Hành Trình Tìm Thuyền Trưởng Grant

Lượt đọc: 434 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 9
Xứ Sở Của Những Nghịch Lý

❊ ❊ ❊

Đó là ngày 23 tháng 12 năm 1864, một tháng xám xịt, ẩm ướt và ảm đạm ở bắc bán cầu; nhưng trên lục địa Úc, thời điểm ấy có thể gọi là tháng Sáu. Mùa nóng nhất trong năm đã bắt đầu, và những tia nắng gay gắt như ở vùng nhiệt đới, khi lãnh chúa Glenarvan bắt đầu cuộc thám hiểm mới của mình.

Thật may mắn làm sao, vĩ tuyến 37 không cắt qua những sa mạc mênh mông, những vùng đất không thể đặt chân tới từng khiến nhiều nhà khoa học phải bỏ mạng. Glenarvan sẽ chẳng bao giờ phải đối mặt với chúng. Ông chỉ đi qua miền nam nước Úc — nghĩa là một dải hẹp thuộc tỉnh Adelaide, toàn bộ vùng Victoria, và phần đỉnh của tam giác ngược tạo nên xứ New South Wales.

Khoảng cách từ mũi Bernouilli đến biên giới Victoria chưa đầy sáu mươi hai dặm. Chuyến hành trình mất chưa đầy hai ngày đường, và Ayrton tính toán rằng tối hôm sau họ sẽ ngủ lại Apsley, thị trấn nằm ở cực tây của Victoria.

Sự khởi đầu của một cuộc hành trình luôn được đánh dấu bởi sự hăng hái, ở cả những con ngựa lẫn người cưỡi. Điều này thì tốt cho người cưỡi, nhưng nếu muốn ngựa đi đường dài, tốc độ của chúng phải được kìm hãm và sức lực phải được giữ gìn. Do đó, người ta đã ấn định rằng quãng đường trung bình mỗi ngày không được vượt quá từ hai mươi lăm đến ba mươi dặm.

Bên cạnh đó, nhịp di chuyển của ngựa phải được điều chỉnh cho phù hợp với tốc độ chậm hơn của đàn bò, những cỗ máy thực thụ vừa được về lực nhưng lại mất về thời gian. Chiếc xe ngựa chở hành khách và lương thực chính là trung tâm của đoàn thám hiểm, là pháo đài di động. Những người cưỡi ngựa có thể làm trinh sát, nhưng tuyệt đối không được rời xa chiếc xe.

Vì không có trật tự hành quân đặc biệt nào được thống nhất, mọi người đều được tự do làm theo ý thích trong những giới hạn nhất định. Các thợ săn có thể lùng sục khắp đồng bằng, những người niềm nở có thể trò chuyện với các vị khách xinh đẹp trên xe ngựa, và các nhà triết học có thể thỏa sức triết lý. Paganel, người hội tụ cả ba yếu tố ấy, buộc phải có mặt và đã có mặt ở khắp mọi nơi cùng một lúc.

Hành trình băng qua Adelaide không có gì đặc biệt hấp dẫn. Nối tiếp nhau là những ngọn đồi thấp phủ đầy bụi đất, một dải dài những gì mà người Úc gọi là "bụi rậm" (bush), vài đồng cỏ thưa thớt bị che phủ bởi một loài cây bụi nhỏ có gai mà loài cừu vô cùng ưa thích, kéo dài qua hàng dặm đường. Rải rác đây đó, họ nhận thấy một loài cừu đặc hữu của New Holland — loài cừu đầu lợn, đang gặm cỏ giữa những cột đường dây điện mới được dựng lên giữa Adelaide và bờ biển.

Cho đến lúc đó, phong cảnh nơi đây có sự tương đồng kỳ lạ với những đồng bằng đơn điều của vùng Pampas xứ Argentina. Vẫn là mặt đất phẳng phu phủ đầy cỏ, vẫn là đường chân trời sắc nét cắt ngang bầu trời. McNabbs tuyên bố rằng họ chẳng hề đổi thay xứ sở nào cả; nhưng Paganel bảo ông cứ chờ mà xem, rồi ông sẽ sớm thấy sự khác biệt. Và dựa trên niềm tin vào lời đảm bảo ấy, cả đoàn đang chờ đợi những điều kỳ diệu.

Cứ thế, sau chặng đường sáu mươi dặm trong hai ngày, đoàn thám hiểm đã đến giáo khu Apsley, thị trấn đầu tiên thuộc tỉnh Victoria trong quận Wimerra.

Chiếc xe ngựa được cất vào quán trọ Crown Inn. Bữa tối nhanh chóng được dọn lên bốc nghi ngút khói. Nó chỉ toàn là thịt cừu được chế biến theo nhiều cách khác nhau.

Tất cả đều ăn rất ngon miệng nhưng trò chuyện còn nhiều hơn ăn, họ háo hức đặt câu hỏi cho Paganel về những điều kỳ diệu của vùng đất mà họ vừa bắt đầu đặt chân tới. Vị nhà địa lý dễ mến chẳng cần ai nài nỉ, liền kể cho họ nghe trước tiên rằng phần này của đất nước được gọi là Australia Felix.

“Đặt tên sai bét!” ông tiếp lời. “Lẽ ra nên gọi là xứ sở giàu có thì đúng hơn, bởi vì cũng giống như con người, sự giàu có không mang lại hạnh phúc cho các quốc gia. Nhờ có các mỏ vàng, nước Úc đã bị phó mặc cho những kẻ phiêu lưu hoang dã và tàn phá. Các bạn sẽ chạm trán với bọn chúng khi chúng ta tới các mỏ vàng.”

