Nói chung, dẫu vậy, lòng tôi tràn ngập một sự nhẹ nhõm không sao tả xiết. Ông Dudley Ruthyn và phu nhân giờ đây đang lướt đi trên những con sóng xanh trên cánh buồm của chiếc Seamew, và mỗi buổi sáng lại kéo giãn khoảng cách giữa chúng tôi ra, để rồi nó sẽ cứ thế tăng lên mãi cho đến khi chạm đến tận bên kia địa cầu. Tờ báo Liverpool đăng tải dòng tin quý giá ấy được cất giữ cẩn thận trong phòng tôi; và cũng giống như người quý tộc nọ — kẻ từng thường lui vào phòng riêng để đọc lại bản hợp đồng hôn nhân mỗi khi quá khổ sở vì người vợ hách dịch mà hắn đã cưới — tôi cũng thường giở tờ báo ra đọc đi đọc lại đoạn viết về chiếc Seamew mỗi khi bị nỗi buồn ám ảnh quấn lấy.
Ngày mà tôi đang nhắc tới là một ngày ảm đạm với những trận mưa tuyết lất phất. Căn phòng của riêng tôi bỗng trở nên ấm cúng hơn hẳn phòng khách vắng vẻ kia — nơi tôi không thể tiếp đón bà Mary Quince thân yêu một cách đường hoàng như thế được.
Một ngọn lửa hồng rực rỡ, gương mặt hiền từ và đáng tin cậy ấy, cái liếc nhìn vừa rồi vào đoạn văn yêu thích của tôi, cùng với sự chắc chắn về việc sắp được gặp lại người chị họ Monica thân mến và sau đó là Milly trìu mến, đã vực dậy tinh thần tôi.
"Thế nên," tôi nói, "vì lão Wyat, như cô nói đấy, đang phải nằm liệt giường vì bệnh thấp khớp và không thể lết đến đây để mắng mỏ em, chắc là em sẽ tót lên lầu để thám hiểm một chuyến và tìm cho ra bộ xương của tội nghiệp ông Charke trong một cái tủ nào đó."
"'Trời đất ơi, tiểu thư Maud, sao cô lại có thể nói những chuyện như thế chứ!'" bà Quince già tốt bụng kêu lên, ngẩng cái đầu điểm bạc chất phác cùng đôi mắt tròn xoe khỏi công việc đan lát.
Tôi đã trở nên quá quen thuộc với giai thoại rợn người về ông Charke và vụ tự sát của ông đến mức giờ đây tôi có thể đem chuyện đó ra để dọa dẫm Quince già.
"Em hoàn toàn nghiêm túc đấy. Em sắp đi lang thang khắp các tầng lầu
như một chú ngỗng ngốc nghéo trong truyện cổ tích rồi đây; và nếu lỡ bước nhầm vào căn phòng của ông ta, thì mọi chuyện lại càng thú vị hơn chứ sao. Em thấy mình giống hệt như Adelaide trong cuốn 'Romance of the Forest', cuốn sách mà em đã đọc cho cô nghe tối qua, lúc cô ấy bắt đầu cuộc dạo chơi đầy mê hoặc qua tu viện đổ nát vô tận trong rừng."
"Em có cần đi cùng với tiểu thư không ạ?"
"Không, Quince; cô cứ ở đây; giữ cho ngọn lửa cháy tốt và pha ít trà đi ạ. Em đoán là mình sẽ sớm nhát gan và quay lại ngay thôi;" và với chiếc khăn choàng trùm kín đầu theo kiểu áo trùm đầu, tôi rón rén bước lên lầu.
