Phu nhân của Giáo sư Miêu Trấn Vũ là Dương Tuyết Mai, là học sinh tốt nghiệp trường cao đẳng nữ sinh Tokyo ở Nhật Bản, từng làm y tá ở Nhật Bản. Sau khi kết hôn với Giáo sư Miêu, bà liền quản lý việc gia đình và không đi làm nữa. Em trai bà là Dương Phi, từng học vẽ ở Paris, hiện đang giảng dạy tại khoa mỹ nghệ của Học viện Mỹ thuật Bắc Phép. Người này tính tình rất kỳ lạ, gần bốn mươi tuổi mà vẫn chưa kết hôn, thích mang theo giá vẽ đi du lịch khắp nơi. Anh sống độc thân tại một tiểu viện có mấy gian nhà kiểu Tây – nhà không nhiều, nhưng sân lại rất rộng. Trong tiểu viện, anh tự tay lao động vun trồng, khắp nơi mọc đầy hoa cỏ cây cối. Trước nhà có mấy cây ngô đồng Pháp cao lớn. Xung quanh sân toàn là cây ăn quả. Ở giữa sân lại là những luống hoa cỏ được thiết kế theo hình vẽ ngay ngắn từng hàng từng ô, đan xen dọc ngang đủ kiểu. Vào thời điểm này, hoa cỏ thông thường đều đã khô héo, thế nhưng hoa lạc tiên với màu sắc tươi tắn rực rỡ, hoa cồng đỏ rực như lửa, vẫn đang nở rộ tươi tốt trong khu sân nhỏ.
Trong nhà Giáo sư Dương Phi, chỉ có một lão bộc giúp anh quản lý việc nhà. Anh thường xuyên không có nhà, liền ủy thác chị gái đến chăm sóc hoa cỏ cây cối yêu quý của mình. Dương Tuyết Mai cũng thích hoa cỏ, thay em trai chăm sóc những thứ này đã trở thành một niềm vui trong cuộc sống của bà.
Tiết trời thu trong xanh mát mẻ, ánh nắng chiếu ngập tràn căn phòng vẽ có cửa kính ba mặt. Ba giờ chiều, Tào Hồng Viễn đúng hẹn đến cửa nhà Giáo sư Dương Phi, nữ giúp việc hỏi rõ họ tên liền dẫn anh đi vào ngay. Khi anh vừa bước đến cửa phòng, Giáo sư Miêu và phu nhân đã từ trong phòng nghênh đón ra ngoài. Hôm nay Hồng Viễn mặc một bộ âu phục vải ướt màu xám, mái tóc được chải chuốt gọn gàng đen nhánh, trên mặt luôn mang theo một nụ cười điềm đạm thong thả. Giáo sư Miêu siết chặt tay Hồng Viễn, liên mồm nói: "Tiểu Tào, cậu béo lên rồi, béo lên nhiều đấy. Tốt! Tốt! Thật hiếm khi lại được gặp nhau." Bước vào trong phòng, căn phòng vẽ đầy ắp các tác phẩm, trên bốn bức tranh treo đủ các loại tranh sơn dầu lập tức thu hút sự chú ý của Hồng Viễn. Bên cạnh một bức tranh sơn dầu mô phỏng "Mona Lisa", lại có một bức tranh kích thước tương tự, thế nhưng trên khuôn mặt tròn trịa như quả táo, đôi tròng mắt đen nhánh đang lấp lánh, để lộ nụ cười ngọt ngào vui vẻ chính là bức chân dung của Miêu Miêu. Hồng Viễn vừa nhìn thấy, không khỏi bật cười.
"Đây là kiệt tác đắc ý của cậu em vợ Dương Phi của tôi. Cậu thấy thế nào?" Giáo sư Miêu thấy Hồng Viễn chăm chú nhìn bức chân dung của Miêu Miêu, bèn giải thích một câu.
"Quả thực đã thể hiện được thần thái, đặc điểm và cả cảnh giới tinh thần của Miêu Miêu ra hết. Vẽ rất đẹp." Lời khen ngợi của Hồng Viễn khiến phu nhân họ Miêu vô cùng vui mừng. Bà tự tay bưng ra một ấm trà xanh, mấy loại kẹo bánh điểm tâm, ba người liền đóng kín cửa phòng bắt đầu trò chuyện.
