Những ai chưa từng trải qua sẽ không thể hình dung nổi sự tức giận và hoảng sợ tột cùng trước cái nhục nhã đầy hiểm độc khi bị khóa nhốt trong một căn phòng, đúng như tôi đã phát hiện ra khi thử đẩy cửa.
Chiếc chìa khóa vẫn cắm ở ổ; tôi có thể nhìn thấy nó qua lỗ khóa. Tôi gọi với theo Madame, giật mạnh cánh cửa gỗ dày, đập tay vào đó, rồi đá túi bụi—nhưng tất cả đều vô ích.
Tôi lao sang căn phòng bên cạnh, quên mất—nếu như tôi từng để ý—rằng từ phòng đó không có cửa thông ra hành lãng. Tôi quay người lại trong nỗi bối rối đầy giận dữ và hoang mang, rồi hệt như những tù nhân trong tiểu thuyết, tôi đưa mắt quan sát mấy ô cửa sổ.
Tôi bàng hoàng và kinh hãi khi phát hiện ra một thứ mà đôi khi họ thực sự tìm thấy trong truyện—một dàn song sắt ngang dọc chắn ngang cửa sổ! Chúng được gắn chặt vào khung gỗ sồi của cửa sổ, và ngoài ra, mỗi ô cửa sổ đều bị vặn ốc chặt đến mức không thể mở ra được. Căn phòng ngủ này đã bị biến thành một nhà giam. Một tia hy vọng lóe lên trong chốc lát—biết đâu tất cả các cửa sổ đều được gia cố giống nhau! Nhưng không phải vậy: những biện pháp phòng ngừa giống như tù ngục này chỉ giới hạn ở những ô cửa sổ mà tôi có thể tiếp cận.
Trong vài phút, tôi cảm thấy hoàn toàn suy sụp; nhưng rồi tôi tự nhủ rằng lúc này, nếu không phải bây giờ thì là không bao giờ, tôi phải kìm nén nỗi sợ hãi và huy động mọi khả năng mà mình có.
Tôi trèo lên một chiếc ghế và kiểm tra phần gỗ sồi. Tôi tưởng mình nhận ra những dấu vết đục đẽo còn mới ở chỗ này chỗ khác. Mấy con ốc vít trông cũng mới tinh; và cả chúng lẫn những vết xước trên gỗ đều vừa được bôi trét một lớp chất có màu nhằm mục đích ngụy trang.
Trong lúc tôi đang quan sát, tôi nghe tiếng chìa khóa lén lút chuyển động. Tôi đoán rằng Madame muốn đánh úp tôi. Quả thực, tiếng bước chân đến gần của bà ta hiếm khi phát ra âm thanh; bà ta có dáng đi nhẹ nhàng như loài mèo.
Tôi đang đứng giữa phòng, đối mặt với bà ta khi bà bước vào.
'Sao bà lại khóa cửa, hả Madame?' tôi gặng hỏi.
Bà ta lỏ lẻn bước vào với một nụ cười xảo quyệt và vội vã khóa chặt cửa lại.
'Hish!' Madame thì thầm, giơ bàn tay rộng bản lên; rồi bặm má lại, bà ta liếc xéo qua vai về phía hành lang.
'Hish! ngoan nào, cô bé, được chứ, rồi lát nữa ta sẽ kể cho con nghe mọi thứ.'
Bà ta dừng lại, áp tai vào cánh cửa.
'Bây giờ ta mới nói được, ma chère; ta phải nói cho con hay có kẻ siết nợ trong nhà, hai, ba, bốn tên hỗn xướng như thế cơ! Bọn chúng lại còn có thêm một tên tệ hại chẳng kém lũ chúng để lập danh sách đồ đạc: chúng ta phải giữ bọn chúng tránh xa khỏi những căn phòng này, Maud thân yêu ạ.'
'Chính bà đã để chìa khóa ở mặt ngoài cửa,' tôi vặn lại; 'đó không phải để ngăn bọn chúng, mà là để nhốt tôi lại bên trong, Madame ạ.'
'Thật tình ta để chìa khóa ở cửa ư?' Madame thốt lên, hai tay giơ cao với vẻ kinh ngạc chân thực đến mức suýt làm tôi dao động trong giây lát.
Bản chất những chiêu trò lừa dối của người phụ nữ này là chúng thường khiến tôi hoang mang dù hiếm khi thuyết phục được tôi.
'Ta thực-sự nghĩ rằng, Maud ạ, tất cả những sự thay đổi và kích-động thường xuyên đó sẽ làm đảo lộn cái đầu tội nghiệp của ta mất.'
