Do việc mua bản quyền phát hành ở các thị trường nước ngoài sớm muộn khác nhau, điều này khiến lịch công chiếu tại thị trường nước ngoài của "Whiplash" hoàn toàn không có quy luật. Nó kéo dài đứt quãng, vòng đời công chiếu của phim kéo dài trọn vẹn một năm. Đến khi mùa giải thưởng năm sau được công bố, bộ phim vẫn chưa hoàn toàn rút khỏi các rạp tại thị trường nước ngoài.

Trong quãng thời gian đằng đẵng đó, "Whiplash" lần lượt xuất hiện khắp nơi trên thế giới, liên tục phá vỡ các kỷ lục của chính mình. Do chiến tuyến công chiếu quá kéo dài, cộng thêm tốc độ tích lũy dữ liệu tương đối chậm, nên nhiệt độ truyền thông dần bắt đầu hạ nhiệt. Đến cuối cùng, không còn đơn vị truyền thông nào dành quá nhiều sự quan tâm nữa, mơ hồ như thể đã quên mất vẫn còn một tác phẩm mùa giải thưởng đang được trình chiếu tại các rạp.

Mãi cho đến đầu tháng 9 năm 2015, "American Weekly" chính thức đưa tin, doanh thu phòng vé nước ngoài của "Whiplash" đã thành công vượt ngưỡng 150 triệu đô la, điều này mới đánh thức ký ức của mọi người, những lời cảm thán và tán dương lại một lần nữa vang lên ồn ào náo nhiệt, đưa bộ phim này quay trở lại tầm mắt công chúng:

Cuối năm ngoái, tác phẩm này thực sự đã khơi dậy quá nhiều thảo luận, đến nay vẫn còn rành rành trước mắt; không ngờ rằng, khán giả nước ngoài cũng có sự đồng điệu như vậy. Quả nhiên, một bộ phim hay luôn có thể khơi gợi sự đồng cảm, chẳng hề liên quan trực tiếp đến văn hóa, dân tộc hay giai cấp; điều thực sự được kiểm chứng chính là một trái tim thuần khiết sẵn sàng đón nhận và tận hưởng nghệ thuật.

Đây rõ ràng là một bất ngờ thú vị!

Doanh thu phòng vé nước ngoài của "Whiplash" cuối cùng dừng lại ở con số 177 triệu đô la, không những một mạch vượt qua cột mốc 100 triệu, mà còn vượt xa tiêu chuẩn dự kiến. Tuy không thể đạt được bước đột phá vượt ngưỡng 200 triệu, nhưng kết quả này vẫn rất đáng để ăn mừng lớn.

Tác phẩm có chi phí sản xuất chỉ vỏn vẹn 3 triệu đô la này, từng hoàn toàn không được đoái hoài đến trong giai đoạn lên ý tưởng. Ngay cả khi Damien Chazelle cất công làm một bộ phim ngắn và giành được lời khen ngợi tại Sundance để quảng bá, nó vẫn không thể thu hút được bất kỳ công ty điện ảnh nào chịu đầu tư. Điều này buộc Damien phải "ôm cây đợi thỏ" bên ngoài khách sạn Sunset Tower, và rồi anh ấy đã đợi được Lam Lễ; còn bây giờ, bộ phim đã hiên ngang càn quét 365 triệu đô la trên toàn cầu, trở thành tác phẩm có tỷ suất hoàn vốn cao nhất năm 2014 một cách đầy mạnh mẽ.

Đây là một kỳ tích, cũng là một chiến tích, một lần nữa chứng minh nhãn quan nghệ thuật độc đáo của Lam Lễ; cộng thêm tiếng vang của "Nightcrawler", Sisyphus Films dễ dàng thu hút ngày càng nhiều ánh mắt chú ý. Bất kể André có đang "chơi đùa" hay không, chỉ cần Lam Lễ còn trấn giữ công ty này, thì đồng nghĩa với việc không ai có thể xem thường.