Tôi sẽ không kể lại với sự tỉ mỉ của nàng nữ chính tận tâm trong tiểu thuyết của bà Ann Radcliffe tất cả các dãy phòng, hành lang và tiền sảnh mà tôi đã đi qua trong chuyến thám hiểm của mình. Sẽ là đủ nếu nhắc đến việc tôi bắt gặp một cánh cửa ở cuối một hành lang dài, mà tôi nghĩ là chạy song song với mặt tiền của ngôi nhà; nó thu hút sự chú ý của tôi bởi vì trông có vẻ như đã bị bỏ quên từ rất lâu rồi. Có hai thanh chốt gỉ sét, rõ ràng không phải là thiết bị an ninh ban đầu của nó, đã được lắp thêm vào một cách hơi vụng về dù là từ rất lâu trước đó. Chúng vừa bụi bặm vừa gỉ sét, nhưng tôi không gặp mấy khó khăn để kéo chúng ra. Có một chiếc chìa khóa gỉ sét, tôi nhớ rất rõ điều đó, với chiếc tay cầm uốn cong nằm trong ổ khóa; tôi thử vặn nó nhưng không được. Sự tò mò của tôi đã bị khơi gợi. Tôi chợt nghĩ đến việc quay lại và nhờ Mary Quince giúp đỡ. Tuy nhiên, tôi lại nghĩ rằng biết đâu nó vốn không bị khóa, thế là tôi kéo thử cánh cửa và nó mở ra một cách vô cùng dễ dàng. Tôi không thấy mình ở trong một dãy phòng được bài trí kỳ lạ nào cả, mà là ở lối vào của một hành lang rẽ vuông góc với hành lang mà tôi vừa đi qua; nơi đây ánh sáng cực kỳ mờ ảo và kết thúc trong bóng tối hoàn toàn.
Tôi bắt đầu nghĩ xem mình đã đi xa đến mức nào, và tự cân nhắc xem liệu mình có thể quay lại đúng đường hay không nếu cơn hoảng loạn ập đến, và tôi đã có ý định nghiêm túc là quay về.
Ý nghĩ về ông Charke đang lớn dần lên một cách sắc bén và đầy đe dọa đến khó chịu; và khi tôi nhìn xuống khoảng không gian dài dằng dặc trước mặt đang chìm dần vào những cái bóng mập mờ, tĩnh lặng đến mức rợn người, và tựa như đang giăng bẫy mời gọi tôi bước vào, tôi suýt chút nữa đã đầu hàng sự hèn nhát của bản thân.
Nhưng tôi đã lấy lại can đảm và quyết định tiến thêm chút nữa. Tôi mở một cánh cửa bên hông và bước vào một căn phòng lớn, nơi có vài chiếc lồng chim gỉ sét phủ đầy mạng nhện ở một góc, nhưng chẳng còn gì khác. Đó là một căn phòng ốp gỗ, nhưng những vết mốc trắng đã làm loang lổ
các tấm vách. Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ: nó hướng ra cái khoảng sân tứ giác ảm đạm, ngập cỏ dại mà tôi từng nhìn thấy một lần từ cửa sổ khác. Tôi đẩy mở một cánh cửa ở tận cùng căn phòng và bước vào một gian khác, không lớn bằng nhưng cũng ảm đạm không kém, với khung cảnh nhìn ra ngoài giống như nhà tù, chẳng dễ gì nhìn rõ qua những ô cửa sổ bám đầy bụi bẩn và lớp tuyết lất phất rơi dày đặc bên ngoài. Cánh cửa mà tôi vừa bước qua bỗng phát ra một tiếng cóót két nhỏ ngẫu nhiên, và với trái tim đập thịch lên tận cổ họng, tôi chăm chú nhìn nó, thầm mong chờ được thấy Charke, hoặc bộ xương mà tôi vừa nhắc đến một cách dửng dưng khi nãy, sẽ lê bước qua khe cửa hé mở ấy. Nhưng tôi vốn có một thứ can đảm kỳ lạ luôn chiến đấu chống lại sự nhát gan của thần kinh mình, thế nên tôi bước đến bên cửa, nhìn dọc theo hành lang ảm đạm và cảm thấy được trấn an phần nào.
Chà, thêm một phòng nữa thôi — chính là căn phòng có cánh cửa thụt sâu đang đối diện với tôi, mang một vẻ cau có u sầu ở phía bên kia căn phòng. Thế là tôi lướt đến đó, đẩy mạnh cửa, bước lên một bước, và hình bóng xương xẩu to lớn của Madame de la Rougierre hiện ra trước mặt tôi.