"Tiểu Tào, Liễu Minh, Miêu Miêu là do cậu dẫn bọn chúng đi tìm Bát Lộ Quân kháng chiến phải không? Lúc Miêu Miêu đi, chỉ để lại một mẩu giấy, nhìn ngữ khí trên đó là biết bọn chúng chắc chắn đi theo cậu rồi. Mẹ nó chứ—" Giáo sư Miêu dùng tay chỉ vào vợ, "còn khóc sướt mướt mấy ngày trời liền cơ mà. Còn tôi ấy à, cũng thế thôi, anh hùng khí đoản, nhi nữ tình trường... Hỡi ôi, con cái có ý chí của con cái, cha mẹ cũng đành chịu bó tay." Phu nhân họ Miêu nghe chồng nói vậy, viền mắt đỏ hoe, ngẩn ngơ nhìn Hồng Viễn: "Tình hình hiện tại của Miêu Miêu bọn nó thế nào rồi? Đi hơn một tháng trời rồi, một chút tin tức cũng không có. Không chỉ một lần tôi mơ thấy con bé — có lúc như đứa trẻ quấn quýt bên trước bên sau tôi nhảy nhót; có lúc còn làm nũng trong ngực tôi..." Nói đoạn, nước mắt phu nhân họ Miêu lã chã rơi xuống, vội vã quay người dùng khăn tay lau nước mắt.
Giáo sư Miêu thấy vợ khóc, thần tình cũng vô cùng bi thương, chỉ là không để nước mắt chảy ra.
Hồng Viễn thông cảm nhìn hai vị cao niên, dùng giọng điệu trầm buồn nói: "Tâm tình nhớ thương con gái của bác trai và bác gái là điều có thể hiểu được. Thế nhưng một khi 'nước mất', đi liền theo sau đó tất yếu sẽ là 'nhà tan'. Miêu Miêu, Liễu Minh, cùng với Cao Ung Nhã những thanh niên nhiệt huyết này đều vì nhiệt tình ái quốc thúc đẩy, không cam chịu sống cảnh vong quốc nô dưới sự thống trị của kẻ địch, mới liên tục yêu cầu tôi dẫn bọn họ đi tìm Bát Lộ Quân tham gia kháng chiến. Cuối cùng chúng tôi đã tìm được Bát Lộ Quân. Hiện tại, bọn họ sống rất tốt, hai bác có thể yên tâm..." "Các cậu trên đường chịu rất nhiều khổ cực phải không? Là tìm được Bát Lộ Quân ở đâu vậy?" Chưa để Hồng Viễn nói dứt lời, Giáo sư Miêu số sốt ruột cắt ngang hỏi một câu.
Hồng Viễn mỉm cười, từ trong túi áo trong lấy ra một gói giấy mỏng, lấy ra một bức ảnh, một lá thư. Anh đưa bức ảnh và lá thư bằng cả hai tay vào tay Giáo sư Miêu.
Giáo sư Miêu đứng dậy nhận thư, hai tay run rẩy. Nét chữ quen thuộc của con gái, viết trên một phong bì thư giấy thô đã ngả vàng — "Gửi bố mẹ kính yêu".
Giáo sư và phu nhân vừa đọc thư, vừa chốc chốc lại ngước nhìn bức ảnh của Miêu Miêu — dường như muốn dùng bức ảnh để đối chiếu xem những lời trong thư có chuẩn xác hay không. Quả nhiên, Miêu Miêu mặc quân phục Bát Lộ Quân, thần thái cuốn hút, đôi mắt to tròn kia giống như biết nói đang bộc lộ niềm vui phát ra từ tận đáy lòng. Xem thư xong, hai vợ chồng đều vô thức giơ bức ảnh của Miêu Miêu lên, so sánh với bức chân dung của Miêu Miêu trên tường — Miêu Miêu trên tường, ngây thơ hồn nhiên, mang theo nụ cười đầy ắp những khát vọng vô tận đối với cuộc đời; còn Miêu Miêu trong tay thì sao, cũng cười như thế, nhưng lại mang theo vẻ dường như đã lĩnh hội được chân lý cuộc đời, trong ngực đang cuộn trào niềm vui lý tưởng tốt đẹp.
