Hai hành động nhỏ của bà ta mà tôi vô tình bắt gặp đã củng cố thêm mối nghi ngờ khó chịu trong lòng tôi. Từ một góc của dãy hành lang, có một lần tôi nhìn thấy bà ta — khi tưởng rằng tôi đã đi vắng và mọi thứ xung quanh đều yên tĩnh — đang áp tai vào lỗ khóa phòng làm việc của cha, nơi chúng tôi vẫn thường gọi là phòng khách nằm cạnh phòng ngủ của ông. Mọi chú ý của bà ta hướng về phía cầu thang, lối duy nhất mà bà có thể bị phát hiện. Cái miệng rộng ngoác ra, và đôi mắt thì trợn tròn lên đầy vẻ háo hức.
Bà ta đang nuốt lấy từng diễn biến đang diễn ra ngoài đó. Tôi lùi lại vào bóng tối với một cảm giác ghê tởm và kinh hãi đan xen. Trông bà ta lúc ấy chẳng khác gì một con bò sát lớn đang há hốc miệng. Tôi có cảm giác như mình có thể ném thứ gì đó vào bà ta, nhưng nỗi sợ hãi lại thôi thúc tôi lùi về phía phòng mình. Thế nhưng, sự phẫn nộ nhanh chóng trỗi dậy, và tôi bước ra trở lại, bước đi thật dứt khoát. Khi tôi vừa đến góc hành lang, có lẽ Madame đã nghe thấy tiếng động, bởi bà ta đã đi được nửa đoạn cầu thang.
"À, bé yêu Cheaile của tôi, tôi rất vui khi tìm thấy em, và em đã thay đồ để ra ngoài rồi đấy chứ. Chúng ta sẽ có một buổi đi dạo thật thú vị."
Đúng lúc đó, cánh cửa phòng làm việc của cha tôi bật mở, và bà Rusk bước ra trong niềm giận dữ sục sôi, gương mặt ngăm đen và đầy nghị lực của bà đỏ bừng lên.
"Ông chủ bảo rằng cô có thể lấy chai rượu mạnh, Madame ạ — và tôi rất mừng vì tống khứ được nó — tôi thực sự mừng đấy."
Madame nhún gối hành lễ kèm theo một nụ cười nhạt nhẽo đầy vẻ căm ghét và khinh miệt ngấm ngầm.
"Tốt nhất là tự mua lấy mà uống nếu cô buộc phải uống!" bà Rusk quát lên. "Bây giờ cô có thể xuống kho chứa, hoặc bảo người quản gia mang lên cho."
Nói đoạn, bà Rusk ngoắt người quay đi về phía cầu thang phụ.
Hôm đó không phải là một cuộc cãi vã thông thường, mà là một trận chiến quyết liệt thực sự.
Madame vốn rất cưng chiều Anne Wixted, một cô hầu phòng cấp dưới, và đã kéo cô ta về phe mình bằng một thủ thuật kinh tế: xúi tôi tặng cho cô ta mấy bộ váy cũ cùng nhiều thứ khác. Anne đúng là một thiên thần!
Nhưng bà Rusk, người luôn để mắt đến mọi chuyện, đã bắt quả tang Anne đang lén lút mang một chai rượu mạnh giấu dưới tạp dề đi lên lầu. Trong cơn hoảng loạn, Anne đã khai nhận toàn bộ sự thật. Chính Madame đã giao tiền cho cô ta ra thị trấn mua rồi lén mang về phòng ngủ của bà ta. Ngay lập tức, bà Rusk tịch thu bình rượu; rồi dẫn theo Anne, với vẻ mặt đầy quyết đoán, bà xuất hiện trước mặt "Ông chủ." Ông lắng nghe rồi cho gọi Madame lên. Madame tỏ ra điềm tĩnh, thành khẩn và trôi chảy. Chai rượu mạnh đó hoàn toàn dùng làm thuốc. Bà ta trưng ra một mảnh giấy trông giống như một toa thuốc. Bác sĩ nào đó gửi lời chào đến Madame de la Rougierre, đồng thời kê cho bà ta dùng một thìa canh rượu mạnh kết hợp với vài giọt dầu thuốc phiện mỗi khi cơn đau dạ dày tái phát. Bình rượu đó có thể dùng trong cả năm, hoặc thậm chí hai năm. Bà ta đòi lại phần thuốc của mình.
Cách nhìn nhận của đàn ông về phụ nữ vốn cao hơn chính cách phụ nữ tự nhìn nhận bản thân. Có lẽ trong mối quan hệ với nam giới, họ thường đáng tin cậy hơn — hoặc có lẽ cách nhìn của phụ nữ mới là chuẩn xác hơn, còn của đàn ông chỉ là một sự ngộ nhận được định sẵn. Tôi không rõ; nhưng sự đời vốn là thế.
