Felicity cảm thấy mình bị mắc kẹt.

Ban đầu chỉ là căng thẳng, có lẽ còn thêm chút lo âu. Lần đầu tiên gánh vác trọng trách trong một tác phẩm lớn, những thay đổi tinh tế trong tâm lý tạo ra áp lực vô hình. Hơn nữa, việc lâu rồi mới diễn xuất trước mặt Lam Lễ—lại còn để Lam Lễ diễn phối hợp với mình—cái cảm giác đặc biệt tinh tế đó thực sự khó mà diễn tả bằng lời.

Dần dần, sau ba lần liên tiếp không thể thuận lợi thông qua, cô bắt đầu thử nghiệm các phương pháp diễn xuất khác nhau, nhưng trong quá trình diễn lại thiếu một niềm tin kiên định—cách diễn mà cô tin tưởng không thành công, tự nhiên sẽ bắt đầu nghi ngờ sự lĩnh hội và thấu hiểu của mình đối với nhân vật có chính xác hay không, từ đó dẫn đến việc khám phá những phương thức diễn xuất khác, khiến cho toàn bộ phong cách biểu diễn xuất hiện sự dao động bất định và không ổn định.

Biến số tăng lên đồng nghĩa với việc trạng thái diễn xuất không ổn định.

Sau đó nữa, mọi chuyện dường như cứ thế cứng nhắc rơi vào một khuôn mẫu: không tự tin dẫn đến không ổn định, không ổn định lại dẫn đến không tự tin, tạo thành một vòng lẩn quẩn. Cốt lõi của diễn xuất bắt đầu lạc lối, cô luôn cảm thấy mình đang liên tục lặp lại chính mình, nhưng lại ngày càng tệ hơn. Cái cảm giác bối rối và hoang mang đó đang dần dần khiến người ta không thể thở nổi, muốn cố gắng vùng vẫy phản kháng, nhưng lại chẳng biết chuyện gì đang xảy ra, cũng không biết phải xử lý thế nào.

Dần dần, dần dần, cái cảm giác ngạt thở như bị đuối nước đó bao trùm lấy cô, cuối cùng tựa như tay chân đều bị trói chặt rồi chìm xuống đáy hồ, trơ mắt nhìn bản thân đang bị màu xanh u tối nuốt chửng, lại không thể đưa ra bất kỳ phản ứng nào, thậm chí cả kêu cứu cũng không được, chỉ có thể tự giận chính mình.

"Cắt!"

Khi Gareth kết thúc cảnh quay một lần nữa, Felicity đã không còn phân biệt rõ đây là lần thứ bao nhiêu rồi. Cô hoàn toàn không dám ngẩng đầu lên quan sát biểu cảm của đạo diễn lúc này, chật vật cúi thấp đầu, hai tay nắm chặt thành nắm đấm, dốc hết sức lực kìm nén sự dậy sóng trong lòng.

Phim trường đang vang lên những âm thanh vụn vặt, ngược lại càng khiến khu vực quay phim trở nên tĩnh lặng. Đạo diễn không lên tiếng, những người khác cũng không dám hó hé.

Gareth không phải không muốn nói, cũng không phải không dám, mà là không biết nên nói gì: Anh ta cũng biết trạng thái diễn xuất không ổn, nhưng anh ta không biết phải điều chỉnh thế nào—thực ra nói chính xác thì hướng đi lớn là đúng, nhưng trong khung hình mà Gareth tưởng tượng ra trong đầu lại cứ cảm thấy chưa tới tầm. Sự sai lệch tinh tế này ngay cả bản thân anh ta cũng không nói rõ được, thì làm sao truyền đạt cho diễn viên đây? Vì vậy, anh ta chỉ có thể chọn cách ngốc nghếch nhất, để diễn viên thử đi thử lại nhiều lần, tìm kiếm cảm hứng trong quá trình thử nghiệm, hy vọng cuối cùng có thể tìm thấy cảm giác trong trạng thái lý tưởng.