'Còn những ô cửa sổ bị chắn song sắt thì sao—chúng dùng để làm gì?' tôi nghiêm nghị thì thầm, giơ ngón tay chỉ vào những thứ rào chắn nghiệt ngã đó.
'Đó là từ hơn bốn mươi năm trước, khi ngài Phileep Aylmer định cư ở đây, và dùng căn phòng này làm phòng dưỡng nhi cho lũ trẻ, vì sợ chúng ngã ra ngoài.'
'Nhưng nếu nhìn kỹ, bà sẽ thấy những thanh song sắt này chỉ mới được lắp vào gần đây thôi: ốc vít và các vết đục vẫn còn rất mới.'
'Thật ư!' Madame thốt lên, kéo dài giọng với vẻ kinh ngạc y hệt như trước. 'Chà, con yêu ạ, người dưới nhà đã bảo với ta điều mà ta vừa nói với con khi ta hỏi lý do đấy chứ! Để ta xem nào.'
Và Madame trèo lên ghế, soi xét với vẻ đầy tò mò, nhưng không đồng ý với tôi về thời điểm làm mộc quá ư gần đây của chúng.
Tôi nghĩ chẳng có gì bực bội cho bằng cái kiểu dối trá phớt lờ trước những gì rành rành ra trước mắt.
'Ý bà muốn nói là Madame thực sự nghĩ những vết đục và con ốc đó đã có từ bốn mươi năm trước sao?'
'Làm sao ta biết được, cô bé? Quan trọng gì chuyện nó là bốn mươi hay chỉ mới mười bốn năm chứ? Bah! Chúng ta còn khối thứ khác để suy nghĩ. Mấy tên côn đồ đó! Ta lấy làm mừng khi thấy song sắt, then cài, cùng khóa và chìa, ít nhất là cho căn phòng của chúng ta, để tống cổ những kẻ như thế ra ngoài!'
Vào khoảnh khắc đó, có tiếng gõ cửa, và giọng nói bрод mũi 'Đợi chút' của Madame đáp lại ngay lập tức, rồi bà ta mở cửa, lén lút thò đầu ra ngoài.
'Ồ, ổn cả rồi; đi đi thôi, không có gì nữa đâu, đi đi.'
'Ai ở đấy thế?' tôi kêu lên.
'Câm miệng lại,' Madame ra lệnh một cách hách dịch với kẻ đến thăm—người mà tôi tưởng mình nhận ra giọng nói—'đi đi.'
Madame lại lách người bước ra ngoài, khóa cửa lại; nhưng lần này bà ta quay lại ngay, mang theo một khay đựng bữa sáng.
Tôi nghĩ chắc bà ta tưởng tôi sẽ tìm cách phá cửa trốn thoát; nhưng lúc đó tôi chẳng hề có ý nghĩ ấy. Bà ta vội vã đặt khay xuống sàn ngay ngưỡng cửa, rồi khóa cửa lại như trước.
Phần ăn sáng của tôi chỉ là một chút trà; nhưng hệ tiêu hóa của Madame hiếm khi bị ảnh hưởng bởi lòng trắc ẩn, và bà ta ăn ngấu nghiến. Trong suốt quá trình đó, bầu không khí tĩnh lặng đến mức bất thường đối với một kẻ ba hoa như bà ta; nhưng khi bữa ăn kết thúc, cô ta đề xuất đi thám thính, bày tỏ sự mơ hồ không chắc liệu Bác tôi đã bị bắt hay chưa.
'Và trong trường hợp ông cụ đáng thương bị tống vào cái gọi là nhà đá ấy, chúng ta phải đi đâu đây hỡi Maud thân yêu—đến Knowl hay đến Elverston? Con phải chỉ đường chứ.'
Và thế là bà ta biến mất, xoay chìa khóa ở ổ cửa như trước. Đó là một thói quen cũ của bà ta, tự nhốt mình trong phòng và để chìa khóa ở ổ; và thói quen ấy vẫn tiếp diễn, vì bà ta lại để nó ở đó.
Với tâm trạng nặng trĩu, tôi hoàn tất việc vệ sinh cá nhân đơn giản của mình, trong đầu không ngừng tự hỏi bao nhiêu phần trong câu chuyện của Madame là giả và bao nhiêu phần, nếu có, là thật. Rồi tôi nhìn ra khoảng sân tối tăm đìu hiu bên dưới, chìm trong bóng râm ẩm ướt sâu thẳm, và nghĩ ngợi, 'Làm thế nào mà một kẻ sát nhân lại có thể leo lên độ cao đó một cách an toàn, và đột nhập vào mà không gây ra chút tiếng động nào để đánh thức kẻ cờ bạc đang say ngủ?' Rồi thì
đến những thanh song sắt chắn ngang cửa sổ phòng tôi. Đúng là một kẻ ngốc khi tôi lại đi phản đối sự bảo vệ đó!
