Buổi chiếu đầu tiên của "Whiplash" đã kết thúc. William lặng lẽ ngồi trên ghế, rất lâu vẫn không thể định thần, bên tai vẫn văng vẳng những tiếng trống mạnh mẽ đầy kích động. Thanh thế to lớn tựa như sấm sét kia cuồn cuộn trút xuống, trong thâm tâm anh chấn động những âm thanh ầm ầm, khiến cả người anh cứng đờ ngây ngốc ngồi tại chỗ.
Chấn động tâm hồn!
William thực sự cảm nhận được sức mạnh chấn động tâm hồn đó, khác hẳn với bất kỳ tác phẩm nào trước đây của Lam Lễ. Loại chấn động ấy được truyền tải từ tầng vật lý trước tiên, sử dụng tiết tấu của tiếng trống để tạo ra từng lớp từng lớp sóng dữ, ép buộc mỗi một khán giả trong rạp phải cảm nhận thực sự sự rung động từ màng nhĩ; sau đó giải phóng năng lượng từ tầng tinh thần. Diễn xuất của Lam Lễ nhập hồn nhập thần, ánh mắt hoàn toàn làm mờ đi ranh giới giữa ác quỷ và thiên thần toát ra một sự tà tính, mang theo hơi thở máu tanh cuồn cuộn ập đến, rồi cơn rùng mình bắt đầu chạy dọc từ gan bàn chân lên.
Một đợt, lại một đợt, rồi lại một đợt nữa.
Cho đến khi dòng phụ đề kết thúc, trong thâm tâm William vẫn không thể quên được ánh mắt cuối cùng của Andrew. Đó là vinh quang của việc đạt tới sự hoàn hảo, đồng thời cũng là sự tà ác của việc tẩu hỏa nhập ma, dường như có thể tìm thấy một chiến trường máu chảy đầm đìa trong sâu thẳm đôi đồng tử đó, xác chết la liệt, máu chảy thành sông.
Vừa chấn động, vừa sợ hãi, ngoài ra còn có một sự hưng phấn và kích động không thể kiểm soát tự nhiên nảy sinh. Cảm xúc đan xen đó khiến William hoàn toàn cứng đờ tại chỗ, căn bản không thể nhúc nhích.
Tuyệt vời!
Thực sự tuyệt vời đến mức không thể chê vào đâu được!
William thậm chí không tìm được một tính từ thích hợp nào để diễn tả cảm nhận hiện tại của mình, ngay cả với "Inside Llewyn Davis" cũng không có. Không phải nói "Whiplash" xuất sắc hơn "Inside Llewyn Davis", mà là… mà là… anh rốt cuộc nên hình dung như thế nào đây?
"'Inside Llewyn Davis' có dư vị rất sâu, những cảm xúc tinh tế mà sâu sắc đó cứ từng tầng từng tầng trào dâng sau khi bộ phim kết thúc; còn bộ phim này trực diện hơn và cũng hung hãn hơn, giống như một cú đấm thẳng vào mũi bạn, máu mũi chảy ra ngay lập tức, cảm giác đau đớn bùng nổ tức thì, sức công phá tổng thể hiệu quả hơn, nhưng có thể tưởng tượng được, dư vị chắc chắn sẽ yếu hơn, tầng nghĩa vẫn chưa đủ. Nếu không phải là Lam Lễ thì nói thật, nhân vật Andrew này vẫn còn kém quá xa, đừng nói là so với 'Inside Llewyn Davis', ngay cả 'Like Crazy' còn không bằng."
"Tôi không đồng ý!"
"Rốt cuộc cậu đang nói cái quái gì vậy?"
"Tuyệt đối không phải như vậy!"
"Mặc dù không thể sánh ngang với 'Inside Llewyn Davis', nhưng cũng không đến mức tệ hại như vậy. Diễn xuất trong 'Whiplash' có thể coi là một lần thử thách khác của Lam Lễ. Cậu ấy cũng đã đạt được sự đột phá, đây mới là điều đáng quý nhất!"
