Liễu Minh hầu như thức trắng cả đêm.
Một là vì Bắc Bình sắp thất thủ. Tiếng súng pháo tuy đã ngừng, nhưng cô cảm thấy nỗi đau khổ và sự áp bức chưa từng có.
Hai là vì Bạch Sĩ Ngô rốt cuộc vẫn không mua được dược phẩm giúp cô. Cô cảm thấy thất hứa, có lỗi với Tào Hồng Viễn.
Thế là, cô quyết định đi tìm Tào Hồng Viễn.
Hồng Viễn từng nói với Liễu Minh, anh trọ ở chung cư Đại Thành Tây Đơn, có việc gì có thể lên đó tìm anh. Cô đã đi tìm hai lần, đến tối nay mới tìm thấy anh trong một căn phòng nhỏ tồi tàn. Vừa gặp mặt, Liễu Minh như thể vừa làm chuyện gì mờ ám, nhìn chằm chằm Tào Hồng Viễn muốn nói gì đó, nhưng lại không thể mở miệng. Khiến Hồng Viễn có chút khó hiểu, đối mặt với cô ngẩn ra một lúc, lúc này mới cười nói: "Cô Liễu, đã xảy ra chuyện gì vậy? Là chuyện mua thuốc không thành công, phải không?" Liễu Minh thở dài một hơi thật dài, cười tươi rạng rỡ. Quả là người thông minh, anh đoán trúng phóc.
"Thật xin lỗi anh, anh Tào. Người đó đã lừa tôi, không mua được cho anh dù chỉ một viên thuốc. Tôi thật hổ thẹn..." "Điều này không trách cô." Tào Hồng Viễn mỉm cười, "Làm việc này trong thời kỳ chiến tranh nhiễu nhương thế này vốn dĩ rất không dễ dàng. Bắc Bình có năm mươi ba hiệu Tây dược, ngay cả năm hiệu lớn Ngũ Châu Đại dược phòng, Kiếm Sưng Đại dược phòng, Hạc Ký, Dụ Phong và một số hiệu thuốc vừa và nhỏ khác, tôi đều đã chạy qua, thậm chí còn quen thuộc cả với người làm sổ sách của họ, bọn họ cũng không chịu bán thuốc nữa. Việc này không trách cô. Ngay cả kẻ buôn thuốc như tôi đây còn hết cách, huống chi là cô! Cô đừng buồn, chúng ta sẽ nghĩ cách khác." Một dòng nước ấm áp chậm rãi chảy qua trái tim Liễu Minh. Cô thẹn thùng liếc nhìn Hồng Viễn một cái, tâm trạng dần bình yên trở lại, ngồi bên chiếc ghế đẩu nhỏ cạnh bàn, cúi đầu nhỏ giọng nói: "Nghe Miêu Hồng nói, giáo sư Miêu đã mua được dược phẩm đúng hạn. Bây giờ trong số dược phẩm anh mua, chỉ còn thiếu phần của tôi thôi phải không? Anh Tào, tôi thật sự—thật sự..." Cô muốn mắng bản thân, cũng muốn mắng Bạch Sĩ Ngô, nhưng lại đỏ bừng mặt chẳng nói nên lời. Dừng lại hồi lâu mới ngẩng đầu lên hỏi, "Anh Tào, phải làm sao đây? Tôi thực sự lo lắng, Bắc Bình chớp mắt sắp thất thủ rồi, số tiền pháp tệ kia nếu nhanh chóng mất giá, anh còn mua thuốc bằng cách nào?" Hồng Viễn vẫn giữ dáng vẻ phóng khoáng đó, dưới ánh đèn điện vàng vọt, tựa người vào bức tường bên cửa, sờ mái tóc đen dày của mình, nói: "Cô Liễu, không cần phải quá lo lắng vì chuyện này, vội vàng cũng chẳng ích gì. Người sẵn sàng kháng Nhật rất nhiều, tổng hợp lại sẽ có cách thôi. Tôi còn muốn hỏi một câu, vì chuyện này, có phải cô đã giận người bạn không giúp cô mua dược phẩm đó không?" Liễu Minh giật mình. Sao cơ, người trước mắt này hình như biết bói toán vậy, ngay cả chuyện cô giận Bạch Sĩ Ngô mà anh cũng đoán ra được.