Tôi đang cố gắng hết sức để trấn an bản thân, và xua đuổi mọi nghi ngờ hãi hùng ra xa. Nhưng ước gì căn phòng của tôi quay ra mặt tiền ngôi nhà, với một khung cảnh đỡ ảm đạm hơn.
Chìm đắm trong những suy tư đầy sợ hãi ấy, khi tôi đang đứng bên cửa sổ, tôi bỗng giật mình bởi tiếng bước chân dồn dập trên hành lang và tiếng chìa khóa xoay trong ổ cửa phòng mình.
Trong cơn hoảng loạn, tôi giật lùi vào góc phòng, trân trân dán mắt vào cánh cửa. Nó hé mở một chút, và cái đầu đen sì của Meg Hawkes thò vào.
'Ồ, Meg!' tôi kêu lên; 'tạ ơn Chúa!'
'Tôi đoán là cô, cô Maud. Tôi sợ lắm, thưa cô.'
Con gái người thợ xay trông nhợt nhạt, và đôi mắt cô ta, tôi nghĩ, đỏ hoe và sưng húp.
'Ồ, Meg! Vì Chúa, rốt cuộc mọi chuyện là thế nào vậy?'
'Tôi không dám bước vào đâu. Mụ già đã xuống dưới, khóa cánh cửa ngang lại, và bắt tôi ở lại canh chừng. Bọn chúng nghĩ tôi chẳng quan tâm gì đến cô, cũng giống như bọn chúng vậy. Tôi không biết hết mọi chuyện, nhưng có phần còn tường tận hơn mụ ta. Bọn chúng chẳng hé lộ gì với mụ, vì mụ quá mê rượu chè; chúng bảo mụ không đáng tin, lại hay gây gổ phát hoảng. Tôi nghe được khối chuyện khi bố và thợ cả Dudley trò chuyện trong cối xay. Chúng nghĩ tôi ra vào chẳng để ý gì; nhưng tôi đã xâu chuỗi mọi thứ lại với nhau. Và cô đừng ăn hay uống bất cứ thứ gì ở đây nhé, thưa cô; hãy giấu kỹ thứ này đi; trông nó đen đủi thật đấy, nhưng dẫu sao thì cũng lành mạnh!' rồi cô ta lén rút một mẩu bánh mì đen từ dưới tạp dề ra. 'Nhớ giấu kỹ đấy. Đừng uống gì ngoài nước trong cái bình kia kìa—đó là nước suối sạch đấy.'
'Ồ, Meg! Ồ, Meg! Tôi hiểu ý cô rồi,' tôi nói với giọng yếu ớt.
‘Vâng, thưa cô, tôi sợ chúng sẽ ra tay thủ ác; chúng sẽ tìm cách hãm hại cô bằng cách này hay cách khác. Tôi sẽ đi tìm bạn bè của cô sau khi trời tối; tôi không dám đi sớm hơn đâu. Tôi sẽ trốn đến Ellerston, chỗ người chị họ quyền quý của cô, và tôi sẽ kéo họ quay lại đây thật nhanh; thế nên hãy giữ vững tinh thần nhé, cô bé. Meg Hawkes sẽ bảo vệ cô. Cô đối xử với tôi tử tế hơn cả bố mẹ ruột và tất cả những người khác;’ và cô ta ôm chầm lấy vòng eo tôi, vùi đầu vào tà áo tôi; ‘và tôi sẽ hiến dâng cả mạng sống vì cô, cô bé ạ, và nếu chúng làm tổn thương cô, tôi sẽ tự vẫn.’
Cô ta nhanh chóng lấy lại vẻ kiên quyết thường ngày—
'Đừng nói nửa lời, cô bé,' cô ta nói với giọng điệu cũ. 'Cô đừng tìm cách trốn đi—chúng sẽ giết cô đấy—cô không làm nổi đâu. Cứ để mọi chuyện cho tôi lo. Dù là việc gì đi nữa, thì cũng phải đến hai hoặc ba giờ sáng chúng mới hành động. Tôi sẽ
đưa họ về đây từ lâu trước thời điểm đó; thế nên hãy dũng cảm lên—cô bé ngoan của tôi.'