Còn nhớ khi "Whiplash" mở rộng quy mô chiếu rạp toàn diện vào tuần đầu tiên của tháng 1 năm 2015, truyền thông đã đánh giá thế nào không:

Tuy điên rồ, nhưng chỉ cần là Lam Lễ, thì mọi thứ đều thuận lý thành chương.

Những lời tương tự, giờ đây cũng áp dụng được cho Sisyphus Films.

Hướng nhìn quay trở lại với "Whiplash", 188 triệu đô la tại Bắc Mỹ, 177 triệu đô la tại nước ngoài, sức lan tỏa toàn cầu dễ dàng vượt qua "Inside Llewyn Davis" của năm ngoái. Trong mắt đại chúng, nó thu hoạch được nhiều sự ủng hộ và yêu mến hơn, thành công thoát khỏi cái khuôn mẫu "khúc cao hòa quả" (ít người thưởng thức), toàn diện bước vào tầm mắt công chúng.

Điều này cũng trở thành quân bài lớn nhất để "Whiplash" quấy đảo mùa giải thưởng: đối mặt với sự bùng nổ phòng vé của "American Sniper", nó không hề kém cạnh; đối mặt với làn sóng PR của "The Imitation Game" và "Birdman", nó không hề lép vế; tương tự, đối mặt với cơn sốt đánh giá của "Boyhood"; ngang tài ngang sức... Đây dường như là một tác phẩm tranh giải không có khuyết điểm, có thể tìm thấy điểm tiếp cận từ mọi góc độ, quân bài PR của Sony Pictures Classics thực sự khiến người ta ghen tị.

Quan trọng hơn nữa, "Whiplash" có Lam Lễ.

Sau đó, lại đến thời khắc ca tụng Lam Lễ theo đủ kiểu hoa mỹ, nhưng lần này, còn có bất ngờ.

"Bạn có thể tìm thấy một nghìn lý do để ghét Lam Lễ, nhưng không thể phản bác một điểm mấu chốt để yêu mến anh ấy: người diễn viên tài năng này luôn có thể tỏa sáng rực rỡ trên màn ảnh rộng."

Đây là bài báo chuyên đề đến từ "American Weekly", ánh mắt dán chặt vào đứa con cưng đang nổi đình nổi đám của Hollywood.

"'Whiplash' có một cảnh quay như thế này:

Andrew bình tĩnh nhìn vào ống kính, từ trầm ổn điềm tĩnh chuyển sang sắc bén, ánh sáng và bóng tối ẩn sâu trong đồng tử phản chiếu sự lột xác và trưởng thành bên trong. Có thể nắm bắt rõ ràng khoảnh khắc mấu chốt khi một linh hồn hoàn thành sự thay đổi "thoát thai hoán cốt", rồi bầu không khí đẫm máu tàn bạo lạnh lùng truyền tới, sự quyết liệt sắc bén lặng lẽ phô bày khoảnh khắc "thí phụ" - lật đổ uy quyền, tự lập môn hộ, giành lấy sự sống mới - dần dần trở thành một người khổng lồ đứng sừng sững giữa đất trời. Cuối cùng, tất cả đều thu lại, đọng trên khóe miệng nhếch lên, nở rộ niềm vui của khoảnh khắc hoàn hảo, cảm xúc cuồng nhiệt tuôn trào.

Chỉ trong một ánh mắt ngắn ngủi mà có sự thay đổi, chân thực mà tinh tế, sâu sắc mà sinh động, thể hiện rõ nét từng tầng lớp quá trình lột xác, sự thay đổi cảm xúc hòa quyện hoàn hảo cùng sự trưởng thành của nhân vật, vẽ nên một dấu chấm hoàn mỹ cho hành trình nhân vật, thực sự khiến mỗi một khán giả đều đứng cùng một vị trí với Andrew.

Đây có thể xem là cách giải thích quá đà, nhưng không thể nghi ngờ rằng, mỗi một khán giả đều có thể cảm nhận được sự chấn động ập tới, tựa như sóng to gió lớn nuốt chửng khán giả vào trong.

