Từ Sundance đến Venice, từ Toronto đến New York, từ tháng Một đến tháng Mười Hai, hành trình phát hành của "Whiplash" vô cùng dài đằng đẵng, khiến kỳ vọng của khán giả tích lũy từng chút một. Dù chẳng có bất kỳ phương thức tuyên truyền nào, nó vẫn vượt qua vô số tác phẩm thương mại, trở thành kỳ vọng lớn nhất của cả năm.

Khách quan mà nói, cơn sốt quan tâm do sự kiện "hành hung phóng viên" thúc đẩy thực sự rất hạn chế. Bởi vì trước khi sự kiện xảy ra, mức độ kỳ vọng dành cho "Whiplash" đã dễ dàng vượt ngưỡng. Những người hâm mộ trung thành đang mòn mỏi chờ đợi phim ra rạp, căn bản sẽ không bị ảnh hưởng bởi những sự việc ngoài ý muốn đó, chưa nói đến đám "Don Quixote" kia.

Trước sự tò mò và kỳ vọng dành cho "Whiplash", "sự kiện hành hung" căn bản chẳng là gì cả. Điều khán giả thực sự mong ngóng chính là bộ phim được ra rạp. Chờ đợi mãi, mong mỏi mãi, sau mười tháng kiên nhẫn đợi chờ, bức màn bí ẩn của bộ phim cuối cùng cũng sắp được vén lên, đây mới là sự kiện lớn của năm, được không hả?

Căn bản không cần tuyên truyền, khi tài khoản Twitter chính thức của Sisyphus Pictures tuyên bố sau Liên hoan phim New York rằng "Whiplash" sẽ tổ chức chiếu điểm vào ngày 5 tháng 12, tất cả người hâm mộ đều không thể chờ đợi thêm nữa mà bắt đầu ăn mừng. Cơn sóng nhiệt trào dâng đó đã bùng nổ với cường độ sánh ngang với cả mùa phim hè.

Khó mà tưởng tượng nổi!

Nếu là bộ phim thương mại như "Interstellar", thì điều đó còn có thể hiểu được. Những con số doanh thu đã chứng minh độ phủ sóng của phim rất rộng, cơn sốt trên mạng cũng là chuyện đương nhiên. Nhưng với một bộ phim nghệ thuật kén khán giả như "Whiplash", lại trở thành tâm điểm trên mạng nhờ truyền miệng, thì đây hoàn toàn là ảnh hưởng sâu rộng từ "hiệu ứng Lam Lễ".

Ngoài những người hâm mộ kỳ cựu, người hâm mộ chuyên nghiệp, người hâm mộ cuồng nhiệt ra, thực ra số lượng khán giả phổ thông yêu thích điện ảnh cũng nhiều vô kể.

Bên ngoài phim thương mại, những khán giả phổ thông này cũng thích tìm kiếm các bộ phim nghệ thuật hợp với khẩu vị của mình. "Fight Club", "Pulp Fiction", "A Clockwork Orange"... những bộ phim độc đáo đó luôn có thể chinh phục khán giả. Vấn đề duy nhất nằm ở chỗ, họ thiếu sự nghiên cứu sâu sắc về phim ảnh và cũng thiếu thời gian để chậm rãi khám phá, phần nhiều là cần người khác gợi ý, hoặc là dựa vào các bảng xếp hạng uy tín. Đây cũng là lý do quan trọng giải thích vì sao những tác phẩm được khen ngợi cũng có thể tạo nên kỳ tích phòng vé.

Bây giờ, Lam Lễ chính là "biển hiệu" tốt nhất.

