Từ truyền thông chuyên nghiệp đến đại chúng, từ khán giả kỳ cựu đến khán giả bình thường... *Whiplash* - tác phẩm đi theo lối lạ, đến mức cuồng loạn, thậm chí gây ra sự khó chịu về mặt sinh lý cực độ - lại bất ngờ tạo nên một cơn sốt cuồng nhiệt trong phạm vi nhỏ giữa các tín đồ điện ảnh. Tiếng hoan hô, tiếng hò hét, tiếng thét và những lời khen ngợi không dứt, khí thế tổng thể dễ dàng vượt qua hai tác phẩm là *Interstellar* và *Big Hero 6*, điều này đủ để khiến tất cả mọi người phải kinh ngạc.

Tại Liên hoan phim Toronto, nhiều khán giả vì xem *Whiplash* mà nảy sinh sự phản kháng tâm lý mạnh mẽ, thậm chí xuất hiện cả hiện tượng nôn mửa và ngất xỉu.

Điều này vốn có thể trở thành tín hiệu báo trước việc doanh thu phòng vé của bộ phim bị vùi lấp, ngăn cản nhiều khán giả bình thường bước chân vào rạp chiếu; thế nhưng không ai ngờ rằng, nó lại bất ngờ trở thành yếu tố gây tò mò cho các bạn trẻ thích thử thách bản thân. Giống như việc "những tác phẩm bị cấm" luôn có thể kích nổ sự tò mò mạnh mẽ hơn, ngày càng có nhiều khán giả "hóng chuyện" muốn "thử thách giới hạn" đã lũ lượt kéo vào rạp, chỉ để xem bộ phim này rốt cuộc "gây buồn nôn" đến mức nào, và lại "khiến linh hồn run rẩy" ra sao.

Hơn nữa, đây còn là tác phẩm do Lam Lễ thủ vai chính. Chẳng lẽ Lam Lễ đã làm chuyện gì trong phim sao?

Đầu năm nay, kỷ niệm ba mươi năm Liên hoan phim Sundance, *Whiplash* chiếm thế thượng phong, cướp đi mọi sự chú ý, trong khi mức độ quan tâm tổng thể dành cho *Boyhood* lại có phần nhạt nhòa. Sau đó, Venice và Toronto cũng lần lượt chứng thực rằng tác phẩm này thực sự đáng mong đợi. Vì vậy, việc phim giành được đánh giá tốt sau khi công chiếu điểm xuyết là kết quả đã được dự đoán trước; nhưng tất cả mọi người đều không ngờ rằng, đánh giá tốt lại có thể đạt đến mức độ như vậy.

Những lời khen ngợi dành cho *Whiplash* hội tụ cả sự sâu sắc của phim độc lập lẫn tính giải trí của phim thương mại, điều này cũng khiến bộ phim trở thành một "tác phẩm tiềm năng phòng vé" hiếm thấy. Điều này thực sự khiến Sony Pictures Classics dở khóc dở cười - họ vốn chưa bao giờ cho rằng đây là tác phẩm có thể làm nên chuyện ở phương diện phòng vé, ngay cả khi có sự cộng hưởng từ Lam Lễ, e rằng cũng rất khó khăn.

Vậy thì, bây giờ thì sao?

Ngay cả lúc này, Sony Pictures Classics vẫn giữ thái độ bình tĩnh: Cơn sốt trên mạng là một chuyện, đánh giá tốt toàn diện là một chuyện, còn triển vọng phòng vé lại là một câu chuyện hoàn toàn khác biệt. Làm thế nào để chuyển hóa danh tiếng tốt thành con số phòng vé, đây là đề tài mà các công ty điện ảnh lớn ở Hollywood đều đang đau đầu nghiên cứu. Nó có quy luật nhất định nhưng lại không có công thức toán học, chỉ cần sơ sẩy một chút là có thể phá hỏng cục diện tốt đẹp – những trường hợp đánh giá tốt như thủy triều trong giai đoạn công chiếu điểm xuyết nhưng lại thua cuộc hoàn toàn ở giai đoạn mở rộng rạp chiếu nhiều vô kể.

Tuy nhiên, ít nhất từ cục diện hiện tại mà xét, việc công chiếu điểm xuyết của *Whiplash* đang tạo nên kỳ tích.