Chắc hẳn cô ta nghe thấy, hoặc tưởng tượng ra tiếng bước chân đang đến gần, nên liền cất lời—
'Hish!'
Khuôn mặt nhợt nhạt hoảng loạn của cô ta biến mất, cánh cửa đóng lại nhanh chóng và nhẹ nhàng, rồi chiếc chìa khóa lại xoay trong ổ.
Meg, với vẻ thô mộc của mình, đã nói rất nhỏ—hầu như chỉ thầm trong miệng; nhưng không lời sấm truyền nào thốt ra từ miệng nữ tu sĩ đền Delphi lại vang dội điên cuồng đến thế trong tai người nghe. Tôi dám cá là Meg tưởng rằng tôi chẳng hề nao núng trước những lời cô ta nói. Tôi cảm thấy ánh mắt mình trở nên đờ đẫn, da gà da cóc và xương tủy như đông cứng lại. Cô ta đâu biết rằng từng lời cô ta thốt ra tựa như một ngọn lửa bùng lên trong đại não tôi. Cô ta đã truyền đạt lời cảnh báo đầy sợ hãi của mình, và kể lại câu chuyện một cách thô mộc, thẳng thừng, nói cách khác là vô cùng rõ ràng và cô đọng; và tôi dám chắc rằng lời tuyên bố ấy, giống như một nhát rạch nhanh gọn trong phẫu thuật, còn dễ chịu hơn nỗi đau bị tơi tả chậm chạp, ngập ngừng, lùi bước và lẩn tránh trong sự tra tấn. Madame đi vắng khá lâu. Tôi ngồi xuống bên cửa sổ, và cố gắng đối diện với hoàn cảnh tồi tệ của mình. Tôi đờ đẫn—những hình ảnh hiện lên toàn là điều kinh khủng; nhưng tôi nhìn nhận chúng giống như cách chúng ta đôi khi chứng kiến những cảnh tượng hãi hùng—đầu bị chặt và nhà bị đốt—trong một giấc mơ, mà không hề có những cảm xúc tương ứng. Dường như tất cả những chuyện này không hề thực sự xảy ra với tôi. Tôi nhớ mình đã ngồi bên cửa sổ, nhìn chằm chằm và chớp mắt về phía tòa nhà đối diện, giống như một kẻ không thể nhưng vẫn đang cố gắng nhìn rõ một vật thể, và cứ mỗi phút lại đưa tay áp lên màng tang rồi tự lẩm bẩm—
'Ồ, chuyện đó sẽ không xảy ra đâu—không xảy ra đâu—Ồ không!—không bao giờ!—không thể nào như thế được!' Và Madame đã tìm thấy tôi trong trạng thái choáng váng ấy khi bà ta trở về.
Nhưng thung lũng bóng tối sự chết cũng có muôn vàn hình thái sợ hãi riêng của nó. 'Sự kinh hoàng của bóng tối dày đặc' đôi khi bị phá vỡ bởi những âm thanh và được soi sáng bởi những cảnh tượng. Có những khoảng thời gian tê liệt và suy sụp, tiếp nối bởi những cơn hoảng loạn tột độ. Quả thực, trong hành trình của tôi suốt những giờ phút dài đằng đẵng ấy, tôi đã trải qua điều đó—những cơn đau đớn dịu xuống thành trạng thái lờ đờ, rồi những trạng thái ấy lại bùng phát thành cơn điên cuồng. Đôi khi tôi tự hỏi làm thế nào mình có thể giữ được sự tỉnh táo qua cuộc thử thách đó.
Madame khóa cửa lại, thản nhiên tự làm công việc của mình
mà chẳng mảy may bận tâm đến tôi, miệng ngâm nga mấy khúc hát tiếng Pháp ngắt quãng qua giọng mũi, trong khi đưa mắt ngắm nghía những món đồ lụa vừa mua được bày ra dưới ánh ban ngày. Bỗng nhiên tôi chợt nhận ra trời đã quá tối so với một buổi chiều còn sớm. Tôi nhìn đồng hồ; việc hiểu được nó đòi hỏi tôi phải tập trung cao độ. Bốn giờ, chiếc đồng hồ hiển thị. Bốn giờ! Trời sẽ tối sập vào lúc năm giờ—chỉ còn một tiếng nữa là đêm xuống!
'Madame, bây giờ là mấy giờ rồi? Đã đến tối chưa?' tôi kêu lên, một tay áp lên trán với vẻ mặt ngơ ngác như một kẻ đang bối rối.
