ rồi quay lại nhìn vào mắt người đối thoại.

Một sự nhận thức khiến anh giật mình rút ánh mắt khỏi cô nhanh như thể bị bắt quả tang đang trộm cắp. Việc nhớ lại những trò nhào lộn kỳ quặc mình đã làm khi đi qua hàng cây khiến cô gái bàng hoàng, tim đập liên hồi vì tự ái, và rồi mặt cô nóng bừng lên. Đó là lúc người ta được chứng kiến một người phụ nữ vốn không hay đỏ mặt lại đỏ bừng mặt; không một điểm nào trên người cô gái vắt sữa là không chuyển sang màu hồng thắm. Từ sắc hồng thơ ngây, qua đủ mọi biến thể của hoa hồng Provence cho đến sắc đỏ sẫm Tuscany, nét mặt của người quen mới của Oak nhanh chóng chuyển màu; thấy vậy, vì sự lịch thiệp, anh quay đầu đi chỗ khác.

Người đàn ông đầy tinh tế vẫn nhìn sang hướng khác, tự hỏi khi nào cô mới bình tĩnh lại đủ để anh có thể đối mặt với cô một lần nữa. Anh nghe thấy một âm thanh giống như tiếng lá khô bay theo làn gió nhẹ, và nhìn lại. Cô đã đi mất.

Mang một vẻ mặt đắn đo giữa bi kịch và hài kịch, Gabriel trở lại với công việc của mình.

Năm buổi sáng và buổi tối trôi qua. Cô gái trẻ vẫn đều đặn đến vắt sữa con bò khỏe mạnh hoặc chăm sóc con bò bệnh, nhưng không bao giờ để ánh mắt mình lơ đãng nhìn về phía Oak. Sự thiếu tinh tế của anh đã xúc phạm cô sâu sắc—không phải vì anh thấy những gì anh không thể không thấy, mà vì anh đã cho cô biết rằng anh đã thấy điều đó. Bởi vì, nếu không có luật pháp thì không có tội lỗi, không có mắt nhìn thì không có điều bất nhã; và cô dường như cảm thấy rằng sự rình mò của Gabriel đã biến cô thành một người phụ nữ bất nhã mà cô không hề cố ý. Điều đó khiến anh rất hối hận; đó cũng là một sự cố bất ngờ khơi dậy thứ nhiệt huyết tiềm ẩn mà anh từng cảm nhận về phía cô.

Tuy nhiên, mối quen biết có lẽ đã kết thúc trong sự lãng quên phai nhạt dần, nếu không có một sự cố xảy ra vào cuối tuần đó. Một buổi chiều trời bắt đầu đóng băng, và sương giá tăng dần khi chiều tà rủ xuống như một sợi dây siết chặt lén lút. Đó là thời điểm mà trong các căn nhà tranh, hơi thở của người ngủ đóng băng ngay trên ga giường; còn quanh bếp lửa trong phòng khách của một dinh thự tường dày, lưng của những người ngồi quanh vẫn lạnh ngắt dù mặt họ nóng bừng. Biết bao con chim nhỏ đã phải đi ngủ với cái bụng đói vào đêm đó trên những cành cây trần trụi.

Khi giờ vắt sữa đến gần, Oak vẫn giữ thói quen quan sát chuồng bò. Cuối cùng anh cảm thấy lạnh, và sau khi rải thêm một lượng lớn lót rơm xung quanh đàn cừu tơ, anh vào lều và chất thêm chất dốt vào bếp sưởi. Gió lùa vào qua khe dưới cửa, để ngăn lại, Oak đặt một chiếc bao tải ở đó và xoay chiếc lều quay về hướng nam nhiều hơn một chút. Thế rồi gió lại thổi xối xả vào qua lỗ thông gió—vốn có một lỗ ở mỗi bên lều.

Gabriel luôn biết rằng khi nhóm lửa và đóng cửa lại thì phải giữ mở một trong hai lỗ thông gió này—lỗ được chọn luôn là lỗ ở phía khuất gió. Đóng tấm trượt ở phía đón gió lại, anh quay sang định mở lỗ bên kia; nhưng suy nghĩ lại, anh nông dân cho rằng mình sẽ ngồi xuống trước, để cả hai lỗ đóng trong một hai phút cho đến khi nhiệt độ trong lều tăng lên một chút. Anh ngồi xuống.