Los Angeles và New York, hai thành phố, sáu rạp chiếu, việc công chiếu điểm xuyết trong phạm vi nhỏ của *Whiplash* đã tạo ra bữa tiệc cuồng hoan lớn nhất vào cuối năm, thậm chí lấn át cả sức nóng của *The Hunger Games: Mockingjay – Part 1* đang công chiếu, hiển nhiên trở thành tin tức lớn nhất của tháng mười hai—

Phải biết rằng, tác phẩm sau chỉ trong vòng ba tuần ngắn ngủi đã có doanh thu tích lũy vượt quá 258 triệu đô la. Mặc dù cái kết được chia làm hai phần đã vấp phải vô số lời chê trách, nhưng cũng giống như *Twilight*, những phần đáng lẽ phải lập kỷ lục doanh thu thì vẫn đang viết tiếp lịch sử, không hề chịu quá nhiều ảnh hưởng; thế nhưng bây giờ, ngay cả *The Hunger Games: Mockingjay – Part 1* cũng đành phải lùi xuống vị trí thứ hai.

Độ hot của tin tức có thể thấy được qua đó!

Hiệu quả mở rộng rạp chiếu ra sao thì chưa thể biết được, nhưng thành tích rực rỡ của giai đoạn công chiếu điểm xuyết là điều không thể nghi ngờ; chỉ có điều, cuối cùng thì mọi người vẫn đánh giá thấp vị thế của Lam Lễ.

Năm ngoái, *Inside Llewyn Davis* đã tạo nên lịch sử trong giai đoạn công chiếu điểm xuyết, với số liệu 206.000 đô la mỗi rạp, không chỉ tạo kỷ lục mới về doanh thu mỗi rạp cho phim người đóng, mà còn trở thành bộ phim người đóng thứ hai kể từ sau *Red State* có doanh thu mỗi rạp vượt mốc 200.000 đô la, cuối cùng doanh thu phòng vé Bắc Mỹ của bộ phim cũng vượt qua ngưỡng 200 triệu một cách khó tin, đến nay vẫn được người ta ca tụng.

Năm nay, *The Grand Budapest Hotel* chọn công chiếu chính thức vào tháng ba, doanh thu mỗi rạp đạt 202.000 đô la, trở thành bộ phim người đóng thứ ba trong lịch sử có số liệu mỗi rạp vượt mốc 200.000 đô la, tiếp nối sự quan tâm mạnh mẽ kể từ Liên hoan phim Berlin, phong cách độc đáo của Wes Anderson hiển nhiên đã trở thành sự theo đuổi của giới văn nghệ trẻ; cuối cùng, doanh thu phòng vé Bắc Mỹ của phim dừng lại ở con số 59 triệu đô la, đối với một bộ phim nghệ thuật thanh tân thì đó là kết quả rất, rất xuất sắc.

Tuy nhiên, chi phí sản xuất phim lên tới 25 triệu đô la, dàn diễn viên quy tụ nhiều ngôi sao rốt cuộc vẫn không thể đột phá khỏi phong cách đạo diễn của Wes Anderson, nên doanh thu 59 triệu đô la tại Bắc Mỹ vẫn tương đối kém sắc; thế nhưng, bộ phim lại thể hiện sức hút vô song trên thị trường quốc tế, thu về 174 triệu đô la doanh thu toàn cầu, trở thành tác phẩm có doanh thu cao nhất trong sự nghiệp đạo diễn của Wes Anderson, điều này cũng mở ra con đường mùa giải thưởng cho bộ phim.

Giờ đây, *Whiplash* đang bám sát bước chân, trở thành bộ phim người đóng thứ tư trong lịch sử có doanh thu mỗi rạp khi công chiếu điểm xuyết vượt mốc 200.000 đô la!

Không chỉ dừng lại ở đó!

Con số doanh thu 250.000 đô la mỗi rạp thậm chí còn vượt qua hai tác phẩm hoạt hình của Disney là *Hercules* năm 1997 và *Frozen* năm 2013, đường đường chính chính trở thành tác phẩm đứng thứ sáu trong bảng xếp hạng doanh thu mỗi rạp cao nhất lịch sử điện ảnh! Chỉ đứng sau năm bộ phim hoạt hình khác của Disney mà thôi — bao gồm cả *Big Hero 6* mới vừa viết nên kỷ lục cách đây không lâu.