Bên tai truyền đến những tiếng tranh cãi ồn ào, cái giọng nói hùng hồn lúc đầu kia bỗng chốc trở thành mục tiêu vây công của vô số người, khung cảnh náo nhiệt vô cùng. Tạm thời không bàn tới những quan điểm đó có đúng hay không, nhưng dòng suy nghĩ trong đầu William lại bỗng chốc mở ra:
Cú đánh chính diện!
Đây chính là cảm nhận khi xem "Whiplash", sống động và nguyên thủy, sở hữu một hiệu ứng thô sơ không qua chỉnh sửa, vô lý đến mức càn rỡ bung tỏa mọi ánh hào quang, thô ráp nhưng thuần túy, cứ thế mặc kệ tất cả ập thẳng vào mặt, tạo ra hiệu ứng đơn giản nhất mà cũng mạnh mẽ nhất.
Cho dù là phần hổ khẩu trở nên mơ hồ do tập trống quá mức, hay vết thương gây ra do tai nạn xe cộ khi vội vã chạy đi, hay là cơ chế thay thế thành viên chủ chốt của ban nhạc theo kiểu cá lớn nuốt cá bé, mạnh được yếu thua, tất cả sự máu tanh và tàn bạo đều toát lên một chất cảm của quy luật tự nhiên trong rừng rậm nguyên sinh, từ tầng sinh lý đến tâm lý phô bày ra sự hung bạo và tàn nhẫn đó, cuối cùng thành tựu nên sự hoàn hảo của Andrew ở tầng nghệ thuật.
Đây không chỉ là điểm khác biệt lớn nhất giữa "Whiplash" và "Inside Llewyn Davis", mà đồng thời cũng là điểm khác biệt lớn nhất giữa "Whiplash" và "Black Swan".
Sự phấn khích và vui sướng, tựa như núi lửa phun trào, từng lỗ chân lông trên khắp cơ thể đều có thể cảm nhận được sự hưng phấn nóng bỏng đang trào dâng kia.
William dùng hai tay chống lên tay vịn ghế, cả người bật nhảy lên, muốn hét lên nhưng không thể thốt thành tiếng, sau đó há hốc miệng như một kẻ ngốc, gào thét không thành tiếng, đứng ở lối đi không ngừng xoay vòng tại chỗ, dốc hết sức lực để xả cảm xúc, trông giống như một chiếc tàu hỏa hơi nước nhỏ vậy.
"Wow!"
William cuối cùng cũng tìm thấy giọng nói của mình, nhưng tiếng cảm thán vẫn không thể dừng lại được, "Wow!" Anh không nhịn được mà nhìn sang Graham lần nữa rồi cảm thán, "Cậu nói xem, thiếu gia có phải cũng đã tìm thấy sự hoàn hảo trong diễn xuất rồi không?" Giống hệt như Andrew Neiman vậy.
Thế nhưng, không đợi Graham trả lời, William đã tự hỏi tự đáp, "Chắc chắn là không rồi. Cho dù có tìm thấy, thiếu gia chắc chắn cũng sẽ tiếp tục theo đuổi khám phá tiếp, khai phá ra một lĩnh vực hoàn toàn mới, không ngừng phiêu lưu trong thế giới diễn xuất. Cậu nói xem, đây có phải là lý do thiếu gia liên tục chọn hai bộ phim thương mại không? Ồ, ồ ồ! Đúng rồi, hài kịch! Đây cũng là lý do thiếu gia luôn muốn khám phá diễn xuất hài kịch, đúng không?"
