Họ hàng Monica đặt hai tay lên đôi vai của Milly, nhìn cô bé bằng ánh mắt đầy thiện cảm và vui thích. Bà nói: "Và, cả hai chúng ta, cô bé ngốc nghếch ạ, phải trở thành những người bạn thật thân thiết. Ta được phép là người đàn bà lớn tuổi hỗn xào nhất ở Derbyshire này — hoàn toàn được đặc cách một cách vô phương cứu chữa; và chẳng ai thèm giận ta bao giờ, thế nên ta cứ hay thốt ra những lời gây sốc nhất."
Tội nghiệp Milly cố gắng gượng gạo, mặt đỏ bừng lên: "Cháu cũng hơi có tính ấy, và cháu nghĩ..." Đến lúc đó thì con bé hoàn toàn luống cuống, chẳng tài nào nói hết được câu mà nó đã bỏ ngỏ phần đầu.
Bà tiếp lời: "Cháu nghĩ? Này, nghe lời ta đi, đừng bao giờ chần chừ suy nghĩ, cháu yêu ạ; cứ nói trước rồi tính sau, đó là cách của ta; dẫu rằng, quả thật, ta chẳng bao giờ thèm suy nghĩ cả. Đó là một thói quen rất hèn nhát. Cô họ Maud lạnh lùng của chúng ta đằng kia đôi khi cũng suy nghĩ; nhưng lần nào cũng thất bại thảm hại đến mức ta phải tha thứ cho con bé. Ta tự hỏi khi nào thì cái lão quản gia thời tiền sử của cháu mới quay lại. Chắc hẳn hắn nói thứ ngôn ngữ của người Pict và người Anh cổ, và cha cháu sẽ cần mất một ít thời gian để dịch lại đấy. Và Milly yêu quý ạ, ta đang đói lắm rồi, nên ta sẽ không đợi lão quản gia của cháu đâu — kẻ mà ta đoán sẽ mang ra cho ta một chiếc bánh do chính Vua Alfred nướng, kèm chút bia Đan Mạch đựng trong một chiếc sọ người; thay vào đó, ta xin cháu chút bánh mì phết bơ ngon lành kia vậy."
Lady Knollys nhanh chóng được đáp ứng ngay yêu cầu đó; nhưng điều này chẳng hề làm lời nói của bà bị gián đoạn.
Bà lại cất lời: "Này các cô gái, nếu Silas đồng ý, liệu hai cháu có chuẩn bị kịp để đi theo ta trong một hoặc hai tiếng nữa không? Ta rất muốn đưa cả hai cháu về nhà ta ở Elverston."
Tôi ôm chầm lấy bà, hôn bà và kêu lên: "Thật tuyệt vời làm sao! Cô yêu quý ơi, phần cháu thì chỉ năm phút là sẵn sàng; còn Milly, em nghĩ sao?"
Tủ quần áo của tội nghiệp Milly, tôi e rằng, gọn nhẹ hơn là đẹp đẽ; con bé trông vô cùng hoảng hốt, bèn thì thầm vào tai tôi:
"Chiếc váy lót đẹp nhất của tớ đang gửi tiệm giặt rồi; hãy hẹn một tuần nữa đi, Maud."
Lady Knollys cất tiếng hỏi: "Con bé nói gì thế?"
Tôi buồn rầu đáp: "Em ấy sợ mình không kịp chuẩn bị ạ."
Tội nghiệp Milly bỗng thốt toáng lên, trừng trừng nhìn thẳng vào Lady Knollys: "Đồ của cháu gửi giặt còn nhiều lắm."
Lady Knollys ngạc nhiên hỏi: "Trời đất quỷ thần ơi, cháu tôi định nói gì thế?"
Tôi đáp: "Đồ của em ấy vẫn chưa lấy về từ tiệm giặt ạ." Đúng lúc ấy, vị quản gia kỳ lạ của chúng tôi bước vào, thông báo với Lady Knollys rằng chủ nhân đã sẵn sàng tiếp đón bất cứ khi nào bà muốn; đồng thời ông ta cũng xin lỗi vì tình trạng sức khỏe buộc ông phải để bà cất công leo lên lầu vào phòng mình.