Đứng đầu lịch sử phim người đóng, đứng thứ sáu trong lịch sử tất cả các bộ phim.

*Whiplash* đã viết lại lịch sử một cách mạnh mẽ! Đáng nói là, con số này được tạo ra từ việc công chiếu điểm xuyết tại sáu rạp, đây cũng là tác phẩm duy nhất ngoài *Pocahontas* năm 1995 nằm trong top 20 kỷ lục doanh thu mỗi rạp lịch sử điện ảnh có số lượng rạp chiếu điểm xuyết lên tới sáu rạp trở lên — dù số lượng rạp công chiếu rất lớn, nhưng vẫn không thể ngăn cản doanh thu mỗi rạp tạo nên thành tích tốt.

Điên rồ!

Đây chính là từ ngữ duy nhất có thể mô tả số liệu tuần đầu công chiếu điểm xuyết của *Whiplash* — có lẽ "biến thái" cũng được, cả Bắc Mỹ đều đang rơi vào sự cuồng nhiệt vì kỷ lục doanh thu mỗi rạp hoàn toàn mới này.

*Inside Llewyn Davis* tạo kỷ lục doanh thu mỗi rạp, ít nhiều cũng nằm trong dự đoán, sự kết hợp mạnh mẽ giữa anh em nhà Coen và Lam Lễ, cộng thêm dàn diễn viên ngôi sao, xét từ góc độ quảng bá thực sự có thể tiết kiệm không ít công sức, thêm vào đó là sự trỗi dậy bất ngờ của *Gravity* trong mùa phim mùa thu đã đặt nền móng cho thành công của bộ phim.

Nhưng những "nền móng" này đều là thứ mà *Whiplash* chưa từng có — *Big Hero 6* là phim hoạt hình, thành công về doanh thu không thể quy công cho Lam Lễ; còn việc *Interstellar* trong mùa phim mùa hè rốt cuộc đã gặp phải chuyện gì, đến nay vẫn còn rành rành trước mắt, khoảnh khắc cuối cùng đầy nguy hiểm mới hoàn thành được đường cong lội ngược dòng, thậm chí khiến không ít người bắt đầu nghi ngờ khả năng kéo doanh thu của Lam Lễ. Còn về phần *Whiplash*, đây chưa bao giờ là một tác phẩm có tiềm năng phòng vé.

Rõ ràng, từ *Gravity* đến *Inside Llewyn Davis*, rồi đến *Interstellar* và *Big Hero 6*, bốn tác phẩm liên tiếp vượt mốc doanh thu 200 triệu đô la tại Bắc Mỹ, và trong đó có ba bộ phim đạt tới độ cao 1 tỷ đô la toàn cầu, ngoài ra còn có *Jurassic World* đã hoàn thành sản xuất và *Rogue One* đang chờ sản xuất, tất cả những điều này khiến ánh mắt của mọi người đều đổ dồn vào thành tích thương mại của Lam Lễ, đến mức quên mất sức hút của Lam Lễ nằm ở đâu:

Phim nghệ thuật độc lập mới là nguyên nhân cốt lõi khiến Lam Lễ có được vị thế ngày hôm nay, và sự đồng tình của những tín đồ điện ảnh kỳ cựu và chuyên nghiệp mới là nền tảng để Lam Lễ sở hữu một Don Quixote độc nhất vô nhị. *Whiplash* quay trở lại lĩnh vực nghệ thuật, điều này cũng trở thành tác phẩm mà tất cả các tín đồ điện ảnh đều mong ngóng.

Thế là, kỷ lục cứ như vậy mà ra đời.

Con số doanh thu mỗi rạp của *Whiplash* không chỉ dễ dàng tạo nên lịch sử cao nhất, mà còn nâng con số kỷ lục của *Inside Llewyn Davis* lên gần 25%, có thể gọi là một bước đột phá lớn. Thành tích này cũng được giới chuyên môn công nhận rộng rãi là "không thể vượt qua", ngay cả bản thân Lam Lễ cũng khó có thể đột phá lần nữa.