"Miêu Miêu miêu tả cuộc sống của các cậu thật là tuyệt vời — giống như đã đến thế giới Đại Đồng vậy. Đây là ảo giác của con bé phải không? Thực tế sao có thể..." "Bọn chúng đi học cũng sẽ phát văn bằng tốt nghiệp chứ nhỉ? Mấy năm thì tốt nghiệp thế?" Hồng Viễn đứng sang một bên, lắng nghe những câu hỏi vừa mừng vừa tủi của hai vợ chồng giáo sư, trầm ngâm một lát, anh mới nói cho bọn họ biết: "Để bồi dưỡng một số lượng lớn cán bộ đi mở ra căn cứ địa kháng chiến sau lưng địch, thời gian học tập của Miêu Miêu bọn họ sẽ không quá dài đâu. Hiện tại tình hình chiến tranh rất căng thẳng, kẻ địch đang tiến thẳng vào chiến trường chính diện. Bát Lộ Quân dựa theo tư tưởng chiến lược của Mao Trạch Đông — xuất phát ra sau lưng địch, triển khai chiến tranh du kích kháng chiến sau lưng địch, nhằm đả kích và kìm chân kẻ địch ở chiến trường chính diện. Muốn triển khai chiến tranh du kích, thì phải có căn cứ địa, có cán bộ. Chiến tranh kiểu giặc cướp không có căn cứ địa thì không thể nào giành được thắng lợi." "Tại sao không có căn cứ địa thì không thể giành được thắng lợi trong chiến tranh? Tôi già rồi, không hiểu. Tiểu Tào, cậu giảng giải xem nào." Thế là, Tào Hồng Viễn lại chậm rãi giải thích cho hai vị cao niên nghe. Anh nói Trung Quốc là một nước yếu, mặc dù đất rộng người đông, thế nhưng vũ khí, trang bị, huấn luyện, kém xa quân đội Nhật Bản. Điểm này đã quyết định chiến tranh của chúng ta bắt buộc phải dựa vào quảng đại quần chúng nhân dân, đánh chiến tranh toàn dân tộc, mới có thể chiến thắng kẻ địch. Mà chỉ có xây dựng được căn cứ địa, mới có thể động viên quần chúng, tổ chức quần chúng, vũ trang quần chúng. Nói tóm lại, Bát Lộ Quân là dựa vào quần chúng để đánh giặc. Thế nhưng, muốn xây dựng căn cứ địa, động viên quần chúng nhân dân, trước tiên phải có một nhóm cốt cán. Cho nên, Miêu Miêu, Liễu Minh, Cao Ung Nhã và một số tri thức đều tham gia huấn luyện vận động quần chúng. Học tập là để vũ trang tư tưởng lên, để đi làm công tác địa phương vận động quần chúng, xây dựng căn cứ địa kháng chiến. Tiếp theo, anh còn kể thêm một số phương thức phương pháp làm thế nào để động viên quần chúng, huấn luyện cán bộ.
Những lời nói và rất nhiều danh từ của Hồng Viễn, lọt vào tai hai vợ chồng giáo sư đều rất xa lạ, nghe mà hiểu nửa vời. Bọn họ lại đặt ra cho Hồng Viễn một số vấn đề trong sinh hoạt — như mỗi ngày ăn cơm gì, uống nước gì; đã là cán bộ vận động quần chúng, không làm lính đánh giặc, tại sao lại mặc quân phục v.v...