"Hoàn hảo! Tuyệt đối hoàn hảo!" Vừa nói, tiếng tán thưởng vừa không tự chủ được mà thốt ra, William không nhịn được nhảy lên tại chỗ, như thể lại quay về thời đại đại học, "Cậu có để ý ánh mắt cuối cùng của thiếu gia không? Chúa ơi, da gà nổi hết cả lên, cái vẻ tà khí khó mà diễn tả được đó thực sự khiến người ta không kìm được mà rùng mình, quá tuyệt vời! Tôi thậm chí có thể cảm giác toàn bộ ánh mắt của thiếu gia xuyên thấu màn hình phóng thẳng vào não bộ của tôi, cứ như thể cậu ấy có thể đọc được hết mọi tư tưởng của tôi vậy, điều này thật quá không thể tin nổi! Chúa ơi! Diễn xuất của thiếu gia sao có thể xuất sắc đến vậy!"
William thao thao bất tuyệt nói, vẻ mặt rạng rỡ đầy phấn khích đã thể hiện sống động nội tâm của anh, "Còn nữa, cậu cảm thấy hành động của Andrew trong màn trình diễn cuối cùng rốt cuộc có ý nghĩa gì? Cậu có để ý những khung hình cuối cùng không? Vị trí giữa Andrew và Fletcher đã xảy ra thay đổi, quyền chủ động cũng lặng lẽ chuyển dịch, liệu đây có phải là có thâm ý gì không?"
Cảm nhận chân thực và sâu sắc sự kích động của bạn thân, cảm xúc của Graham cũng không kìm được mà sôi sục lần nữa - mặc dù anh đã xem bộ phim ở Toronto rồi, cảm nhận khi xem lần thứ hai khó tránh khỏi có chút khác biệt; nhưng khi đặt mình vào trong Don Quixote, sự vui sướng ấy lại tăng chứ không giảm, kéo theo anh cũng lại lần nữa rục rịch, không tự chủ được mà nhảy lên cùng William.
Sau khi xem lần hai, cảm nhận của Graham về bộ phim quả thực tiến thêm một bước, những chi tiết trước đây không thể hiểu được, giờ đây đều đã xâu chuỗi thành công.
"Thí phụ." Graham trả lời, "'Black Swan' trước đó thiên về một sự đột phá ở tầng tâm lý bản thân hơn, bản chất là thảo luận về mối quan hệ giữa cái Bản ngã, Cái tôi và Siêu ngã; còn 'Whiplash' thì chủ yếu thảo luận về mối quan hệ giữa thầy và trò, từ đó dẫn dắt đến mối quan hệ giữa cha và con, trình bày mối quan hệ trong nghiên cứu nghệ thuật Hy Lạp cổ đại - chỉ có hoàn thành việc 'thí phụ', mới có thể vượt qua chính mình, thành tựu sự hoàn hảo."
"Thí phụ." William cũng không kìm được mà nghiền ngẫm, bộ não linh hoạt lập tức hoàn thành mọi suy nghĩ - sự mệt mỏi và gian khổ sau khi khổ sở chờ đợi bốn mươi tám tiếng trước đó, giờ đã tan thành mây khói, cả người đang ở trong trạng thái cực kỳ hưng phấn, rất khó để bình tĩnh lại trong thời gian ngắn.
"Đây có phải là lý do tại sao cha của Andrew và thầy giáo cùng đứng trên sân khấu vào giây phút cuối cùng không? Một mặt, Andrew tìm được bến đỗ, nhưng lại cắt đứt sự an ủi của cha, lựa chọn một mình bước lên sân khấu; mặt khác, Andrew vượt qua thầy giáo, lấy thái độ cứng rắn và máu tanh trấn áp thầy giáo, tiếp quản toàn bộ sân khấu. Từ hai phương diện cá nhân và chuyên môn, cả hai đều hoàn thành việc 'thí phụ'... đợi đã, chẳng lẽ điều này có nghĩa là, thành tựu sự hoàn hảo nghệ thuật bắt buộc phải cắt đứt mọi liên lạc sao?"
Tư duy mở rộng của William lại đề xuất thêm một khả năng khác, phát triển thêm ý tưởng của Graham.