'Hơn bốn giờ hai ba phút rồi. Khi tôi bước lên lầu thì kim chỉ còn năm phút nữa là đến bốn giờ,' bà ta đáp, tay vẫn không rời việc săm soi một mảnh ren vá mà bà ta đang giơ lên sát mắt ngay cửa sổ.
‘Ồ, Madame! Madame! Tôi sợ lắm,’ tôi thốt lên bằng một giọng hoang dã và thảm thiết, chộp lấy cánh tay bà ta, và ngước nhìn vào đôi mắt vô cảm ấy, hệt như những kẻ đắm tàu bấu víu tia hy vọng cuối cùng hướng về thiên đàng. Madame trông cũng có vẻ hoảng sợ, tôi nghĩ vậy, khi bà ta trân trân nhìn vào mặt tôi. Cuối cùng, bà ta lên tiếng, có phần bực bội và hất tay tôi ra—
'Cô đang nói cái quái gì thế, cô bé?'
'Ồ, xin hãy cứu tôi, Madame!—xin hãy cứu tôi!—xin hãy cứu tôi, Madame!' tôi khẩn khoản van xin, với sự lặp lại điên cuồng của nỗi sợ hãi tột cùng, hai tay bấu chặt lấy váy bà ta, ngước gương mặt đau đớn lên nhìn đôi mắt của mụ thần chết u ám đó.
'Cứu cô cơ đấy! Cứu với vớt! Thật là ngớ ngẩn!'
'Ồ, Madame! Ồ, Madame thân yêu! Vì Chúa, xin hãy đưa tôi đi—đưa tôi rời khỏi nơi này, tôi sẽ làm mọi điều bà yêu cầu suốt đời này—tôi thề đấy—thật lòng mà, Madame, tôi sẽ làm tất cả! Ồ, xin hãy cứu tôi! cứu tôi! cứu tôi!'
Trong cơn đau đớn tột cùng, tôi bám chặt lấy Madame như thể bám lấy thiên thần hộ mệnh của mình.
'Và ai đã nhồi sọ cô rằng cô đang gặp nguy hiểm cơ chứ, cô bé?' Madame gặng hỏi, nhìn xuống tôi với ánh mắt tối tăm và quái dị như phù thủy.
'Tôi đang gặp nguy, Madame—thật sự—đang gặp nguy hiểm lớn! Ồ, Madame, hãy nghĩ đến tôi—hãy rủ lòng thương! Tôi chẳng có ai giúp đỡ—chẳng có ai ngoài Chúa và bà nữa thôi!'
Suốt thời gian đó, Madame vẫn nhìn tôi bằng ánh mắt u ám ấy, tựa như một ả đồng cốt đang đọc trước tương lai trên khuôn mặt tôi.
'Chà, biết đâu cô gặp nguy thật—làm sao ta biết được chứ? Biết đâu bác cô điên—biết đâu cô cũng phát điên. Cô vốn luôn là kẻ thù của ta—tại sao ta phải bận tâm?'
Tôi lại bật khóc nức nở trong sự van xin điên cuồng, và ôm chặt lấy bà ta, tuôn trào những lời cầu khẩn với nỗi đau đớn xé lòng.
'Ta chẳng có chút lòng tin nào ở cô đâu, Maud nhỏ ạ; cô là một con ranh mãnh—petite traîtresse! Hãy suy ngẫm lại đi, nếu cô có thể, xem cô đã đối xử với Madame thế nào. Cô từng định hủy hoại ta—cùng với lũ đầy tớ hư hỏng ở Knowl âm mưu tiêu diệt ta—thế mà cô lại mong ta ở đây để bênh vực cô sao! Cô chưa từng chịu lắng nghe ta—chẳng mảy may rủ lòng thương xót ta—cùng hùa vào đuổi ta khỏi nhà như xua một con sói. Giờ thì cô mong đợi ta sẽ đối xử với cô thế nào đây? Bah!'
Tiếng thét 'Bah!' đầy kinh hoàng ấy, kéo theo một tiếng gầm dài nghẹt mũi đầy khinh miệt, vang lên trong tai tôi tựa như một tiếng sét đánh ngang tai.
'Ta bảo cô điên rồi đấy, petite insolente, khi lại ảo tưởng rằng ta sẽ quan tâm đến cô hơn là con thỏ rừng quan tâm đến chó săn—hơn là con chim vừa trốn thoát sẽ yêu mến kẻ bẫy chim oiseleur vậy. Ta chẳng quan tâm—và ta cũng chẳng việc gì phải quan tâm. Đến lượt cô phải chịu khổ sở rồi đấy. Nằm xuống chiếc giường kia đi, và ngoan ngoãn mà chịu đựng đi.'