Mưa lất phất rơi, rả rích không dứt. Bầu trời giống như một chiếc nồi lớn úp lên một ngọn núi lớn nguy nga, quanh co. Sương mù mịt mờ, lạnh lẽo thê lương.
Tận cùng con suối quanh co, nơi núi non uốn lượn, bên dưới một vách đá hiểm trở xuất hiện một cái hang nhỏ. Cách hang không xa, còn có hai gian lều nhỏ tranh thủ dựng lên giống như cái lán. Ở đây đang có mười nữ thương bệnh binh sinh sống, ngoài ra còn có Liễu Minh.
Gần nửa năm nay, những cuộc càn quét của kẻ địch ngày một điên cuồng hơn. Liễu Minh cùng bệnh viện phân khu chuyển dời qua lại rồi cuối cùng đến dãy núi Thái Hành này – vùng núi sâu Tử Vân Phong. Các nữ thương bệnh binh được bố trí ở trong hang đá, chỉ có Liễu Minh đang hôn mê là được khiêng vào căn lán tranh này. Ban đầu, nữ chủ nhà lán tranh ở bên cạnh chăm sóc Liễu Minh, nhưng sau đó, nữ chủ nhà lại biến mất. Đây là một đêm đáng nhớ và vô cùng bất thường làm sao! Trên đường chuyển dời đến núi Tử Vân, trời bắt đầu đổ mưa vào lúc chập tối, càng lúc càng lớn, đường núi dốc trơn trượt, bầu trời như bị mực đậm nhuộm đen, đưa tay ra không thấy năm ngón. Có thương binh nhẹ chống gậy bị trượt chân ngã xuống mương núi; có cáng thương, bốn người khiêng vậy mà cả người khiêng lẫn thương binh cùng lăn tuột xuống đáy vực sâu. Cuối cùng, viện trưởng quyết định nghỉ lại tại chỗ, tìm quanh những nơi có thể tránh mưa, tản ra trú ngụ, đợi trời sáng rồi đi tiếp. Liễu Minh được phân công chăm sóc mười nữ thương bệnh binh mới đến, trong đó có một người vừa sinh con mới được năm ngày.
Cô chống một cây gậy gỗ táo, tìm kiếm vách đá, hang động có thể tránh mưa cho mười người bệnh đó. Mặc dù cô đã có kinh nghiệm trèo núi tìm hang mấy ngày trước, nhưng đường quá khó đi, cô cắn răng cẩn thận chạy lên chạy xuống, tìm mất gần một tiếng đồng hồ, mới tìm được một khoảng đất hãy còn tránh mưa được – ở đây các ngọn núi nối tiếp nhau, đá lớn kề cạnh đá lớn. Cô phát hiện một vách đá nhỏ nhô ra khỏi khối đá núi, giống như mái hiên vậy, bảy, tám người có thể nép vào bên trong để tránh bớt gió mưa. Thế là, cô cùng với dân phu dìu sáu thương binh nặng vào dưới vách đá nhô ra ấy. Bên cạnh là những hòn đá cao thấp không đều, cô sắp xếp những người khác ngồi lên những tảng đá sát vách núi, cuối cùng, bản thân cô mới miễn cưỡng ngồi vào một chỗ ở bìa không thể che chắn hoàn toàn dòng nước mưa đang xối tới. Nước mưa chảy dọc theo ống quần cô, toàn thân ướt sũng như thể đang mặc một bộ áo giáp nặng nề. Sự mệt mỏi, cái lạnh, cảm giác khó chịu không sao tả xiết tấn công toàn bộ cơ thể cô. Nhưng cô không yên tâm về những bệnh nhân của mình – đặc biệt là Hàn Mỹ Lâm vừa mới sinh con xong. Trong ngực cô ấy vẫn còn ôm một đứa trẻ vừa mới chào đời đã phải chịu đựng những cay đắng ở cõi đời này. Cô nghỉ ngơi một lát, thở dốc một hơi, rồi lại đứng dậy trùm chăn và những tấm đệm ướt trải trên cáng của họ lên người, lên đầu của mười vị đồng chí nữ này, từng người một. Chăn đệm dẫu có bị ướt, đắp lên trên vẫn có thể che mưa, lại còn có thể giữ ấm được một chút. Đứa trẻ sơ sinh trong lòng người mẹ khiến Liễu Minh xót xa khôn tả, cô dùng đôi tay thoăn thoắt, cẩn thận lau khô khắp người đứa trẻ, sau đó tìm một chiếc đệm bông khô ráo hơn để quấn lại. Trong khung cảnh mờ ảo, gương mặt nhỏ nhắn đỏ hồng ấy dường như vẫn đang cười kìa. Trái tim Liễu Minh khẽ động. Con người – trên thế giới này lại có thêm một con người! Có lẽ cậu bé sẽ trở thành một nhân vật vô cùng vĩ đại, vô cùng có tài năng... Liễu Minh không kìm được mà hôn lên gương mặt nhỏ nhắn ấy một cái, lúc này mới nhẹ nhàng đặt chiếc khăn tã vào ngực người mẹ trẻ. Hàn Mỹ Lâm dường như xúc động, nắm chặt lấy tay Liễu Minh, khẽ nói bên tai nữ bác sĩ một câu: "Vô cùng cảm ơn chị – nhờ có chị..." Liễu Minh không nói gì, cẩn thận kéo chăn giùm sản phụ rồi đi xem những bệnh nhân khác. Cô dốc sức vắt kiệt nước mưa trên từng chiếc chăn, lại đi tìm đá để chặn những tấm đệm bông có thể bị gió thổi bay. Cô một mình bận rộn ngược xuôi, mười vị đồng chí nữ ấy buộc chặt lấy tâm can cô, có những lúc, cô hoàn toàn quên mất nỗi đau đớn ngày một nặng nề trên cơ thể mình...