Thế là họ hàng Monica đứng phắt dậy ra cửa ngay lập tức, ngoái đầu gọi giật lại phía chúng tôi: "Nào các cô gái."
Lão quản gia liền thưa: "Xin vui lòng, thưa phu nhân — chỉ một mình phu nhân thôi ạ; và ngài ấy yêu cầu hai tiểu thư hãy cứ ở yên đó, chốc nữa ngài sẽ cho người gọi."
Tôi bắt đầu thầm thán phục tội nghiệp "Giắt-lét" như là tàn tích của một người đầy tớ từng đáng kính trọng biết bao.
Họ hàng Knollys cười vang nói: "Được thôi; có lẽ tốt hơn là chúng ta cứ làm hòa và ôm hôn riêng tư trước đã"; rồi bà bước đi dưới sự dẫn đường của xác ướp sống.
Sau đó, tôi đã được Lady Knollys kể lại cho nghe đầu đuôi cuộc trò chuyện riêng tư này.
"Khi ta gặp lại ông ta, cháu yêu ạ," bà kể, "ta suýt không tin nổi vào mắt mình; tóc trắng phau — khuôn mặt trắng bệch — ánh mắt điên dại — nụ cười tựa cõi chết. Lần cuối ta gặp, tóc ông ta còn đen; ông ta ăn mặc như một quý ông Anh hiện đại; và thực sự vẫn giữ được nét phảng phất giống bức chân dung toàn thân ở Knowl mà cháu từng say mê, cháu biết đấy — thế mà, hỡi các thiên thần và sứ giả của sự ân sủng! lại là một bóng ma thế này đây! Ta tự hỏi, đây là thuật chiêu hồn, hay là chứng sảng rượu đã khiến ông ta tàn tạ đến mức này? Rồi ông ta cất lời, với nụ cười ghê tởm khiến ta tưởng như mình sắp phát điên —"
'Mày thấy có sự thay đổi đấy, Monica.'
'Ông ta có giọng nói ngọt ngào, dịu dàng đến phát bực! Có ai đó từng kể cho ta nghe về âm thanh của một thứ sáo thủy tinh khiến một số người nghe xong thì lên cơn cuồng phong hysteria, và ta cứ nghĩ mãi về điều đó suốt thời gian ấy. Giọng nói của ông ta luôn có một chất giọng kỳ lạ đặc quánh.'
'Ta có thấy thay đổi, Silas,' cuối cùng ta đáp; 'và chắc chắn, ông cũng thấy ở ta một sự thay đổi lớn.'
'Đã có đủ thời gian để tạo ra một sự thay đổi lớn hơn những gì tôi quan sát thấy ở cô kể từ lần cuối cô vinh dự đến thăm tôi,' ông ta nói.'
'Ta nghĩ lúc ấy ông ta lại giở cái giọng mỉa mai quen thuộc, có ý châm chọc rằng ta vẫn là con ranh xấc láo ngày nào ông từng nhớ, chẳng hề được thời gian uốn nắn gì cả; và đúng là ta vẫn vậy, nên ông ta đừng có mong đợi những lời ngọt ngào từ bà già Monica Knollys này.'
'Đã lâu lắm rồi đấy, Silas; nhưng điều đó, ông biết đấy, không phải lỗi của ta,' ta đáp.'
'Không phải lỗi của cô, cháu yêu — mà là bản năng. Tất cả chúng ta đều là loài sinh vật bắt chước: những kẻ quyền quý thì bài xích tôi, và những kẻ tiểu tiểu nhân thì hùa theo sau. Chúng ta rất giống loài gà tây, có quá nhiều sự khôn ngoan và vô cùng rộng lượng. Số phận, trong một phút ngẫu hứng, đã đập trúng đầu tôi, và thế là cả bầy đàn bu lại mổ xẻ, kêu quác quác, và cô cũng nằm trong số đó, Monica yêu quý ạ. Đó không phải lỗi của cô, chỉ là bản năng thôi, nên tôi hoàn toàn tha thứ cho cô; nhưng chẳng trách gì những kẻ đi mổ xẻ lại giữ gìn được phong độ tốt hơn kẻ bị mổ xẻ. Cô thì cường tráng; còn tôi, ra thế này đây.'