Khi Hồng Viễn nhắc đến bữa ăn chính của mọi người là cơm khô kê, vợ chồng Giáo sư Miêu đều vô cùng kinh ngạc. Giáo sư chỉ vào bức ảnh của Miêu Miêu, lắc lư cái đầu nói: "Cậu xem con bé mới đi có hơn một tháng, sao cơm khô kê lại có thể khiến người ta béo lên thế này? Lạ thật! Lạ thật! Ở nhà mỗi ngày con bé đều sữa bò, bơ, trứng gà, bánh mì, cũng chưa từng ăn được béo thế này bao giờ!" "Bác trai, hai bác đều là người học y, chỉ chú trọng đến giá trị dinh dưỡng vật chất, lại phớt lờ đi một loại dinh dưỡng khác — giá trị dinh dưỡng tinh thần. Có lúc, chúng còn cao hơn giá trị dinh dưỡng vật chất gấp rất nhiều lần. Hai bác có lẽ không thể tưởng tượng nổi tình hình tinh thần phấn chấn, tâm trạng vui vẻ của Miêu Miêu và Liễu Minh sau khi đến căn cứ địa kháng chiến đâu. Hơn nữa, bản thân giá trị dinh dưỡng của kê quả thực cũng rất cao. Mặc dù bây giờ bọn họ không được uống sữa bò, không được ăn bánh mì, thế nhưng lại trở nên vừa hồng vừa béo. Trên ảnh chỉ có thể chụp ra người béo lên, thế nhưng, cái vẻ hồng hào khỏe mạnh trên mặt bọn họ ấy, hai bác không có cách nào nhìn thấy được — đáng tiếc là căn cứ địa vẫn chưa có họa sĩ sơn dầu." Hồng Viễn nói, nhìn bức chân dung sơn dầu của Miêu Miêu trên tường cười như có vẻ tiếc nuối.
Xem ra, giá trị dinh dưỡng của kê quả thực không thấp. Thảo nào phụ nữ phương Bắc ở cữ đều phải uống cháo kê một tháng trời. Tiểu Tào, cậu đã đi thăm cha mẹ của Liễu Minh chưa? Bọn họ nhớ thương Liễu Minh cũng giống như chúng ta..." Hồng Viễn uống mấy ngụm trà xanh, đặt tách trà xuống, nhẹ nhàng nắm lấy tay phu nhân họ Miêu: "Em sắp đi thăm bọn họ đây. Liễu Minh cũng có gửi kèm ảnh và thư... Chỉ có điều, chuyện em về Bắc Phép, ngoài hai nhà ra, xin hai bác không cần nói cho ai biết cả." Phu nhân họ Miêu khẽ gật đầu, quay người đi ra ngoài chuẩn bị bữa tối.
Giáo sư Miêu lại hỏi Hồng Viễn một số chuyện. Lúc này, bóng nắng ngả về Tây, hoàng hôn chậm rãi buông xuống. Trong lòng Hồng Viễn bắt đầu thấp thỏm: Trong thư của Miêu Miêu rành rành có nhắc đến việc nhờ cha mình giúp đỡ quyên góp chuẩn bị mua thuốc men, dụng cụ cho Bát Lộ Quân, thế nhưng vị giáo sư này hỏi đông hỏi tây, nói nam nói bắc, chính là không bàn đến chuyện chính sự này.
Lại trò chuyện thêm vài câu chuyện khác, Hồng Viễn nhịn không được hỏi: "Bác trai, mục đích chuyến đi này của cháu, trong thư của Miêu Miêu đã đề cập đến rồi. Bác nhìn nhận việc này thế nào? Nói thật nhé, các vị lãnh đạo có liên quan của Bát Lộ Quân, biết rằng cháu quen biết một vị giáo sư chính trực, yêu nước như bác, cho nên mới phái cháu đến tìm bác, hy vọng nhận được sự giúp đỡ lớn từ bác..." Hồng Viễn nói đến đây, liền ngưng lời. Anh thấy Giáo sư Miêu tuy trừng to mắt dường như đang chăm chú lắng nghe mình nói chuyện, thế nhưng lại không ngừng nhìn đông ngó tây, giống như vách tường có tai, bất cứ lúc nào cũng sẽ có người xông vào vậy. Hồng Viễn không khỏi cảm thấy có chút thất vọng. Lúc này, anh im lặng, muốn xem rốt cuộc Giáo sư Miêu có thái độ gì.