Đây là cảnh quay cuối cùng của "Whiplash", nhưng cũng là khoảnh khắc khiến bộ phim thăng hoa từ một tác phẩm hay trở thành kinh điển, sự hoàn chỉnh của câu chuyện và sự đầy đặn của cảm xúc khiến toàn bộ tác phẩm tràn đầy sức sống. Lam Lễ Hoắc Nhĩ đã thực sự diễn giải được cảnh giới cực hạn của diễn xuất, sự chấn động kép từ thể chất đến tâm lý, thể hiện một cách trọn vẹn sức hút độc đáo của màn ảnh rộng, một lần nữa nhắc nhở khán giả:

Tại sao nghệ thuật điện ảnh nên thuộc về màn ảnh rộng!

Chỉ có màn ảnh rộng mới có thể thực sự khiến khán giả như được đích thân trải nghiệm, bao bọc trong bầu không khí của cả bộ phim, tựa như bị nuốt chửng, chìm đắm trong đó.

Nhưng rõ ràng, những lời tán dương và trầm trồ về Lam Lễ Hoắc Nhĩ đã không còn là chuyện mới mẻ gì nữa, và tôi chắc chắn không phải là nhà phê bình phim chuyên nghiệp nhất trong số đó, anh ấy cũng không cần tiếng reo hò của tôi để góp phần tô điểm thêm; hôm nay, tôi nghiêng về việc bình tâm lại, nói về một Lam Lễ Hoắc Nhĩ ở ngoài màn ảnh:

"Người diễn viên được các Don Quixote thân thương gọi là 'Thiếu gia Lam Lễ' này, rốt cuộc đã chinh phục người hâm mộ như thế nào?"

Sau khi lên đỉnh Oscar nhờ "Like Crazy", các bài viết, báo cáo, phỏng vấn, tin đồn về Lam Lễ cứ thế không dứt. Là nhân vật số một của nền công nghiệp điện ảnh toàn cầu hiện nay, chưa bao giờ thiếu những ánh mắt tập trung vào anh, các phương tiện truyền thông lớn cũng liên tục đào bới các góc độ và tầng lớp khác nhau, cố gắng tìm kiếm khía cạnh bí mật không ai biết của nhân vật đỉnh cao này – tuyệt đối không phải là thủ đoạn của cánh săn ảnh.

Còn nhớ năm kia, "The New York Times" đã thực hiện một bài phỏng vấn độc quyền với tiêu đề "Cảm giác trở thành Lam Lễ Hoắc Nhĩ là như thế nào", thể hiện khía cạnh đời thường của Lam Lễ dưới những góc nhìn khác nhau, đến nay vẫn là bài viết được vô số Don Quixote trân trọng cất giữ, hình ảnh thiếu niên trượt ván, áo sơ mi bay phấp phới đã in sâu trong lòng người hâm mộ, tạm thời vẫn chưa thể tìm ra bài báo chuyên đề nào vượt qua được đỉnh cao này.

Làm thế nào để đào sâu những ý mới trong cơn cuồng tán dương và những chủ đề cũ rích, đây cũng là bài toán khiến mỗi phóng viên, mỗi phương tiện truyền thông vắt óc suy nghĩ. Bây giờ, "American Weekly" đã thành công tìm ra một điểm tiếp cận khéo léo, do phóng viên kỳ cựu trong ngành Gavin Hunt - người đã chú ý đến Lam Lễ từ khi "Buried" cập bến Toronto - chấp bút viết bài này.

Gavin Hunt, đây là cái tên đã rất lâu rất lâu rồi không xuất hiện, thậm chí là cái tên bị nhiều người lãng quên.

Nhắc đến vụ "Scandal gây chú ý" từng gây chấn động một thời, ký ức lại có thể được đánh thức, Gavin Hunt và Cornell McGregor là bạn thân chí cốt từ thời đại học, cả hai cùng để ý đến Lam Lễ tại Liên hoan phim Toronto, nhưng sự phát triển của câu chuyện sau đó lại rẽ sang hai hướng.