Trong vòng một năm ngắn ngủi, *The Grand Budapest Hotel* và *Whiplash* lần lượt tạo nên lịch sử; cộng thêm *Boyhood* viết nên lịch sử về tổng hợp đánh giá của truyền thông, cùng với hàng loạt đối thủ cạnh tranh đang lăm le, tất cả, tất cả đều báo hiệu rằng, đây sẽ là một mùa giải thưởng vô cùng đặc sắc, khiến người ta không khỏi bắt đầu xoa tay chờ đợi.

Cuối cùng, *Whiplash* dựa vào số liệu doanh thu mỗi rạp tạo nên kỷ lục lịch sử, đã thu về 1,5 triệu đô la doanh thu trong ba ngày cuối tuần, mạnh mẽ tiến vào top 10 bảng xếp hạng doanh thu cuối tuần tại Bắc Mỹ, đứng ở vị trí thứ tám!

Thành tích như vậy khiến truyền thông hoàn toàn phát điên, khen ngợi và hò hét, cảm thán và kinh ngạc, mọi tạp âm đều biến mất, tập thể bước vào chế độ sùng bái.

*The Hunger Games: Mockingjay – Part 1*, *Big Hero 6*, *Penguins of Madagascar*, *Horrible Bosses 2*, *Dumb and Dumber To*, *The Theory of Everything* và *Gone Girl* lần lượt chiếm giữ bảy vị trí đầu của bảng xếp hạng doanh thu cuối tuần, và sau đó chính là *Whiplash*, theo sát phía sau là *Birdman* ở vị trí thứ chín, *Nightcrawler* chiếm lấy vị trí cuối cùng trong top 10.

Chỉ cần đọc bảng xếp hạng này thôi cũng đủ để cảm nhận được rất nhiều chi tiết.

*Gone Girl* với tư cách là một chú ngựa ô đã trỗi dậy mạnh mẽ trong mùa giải thưởng, vốn không được đánh giá cao nhưng lại lội ngược dòng sau khi công chiếu, hiện tại doanh thu tích lũy đã vượt quá 160 triệu đô la, toàn bộ Hollywood đang hoan hô vì tác phẩm này, ngay cả tiếng vang tranh giải Ảnh đế của Ben Affleck cũng bắt đầu nổi lên.

Sau đó là *The Theory of Everything*, *Whiplash*, *Birdman* và *Nightcrawler* đều là những ứng cử viên cho mùa giải thưởng, và chúng đều thể hiện trạng thái không tồi trên thị trường phòng vé, sự tham gia của khán giả rõ ràng cho thấy một thái độ tích cực và lạc quan, điều này đối với độ hot của mùa giải thưởng mà nói, không nghi ngờ gì là một tin vui; nhưng đồng thời, sự mạnh mẽ của các đối thủ cạnh tranh cũng báo hiệu cuộc đọ sức gay cấn của mùa giải thưởng.

Đáng nói là *Nightcrawler*, tác phẩm cũng do Sisyphus Films sản xuất và Sony Pictures Classics phát hành này, sau năm tuần công chiếu điểm xuyết, cuối cùng cũng bước vào giai đoạn mở rộng rạp chiếu trong tuần này, số lượng rạp chiếu tăng lên 1.200 rạp. Nhưng vì phong cách tác phẩm quá đen tối và quá tàn bạo, nên hiệu suất phòng vé tổng thể không thể kích nổ thị trường. Mặc dù vậy, doanh thu tích lũy hiện tại cũng đã vượt quá 30 triệu đô la, diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào công tác vận động cho giải thưởng của Sony Pictures Classics.

Ngoài Lam Lễ ra, tác phẩm đầu tiên do Sisyphus Films sản xuất đã gặt hái thành công thuận lợi, thành công kép về cả danh tiếng lẫn doanh thu, không nghi ngờ gì là một tín hiệu tích cực.

Sisyphus Films từng bị người trong ngành nghi ngờ là "trò chơi của thiếu gia con nhà giàu", nhưng đang từng bước bộc lộ nanh vuốt của mình. Từ bài chuyên đề trên tờ "The New Yorker" có thể thấy, Hollywood cũng không phải là không biết gì; vậy thì, liệu điều này có nghĩa là Hollywood đã sẵn sàng để chào đón một người chơi hoàn toàn mới hay không?