Tôi chẳng thể nhìn thấy gì khác nữa.
Người lữ hành đang ngái ngủ vén chăn lên để chui vào giường, bỗng phát hiện ra một con bọ cạp đang cuộn tròn giữa lớp chăn gối, hẳn cũng trải qua một cú sốc có bản chất tương tự nhưng mức độ thì nhẹ hơn không thể so sánh được.
Bà ta ngồi trên một chiếc ghế bành cũ kỹ cục mịch, quấn một chiếc khăn choàng cổ kính, và ngâm đôi chân trần trong một cái chậu sành. Trông bà ta có vẻ héo hắt hơn một chút. Chiếc tóc giả bị xô lệch sang một bên để lộ ra chiếc trán hăn hằn nếp nhăn cùng cái đầu hói, làm nổi bật hơn vẻ xấu xí của những đường nét thô kệch trên khuôn mặt và hai hốc má húp húp gầy guộc. Với cảm giác hoài nghi và kinh hãi, tôi trân trân nhìn bức tượng ma quỷ độc ác này, kẻ đang đáp lại ánh nhìn của tôi trong vài giây bằng một cái lườm co rúm, ảm đạm và dữ tợn, hệt như một linh hồn tà ác bị bắt quả tang.
Cuộc gặp gỡ, ít nhất là vào lúc đó và ở nơi đó, cũng bất ngờ đối với bà ta chẳng kém gì tôi. Bà ta không thể đoán trước được tôi sẽ phản ứng thế nào; nhưng bà ta nhanh chóng lấy lại bình tĩnh, bật lên một tiếng cười rít lên chói tai, và với vẻ vui tươi Walpurgis quen thuộc của mình, nhảy nhót vài bước kỳ quái bằng đôi chân trần ướt sũng, in những vết nước lên sàn nhà, rồi dùng đầu ngón tay nhón lấy vạt váy luộm thuộm cũ kỹ của mình như một điệu bộ nhại lại đầy duyên dáng, trong khi miệng cất lên những giai điệu pha lê mang âm hưởng thổ ngữ qua mũi với vẻ vui thích và nhấn nhá gớm ghiếc.
Tôi cũng hít một hơi thật sâu để thoát khỏi sự choáng váng của bất ngờ. Tuy nhiên, tôi không thể thốt nên lời trong suốt mấy giây, và Madame là người lên tiếng trước.
"Ồ, Maud thân yêu, thật là một bất ngờ lớn! Chúng ta có phải đang quá đỗi vui mừng, cục cưng ơi, đến mức không thốt nên lời hay sao? Ta tràn ngập niềm vui — hoàn toàn mê mẩn — ravie — khi được gặp con. Con cũng vậy phải không, khuôn mặt con đã tố cáo kìa. Ồ! Phải, con khỉ con thân yêu của ta đây rồi! Madame tội nghiệp lại xuất hiện một lần nữa đây! Ai mà có thể tưởng tượng nổi cơ chứ?"
"Con tưởng cô đang ở Pháp cơ mà, Madame," tôi nói với một nỗ lực đầy ảm đạm.
"Và ta đã ở đó mà, Maud thân yêu; ta vừa mới tới. Chú Silas của con đã viết thư cho bề trên xin một nữ gia sư để đi cùng một tiểu thư trẻ — chính là con đấy, Maud — trong chuyến hành trình của con, và bà ấy đã cử ta đi; thế nên, ma chère, Madame tội nghiệp đã đến đây để gánh vác công việc đó rồi."
"Bao lâu nữa thì chúng ta khởi hành đi Pháp vậy, Madame?" tôi hỏi.
"Ta không biết, nhưng mụ đàn bà lớn tuổi ấy — tên mụ là gì nhỉ?"
"Wyat," tôi gợi ý.
"Ồ! Oui, Waiatt; — mụ ấy bảo là hai, ba tuần nữa. Và ai đã dẫn con đến căn phòng của Madame tội nghiệp thế, Maud thân yêu của ta?" Bà ta hỏi với giọng đầy ve vãn.
