Rất may mắn cho tôi là con người phiền phức ấy đã không xuất hiện thêm lần nào nữa trong ngày hôm đó. Nhưng sang đến ngày hôm sau, Milly kể với tôi rằng bác tôi đã khiển trách anh ta vì thái độ ghẻ lạnh mà anh ta dành cho chúng tôi.
—Bác ấy mắng cho một trận, ngắn gọn mà cay nghiệt lắm, còn hắn thì chẳng dám cãi nửa lời, chỉ tiu nghỉu ra vẻ hậm hực thôi; làm em sợ đến mức chẳng dám ngẩng mặt lên gần như suốt buổi; họ nói với nhau nhiều điều mà em chẳng hiểu đầu đuôi ra sao cả; rồi bác sai em ra khỏi phòng, và em mừng quýnh lên được; thế là họ ở lại đóng cửa bảo nhau.
Milly chẳng thể giải đáp được chút nào về những chuyến phiêu lưu tại Church Scarsdale và Knowl; và tôi vẫn phải hoài nghi, khi thì nghiêng về giả thiết này, lúc lại ngả sang giả thiết khác. Nhưng suy cho cùng, tôi không sao gạt bỏ được những mối bận tâm cứ dằn vặt khôn nguôi và một mực hướng về Dudley như thủ phạm của những cảnh tượng gớm ghiếc ấy.
Dẫu vậy, thật kỳ lạ là giờ đây tôi lại cảm thấy ít chắc chắn hơn nhiều so với ấn tượng ban đầu. Tôi bắt đầu hoài nghi trí nhớ và ngờ vực trí tưởng tượng của chính mình; thế nhưng, có một điều chắc chắn là giữa kẻ đã để lại trong trí nhớ tôi những ấn tượng tồi tệ về các cảnh tượng đó và Dudley Ruthyn, quả thực có một nét tương đồng nổi bật, dẫu có lẽ chỉ là sự tương đồng chung chung.
Milly quả đã đúng về đại ý lời quở trách của bác Silas, bởi từ hôm đó chúng tôi phải giáp mặt Dudley nhiều hơn.
Hắn vừa rụt rè lại vừa trơ trẽn; vừa vụng về lại vừa tự đắc; —nói chung là một tên nhà quê khó ưa hết chỗ nói. Dù thỉnh thoảng vẫn đỏ mặt ngập ngừng và chẳng có lấy một khoảnh khắc nào tự nhiên khi ở trước mặt tôi, thế nhưng, điều khiến tôi ghê tởm khôn tả là vẻ tự đắc trong thái độ cùng cái nhìn liếc tà tọc đầy đắc thắng của hắn đã phơi bày rất rõ ràng rằng hắn vô cùng mãn nguyện về thứ ấn tượng mà hắn tưởng mình đang tạo ra nơi tôi.
Tôi sẵn sàng đánh đổi cả thế gian để có thể nói cho hắn biết tôi khinh bỉ hắn đến nhường nào. Tuy nhiên, có lẽ hắn sẽ chẳng tin tôi đâu. Biết đâu hắn lại tưởng rằng các " tiểu thư" thường làm bộ làm tịch thờ ơ và xa cách để che đậy cảm xúc thật của mình. Tôi chẳng bao giờ nhìn hay nói chuyện với hắn nếu có thể tránh được, và nếu có phải bắt buộc thì cũng chỉ ngắn gọn hết mức có thể. Dù sao đi nữa, phải công bằng mà thừa nhận rằng hình như hắn cũng chẳng mặn mà gì với sự hiện diện của chúng tôi, và chắc chắn chưa bao giờ cảm thấy thực sự thoải mái khi ở cạnh chúng tôi.