Hơi lâu sau, Giáo sư Miêu lại cầm bức thư của Miêu Miêu đọc lại một lượt, ho khan mấy tiếng, mới hạ thấp giọng nói với Hồng Viễn: "Tiểu Tào, chuyện của các cậu tôi hoàn toàn hiểu rõ. Tôi rất cảm kích các vị lãnh đạo Bát Lộ Quân đã coi trọng tôi như vậy... Chỉ có điều — cậu biết bạn trai của Liễu Minh là Bạch Sĩ Ngô chứ? Người này hư hỏng rồi, có lẽ đã làm mấy chuyện sai trái bí mật gì đó ở chỗ người Nhật Bản rồi. Cậu ta tìm đến nhà tôi mấy lần, hỏi Miêu Miêu và Liễu Minh đi đâu rồi? Có phải đi theo một người họ Tào — tất nhiên là ám chỉ cậu, tìm Đảng Cộng sản kháng chiến rồi không? Tôi trả lời cậu ta rằng: Miêu Miêu sang Nhật Bản tìm anh trai nó rồi; còn Liễu Minh ấy à, nghe nói đi cùng bạn học xuống phía Nam học đại học rồi... Thế nhưng tên này không tin, thậm chí còn uy hiếp tôi — tôi phát hiện mình từng bị theo dõi, cửa nhà cũng thường xuyên có những kẻ không ra gì lảng vảng... Cho nên, tôi mới không mời cậu đến nhà tôi. ... Tôi thực sự hổ thẹn — việc các cậu hy vọng tôi giúp đỡ, nói từ trong thâm tâm tôi ra, tôi là một người Trung Quốc đường đường chính chính, một giáo sư đại học đường đường chính chính, đáng lẽ ra phải thấy nghĩa dũng hăng hái làm, huống chi Miêu Miêu hiện tại lại còn là một thành viên trong Bát Lộ Quân... Chỉ có điều, chỉ có điều, Tiểu Tào, hoàn cảnh của cậu vô cùng nguy hiểm, cậu không nên quay lại Bắc Phép để lo chuyện này nữa — Nguy hiểm! Bạch Sĩ Ngô sẽ không bỏ qua cho cậu đâu..." Nói đến đây, Giáo sư Miêu không thể nói tiếp được nữa. Xem ra, ông ta mang nhiều nỗi lo lắng, đã không còn khí thế hừng hực như trước khi Bắc Phép thất thủ nữa rồi.
Hồng Viễn mặc dù cảm thấy thất vọng, nhưng lại không thể không thầm khâm phục ánh mắt nhạy bén và sự suy xét thấu đáo chu đáo của Trương Di. Xem ra, chuyện này tạm thời vẫn chưa thể miễn cưỡng được.
“Bác trai, nghe nói em trai của quan Tổng tư lệnh phương diện quân Hoa Bắc, Tiến sĩ Sasaki Masayoshi là bạn học với bác ở Nhật Bản. Người này biểu hiện lúc ở trường thế nào? Nghe nói anh ta rất coi trọng bác. Tình hữu nghị của hai người được thiết lập như thế nào vậy?” Hồng Viễn cố ý đổi chủ đề.
Nhắc đến Sasaki Masayoshi, Giáo sư Miêu lập tức khôi phục lại khí phách hào sảng, giống như muốn xua đi sự u uất trong lòng, thao thao bất tuyệt nói: "Đừng nhìn người này xuất thân trong gia đình quý tộc và quân phiệt Nhật Bản, thế nhưng mẹ cậu ta lại là một người hầu khổ cực, tình cờ bị bố cậu ta để mắt đến, cưỡng ép cưới về, sinh ra Sasaki Masayoshi. Vì nguyên nhân của người mẹ, từ nhỏ cậu ta đã đồng tình với những người nghèo khổ, lại còn hay ra tay nghĩa hiệp. Cho nên, lúc ở trường cậu ta đã hoàn toàn khác biệt với những đứa con nhà giàu khác. Trường học Nhật Bản kỳ thị người Trung Quốc, một số môn học không cho phép lưu học sinh Trung Quốc nghe giảng. Cậu ta cực kỳ bất bình về chuyện này. Bởi vì cậu ta cùng lớp với tôi, liền vô cùng đồng tình với tôi là một người Trung Quốc này. Những môn học tôi không được nghe giảng, cậu ta đều kể lại cho tôi nghe, hoặc lén mượn vở ghi chép cho tôi