Đầu anh bắt đầu đau một cách khác thường, và nghĩ rằng mình mệt mỏi do những đêm trước ngủ không trọn giấc, Oak quyết định đứng dậy, mở tấm trượt ra rồi mới cho phép mình ngủ. Tuy nhiên, anh đã chìm vào giấc ngủ mà chưa kịp thực hiện bước chuẩn bị cần thiết đó.

Gabriel không bao giờ biết mình đã bất tỉnh bao lâu. Trong những giai đoạn đầu tiên khi nhận thức dần trở lại, dường như có những hành động kỳ lạ đang diễn ra. Con chó của anh đang hú lên, đầu anh đau dội dữ dội—ai đó đang lay anh, những ngón tay đang nới lỏng khăn quàng cổ của anh.

Khi mở mắt ra, anh thấy chiều tà đã sụp xuống thành hoàng hôn một cách bất ngờ đến kỳ lạ. Cô gái trẻ với làn môi cực kỳ duyên dáng và hàm răng trắng bóng đang ở bên cạnh anh. Hơn thế nữa—kinh ngạc hơn rất nhiều—đầu anh đang tựa trên đùi cô, mặt và cổ anh ướt đẫm một cách khó chịu, và các ngón tay cô đang cởi cúc áo sơ mi của anh.

“Có chuyện gì thế này?” Oak ngơ ngác hỏi.

Cô dường như thấy buồn cười, nhưng sự buồn cười đó quá nhỏ để trở thành một niềm vui rõ rệt.

“Chẳng sao cả rồi,” cô trả lời, “vì anh chưa chết. Thật là một phép màu khi anh không bị chết ngạt trong cái lều này của anh.”

“Ôi, cái lều!” Gabriel lẩm bẩm. “Tôi đã mua cái lều đó mất mười bảng đấy. Nhưng tôi sẽ bán nó đi, rồi ngồi dưới những hàng rào rơm lợp như người ta vẫn làm ngày xưa, và cuộn tròn ngủ trong một lỏm rơm! Hôm nọ nó cũng suýt chơi xỏ tôi một cú tương tự!” Để nhấn mạnh, Gabriel nện nắm đấm xuống sàn nhà.

“Đó không hẳn là lỗi của cái lều,” cô nhận xét bằng một giọng điệu cho thấy cô thuộc số ít những người phụ nữ đặc biệt—những người suy nghĩ xong một ý nghĩ rồi mới bắt đầu nói ra câu chứa đựng ý nghĩ đó. “Tôi nghĩ lẽ ra anh phải cân nhắc chứ, không nên ngớ ngẩn đến mức đóng cả hai tấm trượt lại như thế.”

“Vâng, tôi đồ rằng lẽ ra tôi nên làm vậy,” Oak lơ đãng nói. Anh đang cố gắng nắm bắt và thưởng thức cảm giác được ở bên cô như thế này, đầu gối lên váy cô, trước khi khoảnh khắc này trôi qua và biến mất vào đống quá khứ. Anh ước gì cô biết được những cảm xúc của mình; nhưng anh nghĩ việc cố gắng truyền tải những cảm xúc mơ hồ của mình qua lưới từ ngữ thô kệch cũng giống như việc dùng lưới để hứng một mùi hương vậy. Thế nên anh giữ im lặng.

Cô bảo anh ngồi dậy, và rồi Oak bắt đầu lau mặt và rung người dội rửa như Samson. “Làm sao tôi có thể cảm ơn cô đây?” cuối cùng anh nói, đầy lòng biết ơn, một chút sắc đỏ hồng tự nhiên đã quay trở lại trên gương mặt anh.

“Ôi, đừng bận tâm chuyện đó,” cô gái nói, mỉm cười và giữ nụ cười đó cho nhận xét tiếp theo của Gabriel, dù đó là gì đi nữa.

“Làm sao cô tìm thấy tôi?”