Tôi thấy thật khó để viết một cách hoàn toàn vô tư ngay cả về ngoại hình của Dudley Ruthyn; nhưng cố gắng gạt bỏ định kiến, tôi phải thừa nhận rằng các đường nét trên khuôn mặt hắn khá tuấn tú, vóc dáng cũng không đến nỗi nào, chỉ có điều hơi mập mạp một chút. Hắn có bộ râu mai sáng màu, mái tóc sáng màu, nước da hồng hào cùng một đôi mắt xanh rất đẹp. Về điểm này thì bác tôi nói không sai; và giá như hắn cư xử hoàn toàn đúng mực như một quý ông, thì dưới con mắt của một số nhà bình phẩm, biết đâu hắn thực sự có thể được coi là một người đàn ông khôi ngô.
Nhưng ẩn chứa trong dáng vẻ và gương mặt hắn là sự pha trộn đáng ghét giữa sự ngượng ngùng vụng về và thói trơ trẽn, một sự lóng ngóng, ranh mãnh và thứ ý thức tự mãn—không hẳn là thô lỗ cục cằn, mà là một sự quê mùa thấp kém—đã biến vẻ ưa nhìn của hắn thành một sự khó coi còn khó chịu hơn cả những nét thô kệch trên khuôn mặt; và một sự thói tục tương tự bao trùm lên trang phục, phong thái cho đến từng bước đi của hắn, đã làm lu mờ mọi ưu điểm mà vóc dáng hắn có được. Nếu bạn cân nhắc tất cả những điều này, cùng với những mối nghi ngờ đầyềm dọa và kinh hoàng cứ lặp đi lặp lại không dứt, bạn sẽ hiểu được thứ cảm xúc hỗn độn giữa giận dữ và ghê tởm mà tôi đã trải qua khi nhận lấy sự tán tỉnh mà hắn ban phát cho tôi.
Dần dần, hắn bớt gượng gạo hơn khi ở trước mặt tôi, và tất nhiên là phong thái của hắn chẳng hề khá lên chút nào dẫu cho sự tự nhiên và tự tin có phần gia tăng.
Hắn bước vào phòng trong lúc Milly và tôi đang dùng bữa trưa, nhảy cẫng lên, thực hiện một cú xoay người ngoạn mục giữa không trung rồi ngồiệ lên thành tủ đựng bát đĩa, từ đó vừa liếc mắt ranh mãnh cười tủm tỉm vừa lủng lẳng đá chân.
—Anh có muốn dùng chút gì không, Dudley?—Milly hỏi.
—Không, cô em; nhưng anh thích ngắm hai người thôi, và có lẽ sẽ uống một ngụm cho vui cửa vui nhà.
Nói đoạn, hắn rút từ trong túi ra một chiếc bình dẹt đựng rượu của dân thể thao; tự tay với lấy một chiếc cốc lớn và một bình đựng nước, vừa nói vừa pha cho mình một cốc brandy pha nước thật đặc, rồi thỉnh thoảng lại nhấp một ngụm để giải khát.
—Ông phó tế đang ở trên đó với lão nhà ta,—hắn cười toe toét nói.—Tôi có chuyện muốn trao đổi với lão; nhưng chắc tôi phải chờ thêm tiếng đồng hồ nữa mới bén mảng vào được; họ lại đang cầu kinh, tranh cãi và bàn chuyện Kinh Thánh như mọi khi thôi. Ha ha! Nhưng chẳng kéo dài lâu nữa đâu, lão Wyat bảo thế, giờ thì bác Austin đã chết rồi; chẳng còn kiếm chác gì được từ mấy cái trò cầu kinh vớ vẩn ấy nữa đâu, mà bản thân nó thì cũng chẳng ra tiền.
—Ôi dào! Xấu hổ chưa, đồ tội đồ này!—Milly cười vang.—Lão ấy bảo năm năm nay chẳng thèm đặt chân đến nhà thờ, mà nếu có đến thì cũng chỉ để hẹn hò với một tiểu thư thôi đấy. Nào, hắn có phải là một kẻ có tội không hả Maud—có phải không?
Dudley cười nhăn nhở, đưa mắt nhìn tôi đầy vẻ tình tứ và ranh mãnh, miệng cắn vành chiếc mũ rộng vành mà hắn đang cầm trước ngực.