"Điều này không có gì lạ, phải không?" Người trả lời không phải Graham, mà là một người lạ đứng bên cạnh, "Trước đó, khi Andrew đối xử với Nicole cũng là như vậy, cậu ta cho rằng mình phải giữ được sự bình tĩnh và khách quan tuyệt đối, loại bỏ mọi ảnh hưởng, cho nên mới chọn chia tay với Nicole. Kịch bản đã sắp đặt tuyến nhân vật Nicole này, còn cả tuyến tiệc tối gia đình nữa, tất cả đều là có ý đồ cả."
Mặc dù là người lạ, William và Graham lại không hề cảm thấy bất thường chút nào.
Graham trực tiếp phản hồi, "Nhưng trước khi kết thúc, Andrew đã chủ động đưa ra cành ô liu cho Nicole, đúng không?"
"Không không, hiểu lầm rồi. Sự cắt đứt liên lạc của Andrew không phải ở tầng vật lý, mà là ở tầng tinh thần, cậu ta không cần sự công nhận của tình thân hay tình yêu, có hay không cũng không tạo ra khác biệt, mà là bản thân đã thực sự hoàn thành sự lột xác. Cậu ta liên lạc với Nicole, nhưng sẽ không vì Nicole mà thay đổi. Tôi cảm thấy, đây là chút lệch lạc của kịch bản, đối với sự tăng trưởng tâm lý của Andrew vẫn thiếu một đến hai bước ngoặt chi tiết, nhưng diễn xuất của Lam Lễ vô cùng xuất sắc, cuộc gọi với Nicole, cái ôm với cha, hai màn kịch này đã bù đắp lại những bước ngoặt còn thiếu đó, điều này mới khiến nhân vật trở nên hoàn chỉnh."
Người nọ nước bọt bắn tung tóe biểu đạt quan điểm của mình, nhưng không đợi William và Graham tiếp tục phản hồi, bên cạnh lại có thêm một người khác tham gia thảo luận.
"Tôi lại cảm thấy kịch bản bị thiếu hụt ở phần này. Theo kịch bản mà nói, nó đang phủ định suy nghĩ trước đó của Andrew, tình thân và tình yêu đều là nhu cầu thiết yếu, chỉ cần hoàn thành việc 'thí phụ' - tức là lật đổ Fletcher, Andrew là có thể hoàn thành sự lột xác; nhưng diễn xuất của thiếu gia lại sâu sắc hơn và hoàn chỉnh hơn, mang đến cho Andrew nhiều khả năng hơn, điều này cũng khiến diễn xuất của thiếu gia và cốt lõi của kịch bản nảy sinh một mức độ tách rời nhất định. Tôi cảm thấy, kịch bản này không xứng với diễn xuất của thiếu gia. Diễn xuất của thiếu gia tuyệt đối xứng danh hoàn hảo, nhưng nhân vật Andrew này lại không hoàn chỉnh."
Quan điểm hơi khác biệt nhưng lại biểu đạt thái độ tương tự, điều này khiến Graham gật đầu liên tục, "Tôi cũng cứ mãi thắc mắc, luôn cảm thấy kịch bản thiếu đi một chút gì đó, giờ xem ra, không phải thiếu cái gì, mà là toàn bộ cấu tứ vẫn không thể liên kết lại được, điều này tạo ra sự tách rời với diễn xuất của thiếu gia. Có thể hiểu là, đạo diễn - hoặc biên kịch và thiếu gia có cách hiểu khác nhau về nhân vật, đối với cách hiểu về nghệ thuật cũng có những sai biệt."
"Tôi chính là ý đó!"
"Đợi đã đợi đã, tôi hơi theo không kịp, các anh vừa nói gì vậy? Tại sao lại không cần tình thân và tình yêu? Chẳng phải Andrew cuối cùng đã đánh mất tình yêu rồi sao?"