chép. Cứ như thế, hai chúng tôi trở thành tri kỷ tâm giao. Sau khi tôi về nước, thư từ qua lại chưa từng gián đoạn. Sasaki Masao — vị quan Tổng tư lệnh phương diện quân Hoa Bắc này, là anh trai cùng cha khác mẹ với cậu ta, thế nhưng cậu ta hoàn toàn không thích người anh trai này. Mấy hôm trước, cậu ta đến Trung Quốc, Sasaki Masao muốn bảo cậu ta đảm nhận cố vấn tối cao về phương diện y tế dược phẩm Hoa Bắc, cậu ta kiên quyết không làm. Mặc dù anh trai cậu ta vô cùng bất mãn về chuyện này, thế nhưng cậu ta lại không hề lay chuyển — cậu ta nói với tôi, cậu ta tuyệt đối không làm tòng phạm xâm lược Trung Quốc. Hiện tại, chỉ làm một giáo sư tại Đại học Y khoa Hiệp Hòa, chuyên nghiên cứu về học thuyết bệnh truyền nhiễm. Cậu ta muốn dựa vào điều này để giúp nhân dân Trung Quốc và quân đội đánh giặc thoát khỏi nỗi thống khổ của bệnh truyền nhiễm. Quả thực là một người tốt hiếm có! Cậu ta thường đến thăm tôi, thích uống rượu Mao Đài của Trung Quốc. Sau khi uống say, có lúc còn mắng lớn tội ác xâm lược Trung Quốc của quân phiệt Nhật Bản..." Giáo sư Miêu nói đến đây, cổ họng khàn đặc, đôi mắt bộc lộ cảm xúc trầm thống.
"Bác trai nói rất đúng. Nhân dân Trung Quốc chúng ta đang phải chịu đựng kiếp nạn chưa từng có, mỗi ngày mỗi ngày, đều có vô số người vô tội chảy máu... Bát Lộ Quân chúng ta anh dũng chống trả kẻ địch bị thương, cực kỳ thiếu thốn thuốc men cần thiết. Rất nhiều khi, một chiếc băng gạc phải giặt rồi lại giặt, dùng rồi lại dùng; rất nhiều chiến sĩ bị thương, lúc phẫu thuật, không có thuốc mê, liền cắn răng chịu đựng cơn đau đớn thấu xương để tiến hành phẫu thuật..." Đến đây, giọng Hồng Viễn nghẹn ngào, đau buồn cúi đầu không thốt nên lời.
Giáo sư Miêu nhìn thấy biểu cảm của Hồng Viễn, bỗng nhiên nghĩ đến con gái. Nếu như con bé cũng bị thương, muốn phẫu thuật, không có thuốc mê thì phải làm sao? Cứ nghĩ mãi nghĩ mãi, tựa như Miêu Miêu thực sự bị thương, nằm ngả bên cạnh ông... Ông không khỏi tháo kính xuống lau nước mắt. Trầm mặc không nói suốt một khoảng thời gian dài.
Khi phu nhân họ Miêu và người giúp việc bưng cơm canh và một chai rượu Brandy lên, tâm trạng của Giáo sư Miêu mới chuyển biến lại. Ông rót cho Hồng Viễn đầy một ly rượu, hai tay dâng đến trước mặt anh: "Tiểu Tào, cạn ly này! Vì sự nghiệp cao cả của các cậu, vì sự vất vả trên đường của cậu, cũng vì cậu đã mang thư nhà và ảnh của Miêu Miêu đến, tôi và Tuyết Mai cùng nhau kính cậu một ly!" "Cảm ơn bác trai, bác gái. Cháu cũng kính bác trai, bác gái một ly!" Hồng Viễn uống cạn ly rượu của giáo sư mời, cầm lấy chai rượu tự rót cho vợ chồng Giáo sư Miêu và bản thân mỗi người một ly.
Uống rượu xong, ăn thức ăn xong, tâm trạng của ba người dần dần trở nên phấn khích. Hồng Viễn đặt ly rượu và đôi đũa xuống, nói với vợ chồng Giáo sư Miêu rằng: "Cháu hát tặng hai bác lớn một bài hát được không? Đây là bài hát mà Miêu Miêu mới học được, cũng là bài hát mà tất cả chúng ta yêu thích nhất." Sự câu nệ của Hồng Viễn đã biến mất, lại khôi phục lại phong thái hoạt bát, tiêu sái của anh.