'Này Silas, ta đến đây không phải để cãi nhau. Cảnh cáo ông đấy, nếu chúng ta cãi nhau lúc này, chúng ta sẽ chẳng bao giờ làm hòa được nữa — chúng ta đã quá già rồi, nên hãy quên đi tất cả những gì có thể, và cố gắng tha thứ cho nhau một phần nào; còn nếu không làm được cả hai điều đó, thì ít nhất hãy đình chiến khi ta còn ở đây.'
'Những tổn hại giáng lên cá nhân tôi thì tôi hoàn toàn có thể tha thứ, và thấu trời xanh hay biết, tôi tha thứ từ tận đáy lòng; nhưng có những thứ không thể tha thứ được. Các con tôi đã bị hủy hoại vì chuyện đó. Nhờ ơn phò hộ của đấng Tối Cao, tôi có thể sẽ lại được minh oan trên cõi đời này, và ngay khi thời điểm đó đến, tôi sẽ ghi nhớ, và tôi sẽ hành động; còn các con tôi — cô sẽ thấy cô gái tội nghiệp đó, con gái tôi — học hành, xã hội, tất cả đều đã quá muộn màng — các con tôi đã bị hủy hoại vì chuyện đó.'
'Ta không gây ra chuyện đó; nhưng ta hiểu ý ông,' ta đáp. 'Ông cứ đe dọa kiện tụng bất cứ khi nào có điều kiện; nhưng ông quên mất rằng Austin đã bắt ông hứa, khi trao cho ông quyền sử dụng ngôi nhà và điền trang này, là không bao giờ được xâm phạm quyền sở hữu Elverston của ta. Đó là câu trả lời của ta, nếu ý ông là thế.'
'Tôi có ý của tôi,' ông ta đáp, với nụ cười cũ kỹ ấy.
'Ý ông là,' ta bảo, 'vì cái sở thích quấy rầy ta bằng những vụ kiện tụng, ông sẵn sàng đánh mất quyền cư ngụ tại ngôi nhà và điền trang này.'
'Giả sử tôi thực sự có ý đó, tại sao tôi phải mất mát gì chứ? Người anh yêu dấu của tôi, trong di chúc, đã trao cho tôi quyền sử dụng Bartram-Haugh suốt quãng đời còn lại, và chẳng hề đính kèm cái điều kiện ngớ ngẩn nào như cô tưởng tượng trong món quà của ông ấy.'
Silas đang rơi vào một trong những tâm trạng cay độc cũ kỹ của ông ta, và rất thích đe dọa ta. Tính thù hằn đã lấn át sự mưu mô; nhưng ông ta cũng thừa biết rằng mình chẳng bao giờ có thể thành công trong việc lay chuyển quyền sở hữu của người chồng quá cố tội nghiệp Harry Knollys của ta; và ta chẳng hề mảy may sợ hãi trước những lời đe dọa của ông ta; ta đã nói thẳng với ông ta như thế, vô cùng thản nhiên đúng như cách ta đang nói chuyện với cháu lúc này.
'Này Monica,' ông ta nói, 'ta đã đặt cô lên bàn cân, và cô không phải là kẻ nhẹ cân. Trong khoảnh khắc, phần con người cũ trong ta trỗi dậy: ý nghĩ về các con ta, về những ân oán trong quá khứ, và nỗi thống khổ cùng sự nhục nhã hiện tại, đã làm ta tức giận đến mức phát điên. Chỉ là chốc lát thôi — cú co giật bằng dòng điện Galvan trên một cái xác chết. Chẳng có cỗ ngực nào lại lạnh ngắt trước những tham vọng và sân si của cõi đời này cho bằng ta. Chúng không dành cho mái đầu bạc phơ như thế này, cũng chẳng dành cho một người mà cứ mỗi tháng lại có một tuần nằm chờ ở cửa tử. Cô có muốn bắt tay không? Nào — ta chính thức đình chiến đấy; và ta quên hết, tha thứ hết.'