Dudley Ruthyn có lẽ nghĩ rằng sự báng bổ mà hắn lớn tiếng tuyên bố mang lại một thứ sức hút nam tính và liều lĩnh nào đó.
—Em lấy làm lạ đấy, Milly,—tôi lên tiếng.—Sao chị lại có thể cười nổi cơ chứ?
—Chắc em muốn chị phải khóc đấy phỏng?—Milly đáp.
—Em chắc chắn không muốn chị phải cười,—tôi trả lời.
—Tôi biết có người rất muốn khóc vì tôi đấy, và tôi biết là ai cơ,—Dudley nói với cái điệu bộ mà hắn cho là vô cùng cuốn hút, đồng thời nhìn tôi như thể hắn đinh ninh rằng tôi phải lấy làm hãnh diện vì được hắn quan tâm đến những giọt nước mắt của mình.
Thế nhưng, thay vì khóc, tôi ngả người ra sau ghế, bình tĩnh lật giật từng trang thơ của Walter Scott, tập thơ mà tôi và Milly vẫn thường cùng nhau đọc vào mỗi buổi tối.
Giọng điệu mà kẻ đáng ghét này dùng để nhắc đến cha mình, cách hắn thô tục khi nói về cha tôi, cùng thói khoác lác thấp kém về lối sống vô thần của hắn, càng khiến tôi ghê tởm hắn hơn bao giờ hết.
—Mấy ông phó tế đúng là chậm như rùa bò—chậm khủng khiếp. Chắc tôi còn phải đợi dài cổ đây. Lẽ ra giờ này tôi phải đi được ba dặm đường rồi ấy chứ—quỷ tha ma bắt!—Hắn đang liếc nhìn ống quần mà hắn giơ lên trong lúc nói, ra điều đang nhẩm tính xem đôi chân ấy đáng lẽ phải đưa hắn đi được bao xa vào thời điểm này.—Sao người ta không chịu đọc Kinh Thánh và cầu nguyện cho xong quách vào ngày Chủ nhật đi, để rồi trút bỏ gánh nặng ấy đi cho rồi cơ chứ? Này cô em Milly, em xem thử lão nhà ta đã xong việc với ông phó tế chưa? Đi đi. Ta đang mất cả ngày trời vì lão ta đây này.
Milly vùng đứng dậy, vốn đã quen vâng lời người anh trai, và khi đi ngang qua tôi, con bé nháy mắt thì thầm:
—Tiền nong đấy.
Rồi nó đi khuất. Dudley huýt sáo một điệu nhạc,ung dung đu đưa chân như quả lắc đồng hồ trong lúc đưa ánh mắt liếc xéo theo bóng con bé.
—Nói thật nhé, thật là một hoàn cảnh ngặt nghèo khi một chàng trai có khí phách lại bị kìm kẹp đến mức ấy, cô em ạ. Tôi chẳng có lấy một xu dính túi nếu không qua tay lão; và đừng hòng lão móc cắc ra cho tôi cho đến khi tôi khai ra cho bằng hết lý do.
—Có lẽ,—tôi nói,—bác tôi nghĩ rằng anh nên tự kiếm lấy tiền thì hơn.
—Tôi rất muốn biết thời buổi này một thằng đàn ông kiếm tiền bằng cách nào đây. Chắc cô không muốn một quý ông lại đi mở cửa hàng buôn bán chứ. Nhưng rồi tôi sẽ cầm chắc một nắm tiền trong tay chẳng lâu nữa đâu, và chẳng cần phải cảm ơn ơn huệ gì của lão hết. Mấy kẻ làm di chúc đó, cô biết đấy, đang nợ tôi một khoản tiền lớn. Đương nhiên toàn là những tay rất lương thiện; nhưng mà ngặt nỗi họ trả tiền chậm như quỷ vậy.
Tôi chẳng thèm bình luận gì về cách ẩn dụ tao nhã này dành cho những người thi hành di chúc của người cha kính yêu của tôi.
—Và tôi nói cho cô nghe nhé, Maud, khi nào tôi cầm được mớ tiền đó, tôi biết tôi sẽ mua quà gì cho ai đấy. Biết chắc luôn ấy chứ, cô em ạ.
