Bác Silas: Truyện Ở Bartram-haugh

Lượt đọc: 312 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 13
Trước Và Sau Bữa Sáng

❊ ❊ ❊

Sáng hôm sau, từ sớm tinh mơ, tôi đã đến ngắm bức chân dung vẽ toàn thân mà tôi hằng yêu quý — người đàn ông mặc áo khoác nâu thẫm và đi ủng cao cổ. Dẫu những ghi chép của họ hàng tôi, anh họ Monica, về cuộc đời đen tối và kỳ quặc này có phần sơ sài, chúng vẫn vô cùng quý giá đối với tôi. Một tâm hồn đã thổi sự sống vào hình hài bị bỏ bùa mê ấy. Chân lý đã giơ cao ngọn đuốc bước qua, rọi một thứ ánh sáng buồn bã lên gương mặt đầy ẩn số đó trong chốc lát.

Nơi đó đứng một gã ăn chơi trác táng — một kẻ chuyên đấu kiếm — và dẫu mang bao lầm lỗi, cả một người anh hùng nữa! Trong ánh mắt thẳm sâu và u tối ấy ẩn chứa niềm nhiệt huyết mãnh liệt và cuồng nhiệt của mối tình duyên trắc trở. Trên đôi môi mỏng nhưng thanh tú, tôi đọc được lòng dũng cảm của một hiệp sĩ sẵn sàng "chiến đấu đơn độc" chống lại toàn bộ tầng lớp hào quý trong hạt, và qua ngọn lửa thử thách của chiến trận để rửa sạch danh dự cho dòng họ Ruthyn. Ngay trên những đường nét thanh tao mang chút mỉa mai ở cánh mũi ấy, tôi nhận ra sự ngạo nghễ về mặt trí tuệ từng khiến Silas Ruthyn bị cô lập về chính trị và đối đầu với tầng lớp quý tộc sở hữu đất đai trong hạt — những kẻ đã trả đũa bằng một lời vu khống gớm ghiếc. Cả ở đó nữa, trên vương miện và đôi môi ấy, tôi nhận ra sự kiên nhẫn của một niềm khinh miệt lạnh lùng. Giờ đây, tôi có thể nhìn nhận ông đúng với con người thật — kẻ hoang đàng, người anh hùng, và vị thánh tử đạo. Tôi đứng ngắm ông với niềm say mê và sự ngưỡng mộ non trẻ. Ở đó có cả sự phẫn nộ, niềm xót thương, và hy vọng. Biết đâu có ngày, dẫu chỉ là một thiếu nữ, tôi cũng có thể góp phần bằng lời nói hoặc việc làm để minh oan cho kẻ hoang đàng lãng mạn, gan góc và đầy bất hạnh ấy. Đó là một tia sáng lấy cảm hứng từ Jeanne d'Arc, thứ mà tôi nghĩ là rất quen thuộc đối với nhiều thiếu nữ. Lúc bấy giờ, tôi hoàn toàn không thể tưởng tượng rằng số phận của người bác lại có ngày gắn kết sâu sắc và kỳ lạ đến thế với cuộc đời tôi.

Tôi bị ngắt lời bởi giọng nói của Đại úy Oakley cất lên ngoài cửa sổ. Anh đang tì tay lên bệ cửa, mỉm cười nhìn vào — cửa sổ đang mở, buổi sáng đầy nắng, và chiếc mũ được cầm trên tay.

'Chào cô Ruthyn. Thật là một chốn điền viên quyến rũ! Quả là bối cảnh lý tưởng cho một cuốn tiểu thuyết; biết bao gỗ lộc, và ngôi nhà này thực sự quá đẹp. Tôi rất thích những ngôi nhà cổ sơn trắng đen thế này — những báu vật tuyệt vời. Nhân tiện, tối qua cô đối xử với chúng tôi tệ quá — tệ thật đấy; này, thề có Chúa, đúng là quá đáng — cứ thế bỏ chạy đi uống trà với phu nhân Knollys — cô ấy bảo vậy. Tôi thực sự... tôi chẳng dám nói cho cô biết tôi cảm thấy bực bội đến thế nào đâu, nhất là khi thời gian của tôi lại quá ư hạn hẹp.'