Ta chẳng hiểu ông ta có ý gì qua màn kịch này. Ta hoàn toàn không biết liệu ông ta đang diễn kịch, hay đã mất trí, hoặc thực ra vì sao và bằng cách nào chuyện đó lại xảy ra; nhưng ta rất mừng, cháu yêu ạ, là trái ngược với bản tính của mình, ta đã giữ được bình tĩnh và không để bản thân bị cuốn vào một cuộc cãi vã.'
Đến lượt chúng tôi được gọi vào diện kiến, chú Silas trông hoàn toàn bình thường; nhưng gò má ửng đỏ cùng ánh mắt lóe lên của họ hàng Monica lại cho thấy rõ ràng là vừa có chuyện gì đó rất bực bội và kích động đã xảy ra.
Chú Silas bắt đầu bình luận theo cách riêng của chú về bầu không khí và sự tự do ở Bartram — tất cả những gì chú có thể ban phát — và bảo tôi nói xem mình thích chúng ra sao. Rồi chú gọi Milly lại gần, âu yếm hôn con bé, mỉm cười buồn bã với nó, và quay sang phía họ hàng Monica, nói:
"Đây là con gái Milly của tôi — ồ! Nó đã được giới thiệu với cô ở dưới nhà rồi phải không? Chắc là cô đã có ấn tượng tốt với nó nhỉ. Như tôi đã nói với con bé Maud, dù tôi chưa hẳn là một lão Sir Tunbelly Clumsy, nhưng nó đúng là một tiểu thư Hoyden chính hiệu được gọt giũa hoàn hảo. Có phải thế không, con bé Milly tội nghiệp của ta? Con có được sự xuất chúng này, cháu yêu ạ, chính là nhờ vào hệ thống công sự vây hãm đã — kể từ ngày con chào đời — chặn đứng mọi nền văn minh trên đường tiến vào Bartram. Con phải biết ơn, hỡi Milly, tất cả những ai — dù tự nhiên hay bất tự nhiên — đã đào xới lên thứ công trình vô hình nhưng kiên cố ấy. Còn về những tài lẻ của con — mang tính độc đáo hơn là thời thượng — thì con phải cảm ơn một phần người chị họ của con, Lady Knollys. Có phải vậy không, Monica? Hãy cảm ơn cô đi, Milly."
Lady Knollys đáp lại bằng một giọng sắc lạnh và điềm đạm: "Đây là lệnh đình chiến của ông đấy hả, Silas. Tôi nghĩ rằng, Silas Ruthyn ạ, ông đang muốn chọc tức tôi để tôi thốt ra những lời trước mặt mấy đứa trẻ này mà tất cả chúng ta sẽ phải hối tiếc đấy."
Hắn đáp: "Thế nên những lời nói đùa cợt của ta mới làm sục sôi cơn thịnh nộ của cô đấy, Monnie. Thử nghĩ xem cô sẽ cảm thấy thế nào, nếu ta bắt gặp cô bên vệ đường, bị bọn cướp bầm dập tơi bời, rồi ta đặt chân lên cổ cô và nhổ nước bọt vào mặt cô. Nhưng thôi — dừng chuyện này lại đi. Tại sao ta lại nói những điều này? Đơn giản là để nhấn mạnh sự tha thứ của ta mà thôi. Này các cô gái, Lady Knollys và ta, hai người họ hàng đã xa cách lâu ngày, nay cùng nhau quên đi và tha thứ cho quá khứ, cùng nắm tay nhau khép lại những tổn thương đã qua."
"Được rồi, tùy ông; miễn là chúng ta chấm dứt mấy câu châm biếm và bóng gió mỉa mai này đi."
Dứt lời, hai bàn tay họ nắm lấy nhau; và chú Silas, sau khi buông tay bà ra, liền dùng tay mình vỗ về, vuốt ve bàn tay ấy, miệng cười lạnh lẽo và phát ra những tiếng cười khúc khích rất khẽ suốt từ đầu đến cuối.
Khi màn kịch câm vừa dứt, chú nói: "Monica yêu quý ạ, tôi rất muốn mời cô ở lại qua đêm nay; nhưng khốn nỗi tôi chẳng có lấy nổi một chiếc giường để tiếp khách, và dù có đi nữa, tôi e rằng thỉnh cầu của mình cũng khó lòng được chấp thuận."