"Không có ai cả," tôi đáp ngay lập tức: "Con đến đây hoàn toàn do tình cờ, và con không thể hiểu nổi tại sao cô lại phải che giấu tung tích của mình." Một cảm giác giống như sự phẫn nộ bùng lên trong tâm trí khi tôi bắt đầu tự hỏi về cái mưu đồ mờ ám đã được giăng ra để đánh lừa tôi.
"Ta đâu có che giấu tung tích của mình, Mademoiselle," nữ gia sư đáp lại một cách sắc sảo. "Ta hành động hoàn toàn chính xác theo những gì mình được lệnh. Chú của con, ngài Silas Ruthyn, sợ bị làm phiền bởi những kẻ chủ nợ, Waiatt nói thế, và mọi thứ phải được tiến hành thật yên lặng. Ta đã nhận lệnh phải tránh me faire voir, con biết đấy, và ta phải tuân theo chủ nhân của mình — voilà tout!"
"Và cô đã ở lại đây được bao lâu rồi?" tôi vẫn gặng hỏi, với cái giọng đầy ấm ức tương tự.
"Khoảng một tuần. Thật là một nơi soche triste! Ta rất vui được gặp con, Maud! Ta đã phải sống cô lập biết bao, con nhỏ ngốc nghéo đáng yêu ạ!"
"Cô không hề vui mừng chút nào; cô không hề yêu quý con — chưa bao giờ," tôi thốt lên với một chút phẫn nộ đột ngột.
"Không, ta rất vui chứ; con không biết đâu, chère petite niaise, ta khao khát được giáo dục con thêm một chút biết nhường nào. Nào chúng ta hãy hiểu nhau xem nào. Con nghĩ rằng ta không yêu quý con, Mademoiselle, chỉ vì con đã mách với người cha đáng thương của con về chút rắc rối nhỏ nhặt trong thư viện của ông ấy. Ta đã hối hận rất nhiều về sự bất cẩn quá lớn đó trong đời mình. Ta tưởng rằng mình có thể tìm thấy vài bức thư của Tiến sĩ Braierly. Ta nghĩ rằng người đàn ông đó đang cố gắng tước đoạt tài sản của con, Maud thân yêu của ta ạ, và nếu tìm được thứ gì ta sẽ kể hết cho con nghe. Nhưng đó thực sự là một trò ngớ ngẩn lớn, và con đã hoàn toàn đúng khi tố cáo ta với Monsieur. Je n'ai point de rancune contre vous. Không, không, hoàn toàn không có đâu. Ngược lại, ta sẽ là gardienne tutelaire của con — con gọi là gì nhỉ? — thiên thần hộ mệnh — à vâng, chính là nó đấy. Con nghĩ rằng ta đang nói par dérision; hoàn toàn không phải vậy. Không, đứa trẻ ngoan của ta ạ, ta không hề nói par moquerie đâu, ngoại trừ có lẽ chỉ một chút xíu ti tẹo trên đời này thôi."
Và kèm theo những lời đó, Madame lại cười một cách khó chịu, để lộ ra hai cái hang đen ngòm ở hai bên khóe miệng, cùng với một ánh nhìn lạnh lùng, kiên định đầy ác ý.
"Vâng," tôi nói; "con biết cô có ý gì mà, Madame — cô căm ghét con."
"Ồ! Thật là một từ ngữ thô tục xấu xí làm sao! Ta bị sốc đấy; vous me faites honte. Madame tội nghiệp, bà ấy chưa từng căm ghét bất kỳ ai; bà ấy yêu thương tất cả bạn bè của mình, còn kẻ thù thì bà ấy phó mặc cho Trời cao; trong khi ta, như con thấy đấy, vẫn vui vẻ hơn, tràn ngập niềm vui hơn bao giờ hết, thì những kẻ kia lại chẳng được hạnh phúc cho lắm — không, bọn chúng chẳng gặp may mắn gì trong đời cả. Khi ta quay về, ta luôn thấy rằng một số kẻ thù của mình đã chết, và một số kẻ thì tự đẩy bản thân vào cảnh khốn đốn, hoặc có tai họa nào đó đã giáng xuống đầu chúng;" và Madame nhún vai rồi cười nhạt một cách khinh miỉ.