Lúc này, Gareth cũng đang tỉ mỉ nghiền ngẫm cảnh diễn vừa rồi, có vài phần đúng, nhưng có vài phần lại không đúng, vậy thì nên phối hợp thế nào đây? Hay là, anh ta có thể tận dụng việc cắt dựng phim, cắt nhỏ toàn bộ phần trình diễn ra, để thành phẩm cuối cùng hiển thị trên màn ảnh rộng không còn vấn đề gì nữa.

Lam Lễ cũng đang suy tư—bởi vì anh cũng là một phần của cảnh quay này, mặc dù lời thoại của anh chỉ có vài câu, nhưng Gareth đã quay đi quay lại tám lần, anh cũng diễn theo tám lần, chẳng có cách nào tiết kiệm sức lực cả, điều này cũng khiến anh buộc phải bắt đầu suy nghĩ về sự cân bằng của cảnh quay này.

Đứng ở góc độ toàn cục để xem xét diễn xuất trong cảnh quay tập thể là một việc rất thú vị. Lần đầu tiên đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất cho "Whiplash", sau đó là "Jurassic World" và "The Lobster" đều giúp Lam Lễ có thể đứng ở vị trí cao hơn với tư cách là nhà sản xuất để quan sát "phim ảnh" như một tác phẩm nghệ thuật. Dù anh rất ít khi can thiệp vào công việc của đạo diễn, nó vẫn mang lại cho anh một góc nhìn hoàn toàn mới, giúp anh có thêm nhiều thấu hiểu đối với công việc diễn xuất.

Diễn xuất không phải là chuyện của một người.

Trước đây Lam Lễ đã biết điều này, từ khi còn ở học viện, thầy cô đã lặp đi lặp lại nhấn mạnh điểm này, nhưng sự hiểu biết của Lam Lễ lúc đó vẫn tương đối hạn hẹp: với cảnh đối diễn, anh chỉ mặc định rằng diễn viên cần tương tác với bạn diễn của mình, chỉ khi có sự qua lại, bùng nổ tia lửa điện giữa hai bên mới có thể tìm ra điểm cân bằng trong diễn xuất. Giờ đây Lam Lễ lại mở rộng tầm mắt, diễn xuất nên hình thành sự tương tác với ống kính, ánh sáng, âm thanh, v.v., cũng giống như kịch sân khấu phải tận dụng triệt để không gian sân khấu và ánh sáng vậy, trong phim điện ảnh, diễn viên cũng phải học cách sử dụng những loại vũ khí này.

Do đó, người ta mới nói, diễn xuất chưa bao giờ là chuyện của một người, ngay cả độc thoại cũng không phải. Đây là đặc trưng độc đáo của nghệ thuật điện ảnh.

Cảnh quay hiện tại chính là minh chứng tốt nhất.

Gareth là một đạo diễn rất giỏi tận dụng sự thay đổi của ánh sáng để điều phối không gian.

Chúng ta đều biết ví dụ đơn giản nhất, cửa sổ hướng đón ánh mặt trời càng lớn thì cảm giác không gian trong nhà càng mạnh; ngược lại, cảm giác không gian trong nhà sẽ trở nên chật hẹp, bức bối.

Trong phim điện ảnh, điều này được gọi là "ngôn ngữ ống kính", từ ánh sáng đến quỹ đạo chuyển động rồi đến bố cục khung hình, còn bao gồm việc vận dụng các chi tiết như màu sắc, vị trí và bối cảnh, v.v., để tạo dựng nên một khung hình trên màn ảnh rộng. Điều này giúp đạo diễn có thể thông qua hình ảnh để thể hiện sự thay đổi trong gợi ý tâm lý. Ví dụ như "Drive" do Ryan Gosling thủ vai chính, đạo diễn Nicolas Winding Refn đã thông qua việc sử dụng ánh sáng khổng lồ để tạo ra thứ ánh sáng thẳng đứng, cao lớn, xa cách tương tự như các thành phố Bắc Âu ngay tại Los Angeles, tạo dựng nên sự cô đơn và trống trải của cả thành phố, đó chính là ngôn ngữ ống kính.