Cô dường như hiểu sâu hơn về người quen mới này—thông minh, tháo vát, giỏi thấu hiểu tâm lý con người; lại phóng khoáng độ lượng, không giống như Bạch Sĩ Ngô tâm hẹp hở, hễ chuyện gì cũng thích nghi kị. Vừa nghĩ tới Bạch Sĩ Ngô, một màn cảnh tượng khiến cô vô cùng phiền muộn ùa về trong tâm trí, cảm thấy từng trận bối rối không thể diễn tả bằng lời...
Bạch Sĩ Ngô hứa với Liễu Minh, hôm sau sẽ tới trạm thu dung thương binh đưa giấy nhận hàng cho cô. Buổi trưa, hắn quả nhiên đã tới. Vừa gặp mặt, mặt mày ủ rũ nói với cô: "Tiểu Liễu, thực sự xin lỗi em... người họ hàng đó—cậu chú của anh, một viên thuốc cũng không chịu bán cho anh... Em xem, em xem, thế này phải làm sao đây?..." Liễu Minh khẽ run lên. Tiếp theo, trên trán rịn ra những giọt mồ hôi lớn. Cô vừa tức giận, vừa sốt ruột trừng mắt nhìn khuôn mặt trắng trẻo của Bạch Sĩ Ngô, mím chặt môi, qua vài giây, mới mở miệng nói: "Anh hứa chắc nịch như vậy, hôm nay nhất định mang giấy nhận hàng tới cho tôi. Sao lại—sao lại nói lời không giữ lời?!... Anh,... anh!" Cô ném ống nghe trong tay lên bàn, ngồi thẫn thờ trên chiếc ghế đẩu nhỏ nhìn ra ngoài cửa sổ.
Bạch Sĩ Ngô đứng bên cạnh cô với vẻ luống cuống không biết làm sao. Đây là căn phòng nhỏ tạm thời làm phòng làm việc của bác sĩ, trong phòng không có ai khác. Bạch Sĩ Ngô lúng túng đứng một lúc, cuối cùng nịnh nọt nói: "Tiểu Liễu, em yêu của anh, hãy tha thứ cho anh! Không phải anh muốn làm em không vui, là bố mẹ anh nghe cậu chú anh nói, anh muốn mua nhiều dược phẩm cho những người kháng Nhật như vậy, bố mẹ liền dặn tới dặn lui, bảo cậu chú anh một viên thuốc cũng không được phép bán cho anh. Cậu chú cứ thế mà lật lọng... Tiểu Liễu, hãy tha thứ cho anh! Anh biết làm sao đây chứ?" Nói rồi, Bạch Sĩ Ngô rút ra một chiếc khăn tay sọc hoa lau nước mắt.
Cơn giận của Liễu Minh dần nguôi ngoai. Cô biết cha của Bạch Sĩ Ngô là con trai của Trịnh thân vương nhà Thanh, mẹ lại là một phu nhân đài cội kiểu quận chúa gì đó. Bây giờ nhìn thấy người Nhật sắp chiếm thành Bắc Bình, sao có thể cho con trai mạo hiểm đi giúp đỡ những người kháng Nhật? Hơn nữa họ vẫn luôn phản đối con trai tìm một đứa con gái của thầy giáo nghèo như Liễu Minh làm vợ. Bất quá con trai đã lớn, không nghe lời họ, họ cũng đành chịu. Nhưng đối với việc con trai giúp Liễu Minh mua thuốc, họ lại phá hoại thành công rồi.
"Bạch Sĩ Ngô, anh thật sự làm tôi khó xử chết mất! Tôi đã hứa với người ta rồi, sao còn mặt mũi mở miệng nói không thành nữa chứ..." Lần này đến phiên Liễu Minh rơi lệ.
"Tiểu Liễu, anh nói thế nào với em nhỉ... em cũng nói với người đó—ừm, người đó coi như bạn của em chứ? Em cứ nói với người ta là không mua được, chẳng lẽ không tính sao..." "Anh nói nghe nhẹ nhàng thật đấy! Ai giống như anh—thất hứa mà không thấy xấu hổ!" Liễu Minh lại nổi giận, đôi mắt đen láy bốc lên hai đốm lửa nhỏ đỏ rực, trừng trừng nhìn chằm chằm vào khuôn mặt tái nhợt của Bạch Sĩ Ngô, "Thôi đi! Từ nay chúng ta cắt đứt quan hệ! Anh đi đường rộng của anh, tôi qua cầu độc mộc của tôi!" "Không! Không!..." Một chân của Bạch Sĩ Ngô giống như cảnh cầu hôn trong phim ngoại quốc—khuỵu xuống, quỳ gối. Liễu Minh lại đứng phắt dậy, không ngoảnh đầu lại lao thẳng ra cửa, vứt trơ trọi một mình Bạch Sĩ Ngô trong căn phòng nhỏ tĩnh lặng.