Một cảm giác kinh hãi làm tê cót sự phẫn nộ đang dâng lên trong tôi, và tôi im lặng.
"Con thấy đấy, Maud thân yêu của ta, việc con nghĩ rằng ta căm ghét con là điều rất tự nhiên. Khi ta ở bên cạnh ngài Austin Ruthyn, tại Knowl, con biết đấy, con chưa từng thích ta — chưa bao lâu. Nhưng vì sự gắn bó giữa chúng ta, ta đã tin tưởng giao phó cho con thứ mà ta trân trọng nhất trên đời, chính là danh tiếng của mình. Mọi chuyện luôn là như vậy. Trò có thể vu khống gia sư mà chẳng hề bị phát hiện. Chẳng lẽ ta chưa từng đối xử tử tế với con sao, Maud? Giữa bạo lực và sự ngọt ngào, ta đã dùng phương thức nào nhiều hơn chứ? Ta cũng giống như bao người khác, rất jalouse de ma réputation; và thật khó để có thể nhẫn nại chịu đựng sự lưu đày do chính con giáng xuống, bởi vì nó chủ yếu là vì lợi ích của con, và vì một sự bất cẩn mà ta bị xúi giục bởi những động cơ trong sáng và đáng ca ngợi nhất. Chính con là kẻ đã rình mò rất tài tình — hử! — rồi tố cáo ta với Monsieur Ruthyn chứ ai? Hỡi ôi, thế giới này mới tệ hại làm sao!"
"Con không có ý định bàn về chuyện đó nữa, Madame; con sẽ không tranh cãi với những chuyện ấy đâu. Con dám cá là những gì cô kể về lý do cô được thuê ở đây là sự thật, và con đoán là chúng ta sẽ phải di chuyển cùng nhau như cô đã nói; nhưng cô phải hiểu rằng chúng ta càng ít chạm mặt nhau khi ở trong ngôi nhà này chừng nào thì càng tốt chừng nấy."
"Ta không chắc về điều đó đâu, con bé ngốc nghéo ngọt ngào của ta ạ; việc học hành của con đã bị bỏ bê, hay đúng hơn là hoàn toàn bị bỏ mặc, kể từ khi con đặt chân đến nơi này, ta nghe người ta bảo thế đấy. Con không được phép cư xử như một con ngốc đâu. Cả con và ta, chúng ta phải làm theo những gì được sai bảo. Ngài Silas Ruthyn sẽ cho chúng ta biết phải làm gì."
"Suốt thời gian đó, Madame vẫn đang kéo tất chân lên, xỏ bốt vào, và tiếp tục công việc trang điểm tuềnh toàng của mình. Tôi không hiểu tại sao mình lại đứng đó đôi co với bà ta. Chúng ta thường có những hành động khác biệt hoàn toàn với những gì ta sẽ làm sau khi đã ngẫm nghĩ kỹ lưỡng. Tôi đã tự vướng vào một cuộc tranh cãi, giống như những vị tướng tài ba hơn tôi từng sa chân vào một trận chiến tổng lực trong khi họ chỉ định dạo đầu bằng một cuộc giao tranh tiền đồn. Tôi đã hơi nổi giận và quyết không để lộ dù chỉ một dấu hiệu sợ hãi nhỏ nhất, mặc dù trong lòng tôi cảm nhận nỗi sợ ấy vô cùng sâu sắc."
"Người cha đáng kính của tôi nghĩ rằng cô không xứng đáng làm bạn đồng hành với tôi đến mức ông đã sa thải cô chỉ với một tiếng thông báo trước, và tôi hoàn toàn chắc chắn rằng chú tôi cũng sẽ nghĩ giống như ông ấy; cô không phải là một người bạn đồng hành phù hợp với tôi, và nếu chú tôi biết được những chuyện đã xảy ra, chú ấy sẽ không bao giờ cho phép cô bước chân vào ngôi nhà này — không bao giờ!"
"Hỡi ôi! Thật là một sự nhục nhã! Và con thực sự nghĩ vậy sao, Maud thân yêu của ta," Madame kêu lên, vừa chỉnh lại chiếc tóc giả trước tấm gương ở góc phòng, nơi tôi có thể nhìn thấy một nửa khuôn mặt ranh mãnh đang nhe răng cười của bà ta khi bà ta đưa mắt đưa tình với chính mình trong gương.
"Con nghĩ vậy, và cô cũng nghĩ thế, Madame," tôi đáp lại, cảm thấy ngày càng hoảng sợ hơn.
"Có thể là thế — rồi chúng ta sẽ thấy; nhưng đâu phải ai cũng tàn nhẫn như con, ma chère petite calomniatrice."
"Cô đừng có gọi tôi bằng những cái tên đó," tôi nói với giọng run run đầy tức giận.
"Cái tên nào cơ, đứa trẻ yêu dấu?"
"Calomniatrice — đó là một sự lăng mạ."
"Chà, cô bé Maud ngốc nghéo nhất của ta ơi, chúng ta có thể gọi nhau là kẻ lừa đảo, và dùng hàng ngàn từ nhỏ nhặt khác trong trò đùa giỡn mà chúng ta không hề có ý nghiêm túc."
"Cô không hề đùa giỡn — cô chưa bao giờ biết đùa — cô đang giận dữ và cô căm ghét tôi," tôi phẫn uất thốt lên.
"Ồ, xấu hổ quá! — thật đáng thẹn làm sao! Con không nhận ra rằng, đứa trẻ yêu dấu của ta ơi, con vẫn còn cần phải được giáo dục thêm bao nhiêu nữa hay sao? Con kiêu ngạo lắm, tiểu thư nhỏ ạ; ngược lại, con phải trở nên thật khiêm nhường. Je ferai baiser le babouin à vous — ha, ha, ha! Ta sẽ bắt con phải hôn con khỉ đấy. Con quá kiêu ngạo rồi, đứa trẻ yêu dấu của ta ạ."
"Tôi không còn ngốc nghéo như hồi ở Knowl nữa đâu," tôi nói; "cô đừng hòng dọa dẫm được tôi ở đây. Tôi sẽ kể cho chú tôi nghe toàn bộ sự thật," tôi nói.
"Chà, có lẽ đó là cách tốt nhất," bà ta đáp với vẻ bình tĩnh đến mức khiêu khích.
"Cô tưởng tôi nói đùa chắc?"
"Tất nhiên là con có ý đó rồi," bà ta đáp.
"Và chúng ta sẽ xem chú tôi nghĩ gì về chuyện này."
"Chúng ta sẽ chờ xem, con yêu ạ," bà ta đáp lại với vẻ mặt hối hận giả tạo.
"Adieu, Madame!"
"Con định đi gặp ngài Ruthyn à? — rất tốt!"
"Tôi không đáp lời bà ta nữa, nhưng với tâm trạng kích động hơn nhiều so với những gì tôi muốn bày tỏ trước mặt bà ta, tôi bước ra khỏi phòng. Tôi rảo bước dọc theo hành lang chập choạng tối, rồi rẽ vào dãy hành lang dài nối vuông góc với nó. Tôi vừa đi chưa được nửa chừng thì nghe thấy tiếng bước sải nặng nề cùng tiếng sột soạt vang lên sau lưng."
"Ta sẵn sàng rồi, con yêu; ta sẽ đi cùng con," hình bóng đang nhe răng cười nói vọng theo sau tôi.
"Được thôi," câu trả lời của tôi là thế; và vừa mò mẫm tìm đường với vài lần chần chừ và nhầm lẫn, chúng tôi cuối cùng cũng đến được chân cầu thang, bước xuống, và chỉ một phút sau đã đứng trước cửa phòng của chú tôi.
"Chú tôi nhìn chằm chằm vào chúng tôi với vẻ mặt đầy khó hiểu khi chúng tôi bước vào. Quả thực, ngài trông có vẻ như đang vô cùng tức giận, mắt trừng trừng và lầm bầm với chính mình trong vài giây; và sau khi ném cho Madame một cái nhìn đầy ghê tởm, ngài càu nhàu hỏi —"
"Lại có chuyện gì mà làm phiền tôi thế hả?"
"Tiểu thư Maud Ruthyn, cô ấy sẽ giải thích ạ," Madame đáp lại bằng một cú nhún chào vô cùng sâu, trông giống như một con thuyền đang chìm xuống giữa cơn triều cường.
"Con giải thích đi, được chứ?" ngài hỏi với giọng lạnh lùng và cay độc nhất.
"Tôi đang rất kích động, và tôi chắc chắn rằng lời trình bày của mình lúc đó rất lủng củng. Tuy nhiên, tôi cũng đã thành công trong việc nói ra những điều mình muốn."
"Chà, Madame, đây là một cáo buộc nghiêm trọng đấy! Cô có thừa nhận điều đó không, xin hãy cho biết?"
"Với vẻ trơ trẽn đến mức không thể tưởng tượng nổi, Madame phủ nhận sạch trơn; bằng những lời thề thốt vô cùng trang trọng cùng dòng nước mắt giàn giụa và đôi tay đan chặt, bà ta kịch liệt cầu xin tôi rút lại câu chuyện không thể chấp nhận đó và trả lại sự công bằng cho bà ta. Tôi trân trân nhìn bà ta trong giây lát với vẻ kinh ngạc, rồi đột ngột quay sang chú tôi, lớn tiếng khẳng định sự thật trong từng âm tiết mà tôi vừa kể."
"Con nghe thấy rồi đấy, đứa con gái bé bỏng của ta, con nghe thấy cô ấy phủ nhận mọi chuyện rồi đấy; ta phải nghĩ sao đây? Con phải thông cảm cho sự lú lẫn của cái đầu già nua này chứ. Madame de la — vị phu nhân đây đã đến với những lời giới thiệu tuyệt vời từ bề trên của tu viện nơi Milly thân yêu đang đợi con, và những người như thế rất cẩn trọng. Ta có cảm giác rằng, cháu gái yêu quý của ta ạ, có lẽ cháu đã nhầm lẫn ở đâu đó rồi."
"Tôi phản đối ngay tại đây. Nhưng ngài cứ tiếp tục nói mà dường như chẳng màng nghe thấy đoạn ngắt quãng ấy —"
"Ta biết, Maud thân yêu của ta ạ, cháu hoàn toàn không có khả năng cố ý lừa dối bất kỳ ai; nhưng cháu rất dễ bị lừa gạt giống như bao người trẻ tuổi khác. Chắc chắn là cháu đã quá căng thẳng, và chỉ mới tỉnh ngủ một nửa khi tưởng tượng ra sự việc mà cháu vừa mô tả; còn Madame de... de..."
"De la Rougierre," tôi nhắc chừng.
"Vấn đề là ở chỗ đó, cảm ơn cháu — Madame de la Rougierre, người đã đến đây với những giấy giới thiệu xuất sắc, đang kịch liệt phủ nhận toàn bộ câu chuyện. Đây là một sự mâu thuẫn, con yêu ạ — theo suy nghĩ của ta thì nghiêng về giả thuyết nhầm lẫn nhiều hơn. Ta thú nhận rằng ta thích giả thuyết đó hơn là việc vội vã kết luận ngay tội lỗi."
"Tôi cảm thấy hoài nghi và kinh ngạc tột độ; mọi chuyện cứ như một giấc mơ đang diễn ra ngay trước mắt tôi vậy. Một vụ việc có tầm quan trọng vô cùng nghiêm trọng, được chính mắt tôi chứng kiến và được tôi mô tả lại với sự chi tiết và mạch lạc không chê vào đâu được, lại bị gạt phăng đi bởi vị lão ông kỳ lạ và đáng ngờ ấy với một vẻ điềm tĩnh đến mức đần độn. Tôi có lặp đi lặp lại lời khai của mình, củng cố nó bằng những lời thề thốt khẩn thiết nhất thì cũng hoàn toàn vô ích. Tôi đang cất công đấm vào không khí mà thôi. Chẳng có chút gì lọt được vào tâm trí ngài cả. Tất cả chỉ nhận lại một nụ cười nhạt đầy hoài nghi yếu ớt."
"Ngài vỗ vỗ và vuốt ve đầu tôi — ngài cười nhẹ nhàng và lắc đầu trong lúc tôi vẫn một mực khăng khăng; còn Madame thì tiếp tục khẳng định sự trong trắng của mình trong những dòng nước mắt vô tội lúc này đã ngừng tuôn, đồng thời lẩm bẩm những lời cầu nguyện nhẹ nhàng và u sầu cho sự giác ngộ và cải tà quy chính của tôi. Tôi có cảm giác như mình sắp phát điên đến nơi rồi."
"Thôi nào, Maud thân yêu, chúng ta nghe thế là đủ rồi; ta tin chắc đó chỉ là một sự hoang tưởng mà thôi. Madame de la Rougierre sẽ là bạn đồng hành của cháu, nhiều nhất là trong ba hoặc bốn tuần nữa. Hãy cố gắng tự chủ và dùng chútσ lý trí đi — cháu biết ta đang bị tra tấn thế nên hãy thông cảm. Xin cháu, ta nài nỉ đấy, đừng làm trầm trọng thêm những rắc rối của ta nữa. Cháu hoàn toàn có thể có những khoảng thời gian rất vui vẻ với Madame nếu cháu muốn, ta chắc chắn là thế."
"Tôi đề nghị với Mademoiselle rằng," Madame vừa nói vừa lau nước mắt với vẻ nhanh nhẹn dịu dàng, "hãy tận dụng chuyến viếng thăm của tôi để học tập thêm. Nhưng cô ấy dường như không muốn những điều mà tôi cho là rất hữu ích."
"Cô ta đã đe dọa tôi bằng một câu cửa miệng thô tục kinh khủng bằng tiếng Pháp — de faire baiser le babouin à moi, bất kể nghĩa của nó là gì đi nữa; và tôi biết chắc là cô ta căm ghét tôi," tôi phừng phừng phẫn nộ đáp lại.
"Doucement — doucement!" chú tôi nói với một nụ cười vừa mang tính giải trí vừa đầy cảm thông. "Doucement! ma chère."
"Với đôi bàn tay lớn cùng cặp mắt ranh mãnh ngước lên trời, Madame lại rưng rưng nước mắt — bởi vì nước mắt của bà ta luôn sẵn sàng rơi bất cứ lúc nào — thề thốt về sự trong sạch tuyệt đối của mình. Cả đời bà ta chưa từng bao giờ dù chỉ nghe qua một cụm từ tồi tệ đến thế."
"Con thấy đấy, con yêu, con đã nghe nhầm rồi; giới trẻ lúc nào chẳng lơ đễnh. Cháu sẽ làm rất tốt nếu tận dụng quãng thời gian ngắn ngủi Madame ở đây để cải thiện chút ít vốn tiếng Pháp của mình, và cháu ở bên cạnh cô ấy càng nhiều thì càng tốt chừng nấy."
"Vậy là tôi hiểu rồi, ngài Ruthyn, ngài muốn tôi tiếp tục công việc giảng dạy chứ?" Madame hỏi.
"Chắc chắn rồi; và hãy trò chuyện bằng tiếng Pháp nhiều nhất có thể với Mademoiselle Maud. Cháu sẽ thấy vui mừng vì ta đã nài nỉ điều đó," ngài nói, quay sang phía tôi, "khi cháu đến Pháp, nơi cháu sẽ nhận ra rằng người ta chẳng nói ngôn ngữ nào khác ngoài tiếng Pháp cả. Và bây giờ, Maud thân yêu — không, không thêm một lời nào nữa — cháu phải rời khỏi đây. Farewell, Madame!"
"Và ngài xua tay ra hiệu cho chúng tôi ra ngoài có phần thiếu kiên nhẫn; còn tôi, chẳng thèm liếc nhìn Madame de la Rougierre lấy một cái, với tâm trạng chết lặng và sục sôi giận dữ, bước thẳng vào phòng mình và đóng sập cửa lại."