Bác Silas: Truyện Ở Bartram-haugh

Lượt đọc: 329 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 16
Bác Sĩ Bryerly Ghé Thăm

❊ ❊ ❊

Tôi đã làm gì để khơi nguồn cơn giận dữ không thể kiềm chế ấy? Trước đây chúng tôi cũng từng vài lần có những bất đồng nhỏ như vậy, và khi ấy bà ta chỉ tỏ ra châm chọc, hay trêu chọc và xấc láo.

'Thế nên, từ nay em là gia sư còn tôi là đứa trẻ để em sai bảo—phải vậy không?—và em phải chỉ định chúng ta sẽ đi dạo ở đâu. Tuyệt lắm! chúng ta hãy chờ xem; ông Ruthyn sẽ biết hết mọi chuyện. Riêng tôi thì chẳng bận tâm—chút nào đâu—trái lại, tôi còn thấy khá vui nữa kìa. Cứ để ông ấy phân định. Nếu tôi phải chịu trách nhiệm về hạnh kiểm và sức khỏe của tiểu thư con gái ông ấy, thì tất nhiên tôi phải có quyền chỉ đạo con bé phải làm gì—chắc chắn là nó hoặc tôi sẽ phải tuân theo. Tôi chỉ muốn hỏi xem ai sẽ là người chỉ huy từ nay về sau—thế thôi!'

Tôi sợ hãi nhưng quả quyết—chắc là lúc đó trông tôi tiu nghỉu và khó chịu. Dù sao đi nữa, có lẽ bà ta nghĩ mình có thể thành công bằng cách nịnh hót; thế là bà ta giở giọng dỗ dành, phỉnh nịnh, vỗ nhẹ vào má tôi, và đoán rằng tôi sẽ là 'một đứa trẻ ngoan,' không làm 'tội nghiệp Madame phải phiền lòng,' mà từ nay sẽ làm 'những gì bà bảo.'

Bà ta nhe nanh cười toe toét với cái miệng ướt át, xoa tay, vỗ má tôi, và trong cơn cao hứng muốn hòa giải, suýt nữa đã hôn tôi; nhưng tôi lùi lại, và bà ta chỉ bình phẩm bằng một tiếng cười ngắn cùng câu: 'Đứa nhỏ ngốc nghễu! nhưng lát nữa thôi em sẽ cực kỳ đáng yêu cho mà xem.'

‘Thưa Madame,’ tôi lên tiếng, đột ngột ngẩng đầu nhìn thẳng vào mặt bà ta, ‘tại sao hôm nay bà lại cứ muốn chúng ta đi bộ đến Church Scarsdale thế?’

Bà ta đáp lại cái nhìn kiên quyết của tôi bằng ánh mắt nheo lại và một cái cau mày khó chịu.

‘Sao tôi lại muốn thế à?—Tôi không hiểu em đang nói gì; có ngày nào đặc biệt đâu—thật ngớ ngẩn! Sao tôi lại thích Church Scarsdale ư? Chà, đó là một nơi

rất đẹp. Chỉ vậy thôi! Đứa nhỏ ngốc nghễu này! Chắc em nghĩ tôi muốn giết em rồi chôn ở nghĩa trang nhà thờ chắc?’

Và bà ta cười, một nụ cười chẳng khác gì loài quỷ dạ xoa.

‘Nào, Maud yêu quý của tôi, em đâu phải đứa ngốc mà lại nói thế, nếu em bảo tôi đi đường này, tôi sẽ đi đường ấy; và nếu em bảo đi đường ấy, tôi sẽ đi đường này—em là một cô bé hợp lý mà—nào đi thôi—alons donc—chúng ta sẽ có một buổi dạo chơi thật thú vị—đi nhé?’

Nhưng tôi vẫn kiên định. Đó không phải sự bướng bỉnh hay đồng bóng, mà là một nỗi sợ hãi sâu sắc chi phối tôi. Lúc đó tôi thực sự sợ hãi—vâng, sợ hãi. Sợ cái gì? Chà, sợ đi cùng Madame de la Rougierre đến Church Scarsdale vào ngày hôm đó. Chỉ vậy thôi. Và tôi tin bản giác ấy là đúng.