Tên gớm ghiếc ấy kéo dài giọng kèm theo một cái liếc xéo, mà tôi đoán là hắn tưởng tượng thế nào cũng khiến người ta không thể cưỡng lại nổi.
Tôi là một trong số những con người bất hạnh cứ hễ muốn tỏ ra dửng dưng thì lại đỏ bừng mặt; và giờ đây, trước sự bực bội khôn tả của mình cùng với thói bướng bỉnh quen thuộc, tôi cảm thấy máu dâng lên đôi gò má và thậm chí bừng đỏ cả lên trán.
Tôi nhận ra rằng hắn đã nhìn thấy dấu hiệu cực kỳ đáng bực bội ấy—biểu hiện của một thứ tình cảm mà ngay ý nghĩ về nó cũng đã đủ đáng ghê tởm rồi—khiến cho tôi, vừa tức giận bản thân vừa căm phẫn hắn, chẳng biết phải bày tỏ sự khinh bỉ và phẫn nộ của mình ra sao nữa.
Hiểu lầm nguyên nhân khiến tôi bối rối, ông Dudley Ruthyn khẽ cười với vẻ ngọt ngào đến mức không tài nào chịu nổi.
—Và có một thứ, cô em ạ, tôi bắt buộc phải nhận lại cho bõ công chứ. Phải hiếu kính với cha mình chứ lị; chẳng lẽ cô lại muốn tôi trái lệnh lão nhà ta sao? Không, chắc chắn là cô không muốn thế rồi—phải không nào?
Tôi trừng mắt nhìn hắn, hy vọng cái nhìn ấy có thể dập tắt sự xấc láo của hắn; nhưng mặt tôi lại đỏ bừng lên một cách đáng ghét—dữ dội hơn bao giờ hết.
—Tôi dám cá là đôi mắt ấy chấp cả cái hạt này luôn đấy,—hắn thốt lên với vẻ ban ơn đầy hào hứng.—Em xinh đẹp khủng khiếp ấy, Maud ạ. Anh chẳng hiểu chuyện quái gì đã xảy ra với anh vào cái đêm hôm trước khi lão nhà ta bảo anh đến hôn em nữa; nhưng mà khỉ thật, em đừng có mà hòng từ chối anh lúc này, anh sẽ đòi một nụ hôn đấy, cô em ạ, mặc cho em có đỏ mặt tía tai đi chăng nữa.
Hắn nhảy phắt khỏi chỗ ngồi cao trên tủ đựng bát đĩa, nghênh ngang bước về phía tôi với một nụ cười gớm ghiếc và hai tay dang rộng. Tôi vùng đứng phắt dậy, giận dữ đến mức tột cùng.
—Mả cha nó chứ, hình như nó định lao vào đánh mình thật kìa!—hắn cười khúc khích ra điều hài hước.
—Nào, Maud, chắc em không đến nỗi cay nghiệt thế chứ? Suy cho cùng, đó chỉ là bổn phận của chúng ta thôi mà. Lão nhà ta bảo chúng ta hôn nhau cơ mà, đúng không nào?
—Đừng—đừng lại gần, thưa anh. Lùi ra nếu không tôi gọi gia nhân đấy.
Và ngay lập tức tôi bắt đầu hét toáng lên gọi Milly.
—Bọn đàn bà con gái đứa nào cũng thế cả! Chẳng bao giờ biết nổi trong đầu mình muốn gì—đúng là chẳng hiểu nổi,—hắn càu nhàu đáp. —Làm gì mà phải làm ầm lên chỉ vì một chút trêu đùa chứ. Thôi dẹp đi được chưa nào? Có ai hại gì em đâu—có không nào? Chắc chắn là anh không hề rồi nhé.
Rồi với một tiếng cười hậm hực đầy bực dọc, hắn quay gót bước ra khỏi phòng.