Gareth cũng tương tự như vậy, qua "Godzilla" có thể cảm nhận được cách anh ta vận dụng ánh sáng và màu sắc, trong cảnh quay đầu tiên hôm nay cũng có thể thấy rõ điều đó.

Gareth tắt hết toàn bộ đèn chiếu sáng chính của phòng họp, chỉ để lại ánh sáng tự phát từ máy tính hoặc thiết bị. Ngoài ra, thông qua việc thiết lập ánh sáng huỳnh quang neon xanh lục ở phông nền phòng họp để đảm bảo hiệu ứng chiếu sáng như đom đóm. Điểm đặc sắc nhất, không nghi ngờ gì chính là việc đặt một chiếc đèn tiết kiệm điện màu trắng gạo vào rãnh giữa bàn họp tròn, rồi chụp một lớp chao đèn mờ lên, làm giảm bớt ánh sáng để đạt được hiệu ứng quầng sáng mờ ảo.

Như vậy, tông màu chủ đạo của cả phòng họp vẫn thiên về tối, tạo nên một hiệu ứng ngầm đầy bí ẩn và thậm chí là áp bức, ám chỉ tình trạng hiện tại của quân kháng chiến, đồng thời cũng có thể gây ra áp lực vô hình, đặt nền móng cho bầu không khí nặng nề ở phần mở đầu bộ phim, từ đó tạo nên âm hưởng bi tráng cho cả bộ phim.

Vậy thì diễn viên phải diễn xuất thế nào đây? Chẳng lẽ lại để khán giả mở mắt như mù, lần mò tìm kiếm khuôn mặt và biểu cảm của diễn viên trong một quầng sáng mờ ảo hay sao?

Tại vị trí định điểm di chuyển của mỗi diễn viên, chuyên viên ánh sáng đều dựa vào góc độ để thiết lập một nguồn sáng riêng biệt, dùng cách chiếu bên để gom lại ánh sáng mờ, khiến biểu cảm của diễn viên có thể hiển hiện ra theo hiệu quả mà Gareth mong đợi—nhiều lúc có thể chỉ là một phần biểu cảm, nhưng thế đã là đủ rồi.

Nói cách khác, mỗi một diễn viên đều đứng dưới "đèn spotlight", nhưng xét về tổng thể, ánh sáng của toàn bộ bối cảnh lại thiên về tối.

Ngoài ra, so với quay cận cảnh và đặc tả, Gareth càng muốn bắt trọn bầu không khí hơi căng thẳng tại hiện trường, vì vậy trung cảnh và toàn cảnh chắc chắn chiếm nhiều dung lượng hơn trong ống kính. Thế là, điều này hình thành một sự mâu thuẫn: một mặt, ánh sáng tập trung trên khuôn mặt diễn viên, dù chỉ là ánh sáng mờ; mặt khác, ống kính lại đang bắt trọn trung cảnh và toàn cảnh, khoảng cách tương đối xa hơn một chút.

Những điều trên là tiền đề.

Chỉ khi thực sự nắm bắt được bố cục ống kính và sự thay đổi của hiện trường, mới có thể điều chỉnh cách diễn xuất của bản thân theo tình hình thực tế, đặc biệt là nên trao đổi nhiều hơn với đạo diễn. Ví dụ, Lam Lễ biết ý tưởng tổng thể của Gareth, anh vẫn hy vọng có thể thể hiện được chất cảm hùng vĩ, khí thế, vì bối cảnh câu chuyện của "Rogue One" là ngoài không gian; và cũng vì toàn bộ câu chuyện kể về một nhóm người có chí hướng cùng nỗ lực vì một mục tiêu chung, thay vì chỉ tập trung vào một cá nhân anh hùng, anh vẫn hy vọng có thể thể hiện ra toàn cảnh, phô diễn phong thái của cả một tập thể.

Tất cả những điều này rốt cuộc có ý nghĩa gì?