Tôi là một thiếu nữ nhà quê rụt rè nhưng không đến nỗi khúc khích cười cợt. Tôi biết mình là một người thừa kế; tôi biết mình là một nhân vật có trọng lượng. Tôi chẳng hề mảy may tự phụ, nhưng tôi nghĩ nhận thức ấy đã giúp tôi có được sự vững vàng và điềm tĩnh nhất định, thứ mà người ta có thể nhầm tưởng là vẻ trang nghiêm hay ngây thơ. Tôi chắc chắn rằng mình đã nhìn anh bằng một ánh mắt dò xét đầy mạnh mẽ, bởi anh đã đáp lại dòng suy nghĩ của tôi.

'Tôi thực sự đoan chắc với cô, cô Ruthyn, tôi hoàn toàn nghiêm túc; cô không thể tưởng tượng nổi chúng tôi đã nhớ cô đến nhường nào đâu.'

Có một khoảng lặng ngắn, và như một kẻ ngốc, tôi hạ mắt xuống và đỏ bừng mặt.

'Tôi... tôi đang định đi ngay hôm nay; tôi thật bất hạnh — kỳ phép của tôi vừa hết — đúng là xui xẻo quá; nhưng tôi không biết chắc liệu dì Knollys có cho phép tôi đi hay không.'

'Tôi ư? — dĩ nhiên là không rồi, Charlie thân mến của dì, dì chẳng cần cháu chút nào cả,' một giọng nói — của phu nhân Knollys — vang lên lanh lảnh từ khung cửa sổ mở gần đó; 'điều gì lại xui khiến cháu nghĩ thế vậy, con yêu?'

Thế là cái đầu của người anh họ rụt lại, và cửa sổ sập xuống.

'Tội nghiệp, dì Knollys yêu quý, dì ấy thật là một người kỳ quặc,' chàng trai lẩm bẩm, có chút ngượng ngùng, rồi bật cười. 'Tôi chẳng bao giờ biết chắc dì muốn gì, hay làm sao để chiều lòng dì; nhưng dì ấy rất tốt tính; và khi dì ấy lên thành phố vào mùa hội hè — không phải lúc nào dì ấy cũng đi, cô biết đấy — nhà dì ấy thực sự rất náo nhiệt — cô không thể ngờ được đâu——'

Đến đây anh lại bị ngắt lời, vì cánh cửa mở ra và phu nhân Knollys bước vào. 'Và cháu biết đấy, Charles,' bà tiếp lời, 'sẽ thật bất ổn nếu quên mất chuyến thăm Snodhurst; cháu đã viết thư rồi cơ mà, và cháu chỉ còn tối nay với ngày mai nữa thôi. Cháu chẳng nghĩ đến điều gì ngoài cái đầm lầy đó; dì nghe cháu nói chuyện với người giữ rừng rồi; dì biết hắn ta là... chẳng phải hắn là cái tên da ngăm đen với bộ râu quai nón rậm rì và chiếc quần ghệt đó sao, hở Maud? Dì rất tiếc, cháu biết đấy, nhưng dì buộc phải làm hỏng buổi đi săn của cháu thôi, vì người ta đang mong cháu ở Snodhurst kia, Charlie; và cháu có nghĩ khung cửa sổ này hơi lộng gió quá đối với cô Ruthyn không? Maud con yêu, không khí lạnh lắm đấy; đóng lại đi Charles, và tốt nhất cháu nên bảo người ta gọi một chiếc xe ngựa từ thị trấn ra sau bữa trưa đi. Nào con yêu,' bà quay sang bảo tôi. 'Chẳng phải đó là chuông điểm điểm tâm rồi sao? Sao tía con không chịu dùng cồng nhỉ? — thật khó mà phân biệt được tiếng chuông này với tiếng chuông khác.'