Cho đến nay, ngoại trừ tác phẩm "Detachment" có khẩu bi (khẩu vị/danh tiếng) phân hóa hai cực, các tác phẩm của Lam Lễ đều được thị trường công nhận. Doanh thu phòng vé Bắc Mỹ thấp nhất là "Buried" với 52 triệu USD, các tác phẩm khác doanh thu đều vượt trăm triệu. Điều này cũng có nghĩa là, ngoài diễn xuất tinh tế và sức hút cá nhân, gu thẩm mỹ nghệ thuật cùng tầm nhìn độc đáo của Lam Lễ cũng được mọi người nhất trí khẳng định. Điều này không chỉ khiến Lam Lễ trở thành lựa chọn hàng đầu của các nhà sản xuất phim, mà đồng thời cũng trở thành cột mốc quan trọng để khán giả phổ thông lựa chọn tác phẩm.

Phim thương mại là như vậy, phim nghệ thuật cũng tương tự như thế.

Thế là, "Whiplash" đã trở thành một nét phong cảnh hiếm có trong mùa giải thưởng cuối năm: dù là phim nghệ thuật chi phí thấp, nhưng mức kỳ vọng phòng vé lại không hề thua kém các bom tấn thương mại! Thậm chí còn vượt qua "The Hobbit 3" và "Big Hero 6", trở thành tác phẩm được kỳ vọng chỉ sau "The Hunger Games 3 (phần 1)" trong dịp lễ Tạ ơn.

Cuối cùng, ngày 5 tháng 12 đã đến!

Kiếp trước, Sony Pictures Classics đã giành được quyền phát hành Bắc Mỹ của "Whiplash". Vì thiếu các chiêu trò tuyên truyền, Sony Pictures Classics đã chọn một lối đi riêng là công chiếu quy mô nhỏ, bắt đầu từ chiếu điểm, sau đó luân chuyển qua các liên hoan phim trên khắp thế giới, không ngừng tích lũy danh tiếng cho tác phẩm, nhưng cuối cùng vẫn chưa từng bước vào giai đoạn công chiếu toàn diện trên diện rộng.

Mãi cho đến khi bước vào giai đoạn hai của mùa giải thưởng, thuận lợi lọt vào tầm ngắm của giải Quả Cầu Vàng, họ mới mở rộng số lượng rạp chiếu lên hơn 400 rạp. Nhưng dù vậy, Sony Pictures Classics vẫn luôn kiểm soát số lượng rạp dưới 500, kiên trì không ngừng nghỉ để lan tỏa danh tiếng trong phạm vi nhỏ, hoàn toàn từ bỏ mục tiêu theo đuổi doanh thu phòng vé, mà tập trung nhiều hơn vào việc để các chuyên gia và người hâm mộ kỳ cựu đứng ra bảo chứng cho tác phẩm. Mọi trọng tâm đều đặt vào việc chạy đà cho mùa giải thưởng, kỳ vọng tác phẩm có thể gặt hái thành tựu, sau đó mới thông qua thị trường băng đĩa để mưu cầu thành công về mặt thương mại.

Thực tế đã chứng minh chiến lược "kiếm tẩu thiên phong" (đi đường tắt đầy mạo hiểm) của Sony Pictures Classics đã thành công. "Whiplash" không chỉ giành được ba tượng vàng Oscar, mà trong thời gian công chiếu quy mô nhỏ, doanh thu cũng tích lũy thành công được 13 triệu USD. So với chi phí đầu tư 3 triệu USD, họ đã đạt được lợi nhuận. Sau đó, khi trở về với vinh quang từ Oscar, bộ phim đã hạ màn tại các rạp nhưng lại làm mưa làm gió trên thị trường băng đĩa, mang về cho Sony Pictures Classics lợi nhuận hơn 10 triệu USD.

Kiếp này, Sony Pictures Classics liên thủ hợp tác với Sisyphus Pictures, nhưng chiến lược tuyên truyền phát hành tại Bắc Mỹ vẫn do Sony Pictures Classics chủ đạo, tình thế đã xảy ra thay đổi vi diệu, bởi vì... Lam Lễ Hoắc Nhĩ.