Diễn xuất cần sự đơn giản gọn gàng, cảm xúc cố gắng giảm bớt tính tầng lớp, mà là chấm phá chính xác vừa đủ: hoảng loạn. Phẫn nộ. Căng thẳng. Đại loại như vậy. Tất nhiên, không loại cảm xúc nào có thể thuần túy thẳng tuột được, ví dụ như hoảng loạn thường có thể mang theo sợ hãi và căng thẳng, những cảm xúc phái sinh đó chắc chắn tồn tại, điều này cũng có nghĩa là diễn viên phải xác định rõ cốt lõi diễn xuất của mình, sau đó bằng phương thức tinh tế nhưng phức tạp, gọn gàng dứt khoát thể hiện ra đặc tính của toàn bộ cảm xúc.

Bất kỳ sự tô vẽ hay mở rộng dư thừa nào, bao gồm cả việc khám phá và đào sâu, đều là biểu hiện rườm rà dây dưa, không chỉ có thể phá hỏng sự hoàn chỉnh của khung hình, mà còn bị lạc mất trong ống kính của Gareth—ống kính trung cảnh hoặc viễn cảnh hoàn toàn không bắt được những chi tiết này, diễn viên trên màn hình chỉ trông như một kẻ ngốc.

Nếu mang cách diễn xuất của Lam Lễ trong "Whiplash" hay "Gravity" đặt vào "Rogue One", đó sẽ là một thảm họa hoàn toàn.

Hiện tại, đoàn phim đang đối mặt với bài toán khó như vậy.

Gareth không thể biết chính xác vấn đề nằm ở đâu vì anh ta biết rất ít về diễn xuất; nhưng ngay cả khi biết, anh ta cũng không thể xác định nên điều chỉnh thế nào, bởi vì đây là vấn đề chuyên môn của diễn viên, ngay cả bản thân diễn viên cũng thường lúng túng không biết làm sao—kinh nghiệm lúc này trở nên vô cùng quý giá. Những diễn viên từng có kinh nghiệm đóng phim bom tấn như Mads, Forest và Lam Lễ sẽ thoải mái hơn nhiều, nhưng vẫn cần thời gian để điều chỉnh.

Vấn đề đúng là xuất hiện ở chỗ Felicity, nhưng không chỉ là vấn đề của một mình Felicity.

Đầu tiên, diễn xuất của Felicity quá tinh tế, cô ấy tiếp nối phương thức diễn xuất trong dòng phim độc lập, xử lý cảm xúc rất chuẩn xác, nhưng lại bị ống kính "ngó lơ" hoàn toàn, ngược lại khiến tiết tấu diễn xuất của cô bị trật bánh, cả quá trình quay phim trở nên lạc lõng, giống như mỗi cái răng của bánh răng đều không khớp vào nhau vậy.

Tất nhiên, không chỉ là vấn đề của Felicity, tiết tấu diễn xuất của các diễn viên khác cũng không đúng.

Ngoài Felicity ra, Lam Lễ, Angus Wright và Mabel đều có lời thoại, họ là bốn người cấu thành nên cốt lõi chủ đề của cảnh quay này.

Nhưng diễn xuất của Angus quá thiên về kịch sân khấu, về cơ bản vẫn giữ nguyên dáng vẻ và ngữ điệu trên sân khấu, chỉ riêng cách xuất hiện ưỡn ngực ngẩng cao đầu thôi đã thấy không đúng, hoàn toàn khác phong cách với tổng thể khung hình—mặc dù "Star Wars series" được mệnh danh là "Space Opera", nhưng nó không phải là Opera thật sự.

Diễn xuất của Mabel lại quá căng thẳng, ngay cả những cảm xúc cơ bản nhất cũng không truyền tải được, khiến cho toàn bộ khung hình xuất hiện sự mất cân bằng rõ rệt.

Thậm chí không cần đợi đến lúc Lam Lễ xuất hiện, tông điệu cơ bản đã sai ngay từ đầu rồi.