Thấy Liễu Minh ngồi ngẩn ngơ không nói gì, Hồng Viễn ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh cô, dịu dàng nói: "Cậu Bạch rất tốt với em. Anh thấy cậu ấy không phải cố ý không giúp, mà là gặp khó khăn." Hồng Viễn lại nói: "Dù thế nào đi nữa, em vẫn nên cố gắng đoàn kết cậu ấy. Cậu ấy cũng là thanh niên mà. Em phải tranh thủ kéo cậu ấy vào trận doanh kháng Nhật, thêm một người là thêm một phần sức mạnh kháng chiến." "Ý kiến của anh Tào quả thực rất hay. Thế nhưng, tôi đã tốn bao nhiêu công sức tranh thủ cậu ta nửa ngày, kết quả ngay cả chuyện hứa mua chút dược phẩm cho thương binh mà cũng nuốt lời. Tôi, tôi không thèm để ý đến cậu ta nữa..." "Vì chuyện này mà em không thèm đếm xỉa đến người ta, như vậy không tốt lắm đâu? Ví dụ như, lần này em không mua được thuốc giúp anh, từ nay anh cũng không thèm lý tới em nữa. Em nghĩ xem, anh làm vậy đúng hay sai?" Mấy câu nói khiến Liễu Minh cúi đầu mỉm cười. Một lát sau, ngẩng đầu lên nghiêm túc nói: "Anh đã đả thông tư tưởng cho tôi, tôi rất cảm ơn anh. Lần này tôi không làm tốt việc này cho anh, sau này, anh còn tin tưởng tôi không? Còn kêu tôi giúp anh làm việc không?" "Đương nhiên! Đương nhiên!" Hồng Viễn liên tục nói hai chữ "đương nhiên", sau đó xua tay cười nói, "Việc cần em tiếp tục giúp đỡ còn nhiều lắm. Vì kháng Nhật, chúng ta còn phải làm rất nhiều việc." "Vì kháng Nhật?..." Liễu Minh cúi đầu lẩm bẩm nói, "Thế nhưng, kháng chiến thế nào đây?" Cô ngẩng đầu lên, vén mái tóc, trong ánh mắt lóe lên ngọn lửa nhiệt tình—ngọn lửa ấy giống như một đám lửa, lại giống như ánh sao thê lương, bi thương.
Đôi mày kiếm của Hồng Viễn hơi nhướng lên, nội tâm hình như cũng dâng lên nỗi niềm ưu tư giống như Liễu Minh. Anh cũng cúi đầu trầm mặc.
"Quốc Dân Đảng không kháng Nhật, cũng không phát động đông đảo quần chúng đứng lên kháng Nhật; thế nhưng, vẫn còn có Đảng Cộng sản Trung Quốc—Đảng Cộng sản kiên quyết kháng Nhật. Thanh niên dấn thân vào sa trường kháng Nhật, hiến dâng tuổi thanh xuân cho sự nghiệp giải phóng dân tộc vĩ đại, đã trở thành lối thoát duy nhất hiện nay. Còn về cách thức kháng chiến... Không biết em muốn ở lại Bắc Bình, hay là..." Tào Hồng Viễn không nói tiếp, mỉm cười ngắt lời.