Bà ta liếc nhìn Church Scarsdale với vẻ đầy cay đắng và cắn môi. Bà ta biết mình đành phải bỏ ý định đó. Một bóng đen bao trùm nét mặt xám xịt của bà ta. Một cái cau mày nhẹ—một nụ cười khẩy—đôi môi rộng mím lại với nụ cười giả tạo, và một sắc thái xám ngoét loang lổ khắp mặt. Đó là diện mạo của người phụ nữ chỉ trước đó một hai phút còn đang mỉm cười và thì thầm bên khung cửa với vẻ nhã nhặn cùng những lời đường mật quen thuộc theo kiểu mà người Ireland vẫn gọi.

Không thể nhầm lẫn sự thất vọng đầy ác độc đã làm vặn vẹo và biến dạng nét mặt bà ta—tim tôi chùn xuống—một nỗi sợ hãi tột cùng áp đảo lấy tôi. Có phải bà ta định bỏ độc tôi không? Trong chiếc giỏ kia có gì? Tôi nhìn vào khuôn mặt đáng sợ của bà ta. Trong khoảnh khắc, tôi cảm thấy hoảng loạn thực sự. Một cảm giác tức giận dâng lên với cha tôi, với chị họ Monica vì đã bỏ mặc tôi cho kẻ lừa đảo ghê tởm này, chiếm lấy tâm trí tôi, và tôi bật khóc, bất lực vặn vẹo đôi tay—

‘Ôi! Thật là hổ thẹn—thật là hổ thẹn—thật là hổ thẹn!’

Nét mặt của người gia sư giãn ra. Tôi nghĩ có lẽ bà ta cũng hoảng sợ trước sự xúc động tột độ của tôi. Nó có thể tạo ấn tượng bất lợi trước mặt cha tôi.

‘Thôi nào, Maud, đã đến lúc em nên học cách kiềm chế tính khí của mình. Em sẽ không phải đi bộ đến Church Scarsdale nếu không thích—tôi chỉ rủ thôi mà. Được rồi! Hoàn toàn tùy ý em, vậy chúng ta sẽ đi dạo ở đâu? Đến cái chuồng bồ câu nhé? Hình như em vừa nói thế. Tout bien! Hãy nhớ là tôi chiều em mọi chuyện đấy. Đi thôi nào.’

Thế là chúng tôi hướng về phía chuồng bồ câu, xuyên qua những tán cây trong rừng; tôi không hề cất tiếng nói như những đứa trẻ trong truyện tích đi cùng kẻ dẫn đường hiểm ác, mà hoàn toàn im lặng và kinh hãi; bà ta cũng lặng thỉnh lừ, trầm ngâm, và thỉnh thoảng liếc xéo sắc bén để dò chừng sự bình tâm trở lại ở tôi. Sự bình tâm của bà ta diễn ra rất nhanh; bởi Madame là một triết gia, và luôn biết cách nhanh chóng thích nghi với hoàn cảnh. Chúng tôi đi chưa đầy mười lăm phút thì mọi dấu vết ủ rột đã biến khỏi khuôn mặt bà ta, thay vào đó là vẻ tươi tỉnh thường thấy, và bà ta bắt đầu cất tiếng hát với vẻ vui sộch ác ý khi chúng tôi rảo bước, quả nhiên trông như đang chuyển sang tâm trạng tinh quái, nghịch ngợm. Nhưng trò vui trong những lúc như thế này chỉ có một mình bà thưởng thức. Trò đùa, dù là gì đi nữa, vẫn giữ riêng cho mình. Khi chúng tôi đến gần tòa tháp gạch đổ nát—vốn là chuồng bồ câu thời xưa—bà ta trở nên vô cùng nhí nhảnh, quay tít chiếc giỏ trên không và nhảy múa theo điệu hát của chính mình.

Dưới bóng bức tường đổ nát và đám dây thường xuân, bà ta phịch xuống một cái thật vui vẻ, mở giỏ ra và mời tôi ăn, nhưng tôi từ chối. Tuy nhiên, tôi phải công bằng với bà ta về mối nghi ngờ trúng độc, vì bà ta đã tự mình tống sạch mọi thứ có trong giỏ vào bụng, qua đó xóa tan hoàn toàn nghi ngờ ấy.

Độc giả chớ nên nghĩ rằng thái độ vui vẻ của Madame có nghĩa là tôi đã được tha thứ. Không có chuyện đó đâu. Trên đường về nhà, bà ta không thèm nói với tôi thêm một lời nào. Và khi chúng tôi đến thềm sân thượng, bà ta bảo—

‘Maud, phiền em ở lại khu vườn Hà Lan chừng hai, ba phút, trong khi tôi vào phòng làm việc nói chuyện với ông Ruthyn.’

Câu nói ấy được thốt lên với cái đầu ngẩng cao và nụ cười không tài nào chịu nổi; còn tôi, với vẻ kiêu kỳ hơn nhưng hoàn toàn nghiêm nghị, quay người không một lời tranh cãi, bước xuống bậc thềm hướng về khu vườn cổ kính mà bà ta vừa chỉ.

Tôi vô cùng ngạc nhiên và vui mừng khi nhìn thấy cha mình ở đó. Tôi chạy đến bên ngài, bắt đầu nói: ‘Ôi! thưa cha!’ rồi khựng lại, chỉ kịp bổ sung: ‘Con có thể thưa chuyện với cha bây giờ không ạ?’

Ngài nhìn tôi trìu mến và điềm tĩnh mỉm cười.

‘Nào, Maud, con cứ nói đi.’

‘Thưa cha, chỉ thế này thôi ạ: Con khẩn khoản xin cha cho phép các buổi đi dạo của con và Madame chỉ quanh quẩn trong khuôn viên nhà thôi ạ.’

‘Và tại sao vậy?’

‘Con—con sợ đi cùng bà ấy.’

‘Sợ ư?’ ngài lặp lại, nhìn chằm chằm vào tôi. ‘Dạo này con có nhận được thư của phu nhân Knollys không?’

‘Thưa cha, không ạ, cũng phải hai tháng nay rồi.’

Một khoảng lặng trôi qua.

‘Và sao lại sợ, hở Maud?’

‘Có một hôm bà ấy dẫn con đến Church Scarsdale; cha biết nơi đó vắng vẻ thế nào rồi đấy ạ; và bà ấy dọa con sợ đến mức con không dám cùng bà vào nghĩa trang. Nhưng bà ấy cứ đi và bỏ mặc con đứng một mình bên kia suối, rồi có một kẻ hỗn hào đi ngang qua dừng lại nói chuyện với con, có ý chòng ghẹo con, khiến con sợ hãi vô cùng, và hắn chỉ chịu đi khi Madame quay lại.’

‘Tên đó thế nào—trẻ hay già?’

‘Một thanh niên trẻ ạ; trông hắn giống con trai một người nông dân, nhưng rất xấc láo, cứ đứng đó trò chuyện mặc cho con có muốn hay không; và Madame chẳng thèm quan tâm chút nào, còn cười chế giễu vì con sợ hãi; thực sự thì con cảm thấy vô cùng khó chịu khi ở bên bà ấy.’

Ngài lại nhìn tôi bằng ánh mắt sắc sảo, rồi đăm đăm nhìn xuống đất với vẻ mặt u ám và suy ngẫm.

‘Con nói con khó chịu và sợ hãi. Thế là thế nào—điều gì gây ra những cảm giác đó?’

‘Con không biết ạ; bà ấy thích làm con sợ; con sợ bà ấy—chúng con đều sợ bà ấy thì phải. Ý con là đám gia nhân, cũng như con vậy.’

Cha tôi gật đầu vẻ khinh miệt hai ba lần, lầm bầm: ‘Đúng là một lũ ngốc!’

‘Và hôm nay bà ấy rất tức giận với con, chỉ vì con không chịu cùng bà ấy đi bộ đến Church Scarsdale nữa. Con rất sợ bà ấy. Con—’ và chẳng kịp đắn đo gì, tôi òa khóc nức nở.

‘Thôi nào, thôi nào, bé Maud, con không được khóc chứ. Bà ấy ở đây chỉ vì tốt cho con thôi. Nếu con sợ hãi—dù là nỗi sợ ngốc nghễu—thế là đủ rồi. Cứ theo ý con đi; từ nay các buổi đi dạo của con sẽ chỉ giới hạn trong khuôn viên nhà; để ta nói lại với bà ấy điều đó.’

Tôi nghẹn ngào qua làn nước mắt chân thành cảm ơn ngài.

‘Nhưng Maud, hãy cảnh giác với định kiến; phụ nữ thường có những phán xét bất công và bạo ngược. Gia đình chúng ta từng có người phải chịu đau khổ vì sự bất công như thế. Chúng ta phải tự nhắc mình cẩn trọng để không lặp lại điều đó.’