Là một trong những hãng sản xuất độc lập có thực lực nhất Bắc Mỹ, Sony Pictures Classics có kinh nghiệm dày dặn và hùng hậu trong mùa giải thưởng. Họ hiểu rõ nên triển khai vận động hành lang với Viện Hàn lâm như thế nào dựa trên thuộc tính của tác phẩm. Dù "Whiplash" sở hữu sức hút mạnh mẽ của Lam Lễ, mức kỳ vọng luôn giữ ở mức cao, nhưng họ vẫn giữ được sự bình tĩnh. Cơn sốt trên mạng có thể trở thành chìa khóa châm ngòi cho thanh thế, nhưng khó mà chuyển hóa thành số liệu doanh thu phòng vé. Những tranh cãi nảy sinh trong quá trình chiếu phim tại Toronto gây ra sự khó chịu ở mức độ sinh lý, điều này cũng có nghĩa là các yếu tố kinh dị, sợ hãi của phim cần được chú trọng nhiều hơn. Ngoài ra, các tác phẩm từ Liên hoan phim Sundance khi đối mặt với sự kiểm nghiệm của thị trường, thường cần phải cân nhắc đến sự khác biệt về khẩu vị giữa Park City và các khu vực khác tại Bắc Mỹ.

Những yếu tố như vậy đều không thể xem nhẹ.

Sau khi cân nhắc tổng thể, Sony Pictures Classics đã vạch ra chiến lược công chiếu cuối cùng: mở màn bằng chiếu điểm, tổng cộng sáu rạp tại hai thành phố Los Angeles và New York.

"Không công bằng! Sao lại là Los Angeles và New York nữa! Tôi sống ở Atlanta, lẽ nào bị lãng quên rồi sao? Này! Cư dân Atlanta cũng có quyền xem phim chứ!"

Không nằm ngoài dự đoán, làn sóng phản đối trên mạng xã hội bắt đầu dấy lên. Chờ đợi mãi, nhưng vẫn không thể chờ được ngày công chiếu toàn diện. Chỉ có Los Angeles và New York mới có thể được thưởng thức "Whiplash" trước, còn cuộc chờ đợi dài đằng đẵng của các thành phố khác vẫn sẽ tiếp tục.

Đối với William Taylor, thưởng thức những dòng tweet phản đối đó cũng là một chuyện thú vị.

"Xin những cư dân mạng đang sống ở Seattle, Chicago, Washington, Toronto hãy yên lặng một chút được không? Cư dân San Francisco tuyên bố không còn thiết sống nữa. Chúng tôi không giống như New Jersey, chỉ cần băng qua sông là đến được New York; nhưng cũng không giống các bạn, khoảng cách đến Los Angeles quá xa, điều này khiến chúng tôi ở vào vị trí dở khóc dở cười. Ngay cả khi chúng tôi lái xe sáu tiếng đồng hồ đến Los Angeles, cũng chưa chắc đã cướp được vé xem phim, được không hả? Lẽ nào San Francisco không xứng đáng có tên trong danh sách chiếu điểm vòng đầu sao?"

"Điều thực sự đáng buồn là Dallas, được không? Khu vực miền Trung chưa bao giờ nằm trong danh sách chiếu điểm. Sao nào, chúng tôi không được phép thích phim mới lạ à? Bây giờ không còn là thập niên 30 nữa, làm ơn đi?"

"Cư dân Chicago không muốn nói gì cả. Cái danh xưng 'Thành phố lớn thứ ba nước Mỹ', chỉ là đồ trang trí thôi, đúng không?"

"Vậy... những người hâm mộ sống ở Little Rock phải làm sao?"

"Làm ơn đi, cư dân New York cũng bó tay nè. Tổng cộng chỉ có ba rạp chiếu điểm, những đám Don Quixote cuồng nhiệt kia đã bắt đầu xếp hàng từ 48 tiếng trước rồi, chúng tôi phải làm sao? Chúng tôi cũng rất bất lực mà! Rõ ràng biết phim đang chiếu ở ngay đây, nhưng chúng tôi lại không xem được, cái cảm giác đó các người có hiểu không?"