“Ồ, bài hát Miêu Miêu mới học ư? Thế, trong căn cứ địa của các cậu, có giáo sư âm nhạc dạy con bé hát không? Cháu đoán chừng, cho dù không có ai dạy, con bé cũng sẽ tự luyện hát thôi. Con bé hát có được mọi người hoan nghênh không?” Phu nhân giáo sư căng thẳng hỏi.
"Quá là hoan nghênh luôn ấy chứ! Ở trong căn cứ địa, mọi người đều thích nghe con bé hát — sau này có lẽ sẽ phân công con bé vào đoàn văn công đấy." "Đoàn văn công là cái nơi thế nào?" Phu nhân họ Miêu lại kinh ngạc truy vấn.
"Ôi chao, Tuyết Mai, để lát nữa rồi hãy bảo Tiểu Tào trả lời câu hỏi của em có được không? Bây giờ, xin cậu ấy nhân lúc hứng rượu, hát cho chúng ta nghe một bài hát mà Miêu Miêu thích hát đi!" Phu nhân họ Miêu liếc chồng mỉm cười dịu dàng: "Tiểu Tào, hoan nghênh cậu hát." "Được, cháu hát." Hồng Viễn từng tham gia diễn kịch, cũng rất biết hát. Anh dùng giọng điệu trầm trầm mà sục sôi hát lên: Bên bờ Hoàng Hà, tụ tập một đám — con cháu ưu tú của dân tộc Trung Hoa!
Sự giải phóng của nhân loại, trách nhiệm cứu nước, hoàn toàn dựa vào chính chúng ta gánh vác...
Giọng hát của Hồng Viễn không lớn, thế nhưng lại chứa chan tình cảm. Giai điệu hào hùng phơi phới đó, đã đả động sâu sắc đến hai vợ chồng giáo sư. Giáo sư Miêu nghe Hồng Viễn hát xong, dùng giọng điệu hơi run run hỏi: "Đây là bài hát gì vậy?" "Bài hát của trường Kháng Đại." "Tên đầy đủ của Kháng Đại là gì? Các cậu dùng từ viết tắt nhiều quá, giống như thời gian quý giá lắm ấy, ngay cả thời gian của một chữ cũng phải tiết kiệm, là vậy phải không? Đoàn văn công cũng là từ viết tắt phải không?" Hồng Viễn chớp chớp đôi mắt sáng ngời, gật đầu đáp: "Kháng Đại — là từ viết tắt của Đại học Quân chính Kháng Nhật; đoàn văn công — là từ viết tắt của Đoàn công tác Văn nghệ. Ở căn cứ địa, mọi người đã quen với những từ viết tắt này rồi — cũng không hoàn toàn là vì tiết kiệm thời gian đâu." Lúc này, phu nhân họ Miêu bỗng nhiên hỏi: "Bây giờ quan hệ giữa Miêu Miêu và Cao Ung Nhã thế nào rồi? Không hiểu sao, lúc nào em cũng thấy lo lắng thay cho bọn chúng..." "Lo lắng cái gì! Kiến thức nông cạn của phụ nữ." Chưa để Hồng Viễn trả lời, Giáo sư Miêu đã cắt lời vợ, "Hai đứa nó bây giờ vẫn rất tốt chứ?" Không cho vợ hỏi, tự ông ta lại hỏi ra.
Phu nhân họ Miêu cười khúc khích lên: "Anh nói em kiến thức nông cạn của phụ nữ, chẳng phải anh cũng đang hỏi hai đứa nó có tốt không đấy thôi? Tiểu Tào, xin hãy nói cho chúng tôi biết, hai đứa nó bây giờ thế nào rồi?" "Tốt thì vẫn tốt, chỉ có điều hình như thường xuyên có chút tranh chấp nhỏ." "Đây chính là điều mà em thường xuyên lo lắng đấy! Miêu Miêu thì rất bướng bỉnh, Tiểu Cao lại là một mọt sách..." "Lo lắng thì có ích gì." Giáo sư cắt lời vợ, "Trong Bát Lộ Quân của các cậu có cho phép yêu đương không?" "Tùy tình hình thôi, đằng nào thì cũng không cấm." Hồng Viễn vừa nói vừa cười lên.