Bà Rusk được gọi quay trở lại, và như bạn đã biết đấy, tôi đã chứng kiến toàn bộ cách xử lý của Madame trong suốt cuộc gặp gỡ đó.
Đó là một trận chiến lớn — một chiến thắng lớn. Madame vô cùng phấn chấn. Không khí thì trong lành — cảnh vật thật quyến rũ — tôi thì thật ngoan ngoãn — mọi thứ đều tuyệt diệu! Chúng ta nên đi đâu nhỉ? Lối này chăng?
Tôi đã tự nhủ sẽ nói chuyện với Madame càng ít càng tốt, bởi tôi quá căm phẫn trước sự phản bội mà mình vừa tận mắt chứng kiến; nhưng những quyết định kiểu ấy chẳng kéo dài được lâu đối với những người còn quá trẻ, và khi chúng tôi ra đến rìa khu rừng thì cả hai đã lại trò chuyện rôm rả gần như bình thường.
"Tôi không muốn vào trong rừng đâu, Madame ạ."
"Và vì lý do gì thế?"
"Mẹ tội nghiệp của tôi được chôn cất ở đó."
"Có cả hầm mộ ở đó nữa sao?" Madame gặng hỏi với vẻ đầy tò mò.
Tôi gật đầu xác nhận.
"Chúa tôi, một lý do thật kỳ cục; em nói vì mẹ tội nghiệp của em nằm dưới đó nên em không dám đến gần ư! Này cheaile, ngài Monsieur Ruthyn tốt bụng sẽ nói gì nếu nghe được những lời như thế? Chắc chắn em không thể nhẫn tâm đến vậy chứ, lại thêm có ta đi cùng em đây mà. Nào. Chúng ta hãy đến đó — dù chỉ đi vào một đoạn nhỏ thôi."
Thế là tôi đành nhượng bộ, dẫu trong lòng vẫn còn đầy vẻ chần chừ.
Có một con đường mọc đầy cỏ dại dẫn thẳng tới tòa nhà u ám ấy, chúng tôi nhanh chóng bước vào và chẳng mấy chốc đã đứng trước ngôi mộ.
Madame de la Rougierre có vẻ tò mò hơn hẳn. Bà ta ngồi phịch xuống gò đất nhỏ đối diện, tạo dáng điệu đà nhất có thể — đầu tựa lên những ngón tay.
"Thật là đau buồn làm sao — thật trang nghiêm làm sao!" Madame lẩm bẩm. "Một ngôi mộ mới cao quý làm sao! Thật ảm đạm làm sao, bé cheaile yêu dấu của tôi ơi, chuyến viếng thăm nơi này hẳn phải gợi lại trong em biết bao kỷ niệm về một người mẹ dịu hiền. Có một tấm bia khắc mới — phải chăng là mới đây?" Quả thực, trông nó đúng là như vậy.
"Ta đang mỏi mệt — có lẽ em sẽ đọc to nó lên cho ta nghe thật chậm rãi và trang nghiêm nhé, Maud bé bỏng nhất của ta?"
Khi tôi vừa bước đến gần, chẳng hiểu sao tôi lại liếc xéo qua vai mình một cái. Tôi giật mình hoảng hốt, bởi Madame đang nhăn nhó sau lưng tôi bằng một bộ dạng méo mó đầy vẻ chế giễu và ghê tởm. Bà ta cố tình giả vờ như đang bị một cơn ho kéo đến.
Nhưng trò đó chẳng che giấu được gì: bà ta thấy tôi đã bắt quả hạng hành vi của mình, bèn cườiồ lên.
"Lại đây nào, bé cheaile yêu quý. Ta vừa mới ngẫm nghĩ xem tất cả những thứ này mới ngớ ngẩn làm sao — ngôi mộ này — tấm văn bia kia. Ta nghĩ mình sẽ chẳng cần lấy một cái nào hết — không, không có văn bia gì sất. Ban đầu chúng ta coi chúng như lời sấm truyền từ cõi chết, để rồi sau đó nhận ra tất cả chỉ là sự ngu ngốc của người sống. Thế nên ta khinh bỉ chúng. Em có nghĩ rằng cái trang viên Knowl ở dưới kia là nơi mà người ta hay gọi là bị ma ám không, bé yêu?"
"Tại sao ạ?" tôi thốt lên, mặt vừa đỏ bừng rồi lại tái mét đi. Tôi cảm thấy vô cùng sợ hãi Madame, đồng thời bối rối trước sự đường đột của tất cả những lời này.