Sau đó, William nhìn thấy một loạt những lời than vãn đến từ New York và Los Angeles, không nhịn được mà cười khì khì. Mặc dù "Whiplash" chiếu điểm ở hai thành phố Los Angeles và New York, nhưng mỗi thành phố chỉ có ba rạp, điều này cũng có nghĩa là số ghế cũng có hạn, chỉ cần sơ sẩy một chút là không xem được rồi. So với các thành phố khác, cảm giác thất bại khi nhìn thấy mà không chạm tới được đó rõ ràng mãnh liệt hơn, càng làm nổi bật sự đáng thương của họ.

"Don Quixote thật hạnh phúc, vì 'Whiplash' sắp được công chiếu; Don Quixote thật đau buồn, vì đối thủ cạnh tranh quá mạnh và cũng quá khốc liệt."

Khi đọc được dòng tweet này, William cười ngặt nghẽo. Đây chắc chắn là tâm trạng chân thật của mỗi một Don Quixote, chỉ có người hâm mộ thực thụ mới có thể thấu hiểu cái "nỗi phiền muộn hạnh phúc" ẩn giấu bên trong đó. Điều này khiến William không khỏi nhớ về năm Lam Lễ mới xuất đạo, anh và đám người Hope luôn có thể tiếp xúc gần gũi với Lam Lễ, mỗi ngày đều giống như trong mộng, mỗi khi hồi tưởng lại vẫn còn đắm chìm trong đó.

"William! Nhanh lên! Hiện tại hàng người đã bắt đầu xếp rồi đó."

Giọng nói của Graham Hughes truyền tới từ phòng khách, trong khoảnh khắc khiến William có chút thẫn thờ, dường như lại quay trở lại thời đại học, họ luôn hăm hở chuẩn bị đi cổ vũ cho Lam Lễ, thời gian dường như chưa từng trôi qua.

"William!" Graham mãi không nhận được phản hồi, trực tiếp xuất hiện trước cửa phòng, đập mạnh lên cánh cửa gỗ, bày tỏ sự thúc giục mãnh liệt, "Nhanh nhanh nhanh! Chậm thêm chút nữa, biết đâu chúng ta sẽ bỏ lỡ mất. Nói cho cậu biết, nếu bỏ lỡ lần chiếu điểm này, có lẽ cả tháng sau tôi không có tâm trạng làm việc mất."

Lúc này William mới sực tỉnh lại, họ đều đã rời khỏi trường đại học, trở thành người đi làm, mọi chuyện rốt cuộc đã khác rồi.

Graham vẫn đóng quân ở Toronto, làm việc cho một công ty phát hành độc lập. Tháng trước, cậu ấy xin nghỉ phép để tham gia buổi công chiếu "Big Hero 6", mà lần này không phải xin nghỉ phép, mà là kỳ nghỉ bình thường. Để phù hợp với thời gian của mùa giải thưởng, công ty của họ không có ngày nghỉ vào dịp Giáng sinh và Tết Dương lịch, thế là đã đẩy kỳ nghỉ lên sớm hơn, điều này giúp Graham có thể quay lại Los Angeles, bất ngờ có được cơ hội tham gia buổi chiếu điểm của "Whiplash".

"Chẳng phải cậu đã xem 'Whiplash' ở Toronto rồi sao?" William nhớ lại dòng tweet mình vừa nhìn thấy, nụ cười càng thêm rạng rỡ, đứng dậy đi về phía Graham.

Graham lại vô cùng nghiêm túc lắc đầu, "Liên hoan phim là liên hoan phim, còn xem trong rạp lúc chiếu điểm lại là một cảm giác khác. Đây là một bộ phim đáng để xem đi xem lại, cậu có biết tôi chờ bộ phim công chiếu toàn diện vất vả thế nào không? Tuần trước tôi còn mơ thấy Andrew nữa đấy."

"Ha." William làm một biểu cảm cười mà như không cười, sau đó đầy ghét bỏ mà châm chọc, "Ít nhất cậu còn có thể mơ thấy Andrew, còn tôi thì chưa từng xem tác phẩm này, dù có muốn mơ cũng không mơ nổi!"