"Không cấm yêu đương?..." Phu nhân họ Miêu hình như có chút kinh ngạc lặp lại.
Nói đến đây, ba người đều đã ăn một chút cơm. Sau bữa cơm, lúc Hồng Viễn cáo từ chuẩn bị ra về, giáo sư níu tay anh lại, đôi mắt tròn trũng sâu, nhìn chằm chằm vào khuôn mặt anh qua cặp kính một lát không lên tiếng. Có thể nhìn ra được, giáo sư có lời muốn nói, thế nhưng lại không nói ra được. Mặc dù ông căm hận hành vi xâm lược của Nhật Bản, thế nhưng lại không đáp ứng giúp Bát Lộ Quân mua thuốc, không có dũng khí hành động.
“Tiểu Tào, tha lỗi cho tôi! Tôi có nỗi khổ tâm không thể nói ra... Cậu có định viết thư cho Miêu Miêu không? Chúng ta có thể viết thư hồi âm cho con bé không?” "Bác trai, bây giờ bác vẫn chưa thể viết thư cho Miêu Miêu, cháu cũng không định viết thư cho con bé đâu. Hoàn cảnh của bác cháu rất hiểu, chúng cháu sẽ không ép uổng người khác đâu." Nghe thấy Hồng Viễn không viết thư cho Miêu Miêu, Giáo sư Miêu thở dài một hơi thật dài như trút được gánh nặng: "Tiểu Tào, cảm ơn cậu đã mạo hiểm mang thư của Miêu Miêu tới — còn có cả ảnh của con bé nữa. Sau này có thời gian rảnh nhớ thường xuyên qua đây trò chuyện nhé. Cậu vẫn chưa rời khỏi Bắc Phép chứ?" "Tạm thời chưa rời đi. Cháu cũng hy vọng thường xuyên được gặp hai bác." Nói đến đây, Hồng Viễn cảm thấy sau lưng có người tới, quay đầu lại nhìn, chỉ thấy một người đàn ông trung niên mặc âu phục cũ, để tóc dài, ăn mặc xuề xòa đang đứng cạnh phu nhân họ Miêu. Phu nhân họ Miêu vội vàng giới thiệu thay cho Hồng Viễn: "Đây là em trai tôi Dương Phi — chủ nhân của phòng vẽ này. Vị này là bạn của Miêu Miêu — Tào... tiên sinh." Bà chần chừ một chút, cuối cùng vẫn không nói ra tên của Hồng Viễn.
“Rất vui được gặp gỡ hạ sĩ!” Dương Phi nheo mắt nhìn chằm chằm vào mặt Hồng Viễn, thốt ra một câu hiếm lạ mang tính dò xét.
“Gặp được anh, cháu cũng rất vui.” Hồng Viễn miệng đáp lời, mắt cũng đang dò xét vị họa sĩ này.
“Được rồi, đều không phải người ngoài. Các cậu có thể gặp gỡ nhau, chúng tôi cũng rất vui...” Có thể nhìn ra được, hai chữ “vui” mà giáo sư nói là miễn cưỡng, trong đôi mắt tròn của ông bộc lộ sự u sầu và phiền muộn.
Hồng Viễn bắt tay từng người một với ba người trong phòng, bước ra khỏi cửa lớn nhà Dương Phi.
Trời đã tối đen như mực, Hồng Viễn chỉ mặc một bộ âu phục mỏng, bước đi trong ngõ hẻm, bất chợt cảm thấy một luồng khí lạnh ùa tới. Anh sải bước đi nhanh hơn, trong lòng lo lắng suy nghĩ: Bước tiếp theo nên làm thế nào đây? Vẫn chưa động viên được bọn họ; mua thuốc — cũng không bàn thành công... Anh ngước nhìn bầu trời xám xịt, những vì sao lấp lánh dường như đang chớp mắt chế nhạo anh... Đôi mắt chế nhạo đó bỗng chốc biến thành một đôi mắt to vừa lay động lòng người, vừa chứa chan tình cảm giống như những vì sao — đó chính là cô ấy — chính là Liễu Minh...