Tôi thấy Đại úy Oakley nán lại để nhìn thêm cái cuối cùng, nhưng tôi không đoái hoài, mà mỉm cười bước ra cùng họ hàng Knollys, tự hỏi vì sao mấy bà già lúc nào cũng khó chịu một cách đều đều như thế.

Ngoài hành lang, bà cất giọng với vẻ mặt kỳ lạ mà tốt bụng —

'Đừng có để hắn ta tán tỉnh đấy, con yêu ạ. Charles Oakley chẳng có lấy một xu dính túi, và một cô tiểu thư thừa kế sẽ là món hời lớn. Dĩ nhiên là hắn phải liếc ngang liếc dọc rồi. Charles không hề ngốc nghếch chút nào; và dì sẽ chẳng buồn phiền gì nếu thấy nó yên bề gia thất, vì dì không nghĩ nó làm nên trò trống gì theo cách khác đâu;

nhưng mọi thứ đều có giới hạn của nó, và ý đồ của hắn đôi khi thật quá trơ trẽn.'

Tôi là một độc giả say mê những cuốn Sổ lưu niệm, Sổ tay, Sổ lưu giữ kỷ niệm, cùng cả dòng thác văn phẩm quà tặng Giáng sinh hằng năm tưới tắm cho nước Anh với những bìa sách và tranh khắc xinh xắn, cùng những dòng tán gẫu thanh nhã — thứ sữa không hoàn toàn ròng nước mà những đứa trẻ văn chương thời bấy giờ được nuôi dưỡng bằng. Nhờ thế, thiên tài của tôi đã nảy nở. Tôi có một cuốn sổ lưu niệm nhỏ, được làm phong phú bởi nhiều viên ngọc quý từ tư duy và quan sát nguyên bản, mà tôi đã nguệch ngoạc ghi lại bằng ngôn ngữ phù hợp. Gần đây, khi lật giở những trang thơ văn đã phai màu ấy, đúng vào ngày này, tôi bắt gặp một dòng suy ngẫm uyên bác sau đây, kèm theo chữ ký của tôi:—

'Chẳng phải trong trái tim người phụ nữ luôn tồn tại một nỗi ghen tuông khôn nguôi, thứ nếu chi phối niềm đam mê của tuổi trẻ, thì cũng đồng thời thống trị những lời khuyên răn của tuổi già hay sao? Chẳng phải họ mang lòng tiếc nuối với tuổi trẻ trước những cảm xúc (dẫu Chúa mới biết chúng ngập tràn muộn phiền nhường nào) mà họ chẳng thể nào khơi gợi nổi nữa, hay thậm chí chẳng còn trải nghiệm được nữa; và chẳng phải tuổi trẻ, đổi lại, cũng thở dài trước nỗi đố kỵ vốn có sức mạnh tàn phá hay sao?

MAUD AYLMER RUTHYN.'

'Hắn đâu có tán tỉnh gì tôi,' tôi đáp có phần gay gắt, 'và tôi thấy hắn chẳng có gì là trơ trẽn cả, tôi thực sự chẳng mảy mầy quan tâm xem hắn đi hay ở.'

Họ hàng Monica nhìn vào mặt tôi với nụ cười tinh quái quen thuộc và bật cười.

'Rồi con sẽ hiểu rõ hơn về đám công tử bột Luân Đôn ấy vào một ngày nào đó, Maud yêu quý ạ; bọn chúng rất ổn, nhưng chúng thích tiền — tất nhiên là không phải để cất đi — mà dẫu sao chúng vẫn thích và biết rõ giá trị của nó.'

Vào bữa sáng, tía tôi bảo Đại úy Oakley nơi anh có thể đi săn, hoặc nếu thích đến Dilsford — chỉ cách nửa giờ đi ngựa — anh có thể tùy ý chọn những con ngựa săn và tìm thấy bầy chó săn ở đó vào buổi sáng hôm đó.

Đại úy mỉm cười tinh ranh với tôi, rồi nhìn sang người dì. Có một khoảng khắc chênh vênh chờ đợi. Tôi hy vọng mình đã không để lộ việc tôi quan tâm đến mức nào — nhưng không tài nào giấu được. Họ hàng Monica thật cứng rắn không mủi lòng.