Tôi nghĩ mình hoàn toàn đúng khi chống cự lại bằng toàn bộ sự quyết liệt mà bản thân có thể huy động được trước nỗ lực áp đặt một sự thân mật mà bất chấp ý kiến trái ngược của bác tôi, đối với tôi nó chẳng khác nào một sự lăng mạ.
Milly tìm thấy tôi khi tôi đang ở một mình—không hề sợ hãi, nhưng vô cùng giận dữ. Tôi đã hạ quyết tâm sẽ phàn nàn với bác tôi, nhưng ông phó tế vẫn đang ở cùng bác; và đến khi ông ta ra về, tôi đã bình tĩnh lại sự kinh hãi đối với bác tôi đã trỗi dậy. Tôi cứ nghĩ rằng bác sẽ coi toàn bộ vụ việc này chỉ là một trò đùa cợt lãng mạn vô hại. Thế nên, với niềm tin yên tâm rằng hắn đã được dạy cho một bài học và sẽ phải suy nghĩ kỹ trước khi lặp lại hành vi xấc láo đó, tôi quyết định, với sự đồng tình của Milly, cứ để mọi chuyện trôi qua như thế.
Dudley, điều may mắn cho tôi là hắn đang giận dỗi tôi nên hầu như chẳng thèm xuất hiện, và nếu có lộ diện thì cũng chỉ lầm lì ngậm miệng. Khi ấy, tôi sống trong sự mong mỏi đầy háo hức chờ ngày hắn rời đi, mà theo Milly nghĩ thì sẽ rất nhanh thôi.
Bác tôi có Kinh Thánh và những lời an ủi; nhưng chắc hẳn chẳng có gì dễ chịu đối với một tay ăn chơi già nua này, dẫu cho ông ta đã hướng thiện đi chăng nữa—một người đàn ông lịch lãm thượng lưu—khi phải chứng kiến đứa con trai lớn lên thành một kẻ bên lề xã hội, một gã nhà quê cục mịch Tony Lumpkin; bởi vì dù ông ta có nghĩ thế nào về năng khiếu bẩm sinh của con mình đi nữa, thì chắc chắn ông ta cũng thừa biết hắn chỉ là một gã thô kệch đến mức nào.
Tôi cố gắng gợi lại những ấn tượng của mình về tính cách của bác tôi hồi đó. Hình ảnh hiện lên thật xám xịt và hỗn độn—mái đầu bạc phơ, đôi chân bằng đất sét. Lúc bấy giờ tôi hãy còn ít hiểu biết về ông ta.
Tôi bắt đầu nhận ra rằng ông ta chính là mẫu người mà Mary Quince hay gọi là 'khó tính khủng khiếp'—tôi đoán là có phần ích kỷ và thiếu kiên nhẫn. Ông ta thường đặt mua những thùng rùa từ Liverpool. Ông ta uống rượu vang đỏ claret và rượu hock vì sức khỏe, ăn thịt chim dẽ giun cùng những món ăn thanh đạm có lợi cho sức khỏe khác cũng vì lý do đó; đồng thời tỏ ra cáu kỉnh và khó tính đối với cách nấu nướng những món này cũng như hương vị và độ trong của tách cà phê ông ta uống.
Cách trò chuyện của ông ta điềm đạm, tao nhã và lạnh lùng, được tô điểm bởi một lớp vỏ bọc đầy cảm xúc; thế nhưng đằng sau thứ ngôn từ nhân tạo ấy, với những vần thơ tiếng Pháp, những câu cửa miệng đậm chất phong vị cùng sự lưu loát đầy hùng biện, thỉnh thoảng lại bỗng chốc lóe lên như một vệt sáng đầy giận dữ những suy nghĩ u ám về tôn giáo. Tôi chưa bao giờ có thể tự lý giải thỏa đáng xem đó chỉ là những điệu bộ làm màu hay là điều xuất phát từ tận đáy lòng, tựa như những cơn đau nhói lên từng hồi.