Tiếp theo là lời mời của Lady Knollys dành cho tôi và Milly. Chú tỏ ra vô cùng biết ơn; chú mỉm cười rất nhiều, trầm ngâm suy nghĩ. Tôi có cảm giác chú đang bối rối; và đằng sau những nụ cười ấy, đôi mắt hoang dại của chú liếc nhìn gương mặt bộc trực của họ hàng Monica một hai lần đầy vẻ ngờ vực.
Có một chút vướng mắc — một sự vướng mắc chưa rõ ràng — về việc để chúng tôi đi ngay ngày hôm đó; nhưng vào một dịp khác — sớm thôi — rất sớm thôi — chú sẽ vô cùng hạnh phúc.
Thế là dự án nhỏ đó đành phải khép lại, ít nhất là cho ngày hôm nay; và họ hàng Monica cũng đủ lịch sự để không ép buộc vượt quá giới hạn.
"Milly, cháu yêu, cháu sẽ đội mũ vào và dẫn ta đi dạo quanh khuôn viên nhà chứ? Em ấy đi được chứ, Silas? Ta rất muốn nối lại mối quen biết cũ."
"Cô sẽ thấy chúng bị bỏ bê đến đáng thương đấy, Monnie. Khu dạo chơi của kẻ nghèo đành phải cậy nhờ vào Tự nhiên và phó mặc cho tạo hóa tạo hiệu ứng thôi. Tuy nhiên, nơi nào có những rặng cây đẹp, cùng vô số sườn đồi, ghềnh đá và trũng sâu, thì đôi khi chúng ta thu lại được vẻ nên thơ bù đắp cho phần sang trọng bị tổn thất do sự hoang phế."
Thế rồi, vì họ hàng Monica bảo rằng bà sẽ đi băng qua khuôn viên theo một lối mòn để đón xe ngựa ở điểm mà chúng tôi sẽ tiễn bà ra đó, rồi từ đó tự về nhà, bà liền chào tạm biệt chú Silas; một nghi thức mà trong đó — theo tôi thấy là chẳng mấy tha thiết từ cả hai phía — một nụ hôn đã được trao ra.
Khi chúng tôi đã thực sự bước đi trên thảm cỏ, họ hàng Knollys cất tiếng: "Nào các cô gái! Các cháu thấy sao — liệu ông ấy có cho các cháu đi không — có hay không? Ta không dám chắc, nhưng ta nghĩ rằng, cưng à," — bà nói với Milly — "ông ấy nên để cháu được ra ngoài ngắm nhìn thế giới nhiều hơn thay vì cứ giam mình giữa những khe núi và bụi rậm ở Bartram thế này. Trông chúng thật xinh xắn, giống như cháu vậy; nhưng lại vô cùng hoang vắng và chẳng mấy ai hay biết. Milly, anh trai cháu đâu rồi; chẳng phải nó lớn tuổi hơn cháu sao?"
"Cháu không biết anh ấy ở đâu; và anh ấy lớn hơn cháu sáu tuổi rưỡi ạ."
Được một lát, khi Milly đang khua tay múa chân để dọa mấy con diệc bên bờ sông bay vút lên trời, họ hàng Monica liền thì thầm với tôi vẻ đầy tin cậy:
"Ta nghe nói nó đã bỏ trốn — ước gì ta có thể tin được điều đó — và gia nhập một trung đoàn sắp sang Ấn Độ, có lẽ đó là điều tốt nhất cho nó. Cháu có gặp nó ở đây trước lúc nó tự khôn ngoan đi lưu vong không?"
"Không ạ."
"Chà, ta đoán là cháu chẳng mất mát gì đâu. Bác sĩ Bryerly nói rằng qua những gì ông ấy tìm hiểu được thì đó là một thanh niên rất hư hỏng. Giờ thì nói cho ta nghe xem, cưng à, Silas đối xử với cháu có tốt không?"
"Vâng, chú luôn dịu dàng, y như lúc cô thấy hôm nay vậy; nhưng chúng cháu không gặp chú nhiều lắm — thực ra là rất ít."