'Săn bắn, đánh chim ưng, câu cá, vớ vẩn hết! Cháu biết đấy, Charlie con yêu, điều đó là hoàn toàn không thể. Chiều nay nó phải đi Snodhurst rồi, và nếu không muốn tỏ ra quá bất lịch sự — việc mà dì cũng sẽ bị vạ lây — thì thực sự nó không thể... cháu biết là cháu không thể mà, Charles! và... và cháu phải đi để giữ đúng lời hứa của mình.'

Thế là tía đành chấp nhận với sự tiếc nuối lịch sự, và hy vọng sẽ có dịp khác.

'Ồ, cứ mặc lo liệu đó cho tôi. Khi nào anh cần nó, cứ viết cho tôi một lá thư, tôi sẽ sai người đưa nó đến hoặc tự tay mang nó đến nếu anh cho phép. Tôi luôn biết tìm nó ở đâu mà — phải không Charlie? — và chúng tôi sẽ vô cùng hạnh phúc.'

Ảnh hưởng của dì Monica đối với người cháu trai là rất đặc biệt, bởi thỉnh thoảng dì lại "thưởng" cho anh ta một khoản tiền hậu hĩnh, và ngoài ra anh ta cũng nuôi dưỡng những kỳ vọng tốt đẹp liên quan đến di chúc của bà. Tôi cảm thấy khá bực bội trước việc anh ta chịu đựng kiểu kèm cặp này, khi chẳng hề biết rõ động cơ của nó; tôi cũng thấy ghê tởm trước sự độc đoán của họ hàng Monica.

Ngay khi anh vừa rời khỏi phòng, phu nhân Knollys, chẳng màng đến sự hiện diện của tôi, liền nói thẳng với tía: 'Đừng bao giờ để thanh niên đó bước chân vào nhà anh nữa. Sáng nay tôi bắt gặp hắn đang thốt ra những lời đường mật với con bé Maud đây; và hắn thực sự chẳng có nổi hai xu dính túi — đúng là sự trơ trẽn đáng kinh ngạc — và anh biết đấy, những chuyện ngớ ngẩn như thế hoàn toàn có thể xảy ra.'

'Nào Maud, hắn đã nịnh hót con những gì vậy?' tía tôi hỏi.

Tôi bực bội, bèn can đảm lên tiếng. 'Lời nịnh hót của anh ta đâu dành cho con; tất cả là dành cho ngôi nhà cơ,' tôi khô khan đáp.

'Hoàn toàn chính xác — ngôi nhà, dĩ nhiên rồi; thứ hắn đem lòng yêu chính là nó,' họ hàng Knollys nói.

Nơi điền trang góa phụ ngự bình sinh,

Thần tình ái Cupido giương nỏ tính.

'Ơ kìa! Anh không hiểu lắm,' tía tôi láu lỉnh nói.

'Thôi đi! Austin; anh quên mất Charlie là cháu tôi đấy à.'

'Ủa anh quên mất,' tía tôi đáp.

'Thế nên mụ góa phụ đích thực trong trường hợp này chẳng thể có mục đích nào khác ngoài mục đích của anh và Maud. Tôi chúc nó những điều tốt đẹp, nhưng đừng hòng nó nhét con bé Maud bé bỏng của tôi cùng những kỳ vọng của con bé vào cái túi rỗng tuếch của hắn — mơ đi cưng. Và còn một lý do nữa, Austin, tại sao anh nên tái giá — anh chẳng có con mắt tinh đời để nhận ra những chuyện này, trong khi một người phụ nữ khôn ngoan sẽ nhìn thấu chỉ trong chớp mắt và ngăn chặn mọi rắc rối.'

'Cô ấy chắc chắn sẽ làm thế,' tía tôi hùa theo, với giọng điệu ủ rũ nhưng đầy thích thú. 'Maud, con phải cố gắng trở thành một người phụ nữ khôn ngoan mới được.'