Tối hôm đó ở phòng khách, cha tôi cất lời với vẻ cụt lủn quen thuộc—

‘Về chuyến đi sắp tới của ta, Maud ạ: Sáng nay ta nhận được một bức thư từ London, và có lẽ ta sẽ phải đi sớm hơn dự tính ban đầu, và trong một thời gian ngắn chúng ta sẽ phải tạm xa nhau. Đừng hoảng hốt. Con sẽ không phải chịu sự giám sát của Madame de la Rougierre đâu, mà sẽ được đặt dưới sự chăm sóc của một người họ hàng; nhưng dù vậy, chắc cô bé Maud cũng sẽ nhớ người cha già này lắm đây.’

Giọng ngài vô cùng dịu dàng, ánh mắt cũng vậy; ngài nhìn xuống tôi mỉm cười, và khóe mắt rưng rưng ngấn lệ. Sự mềm lòng này là điều rất mới mẻ đối với tôi. Tôi cảm thấy một luồng chấn động lạ lùng của sự ngạc nhiên, niềm hạnh phúc và tình yêu thương, rồi vùng đứng dậy, vòng tay ôm lấy cổ cha và lặng lẽ khóc. Tôi nghĩ chính ngài cũng đang rơi lệ.

‘Con có nói một vị khách sắp đến; ý con là ai đó sẽ đến đón con đi cùng. À đúng rồi, con yêu người đó hơn con đúng không.’

‘Không, thưa cha, không ạ; nhưng con sợ ông ấy; và con rất tiếc vì phải rời xa con, bé Maud ạ.’

‘Sẽ không lâu lắm đâu ạ,’ tôi nài nỉ.

‘Không đâu con,’ ngài đáp lại tiếng thở dài.

Tôi suýt nữa đã muốn gặng hỏi thêm về vấn đề này, nhưng ngài dường như đoán được suy nghĩ trong đầu tôi, nên đã nói—

‘Chúng ta đừng bàn về chuyện đó nữa, chỉ cần ghi nhớ điều ta dặn, Maud nhé, về chiếc tủ gỗ sồi mà chìa khóa đang ở đây,’ và ngài giơ nó lên như trước: ‘Con nhớ mình phải làm gì nếu bác sĩ Bryerly đến trong lúc ta vắng nhà chứ?’

‘Vâng, thưa cha.’

Thái độ của ngài đã thay đổi, và tôi lại trở về với những phép tắc quen thuộc hằng ngày.

Chỉ vài ngày sau, bác sĩ Bryerly quả thực đã đến Knowl, hoàn toàn bất ngờ, ngoại trừ việc tôi đoán là cha tôi đã biết trước. Ông chỉ ở lại đúng một đêm.

Ông có hai bận vào phòng làm việc nhỏ trên lầu để hội kiến riêng với cha tôi—người mà trong mắt tôi, ngay cả so với bình thường, cũng tỏ ra chán nản hơn hẳn; còn bà Rusk thì chì chiết “lũ dở người đó,” theo cách bà vẫn thường gọi những tín đồ phái Swedenborg, và bảo với tôi rằng “họ đang khiến ông chủ suy sụp tinh thần, chẳng sống nổi bao lâu nữa đâu nếu cái tên gầy lêu g cứ như bóng ma mặc đồ đen cứ lảng vảng ra vào phòng ông ấy như một con mèo nhà.”

Đêm đó tôi trằn trọc không ngủ được, tự hỏi không biết điều bí ẩn gắn kết giữa cha tôi và bác sĩ Bryerly rốt cuộc là gì. Chắc chắn có điều gì đó vượt ra ngoài khuôn khổ những niềm tin tôn giáo kỳ lạ của họ. Có một điều gì đó đang khiến cha tôi chấn động sâu sắc.

Có thể điều đó là vô lý, nhưng sự thực là vậy. Sự hiện diện của bất kỳ ai—dù chúng ta chẳng hề hay biết nguyên nhân của hệ lụy ấy—mà lại gây ra nỗi đau đớn rõ rệt cho một người thân yêu của chúng ta, thì kẻ đó sẽ trở nên đáng ghét, và tôi bắt đầu căm ghét bác sĩ Bryerly.