“Tôi nghe tiếng chó của anh hú và cào cửa lều khi tôi đến vắt sữa (thật may mắn, mùa vắt sữa của con Daisy sắp hết rồi, và sau tuần này hoặc tuần sau tôi sẽ không đến đây nữa). Con chó thấy tôi, nó nhảy vọt ra chỗ tôi và cắp lấy vạt váy tôi. Tôi đi sang và nhìn quanh lều ngay việc đầu tiên là xem các tấm trượt có đóng không. Bác tôi cũng có một cái lều như thế này, và tôi từng nghe bác dặn người chăn cừu không được đi ngủ mà không mở tấm trượt. Tôi mở cửa ra, và anh nằm đó như đã chết. Tôi dội xô sữa lên người anh vì không có nước, quên mất là sữa ấm nên chẳng có tác dụng gì.”

“Tôi tự hỏi liệu có phải mình đã chết rồi không?” Gabriel nói giọng trầm xuống, có ý tự nói với mình hơn là nói với cô.

“Ôi không!” cô gái trả lời. Cô dường như thích một khả năng ít bi kịch hơn; việc cứu một người khỏi cái chết đòi hỏi những lời lẽ phải tương xứng với sự trang nghiêm của hành động đó—và cô tránh né điều đó.

“Tôi tin là cô đã cứu sống tôi, cô... tôi không biết tên cô. Tôi biết tên bác cô, nhưng không biết tên cô.”

“Tôi cũng thà không nói ra—thà vậy hơn. Mà cũng chẳng có lý do gì để tôi phải nói, vì có lẽ anh sẽ chẳng bao giờ liên quan gì nhiều đến tôi đâu.”

“Dù sao thì tôi vẫn muốn biết.”

“Anh có thể hỏi ở nhà bác tôi—bác ấy sẽ nói cho anh biết.”

“Tên tôi là Gabriel Oak.”

“Còn tên tôi thì không phải vậy. Anh có vẻ rất tự hào về tên mình khi nói ra một cách quả quyết như thế, Gabriel Oak.”

“Cô thấy đấy, đó là cái tên duy nhất tôi có trong đời, và tôi phải trân trọng nó chứ.”

“Tôi luôn nghĩ tên mình nghe thật kỳ cục và khó chịu.”

“Tôi nghĩ cô có thể sớm đổi một cái tên mới thôi.”

“Trời ơi!—anh có nhiều ý kiến về người khác nhỉ, Gabriel Oak.”

“Chà, thưa cô—xin lỗi vì những lời đó—tôi tưởng cô sẽ thích chứ. Nhưng tôi biết mình không thể sánh được với cô trong việc diễn đạt suy nghĩ thành lời. Tôi chưa bao giờ là người thông minh sâu sắc cả. Nhưng tôi cảm ơn cô. Nào, đưa tay cô cho tôi.”

Cô hơi ngập ngừng, có phần bối rối trước lời kết thúc mang phong cách cổ điển và chân thành của Oak cho một cuộc trò chuyện vốn diễn ra nhẹ nhàng. “Được rồi,” cô nói và đưa tay cho anh, mím môi lại thành một vẻ thản nhiên kín đáo. Anh chỉ nắm lấy tay cô trong một khoảnh khắc, và vì sợ mình thể hiện quá đà, anh lại đi sang một thái cực ngược lại, chạm vào các ngón tay cô nhẹ nhàng như một kẻ hẹp hòi.

“Tôi xin lỗi,” anh nói ngay sau đó.

“Vì chuyện gì?”

“Vì đã buông tay cô ra quá nhanh.”

“Anh có thể nắm lại nếu muốn; đây này.” Cô lại đưa tay cho anh lần nữa.

Oak nắm lấy tay cô lâu hơn lần này—quả thực là lâu một cách kỳ lạ. “Mềm mại làm sao—dù đang là mùa đông—không hề bị nẻ hay thô ráp chút nào!” anh nói.

“Đấy—thế là đủ lâu rồi,” cô nói, dù không rụt tay lại. “Nhưng tôi đoán là anh đang nghĩ mình muốn hôn nó phải không? Anh có thể hôn nếu muốn.”

“Tôi không hề nghĩ đến chuyện đó,” Gabriel thật thà nói; “nhưng tôi sẽ—”

“Anh đừng mơ!” Cô giật phắt tay lại.

Gabriel cảm thấy mình lại phạm phải một sự thiếu tinh tế khác.

“Bây giờ thì tự đi mà tìm hiểu tên tôi nhé,” cô nói đầy trêu ghẹo; rồi quay lưng bước đi.