“Em rất muốn tham gia kháng Nhật, thế nhưng...” Trước mắt cô lập tức hiện lên Bạch Sĩ Ngô tuấn tú, cũng hiện lên người cha trầm mặc và người mẹ nhiều chuyện. Chợt đôi mắt ẩm ướt, sợ người ta cười chê, cô vội vàng quay phắt đi. Lược qua một lát quay đầu lại, dùng giọng nói bi thương thấp giọng nói, “Anh Tào, lý tưởng ban đầu của em là tìm một nơi yên tĩnh tiếp tục học tập trau dồi. Bây giờ, hy vọng của em hình như sắp tan vỡ rồi, thế nhưng, em vẫn hy vọng cống hiến cho đất nước về mặt y học. Tốt nhất vẫn là học tập.” “Lý tưởng của em là có thể hiểu được. Bất quá sự nghiệp kháng chiến hiện nay cũng rất cần bác sĩ. Cô Liễu, nghe nói em rất chăm chỉ, y thuật đã khá giỏi. Hy vọng em cống hiến phần sức mạnh này ngay bây giờ cho tổ quốc lâm nguy.” “Những lời của anh đã cho em sự cổ vũ rất lớn. Cảm ơn anh. Sau này, anh đừng gọi em là cô Liễu nữa, cứ gọi em là Tiểu Liễu đi nhé?” “Được, từ bây giờ, anh sẽ gọi em là Tiểu Liễu.” Hồng Viễn nói năng dứt khoát, sảng khoái, “Tiểu Liễu, xem kìa, nói chuyện nãy giờ, ngay cả một ngụm nước cũng chưa mời em uống, thật xin lỗi.” Liễu Minh đứng dậy, khẽ gật đầu với Hồng Viễn: “Anh Tào, không giúp anh mua được thuốc, là em có lỗi với anh.” Liễu Minh nói đến đây, khựng lại một chút, nhìn sắc mặt Hồng Viễn, “Anh Tào, cơ thể anh không khỏe lắm phải không? Có bệnh à? Anh nên đi khám đi...” Hồng Viễn lắc đầu cười: “Xem kìa, chúng ta có chút bất bình đẳng rồi đấy. Em bảo anh không được gọi em là cô Liễu, thế nhưng, em mở miệng ra là anh Tào, hơn nữa lại còn khách sáo như thế. Có phải anh cũng phải đổi cách gọi—.” Liễu Minh cười cười, lộ ra lúm đồng tiền dễ thương: “Em đổi cách gọi—gọi anh là lão Tào được không? Lão Tào, em thấy sắc mặt anh không tốt, có cần em giúp anh kiểm tra một chút không?” “Không cần. Cơ thể tôi rất tốt. Cảm ơn.” “Vậy em đi đây. Có việc vẫn đến nơi này tìm anh được chứ?” “Tạm thời là được. Tiểu Liễu, bây giờ anh bắt buộc phải đưa em về nhà. Ủy ban chính trị Cáp Sát danh tồn thực vong rồi, người Nhật tuy chưa vào thành, thế nhưng, quan lại cảnh sát của QuốcDân Đảng, kẻ thì trốn người thì tránh, thành Bắc Bình này, đã không còn ai chịu trách nhiệm trị an. Ban đêm, một cô gái như em đi trên đường không tiện đâu.” Liễu Minh quả thực có chút sợ sệt. Bất quá lại phải phiền người bạn mới này đưa về, có chút ngại ngùng.
“Anh Tào—không, lão Tào, lại phải phiền anh rồi. Em biết anh rất bận... Anh chịu tiễn em, vậy thì tốt quá.” “Không cần khách sáo. Anh chỉ có điều hơi sợ lại gặp người Bạch tiên sinh đó—cậu ta nếu lại diễn vở hài kịch đó trước cửa nhà em, em nhất định không được giận cậu ta nhé! Điều kiện này có thể đồng ý chứ?” Liễu Minh một trận bất an, một trận hổ thẹn. Người này thật nhạy cảm, chu đáo biết bao, những chuyện cô đã quên, anh ấy vẫn nhớ. Liễu Minh lặng lẽ cắn môi, liếc nhìn Hồng Viễn một cái: “Chúng ta đi thôi được chứ? Tiểu Bạch tuyệt đối không dám vô lễ như vậy nữa. Lão Tào, xin lượng thứ nhiều hơn...” Liễu Minh cúi đầu, khẽ thở dài một tiếng.
Tào Hồng Viễn khóa cửa phòng, cùng Liễu Minh bước đi trong con hẻm mờ tối. Bọn họ không ai nói câu nào, trái tim của cả hai đều bị tình hình nghiêm trọng hiện tại dằn vặt; đều cảm thấy giang sơn gấm vác sắp sửa đổi màu mà dâng lên nỗi ưu tư cùng bi thương sâu sắc.
Trên đường lạnh lẽo, thưa thớt người qua lại. Chỉ có tiếng súng pháo thỉnh thoảng vọng lại từ xa, khiến cho thành phố sắp vong quốc này càng thêm vẻ thê lương.
"Chúng ta cũng đang học 'Tiết học cuối cùng'. Lão Tào, anh có cảm giác này không?" Nửa giờ sau, đi đến ngoài cửa nhà Liễu Minh, cô dừng bước, đột nhiên ngẩng đầu lên, đôi mắt to u buồn nhìn thẳng vào khuôn mặt Tào Hồng Viễn.
Hồng Viễn khẽ nắm lấy tay Liễu Minh, gật gật đầu, không nói một lời nào, quay người đi về con đường lúc nãy tới.