Vụ "Scandal gây chú ý" khiến Cornell hoàn toàn biến mất, sau đó không ai còn nghe thấy bất kỳ tin tức gì về anh ta nữa; còn với tư cách là một nhân vật quan trọng khác trong sự kiện, sự nghiệp phóng viên của Gavin vì những lựa chọn hoàn toàn khác biệt mà không phải chịu ảnh hưởng tiêu cực, nhưng anh cũng không nắm bắt được thời cơ để một bước lên mây.

Trong thâm tâm, Gavin rốt cuộc vẫn vì lựa chọn của Cornell mà chịu đựng dằn vặt - mặc dù từ đầu đến cuối anh đều không đưa ra lựa chọn sai lầm nào, nhưng dù vậy, Gavin bắt đầu nhìn nhận lại công việc của mình, cũng có những hiểu biết khác về cuộc sống và xã hội, sau những dằn vặt đấu tranh lặp đi lặp lại, Gavin chọn cách chậm lại, thậm chí là lùi lại một bước - theo đúng nghĩa đen.

Gavin rút khỏi tuyến đầu phỏng vấn, không còn chạy đến các buổi công chiếu, không còn theo sát lịch trình quảng bá, cũng không còn đi công tác khắp toàn cầu nữa, mà quay trở lại tòa soạn, bước vào lĩnh vực phỏng vấn và chuyên đề, hoạch định các bài phỏng vấn độc quyền và chuyên đề, chấp bút các bài báo chuyên sâu, v.v., mở ra một thế giới khác cho sự nghiệp phóng viên của mình.

Nói thật, Gavin làm rất tốt.

Tuy nhiên, tiêu điểm của Gavin vẫn chưa từng rời khỏi Lam Lễ, cả yếu tố chủ động lẫn bị động đều có, ít nhiều gì vẫn âm thầm theo dõi đường cong sự nghiệp của Lam Lễ, chứng kiến sự ra đời của hết lịch sử này đến lịch sử khác, trải nghiệm sự tạo lập của hết huyền thoại này đến huyền thoại khác, tham gia vào đó theo một cách khác.

Nhưng Gavin rốt cuộc đã không viết thêm bất kỳ bài báo nào về Lam Lễ nữa - dù tổng biên tập có yêu cầu, anh cũng sẽ tìm lý do để từ chối. Từ người tham gia trở thành người quan sát, Gavin lùi lại một bước, lặng lẽ dõi theo hành trình đầy sóng gió và tráng lệ này của Lam Lễ, trở thành một chứng nhân lịch sử.

Phóng viên, ngoài việc giải trí đến chết, ngoài việc giám sát dư luận, công việc của họ còn bao gồm cả việc ghi chép lại lịch sử.

Tình hình năm nay đã có những thay đổi tinh tế, với tư cách là người trong ngành, Gavin cũng có thể cảm nhận được sự xao động và những con sóng ngầm như sắp có bão lớn. Đặc biệt là sau khi lùi lại một bước, cho phép Gavin có thể bao quát toàn cục với thân phận người quan sát, cảm giác đó lại càng trở nên rõ rệt, bao gồm cả những hành động thường xuyên của Sisyphus Films, bao gồm cả cuộc chiến không khói thuốc giữa các công ty như Disney, Warner và Universal, bao gồm cả sự chuyển hướng chiến lược của Weinstein...

Tất cả mọi thứ, dường như đang ấp ủ một bước ngoặt lớn hoặc một sự kiện quan trọng nào đó, nhưng trước khi sự thật được hé lộ, Gavin chỉ là người đứng xem nhưng vẫn là người trong cuộc, không biết bắt đầu từ đâu cũng không thể hiểu rõ, nảy sinh một cảm giác như con thú bị vây hãm, thấp thoáng đâu đó, Gavin cho rằng điều này có liên quan mật thiết đến Lam Lễ.

Cuối cùng, đây cũng trở thành nhân tố quyết định khiến Gavin hạ bút viết bài chuyên đề này, sau nhiều năm cách biệt, cuối cùng anh đã lại một lần nữa đặt ngòi bút của mình lên người Lam Lễ.

Giới thiệu sách mới: