Đạo diễn đâu rồi?

Chỉ có rất ít, rất ít người nhận ra điều này. Suy cho cùng, đây là một đoàn phim siêu lớn với bốn trăm nhân sự, cảnh tượng người qua kẻ lại, tấp nập không ngừng luôn chiếm trọn tầm mắt, muốn nhận ra sự hiện diện hay vắng mặt của một người trong sự hỗn loạn này quả thực rất khó khăn. Trừ khi đó là Lam Lễ Hoắc Nhĩ.

Còn Gareth Edwards thì sao? "Rogue One" mới chỉ là tác phẩm thứ ba ông đảm nhận vai trò đạo diễn, tại Hollywood, ông vẫn là một tân binh non trẻ. Khuôn mặt vẫn còn xa lạ với đại chúng kia, e rằng dù có xuất hiện, cũng có thể bị nhấn chìm trong đám đông cuồn cuộn ấy.

Thực tế, Gareth Edwards từ đầu đến cuối đều không hề lộ diện. Nếu không phải nhà sản xuất điều hành Jason D. McGatlin đặc biệt tìm đến Lam Lễ, dẫn anh đến văn phòng đạo diễn để giới thiệu, thì e rằng tấm màn bí ẩn của vị đạo diễn này vẫn còn phải kéo dài thêm một thời gian nữa.

Jason D. McGatlin là một gương mặt xa lạ, trước đây làm công tác hành chính, sau đó được Steven Spielberg cất nhắc, bước chân vào phim trường với vai trò nhà sản xuất điều hành. "The Adventures of Tintin" là tác phẩm đầu tay của ông; nhờ năng lực không tầm thường, ông được Lucasfilm chiêu mộ về, đảm nhận vị trí điều hành phim trường cho "Star Wars: The Force Awakens", và "Rogue One" chỉ mới là tác phẩm thứ tư của ông mà thôi. Sau này, ông cũng trở thành nhà sản xuất điều hành phim trường độc quyền cho "Star Wars Series", quán triệt thực thi và xử lý vô vàn vấn đề tại hiện trường của toàn bộ loạt phim.

Khí chất của Gareth có nhiều điểm tương đồng với các đạo diễn độc lập mà Lam Lễ từng hợp tác: kín tiếng, tĩnh lặng, tập trung, nội liễm, và quan trọng nhất là chuyên nghiệp. Ông toàn tâm toàn ý dồn hết tâm sức vào công việc đạo diễn của mình, khí chất tổng thể giống như một gã mọt công nghệ, chỉ khi nhắc đến các kỹ thuật liên quan thì đôi mắt mới sáng rực lên, còn những lúc khác dường như khó mà cảm nhận được sự tồn tại, dễ dàng bị nhấn chìm giữa biển người.

Từ góc độ này mà nói, việc Jason D. McGatlin lo lắng về cách thức tương tác giữa đạo diễn và diễn viên quả thực là có lý do, đây cũng là lý do ông đặc biệt dẫn Lam Lễ đến giới thiệu - ông không hề muốn giữa diễn viên lớn nhất đoàn phim và đạo diễn xảy ra mâu thuẫn. Nhưng từ góc độ của Kathleen Kennedy mà nói, thì đây lại chính là phương thức hợp tác mà bà mong muốn: năng lực kiểm soát của đạo diễn không cần quá mạnh, chỉ cần có thể chỉ dẫn công việc theo dây chuyền hoàn thiện, và thêm thắt chút phong cách cá nhân vào một cách thích hợp là đủ rồi.

Đương nhiên, với Lam Lễ thì điều này không có vấn đề gì cả.

Cuộc trò chuyện giữa Lam Lễ và Gareth vô cùng thuận lợi, hai người chủ yếu thảo luận về bố cục toàn bộ khung hình phim – sự hùng tráng được thể hiện qua các cảnh toàn và cảnh xa chắc chắn là trọng điểm, điều này cũng có nghĩa là diễn xuất của diễn viên cần phải cô đọng hơn, loại bỏ những chi tiết vụn vặt để có thể mang lại nhiều sức sống hơn cho khung hình.

Gareth khiến Lam Lễ nhớ đến Alfonso Cuarón và Christopher Nolan: sự tập trung ở cấp độ kỹ thuật giúp năng lực chuyên môn của họ đạt đến tầm cao mới, nhưng về mặt diễn xuất, sự chỉ đạo mà họ có thể đưa ra cho diễn viên lại thực sự hữu hạn. Mà "Rogue One" lại sở hữu một đội ngũ diễn viên đông đảo, điều này cũng có nghĩa là quá trình quay phim sắp tới cần một thời gian để phối hợp nhịp nhàng mới có thể tìm được nhịp điệu diễn xuất chính xác, nhưng đây cũng là một trong những niềm vui của diễn xuất.

Ít nhất Lam Lễ nghĩ là như vậy.

Tiếp theo, buổi gặp mặt chính thức và buổi đọc kịch bản của đoàn phim "Rogue One" đã mở màn trong tiếng cười nói vui vẻ, thuận buồm xuôi gió bắt đầu hành trình.

Tại buổi đọc kịch bản chính thức đầu tiên của toàn bộ dàn diễn viên – không chỉ vì nhân vật trong phim quá đông dẫn đến số lượng diễn viên cũng là một con số khổng lồ, chỉ cần sơ suất một chút là có thể bị "mù mặt"; mà còn vì các diễn viên trong dàn cast phần lớn đều kín tiếng, hoạt động nhiều hơn trong phim độc lập, thậm chí là sân khấu kịch, độ nhận diện hữu hạn. Cuối cùng, mỗi một diễn viên đều buộc phải đứng dậy hoàn thành phần giới thiệu bản thân và nói rõ vai diễn mà mình đảm nhận.

Điều này giống như khi vừa bước chân vào học viện biểu diễn, việc đầu tiên trong mỗi tiết học đều là đứng dậy giới thiệu bản thân một cách phóng khoáng và tự tin. Giới thiệu bản thân một cách đĩnh đạc và không biết mệt mỏi, đây là bài học đầu tiên để trở thành diễn viên, dù là phim điện ảnh, kịch nghệ, hay truyền hình, khâu phỏng vấn đều phải trải qua hết lần này đến lần khác những thử thách và va chạm, sự tự tin mang lại từ việc giới thiệu bản thân nhờ đó mà ngày càng trở nên quan trọng.

Đương nhiên, tình hình thực tế chắc chắn có chút khác biệt.

Lam Lễ là người đứng dậy đầu tiên và lập tức nhận được sự đãi ngộ đặc biệt.

"Chào mọi người, tôi là Lam Lễ Hoắc Nhĩ..."

Phần giới thiệu bản thân vừa mới bắt đầu, tại hiện trường đã có người bắt đầu ồn ào, "Biết rồi biết rồi, ai cũng biết cả rồi", "Bây giờ còn có người không biết Lam Lễ thiếu gia sao", "Bỏ qua đi, bỏ qua đi, chán quá", cộng thêm tiếng huýt sáo và tiếng cười đùa, thật là náo nhiệt không thôi.

Lam Lễ bị "vây công" nhưng cũng chẳng bận tâm, anh giơ tay đè xuống, ra hiệu mọi người bình tĩnh, "Tôi biết ở đây có rất nhiều quý ông đang ghen tị với độ nổi tiếng cực cao của tôi trong lòng các quý cô..." tiếng cười ồ lên lại vang khắp khán phòng, "Nhưng tôi vẫn phải chuẩn bị tinh thần, rằng tại đây luôn có một người không biết tôi. Trước khi tôi trở nên tự phụ hơn và quên mất tên mình, tôi nghĩ, mình vẫn cần phải tự nhắc nhở bản thân."

Tiếng cười ồ lên bùng nổ hoàn toàn.

Ngay cả Gareth đang trốn trong góc cũng không nhịn được mà bật cười.

"Tiếp theo... đúng rồi, tôi sắp sửa đóng vai... ừm, xin lỗi, cách phát âm những cái tên trong không gian có chút trúc trắc, cứ thấy như là bịa ra vậy, tôi cần phải xác nhận lại cách phát âm. Nhưng điều khiến tôi bối rối hơn là, tên của Luke Skywalker lại rất Mỹ, tôi không biết đoàn phim chúng ta đã xảy ra vấn đề gì, tôi cảm thấy mình có lẽ không hợp để sống trong không gian..."

Cả khán phòng cười ồ lên!

Thậm chí không ít người còn vỗ bàn tán thành - về chuyện cái tên, đây đã trở thành chủ đề mà tất cả diễn viên đều than phiền. Biên kịch Chris Weitz ngồi ở hàng ghế sau diễn viên giơ kịch bản lên che mặt, giả vờ như mình không có ở đó: dù sao thì anh ta là người chịu trách nhiệm viết lời thoại kịch bản; còn khung sườn câu chuyện được viết bởi John Knoll và Gary Whitta.

"Tôi nhớ, hình như anh ta là một đại úy. Đúng, đại úy Cassian Andor, xét từ họ thì có lẽ từng là một hoàng tử. Cho nên, tôi nghĩ mình nên giữ chút phong thái quý ông, vậy nên, tôi sẽ không hướng mũi dùi về phía biên kịch, mà chuyển tiếp sức mạnh cho... ừm... cô Jyn Erso."

Tiếng cười không thể dừng lại, Felicity Jones nhìn về phía Lam Lễ với ánh mắt biết ơn – sự căng thẳng đã tan biến không còn dấu vết trong bầu không khí vui vẻ của cả khán phòng.

Nhờ màn mở đầu thoải mái của Lam Lễ, buổi đọc kịch bản diễn ra rất suôn sẻ, các diễn viên tìm kiếm sự ăn ý trong quá trình thử nghiệm từng bước một, chuẩn bị sẵn sàng cho việc quay phim chính thức sắp tới; nhưng thực tế đã chứng minh, đọc kịch bản là một chuyện, còn quay phim thực tế lại là một chuyện khác. Sự suôn sẻ trong quá trình đọc kịch bản không thể đảm bảo sự trôi chảy sau khi bắt tay vào quay phim thực địa – diễn xuất thực tế cuối cùng vẫn khác biệt.

Nói chính xác hơn, cảnh quay đầu tiên đã gặp rắc rối.

Giống như những bộ phim kinh phí lớn khác, "Rogue One" không quay theo trình tự thời gian mà triển khai dựa trên sự sắp xếp thời gian của phim trường và cơ sở quay phim, điều này cũng có nghĩa là trình tự cốt truyện hoàn toàn bị xáo trộn. Các diễn viên buộc phải hiểu rõ ràng về kịch bản, về mối liên kết trước sau của nhân vật để đảm bảo mình có thể thể hiện ra chất lượng diễn xuất chính xác trong mỗi cảnh quay, tránh để khán giả nhận ra sự bất thường.

Đương nhiên, tư tưởng cốt lõi của phim bom tấn thương mại cũng không phải là đào sâu nội tâm của từng nhân vật, điều này cũng có nghĩa là diễn xuất của diễn viên chỉ cần một mạch dẫn là đủ, không đến mức quá khó khăn. Còn về tầng lớp cảm xúc, đó là phần thưởng bổ sung – đối với phần lớn đạo diễn, họ thà không có sự khám phá ở phần này để tránh phá vỡ nhịp điệu tự sự và phong cách tổng thể.

Cảnh quay đầu tiên khi "Rogue One" chính thức khởi máy được chọn là một phân đoạn sau phần mở đầu câu chuyện, kết nối tất cả các nhân vật xuất hiện trước đó.

Jyn Erso đang thụ án trong tù thì được quân kháng chiến "giải cứu" – hay nói đúng hơn là "cướp" đến căn cứ bí mật của họ. Bởi quân kháng chiến nhận được tin quân Đế quốc đang chế tạo một loại vũ khí đủ sức hủy diệt hành tinh, và nhân vật then chốt trong toàn bộ quá trình này chính là cha của Jyn Erso – Galen Erso. Mười lăm năm trước, ông bị Đế quốc bắt cóc, lúc đó Jyn Erso còn nhỏ đã tận mắt chứng kiến mẹ mình bị bắn chết, may mắn trốn thoát khỏi nanh vuốt của Đế quốc và được Saw Gerrera, cũng là một thành viên quân kháng chiến, cứu sống.

Hiện tại, quân kháng chiến cần sự hợp tác của Jyn Erso để tìm ra Saw Gerrera, người đã rời bỏ quân kháng chiến vì bất đồng quan điểm và đang sử dụng những biện pháp cực đoan để tạo ra các vụ bạo lực trên nhiều hành tinh khác nhau nhằm chống lại Đế quốc, rồi từ đó hy vọng tìm ra manh mối về thứ vũ khí kia. Đồng thời, họ cũng hy vọng Jyn Erso có thể thông qua Saw Gerrera để xác định vị trí của Galen Erso, để quân kháng chiến ra mặt ngăn chặn việc chế tạo vũ khí, tránh để gót sắt của Đế quốc tiếp tục lan rộng đến những góc khác.

Đại úy Cassian Andor của quân kháng chiến sẽ cùng Jyn Erso lên đường thực hiện nhiệm vụ này.

Cảnh phim đầu tiên đã chọn phân đoạn quân kháng chiến lần đầu trực tiếp tiếp xúc với Jyn Erso. Cảnh này có thể kết nối vô số nhân vật cùng các manh mối, đặt ra khung sườn cơ bản cho toàn bộ câu chuyện, đối với diễn viên, đối với đạo diễn, đối với diễn xuất mà nói, đây đều là cảnh quay phù hợp nhất.

Rõ ràng, nội dung cảnh này rất phong phú, không chỉ có lời thoại mà còn có cả câu chuyện, quan trọng nhất là còn có vô số nhân vật, quay rất khó khăn; nhưng so ra, điều này đối với đạo diễn Gareth mà nói, ngược lại còn đơn giản hơn, việc điều phối và kiểm soát trong phạm vi cảnh nhỏ sẽ dễ dàng hơn.

Vậy thì, vấn đề xuất hiện ở đâu?

Diễn viên.

Nói chính xác là, bao gồm Felicity Jones, Angus Wright, May Bell v.v... tất cả diễn viên đều gặp vấn đề trong diễn xuất, ngay cả Lam Lễ cũng ở trong đó, nhưng bản thân anh lại không thể xoay chuyển tình thế để cứu vãn toàn bộ cảnh quay – chưa kể, tiêu điểm chính của cảnh này không phải là anh, mà là Felicity.

"Cắt!"

Gareth Edwards đã là lần thứ tám tạm dừng quay, không phải vì sai lời thoại hay tai nạn bất ngờ, toàn bộ diễn xuất vẫn hoàn thành suôn sẻ không vấp váp, nhưng đôi lông mày nhíu chặt của Gareth đang ám chỉ rằng: ông vẫn không hài lòng với diễn xuất của cảnh này, hơn nữa là vô cùng không hài lòng.

Vậy thì, rốt cuộc là vấn đề xuất hiện ở đâu?