"Bởi vì con bé Anne Wixted nó bảo rằng có hồn ma ở đó. Nơi này tối tăm làm sao! Và biết bao nhiêu người trong dòng họ Ruthyn đã được chôn cất ở đây — có phải thế không? Cây cối xung quanh sao mà cao và dày đặc thế này! Chẳng có ai lai vãng tới đây cả."
Và Madame trợn tròn đôi mắt lên một cách đáng sợ, cứ như thể bà ta đang chờ đợi để nhìn thấy một thứ gì đó không thuộc cõi trần, mà thực chất trông chính bản thân bà lúc ấy cũng chẳng khác gì một hồn ma.
"Chúng ta đi thôi, Madame," tôi lên tiếng, nỗi sợ hãi ngày càng dâng cao và cảm thấy rằng nếu chỉ vì bất cứ lý do gì mà tôi buông xuôi để cơn hoảng loạn đang bủa vây này lấn át, tôi sẽ lập tức mất đi hoàn toàn khả năng kiểm soát bản thân. "Ôi, đi thôi! Xin bà đấy, Madame — cháu sợ lắm."
"Không, trái lại, hãy ngồi xuống đây cạnh ta đi. Em sẽ thấy thật kỳ lạ đấy, ma chêre — thật là một sở thích quái gở! — nhưng ta rất thích được ở gần những người đã khuất — tại một nơi thanh vắng thế này. Ta chẳng sợ người chết, cũng chẳng sợ hồn ma. Em đã bao giờ nhìn thấy ma bao giờ chưa, bé yêu?"
"Xin bà, Madame, làm ơn hãy nói chuyện khác đi."
"Thật là một con bé ngốc nghếch! Nhưng thôi không sao, em không sợ đâu. Chính ta đã từng nhìn thấy hồn ma rồi đấy. Ví dụ như tối qua, ta đã thấy một bóng ma trông giống hệt như con khỉ, ngồi thu lu trong góc với đôi tay ôm lấy đầu gối; khuôn mặt nó trông già nua, ác độc hết chỗ nói, và đôi mắt trắng thì to ơi là to."
"Đi thôi, Madame! Bà đang cố tình dọa cháu đấy thôi," tôi nói bằng giọng giận dỗi trẻ con thường trực mỗi khi sợ hãi.
Madame cười một cách khó coi rồi cất giọng:
"Eh bien! Con bé ngốc! — Ta sẽ không kể phần còn lại nếu em thực sự hoảng sợ; chúng ta đổi chủ đề khác nhé."
"Vâng, vâng! Ôi, xin bà hãy đổi đi — làm ơn đấy."
"Cha em quả là một người đàn ông tốt biết bao!"
"Vâng ạ — ngài là người cưng chiều con cái nhất trên đời. Cháu không hiểu tại sao nữa, Madame, cháu rất sợ cha và chẳng bao giờ dám bày tỏ cho ngài biết cháu yêu ngài nhiều nhường nào."
Cuộc trò chuyện mang tính tâm sự này với Madame, thật kỳ lạ làm sao, lại chẳng hề hàm ý sự tin tưởng nào cả; nó bắt nguồn từ nỗi sợ hãi — đó là một sự nịnh nọt lấy lòng. Tôi đối xử với bà ta như thể bà cũng có những đồng cảm của con người, với hy vọng rằng biết đâu những cảm xúc ấy có thể được khơi gợi từ đâu đó.
"Chẳng phải cách đây vài tháng có một vị bác sĩ từ London đến thăm ông ấy đó sao? Hình như người ta gọi ông ấy là Tiến sĩ Bryerly."
"Vâng, một vị Tiến sĩ Bryerly, ông ấy đã ở lại đây vài ngày. Chúng ta bắt đầu quay về nhà được chưa, Madame? Xin bà đấy."
"Lập tức thôi, cheaile; thế cha em có chịu nhiều đau đớn lắm không?"
"Không — cháu nghĩ là không."
"Và thế thì bệnh tình của ông ấy là gì?"
"Bệnh tình! Cha cháu có bệnh gì đâu chứ. Madame có nghe được điều gì về sức khỏe của ngài không?" Tôi lo lắng hỏi dồn.
"Ôi không, ma foï — ta chẳng nghe thấy gì cả; nhưng nếu vị bác sĩ đó đến, chắc chắn không phải vì ông ấy hoàn toàn khỏe mạnh đâu."
"Nhưng cháu tưởng vị bác sĩ đó là một tiến sĩ thần học cơ mà. Cháu biết ông ấy theo phái Swedenborgian; và cha cháu khỏe mạnh như thế thì ông ấy không thể đến đây với tư cách là một y sĩ được."
"Ta rất vui khi nghe điều đó, ma chêre; nhưng dẫu sao thì em cũng biết cha em đã lớn tuổi rồi mà lại có một đứa con gái nhỏ tuổi như em cơ mà. Ồ đúng vậy — ông ấy là một ông già, và cuộc đời này thật vô thường biết bao. Ông ấy đã lập di chúc chưa, bé yêu của ta? Bất cứ người đàn ông nào giàu có như ông ấy, nhất là lại lớn tuổi nữa, thì đều phải lập di chúc chứ."
"Chẳng có gì phải vội vã cả, Madame ạ; khi nào sức khỏe của ngài bắt đầu suy giảm thì lập di chúc vẫn còn kịp chán."
"Nhưng thực sự là ông ấy vẫn chưa soạn di chúc nào sao?"
"Thực sự là cháu không biết gì cả, Madame ạ."
"À, con bé ranh con này! Em sẽ không nói đâu — nhưng em không phải là đứa ngốc như cái cách em đang cố giả vờ đâu nhé. Không, không đâu; em biết tất cả mọi chuyện cơ mà. Nào, kể cho ta nghe hết đi — điều đó có lợi cho em thôi mà em biết đấy. Trong di chúc ghi những gì, và ông ấy đã viết nó khi nào?"
"Nhưng Madame ơi, thực sự cháu chẳng hay biết gì về chuyện đó cả. Cháu không thể nói được là có bản di chúc nào hay không. Chúng ta hãy nói chuyện khác đi."
"Nhưng này cheaile, việc lập di chúc cũng chẳng làm cho Monsieur Ruthyn chết sớm đâu; ông ấy sẽ chẳng vì thế mà phải nằm xuống đây sớm hơn dù chỉ một ngày; thế nhưng nếu ông ấy không lập di chúc, em có thể mất đi một phần lớn gia sản đấy. Chẳng phải điều đó rất đáng tiếc sao?"
"Cháu thực sự không biết gì về di chúc của cha cả. Nếu cha có lập một bản, ngài chưa bao giờ nhắc đến nó với cháu. Cháu chỉ biết ngài rất yêu thương cháu — thế là đủ rồi."
"À! Em không phải là một con ngỗng non ngây thơ đâu — chắc chắn là em biết tất cả mọi thứ rồi. Nào, khai ra đi, cô nàng cứng đầu này, bằng không ta sẽ bẻ gãy ngón tay út của em đấy. Kể cho ta nghe mọi chuyện đi."
"Cháu chẳng biết gì về di chúc của cha cả. Madame không biết là bà đang làm cháu đau thế nào đâu. Chúng ta nói chuyện khác đi."
"Em có biết, và em bắt buộc phải nói, petite dure-tête (cô nàng cứng đầu) ạ, nếu không ta sẽ bẻ gãy cái ngón tay út của em đấy."
"Vừa dứt lời, bà ta liền tóm lấy khớp ngón tay tôi và vừa cười đầy ác độc vừa đột ngột bẻ quặt nó ra sau. Tôi thét lên trong khi bà ta vẫn tiếp tục cười vang."
"Em có chịu khai không?"
"Vâng, vâng! Hãy buông cháu ra," tôi la hoảng lên.
Tuy nhiên, bà ta không chịu buông ngay lập tức mà vẫn tiếp tục màn tra tấn cùng tiếng cười chói tai của mình. Cuối cùng thì bà ta cũng chịu thả ngón tay tôi ra.
"Thế mới là đứa bé ngoan chứ, chịu kể mọi thứ cho người gia sư yêu quý của mình nghe rồi đấy. Em khóc cái gì thế, con bé ngốc?"
"Bà làm cháu đau lắm — bà bẻ gãy ngón tay cháu rồi còn gì," tôi nức nở.
"Xoa nó đi, thổi vào đó rồi hôn nó một cái đi nào, con bé ngốc nghếch! Đúng là một đứa trẻ khó ưa! Ta sẽ chẳng bao giờ thèm chơi với em nữa đâu — không bao giờ nữa. Chúng ta về nhà thôi."
Trên suốt quãng đường về nhà, Madame giữ vẻ im lặng và cáu kỉnh. Bà ta kiên quyết không trả lời các câu hỏi của tôi, đồng thời ra điều ta đây cao ngạo và bị tổn thương.
Tuy nhiên, trạng thái ấy chẳng kéo dài được bao lâu, và chẳng mấy chốc bà ta lại quay về với cung cách thường ngày của mình. Rồi bà ta lại quay trở lại câu chuyện về bản di chúc, nhưng không còn đường đột như trước mà tỏ ra tinh vi hơn.
Tại sao tâm trí của người phụ nữ đáng sợ này lại cứ quẩn quanh mãi với di chúc của cha tôi cơ chứ? Chuyện đó thì liên quan gì đến bà ta cơ chứ?