Một giọt, hai giọt, mưa tuy đã nhỏ lại, nhưng vẫn chốc chốc nhỏ xuống đầu Liễu Minh. Cô quấn chiếc chăn ướt của mình, ban đầu thấy dường như vẫn còn ấm, sau đó lại càng lúc càng lạnh – càng lạnh hơn. Cô cứ như thể rơi vào một hầm băng, toàn thân đang chìm xuống – chìm xuống. Xương cốt giống như muốn bị nghiền nát. Trong cơn mê man, có chốc lát tinh thần bỗng nhiên hưng phấn lên, tựa như mơ lại tựa như thực lẩm bẩm trong lòng – Lồng chim vàng, con vẹt mới đẹp làm sao – ồ, căn bệnh xá trắng toát, những đóa hồng trắng... Tiểu Bạch, có lẽ tôi đã hại anh – giả như tôi ở cùng anh – có lẽ, anh đã không biến thành đ...ặc vụ... có lẽ sẽ không – nhìn những khổ nạn bây giờ – những khổ nạn chưa từng trải qua bao giờ, ở ngoài trời, trong tiết trời giá lạnh, trên ngọn núi lớn, dầm mình trong trận mưa lớn – ngủ... Anh sẽ không thể ngờ tới, anh sẽ chế giễu tôi tự chuốc lấy khổ đau... Nghĩ đến đây, cô giật thót mình, tựa như bừng tỉnh từ trong mộng, tim đập thình thịch. Trước mắt lại thoáng hiện lên một người, đôi mắt to tròn như những vì sao, lặng lẽ nhìn chăm chú vào cô. Bỗng nhiên, bên tai cô vang lên một thứ âm thanh – yếu đuối – ích kỷ – sợ khổ, sự nghiệp giải phóng của dân tộc Trung Hoa thì nên do những người nào gánh vác đây? Chị không nhìn thấy biết bao nhiêu máu tươi đỏ thẫm ấy sao?... Liễu Minh hoàn toàn tỉnh táo, cô lật góc chăn lên nhìn, trời hửng sáng, mưa hình như cũng đã ngớt. Thế nhưng, cô cảm thấy trên người càng thêm lạnh buốt, hàm răng không kìm được mà đánh vào nhau lập cập.
Chị Chu ở ngay bên cạnh cô, đưa tay sờ lên đầu cô, kêu lên một tiếng "Ái chà": "Chủ nhiệm - Chủ nhiệm Liễu, cô bị sốt rồi! Sao đầu lại nóng thế này?..." "Không có gì đâu. Mọi người lạnh lắm phải không? Trời sắp sáng rồi, viện trưởng sẽ gọi chúng ta tìm một chỗ để hơ khô quần áo, chăn mưu. Hoặc là tìm một nơi khác khá hơn." "Oa, oa, oa!" Đứa bé bỗng khóc ré lên. Liễu Minh sợ tiếng động này sẽ bị kẻ địch nghe thấy, vội vàng xóc chăn lên, chạy đến bên cạnh Hàn Mỹ Lâm hỏi đứa bé có phải đói rồi không? Cô lấy từ trong ba lô ra một chiếc bánh ngô đưa cho người mẹ trẻ: "Ăn đi! Ăn nhiều một chút, sữa sẽ nhiều lên." Nghĩ đến việc đứa trẻ có thể bị ướt tã, ngâm nước tiểu sẽ khó chịu nên mới khóc. Cô ngồi xổm xuống, bế đứa bé từ trong ngực người mẹ ra, mở chăn bông ra, lại mở tiếp chiếc chăn nhỏ bên trong ra, quả nhiên, phía dưới mông đứa bé đã ướt sũng nước tiểu. Cô dùng chiếc khăn khô duy nhất lau sạch mông nhỏ cho đứa bé, còn bôi lên trên một ít thuốc đỏ để đề phòng bị ngứa loét da. Cô chăm sóc đứa bé thoải mái y như một người mẹ, lúc này mới trao trả lại cho Hàn Mỹ Lâm. Thế nhưng, khi cô đứng dậy, chợt cảm thấy non sông hùng vĩ phủ một một màu vàng óng ánh, cô cắn chặt răng ôm lấy một tảng đá, mới không khiến bản thân mình lăn xuống núi...
Giống như ngủ say sưa một giấc thật dài, tỉnh lại, cô phát hiện bản thân đang nằm trong một căn lán tranh giống như nhà nhỏ – ở đây, ngoài chiếc giường kang nhỏ cô đang nằm và một chiếc bếp lò nhỏ bằng đất ở dưới đất, còn có một ô cửa sổ nhỏ và một cánh cửa gỗ thưa, bốn bức tường trống hoác, chẳng có gì cả. Cô mơ màng nhớ lại: Rốt cuộc mình đã đến nơi xa lạ này bằng cách nào? Bỗng nhiên, một khuôn mặt tròn quen thuộc áp sát vào nửa người nằm của cô, hai con mắt tròn xoe như hai chiếc lồng đèn, dán chặt vào khuôn mặt cô, suýt chút nữa là chạm mặt với cô... Cô bất giác vươn tay ra, giáng một cái tát lên khuôn mặt tròn vo đó, sau đó, quay phắt đầu đi, để lại cái gáy hướng về phía khuôn mặt ấy.
“Tiểu Liễu, Tiểu Liễu, em tỉnh rồi à?” Đây là giọng nói của Thường Lợi Bình, ôn hòa, bình tĩnh, nghe rất êm tai: “Em bị sốt cao hôn mê rồi! Mãi anh mới tìm được nơi này cho em để cứu chữa đấy. Anh lo lắng lắm, sợ em ngừng thở, hồi nãy, anh cách em gần thế là để hô hấp nhân tạo đấy. Thế nên em mới cuối cùng cũng tỉnh lại... Em đừng hiểu lầm, nhưng không nên ra tay đánh người chứ!” Liễu Minh quay phắt mặt lại, nhìn vẻ mặt nghiêm túc ra điều đạo mạo của Thường Lợi Bình, cô cảm thấy vô cùng hổ thẹn. Cảm thấy trên người nhẹ nhõm hơn đôi chút, cô bèn ngồi dậy, cười thê lương với Thường Lợi Bình: “Là anh, Thường chính ủy, rất xin lỗi, tôi đã hiểu lầm rồi. Xin anh tha lỗi nhé! Thương bệnh binh của chúng ta đều chuyển hết vào núi Tử Vân rồi chứ? Mười người bệnh nữ của tôi đâu rồi? Đây là nơi nào?” Thường Lợi Bình nói cho Liễu Minh biết, lần này địch càn quét vào trong núi rất xảo quyệt: Bộ đội biên khu của chúng ta giao chiến với chúng ở tuyến ngoài, bọn chúng lại dò la được rất nhiều thương bệnh binh và cơ quan hậu phương của chúng ta đều kiên cố ở vùng núi phía bắc dãy Thái Hành này, thế là bất ngờ chia binh đi lùng sục, càn quét hậu phương của chúng ta. Binh lực hậu phương của chúng ta mỏng manh, lại đèo bòng theo số lượng lớn thương bệnh binh và một số lượng lớn cơ quan hậu phương, tác chiến hay chống cự đều rất khó khăn. Thế công của địch lại vô cùng hung mãnh, hậu phương của chúng ta trái lại lại gánh chịu tổn thất đầu tiên. Xem ra, tình hình nghiêm trọng hơn vẫn còn ở phía sau...
Thường Lợi Bình ngồi bên mép giường kang, bàn luận về tình hình và cục diện chiến tranh, thong thả, đâu ra đấy. Khác hẳn với cái vẻ mặt mà Liễu Minh vừa mới tỉnh dậy nhìn thấy, cứ như hai người hoàn toàn khác nhau. Cô lại thầm mắng bản thân trong lòng – cái bạt tai vừa rồi đánh hơi bị vội vàng quá.
Liễu Minh nói bệnh của cô là cảm mạo, bây giờ đã khỏi rồi, cô lập tức muốn đi tìm mười vị nữ thương bệnh binh ấy. Trong lòng cô đặc biệt vương vấn Hàn Mỹ Lâm và đứa trẻ sơ sinh kia.
Thường Lợi Bình khuyên cô, cơn sốt vừa mới hạ, cơ thể suy nhược, cần phải tiếp tục nghỉ ngơi. May là gần hai ngày nay vùng này không xuất hiện kẻ địch, nghỉ ngơi mấy ngày rồi đi tìm họ cũng chưa muộn. Hơn nữa, mười vị đồng chí nữ đó đã chuyển đi đâu, anh cũng không rõ, phải thăm dò cho rõ ràng rồi hãy lên đường.
Liễu Minh vô cùng sốt ruột. Tính cách từ nhỏ đã rất coi trọng và có trách nhiệm với mọi việc của cô khiến cô giục giã Thường Lợi Bình đi thăm dò tung tích của những nữ bệnh nhân hết lần này đến lần khác. Cô nhất định phải đuổi theo họ. Đang nói chuyện, cô bỗng phát hiện quần áo của mình đã khô rang, hơn nữa còn là quân phục mới, chiếc chăn cô đắp cũng biến thành loại mới, sạch sẽ và mềm mại. Cô trừng mắt kinh ngạc nhìn người bên cạnh: “Thường chính ủy, đây là thế nào? Quần áo và chăn của tôi đâu rồi? Sao lại biến thành bộ đồ mới này thế?” Thường Lợi Bình cười ha hả: “Em cũng thành bệnh nhân rồi cơ mà, sao có thể bắt một vị chủ nhiệm quân y có công như em, sau khi hôn mê vẫn mặc bộ quân phục ướt sũng từ trong ra ngoài chứ?...” “Tôi muốn bộ cũ của tôi, phơi khô rồi chẳng phải vẫn mặc được sao! Bộ cũ đâu rồi? Trong túi của tôi vẫn còn đồ đạc, sổ sách, xin anh giúp tôi tìm lại rồi trả cho tôi.” Lúc này, một phụ nữ thôn quê tầm hơn ba mươi tuổi, đầu bù tóc rối, ăn mặc rách rưới bước vào cửa. Thấy Liễu Minh đang ngồi trên giường kang nhỏ, trên khuôn mặt gầy đen lộ ra nụ cười vui mừng: “Đồng chí nữ, cô tỉnh rồi đấy à! Vị hiền tế này của cô thức trắng suốt cả một đêm không hề chợp mắt đấy nhé!” “Hiền tế?” Trái tim Liễu Minh chấn động mạnh một cái, sao Thường Lợi Bình lại thành “hiền tế” rồi? Đúng là chuyện lạ đời! Chắc chắn là anh ta đã nói thế với người phụ nữ chủ nhà này rồi. Rất có thể anh ta đã đuổi người phụ nữ này cùng với các con của chị ta ra cái hẻm núi rồi, để một mình anh ta ở lại căn phòng nhỏ này chăm sóc cô... Nghĩ đến đây, khuôn mặt tái nhợt của Liễu Minh tức giận đến đỏ bừng. Cô bỗng ngoắt mắt sang nhìn Thường Lợi Bình, trừng trừng không chớp mắt nhìn chằm chằm vào khuôn mặt tròn vo của anh ta. Cô cắn chặt môi, không lên tiếng, cũng không chào hỏi thím chủ nhà. Ánh mắt cô thẳng tắp giống như một tia sáng. Thế nhưng lại giống như những viên đá lạnh buốt ném lên người và mặt Thường Lợi Bình. Anh ta há miệng định nói gì đó, Liễu Minh nhảy phắt xuống giường kang, tìm giày của mình, tìm cả ba lô của mình, đeo lên lưng rồi cứ thế chạy ra ngoài cửa mà không thèm quay đầu lại. Chân mềm nhũn, đi lảo đảo, thế nhưng cô vẫn cứ đi. Thường Lợi Bình có vẻ hoảng hốt, vội vàng đuổi theo ra cửa định đỡ Liễu Minh, nhưng lại bị cô dùng ba lô hất mạnh sang một bên. Vị chính ủy này đành phải dừng bước chân lại, trân trân nhìn Liễu Minh lảo đảo bước đi trên con đường núi cỏ dại mọc ngập đầu gối.