Đó là một buổi sáng xám xịt, tối tăm, và tại một khúc khuất tối trong hành lang gần cầu thang, tôi giáp mặt ngay với vị bác sĩ vụng về trong bộ Âu phục màu đen bóng.

Tôi nghĩ, nếu tâm trí tôi lúc ấy không quá lo âu về chuyến thăm của ông ta, hoặc nếu tôi không có ác cảm đến thế, thì tôi đã chẳng đủ can đảm để bắt chuyện với ông ta như vậy. Tôi cảm thấy có điều gì đó lén lút ẩn chứa trong khuôn mặt gầy gò, tối tăm của ông ta; và trông ông ta thật thấp kém, giống như một người thợ thủ công Scotland trong bộ đồ diện Chủ Nhật, khiến tôi dâng lên một niềm phẫn nộ bất chợt khi nghĩ đến việc một đại quý tộc như cha tôi lại phải chịu ảnh hưởng từ một kẻ như vậy. Thế là tôi dừng chân lại ngay thay vì lướt qua bằng một lời chào xã giao như ông ta tưởng tượng, rồi cất lời: ‘Tôi có thể hỏi bác sĩ Bryerly một câu được không?’

‘Được chứ.’

‘Có phải ông là người bạn mà cha tôi đang mong đợi không?’

‘Tôi không hiểu rõ ý cô lắm.’

‘Ý tôi là người bạn sẽ cùng ông ấy thực hiện một chuyến đi xa đến một nơi nào đó, và trong một khoảng thời gian ngắn ấy?’

‘Không,’ vị bác sĩ đáp, lắc đầu.

‘Vậy người đó là ai?’

‘Thực sự tôi không hề hay biết, thưa tiểu thư.’

‘Lạ thật, chính ông ấy bảo là ông biết cơ mà,’ tôi đáp lại.

Vị bác sĩ trông có vẻ bối rối thật sự.

‘Ông ấy sẽ đi vắng lâu không? Xin hãy nói cho tôi biết.’

Vị bác sĩ nhìn vào khuôn mặt đang chìm trong lo âu của tôi bằng đôi mắt tối sầm đầy dò hỏi, giống như một kẻ đang cố đọc lấy ẩn ý của người khác; rồi ông ta đáp với giọng có phần nhanh nhẹn nhưng không hề sắc bén—

‘Chà, tôi chắc chắn là mình không biết, thưa tiểu thư; không đâu, quả thực cô đã hiểu nhầm rồi; chẳng có chuyện gì mà tôi được biết cả.’

Có một khoảng lặng ngắn, rồi ông ta nói thêm—

‘Không. Ông ấy chưa từng nhắc đến người bạn nào với tôi cả.’ Tôi lờ mờ cảm thấy câu hỏi của tôi đã làm ông ta thấy khó chịu và muốn giấu giếm sự thật. Có lẽ một phần tôi đã đoán đúng.

‘Ôi! Bác sĩ Bryerly, xin ông, làm ơn cho tôi biết người bạn đó là ai, và ông ấy chuẩn bị đi đâu vậy?’

‘Tôi xin đảm bảo với cô,’ ông ta nói với một vẻ thiếu kiên nhẫn kỳ lạ, ‘tôi không hề biết; tất cả chỉ là nhảm nhí.’

Rồi ông ta quay người bước đi, trông có vẻ bực bội và lúng túng.

Một mối nghi ngờ khủng khϊếp xẹt qua tâm trí tôi nhanh như chớp.

‘Thưa bác sĩ, cho tôi hỏi thêm một câu,’ tôi cất lời, hình như với một vẻ hoàn toàn hoảng loạn. ‘Ông có—ông có nghĩ là tâm trí ông ấy có vấn đề gì không?’

‘Mất trí á?’ ông ta nói, nhìn tôi với một cái nheo mắt sắc sảo đầy dò xét, rồi bật cười sáng bừng cả nét mặt. ‘Ấy chà, chớ có nói gở! Không có người đàn ông nào ở nước Anh này tỉnh táo hơn ông ấy đâu.’

Rồi với một cái gật đầu nhẹ, ông ta bước tiếp, mang theo bí mật đó bên mình, mặc cho những lời phủ nhận vừa rồi.

Vào buổi chiều, bác sĩ Bryerly đã rời đi.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Joseph Sheridan Le Fanu

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.