'Rồi con bé sẽ làm được khi đến tuổi, nhưng giờ thì chưa tới lúc; và tôi nói cho anh biết, Austin Ruthyn, nếu anh không chịu ngó nghiêng và kết hôn với ai đó, thì rất có thể một ai đó sẽ kết hôn với anh đấy.'

'Lúc nào cô cũng nói lời tiên tri, Monica; nhưng ở đây tôi hoàn toàn chìm đắm trong sự mù mịt,' tía tôi nói.

'Phải; những con cá mập đang bơi vòng quanh anh, với ánh mắt sắc lẹm và cái cổ họng rộng tuếch; và anh đã đến đúng cái tuổi mà đàn ông bị nuốt sống tươi như Giô-na.'

'Cảm ơn sự ví von của cô, nhưng cô biết đấy, đó chẳng phải là một cuộc hôn nhân hạnh phúc, ngay cả đối với con cá, và đã có một cuộc chia tay chỉ sau vài ngày; không phải tôi có ý định dựa dẫm vào điều đó; nhưng chẳng có ai đẩy tôi vào hàm của con quái vật cả, và tôi cũng chẳng có ý định tự nhảy vào đó; và thực tế là, Monica, chẳng có con quái vật nào hết.'

'Tôi không chắc lắm đâu.'

'Nhưng tôi thì hoàn toàn chắc chắn,' tía tôi đáp có phần khô khan. 'Cô quên mất tôi bao nhiêu tuổi rồi, và tôi đã sống một mình bao lâu nay — tôi và con bé Maud cơ mà;' và ông mỉm cười, vuốt tóc tôi, và tôi tưởng như ông đang thở dài.

'Chẳng ai là quá già để làm một điều ngớ ngẩn cả,' phu nhân Knollys mở lời.

'Cũng chẳng ai quá già để thốt ra một lời ngớ ngẩn, Monica ạ. Chuyện này kéo dài đủ lâu rồi đấy. Cô không thấy con bé Maud đây đủ ngớ ngẩn để hoảng sợ trước mấy trò đùa của cô hay sao.'

Quả thực là tôi rất hoảng, nhưng tôi chẳng thể đoán nổi làm sao ông lại đoán ra được điều đó.

'Và dù có khôn ngoan hay điên rồ đi nữa, tôi sẽ chẳng bao giờ kết hôn đâu; thế nên hãy dẹp bỏ ý định đó đi.'

Câu này dường như được hướng về phía tôi nhiều hơn, tôi nghĩ vậy, thay vì phu nhân Knollys — người đang mỉm cười đầy tinh quái với tôi và nói —

'Chắc chắn rồi, Maud; có lẽ con đúng; có mẹ kế là cả một canh bạc rủi ro, và lẽ ra dì phải hỏi con trước xem con nghĩ sao về chuyện đó; và thề có danh dự của mình,' bà tiếp tục một cách vui vẻ nhưng đầy ân tình khi nhận thấy mắt tôi — chẳng vì lý do cụ thể nào — bỗng rưng rưng lệ, 'dì sẽ không bao giờ xúi giục tía con kết hôn nữa, trừ khi chính con nói với dì rằng con muốn thế.'

Đó là một sự nhượng bộ lớn từ phu nhân Knollys — người vốn có sở thích đưa ra lời khuyên cho bạn bè và nhúng tay vào chuyện của người khác.

'Dì rất tôn trọng trực giác. Dì tin rằng, Austin ạ, nó đúng đắn hơn lý trí, và trực giác của cả anh lẫn Maud đều chống lại dì, dù dì biết lý trí đang đứng về phía mình.'

Nụ cười mùa đông nhạt nhòa của tía tôi thay cho câu trả lời, và họ hàng Monica ôm hôn tôi, rồi cất lời:

'Ta đã tự chủ quá lâu nên đôi khi quên mất rằng trên đời vẫn tồn tại những thứ như sự sợ hãi và ghen tuông; thế con có định đến chỗ gia sư của mình không hả Maud?'

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Joseph Sheridan Le Fanu

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.