"Và cháu thấy cuộc sống ở đây cùng mọi người thế nào?" bà hỏi.
"Cuộc sống của cháu thì rất ổn; còn mọi người thì tạm ổn ạ. Có một bà già chúng cháu không thích, mụ Wyat, mụ ấy hay cáu kỉnh, bí hiểm và hay nói dối; nhưng cháu không nghĩ mụ ấy là kẻ ăn cắp — Mary Quince bảo thế — và điều đó, cô biết đấy, cũng là một điểm quan trọng; ngoài ra còn có một gia đình cha con tên là Hawkes, sống ở Rừng Cối Xay Gió, họ hoàn toàn là những kẻ hoang dã, dù chú cháu bảo họ không có ý xấu gì; nhưng họ là những kẻ cực kỳ khó chịu và thô lỗ; ngoại trừ họ ra thì chúng cháu hầu như chẳng gặp người hầu hay ai khác ở đây cả. Nhưng có một chuyến viếng thăm vô cùng bí ẩn; có ai đó đã đến vào lúc đêm muộn và ở lại mấy ngày liền, dù Milly và cháu chưa từng nhìn thấy họ, còn Mary Quince thì thấy một chiếc xe ngựa đậu ở cửa phụ lúc hai giờ đêm."
Họ hàng Monica tỏ ra vô cùng hứng thú trước thông tin này đến mức bà khựng lại giữa bước đi, quay người đối mặt với tôi, đặt tay lên cánh tay tôi, vừa gặng hỏi vừa lắng nghe, và dường như chìm đắm trong những phỏng đoán đầy ảm đạm.
"Chuyện đó không dễ chịu chút nào, thưa cô," tôi nói.
Lady Knollys ủ rũ đáp: "Đúng vậy, chẳng dễ chịu chút nào."
Đúng lúc đó Milly chạy tới, réo gọi chúng tôi nhìn những con diệc đang bay lượn; thế là họ hàng Monica ngước nhìn theo, mỉm cười và gật đầu đáp lại Milly, rồi lại chìm vào im lặng, trầm ngâm bước đi tiếp.
Bà đột ngột bảo: "Các cháu nghe đây, cả hai đứa phải đến chỗ ta; nhất định phải thế. Ta sẽ lo việc này."
Khi sự im lặng bao trùm trở lại và Milly lại chạy đi một lần nữa để xem có trông thấy con cá hồi xám già nào ở vùng nước lặng dưới gầm cầu không, họ hàng Monica nhìn chằm chằm vào tôi và hạ giọng nói:
"Maud này, cháu có thấy điều gì đáng sợ không? Đừng có vẻ mặt hoảng hốt thế chứ, cưng," bà nói thêm kèm theo một tiếng cười nhỏ, tuy nhiên chẳng mấy vui vẻ. "Ta không có ý nói đáng sợ theo nghĩa rùng rợn nào đâu — thực ra, ta không có ý nói sợ hãi chút nào cả. Ý ta là — ta không biết diễn tả thế nào cho đúng — có điều gì làm cháu phiền lòng, hay khiến cháu không thoải mái không; có không hả cháu?"
"Không ạ, cháu không thể nói là có, ngoại trừ căn phòng nơi người ta phát hiện ra ông Charke đã chết."
"Ồ! Cháu đã thấy căn phòng đó rồi ư? — Ta rất muốn được nhìn thấy nó đấy. Phòng ngủ của cháu có nằm gần đó không?"
"Ồ, không ạ; ở tầng dưới, và nhìn ra mặt tiền cơ. Rồi bác sĩ Bryerly có nói chuyện với cháu đôi chút, và hình như có điều gì đó đang nặng trĩu trong tâm trí ông ấy mà ông ấy không muốn nói cho cháu biết; thế nên một thời gian sau khi gặp ông ấy, cháu thực sự đã, như cô nói đấy, cảm thấy sợ hãi; nhưng ngoài chuyện đó ra, cháu thực sự chẳng có lý do gì khác cả. Vậy trong đầu cô đang nghĩ gì khi hỏi cháu câu đó?"