Ánh sáng trong đôi mắt to của ông ta rất kỳ lạ. Tôi chẳng thể ví nó với bất cứ thứ gì ngoài ánh sáng lấp lánh của ánh trăng rọi mạnh lên bề mặt kim loại được đánh bóng. Nhưng chừng đó vẫn chưa thể diễn tả hết. Nó ánh lên màu trắng và đột ngột—gần như dại dột. Tôi lại nhớ đến những vần thơ của Moore mỗi khi nhìn vào đôi mắt ấy:
Ôi những hồn người đã khuất! ôi những hồn người ta nhận ra qua ánh sáng từ đôi mắt lạnh lẽo đang ánh lên của các ngươi, dẫu các ngươi vẫn chuyển động như những kẻ còn sống.
Tôi chưa từng nhìn thấy ở bất kỳ đôi mắt nào khác dù chỉ là một tia sáng leo lắt của thứ ánh hào quang tai hại ấy. Cả những cơn phát bệnh của ông ta nữa—những lúc lấp lửng giữa lằn ranh sự sống và cái chết—giữa lý trí và sự điên loạn—một sự tồn tại bập bùng như ngọn lửa ma trơi, thật kinh hãi khi phải chứng kiến!
Tôi thậm chí còn bối rối không hiểu nổi cảm xúc của ông ta đối với các con mình. Có đôi lúc tôi có cảm giác như ông ta sẵn sàng hy sinh cả linh hồn vì chúng, nhưng có lúc ông ta lại nhìn và nói năng cứ như thể căm ghét chúng vậy. Ông ta nói năng cứ như thể hình ảnh của cái chết lúc nào cũng hiện hữu trước mắt, thế nhưng ông ta lại thể hiện một sự quan tâm khủng khiếp đối với sự sống, dẫu cho bề ngoài có vẻ như đang rũ bỏ những ngày tháng tàn lụi của cuộc đời ngay trước chiếc quan tài của chính mình.
Ôi! Bác Silas, một hình bóng vĩ đại sừng sững trong quá khứ, vẫn luôn cháy âm ỉ trong ký ức bằng những thứ ánh sáng đáng sợ ấy; gương mặt trắng bệch bất động của sự khinh miệt và đớn đau! Cứ như thể Bà phù thủy ở Endor đã dẫn dắt tôi vào căn phòng đó và cho tôi mục kích một bóng ma.
Dudley hãy còn chưa rời khỏi Bartram-Haugh thì một lá thư nhỏ từ Phu nhân Knollys gửi đến tôi. Thư viết:
MAUD THÂN YÊU NHẤT,—Ta đã viết thư gửi Silas bằng chuyến bưu điện này, khẩn khoản xin phép cho cháu và em họ Milly của ta sang ở cùng. Ta thấy chẳng có lý do gì khiến bác cháu có thể từ chối ta cả; thế nên, ta hoàn toàn tin tưởng sẽ được gặp cả hai cháu tại Elverston vào ngày mai, để ở lại ít nhất là một tuần. Ta chẳng có mấy ai để tiếp đón các cháu cả. Ta đã lỡ hẹn với mấy vị khách; nhưng hẹn dịp khác chúng ta sẽ có một ngôi nhà vui vẻ hơn nhé. Hãy nhắn với Milly—gửi ngàn lời yêu thương của ta—rằng ta sẽ không tha thứ cho con bé nếu nó không chịu đi cùng cháu.
Tin rằng cháu vẫn luôn là người cháu yêu mến của ta,
MONICA KNOLLYS.
Cả Milly và tôi đều sợ rằng bác Silas sẽ từ chối, dẫu cho chúng tôi chẳng thể tìm ra bất kỳ lý do chính đáng nào cho việc làm đó, và có rất nhiều lý do ủng hộ việc bác nên chớp lấy cơ hội cho phép tội nghiệp Milly được gặp gỡ những người cùng phái có địa vị cao hơn tầng lớp đầy tớ.
Vào khoảng mười hai giờ, bác tôi cho gọi chúng tôi đến, và trước sự vui mừng khôn xiết của hai chị em, bác đã tuyên bố đồng ý và chúc chúng tôi có một chuyến đi chơi thật vui vẻ.