"Chà, cháu biết đấy Maud, cháu vốn sợ ma quỷ, cướp bóc và đủ thứ trên đời; và ta muốn biết liệu cháu có cảm thấy bất an không, và hiện tại nỗi sợ vẩn vơ cụ thể của cháu là gì — ta đảm bảo với cháu, chỉ có vậy thôi; và ta biết," bà tiếp tục, đột nhiên thay đổi giọng điệu nhẹ nhàng và tác phong ban nãy thành một vẻ khẩn nài tha thiết, "những gì bác sĩ Bryerly đã nói; và ta khẩn khoản nài xin cháu, Maud, hãy suy nghĩ thật nghiêm túc về điều đó; và khi cháu đến chỗ ta, hãy đến với ý định sẽ ở lại luôn Elverston."
"Này họ hàng Monica, như thế có công bằng không? Cả cô và bác sĩ Bryerly đều nói với cháu những điều đáng sợ y hệt nhau, và cháu dám cá là cô không biết đôi lúc cháu thấy căng thẳng đến nhường nào, thế mà cả hai người đều chẳng chịu nói rõ ý mình là gì. Nào Monica, người họ hàng yêu quý của cháu, cô không nói cho cháu biết được sao?"
"Cháu thấy đấy cưng, nơi này thật cô lập; đây là một chốn xa lạ, và ông ta thì quá đỗi kỳ quặc. Ta không ưa nơi này, và ta cũng chẳng ưa ông ta. Ta đã cố gắng, nhưng không thể, và ta nghĩ mình sẽ chẳng bao giờ ưa nổi. Ông ta có thể là một con người — vị phó tế ngốc nghếch tốt bụng ở Knowl từng gọi ông ta là gì nhỉ? — một tín đồ Thiên Chúa giáo vô cùng tiến bộ — đúng thế đấy, và ta hy vọng ông ta thực sự như vậy; nhưng nếu ông ta vẫn chỉ là con người của quá khứ, thì việc hoàn toàn tách biệt khỏi xã hội sẽ triệt tiêu mất rào cản duy nhất — ngoại trừ nỗi sợ mang tính cá nhân, mà vốn dĩ ông ta chẳng có nhiều — đối với một kẻ cực kỳ tồi tệ. Và cháu phải biết rằng, Maud yêu quý của ta, cháu là một báu vật quý giá biết bao, và đó là một trọng trách lớn lao nhường nào."
Đột nhiên họ hàng Monica khựng lại, nhìn tôi như thể bà vừa lỡ lời đi quá xa.
"Nhưng, cháu biết đấy, Silas bây giờ có thể rất tốt tính, dẫu cho thời trẻ ông ta từng bồng bột và ích kỷ đi nữa. Thực ra ta cũng chẳng biết phải nghĩ sao về ông ta; nhưng ta chắc chắn rằng khi cháu đã suy nghĩ thấu đáo, cháu sẽ đồng ý với ta và bác sĩ Bryerly rằng cháu không thể ở lại đây được."
Thật vô ích khi cố gắng ép họ hàng tôi phải nói rõ hơn nữa.
"Ta hy vọng sẽ được gặp cháu ở Elverston chỉ trong vài ngày tới. Ta sẽ làm cho Silas phải ngượng ngùng mà để cháu đi. Ta không thích sự miễn cưỡng của ông ta chút nào."
"Nhưng chẳng lẽ cô không nghĩ rằng chú ấy phải biết Milly sẽ cần chuẩn bị một chút quần áo tư trang trước chuyến viếng thăm sao?"
"Chà, cái đó thì ta không dám chắc. Ta hy vọng mọi chuyện chỉ có thế; nhưng dù là lý do gì đi nữa, ta cũng sẽ buộc ông ta phải để cháu đến, và phải đến ngay lập tức."
Sau khi bà đi rồi, trong tôi lại tái diễn những hoài nghi mơ hồ từng hành hạ tôi suốt một thời gian dài sau cuộc trò chuyện với bác sĩ Bryerly. Tuy nhiên, tôi đã nói đúng sự thật khi bảo rằng tôi hoàn toàn hài lòng với lối sống ở đây, bởi vì tôi đã được rèn giũa tại Knowl trong một sự cô quạnh cũng sâu sắc chẳng kém là bao.