“Chẳng phải thuộc địa Victoria chỉ mới hình thành cách đây không lâu sao?” phu nhân Glenarvan hỏi.

“Đúng vậy thưa phu nhân, nó mới chỉ tồn tại được ba mươi năm. Đó là vào ngày mùng 6 tháng 6 năm 1835, một ngày thứ Ba—”

“Vào lúc bảy giờ mười lăm phút tối,” Thiếu tá xen vào, người rất thích trêu chọc học giả người Pháp về sự chính xác đến từng chi tiết ngày tháng của ông.

“Không, vào lúc bảy giờ mười phút,” vị nhà địa lý điềm tĩnh đáp, “rằng Batman và Falckner lần đầu tiên bắt đầu lập khu định cư tại Port Phillip, cái vịnh nơi thành phố lớn Melbourne tọa lạc ngày nay. Trong mười lăm năm, thuộc địa này là một phần của New South Wales, và xem Sydney là thủ phủ; nhưng vào năm 1851, nơi đây được tuyên bố độc lập và mang tên Victoria.”

“Và từ đó đến nay đã phát triển rất nhiều về mặt thịnh vượng, tôi tin là vậy,” Glenarvan nói.

“Quý ngài cứ tự phán xét đi, người bạn quý phái của tôi,” Paganel đáp. “Đây là những con số được đưa ra bởi thống kê mới nhất; và mặc cho McNabbs muốn nói gì thì nói, đối với tôi chẳng có gì hùng hồn hơn số liệu thống kê cả.”

“Cứ nói tiếp đi,” Thiếu tá bảo.

“Vâng, thế thì, vào năm 1836, thuộc địa Port Phillip có 224 cư dân. Ngày nay tỉnh Victoria có 550.000 người. Bảy triệu gốc nho sản xuất ra 121.000 gallon rượu mỗi năm. Có 103.000 con ngựa đang tỏa đi khắp các đồng bằng, và 675.272 gia súc có sừng đang gặm cỏ trên những đồng cỏ trải dài bạt ngàn của nó.”

“Chẳng lẽ không có cả một số lượng lợn nhất định nào sao?” McNabbs hỏi.

“Thưa Thiếu tá, có 79.625 con.”

“Và có bao nhiêu con cừu?”

“7.115.943 con, thưa McNabbs.”

“Đã tính cả con cừu chúng ta đang ăn lúc này chưa.”

“Không, chưa tính con đó, vì nó đã bị ăn gần hết ba phần rồi.”

“Hoan hô, ngài Paganel,” phu nhân Helena thốt lên, cười lớn thỏa thích. “Phải thừa nhận rằng ông rất am hiểu các vấn đề địa lý, và người anh họ McNabbs của tôi đừng có hòng tìm ra sơ hở nào của ông.”

“Đó là nghề của tôi, thưa Phu nhân, là phải biết những chuyện thế này, và mang lại lợi ích từ kiến thức của mình cho quý vị bất cứ lúc nào quý vị muốn. Do đó, quý vị có thể tin tôi khi tôi nói rằng những điều kỳ diệu đang chờ đón quý vị ở vùng đất kỳ lạ này.”

“Hiện tại thì trông chẳng có vẻ gì là như vậy cả,” McNabbs nói, cốt để chọc tức Paganel.

“Cứ chờ đấy, vị Thiếu tá thiếu kiên nhẫn,” ông đáp lại. “Các anh vừa mới đặt chân lên biên giới, vậy mà đã quay lưng lại chê bai nó rồi. Này nhé, tôi xin nhắc lại và sẽ luôn duy trì quan điểm rằng đây là xứ sở kỳ lạ nhất trên trái đất. Sự hình thành, bản chất, sản vật, khí hậu, và thậm chí cả sự biến mất trong tương lai của nó đã và đang làm kinh ngạc, rồi sẽ tiếp tục làm kinh ngạc tất cả các NHÀ BÁC HỌC trên toàn thế giới. Các bạn hãy nghĩ xem, một lục địa mà thay vì phần trung tâm, thì phần rìa của nó lại nhô lên từ sóng nước ban đầu giống như một vành đai khổng lồ, bên trong nó có lẽ bao bọc một vùng biển đã cạn bớt nước, nơi những con sóng đang khô cạn dần từng ngày; nơi độ ẩm không hề tồn tại dù trong không khí hay trong đất; nơi cây cối rụng vỏ mỗi năm thay vì rụng lá; nơi những chiếc lá chìa cạnh ra đón ánh nắng chứ không phải mặt phẳng của chúng, và do đó không tạo ra bóng râm; nơi gỗ thường không thể bắt cháy; nơi những hòn đá có kích thước kha khá bị hòa tan bởi những cơn mưa; nơi rừng cây thì thấp lùn còn cỏ dã thì khổng lồ; nơi động vật thật kỳ lạ; nơi động vật có vú có mỏ, giống như loài thú echidna, hay thú mỏ vịt, và các nhà tự nhiên học buộc phải tạo ra một bộ riêng cho chúng, gọi là bộ đơn huyệt; nơi chuột túi nhảy nhót bằng đôi chân không đều và cừu thì có đầu lợn; nơi cáo bay lượn từ cây này sang cây khác; nơi thiên nga có màu đen; nơi chuột biết làm tổ; nơi chim bồi hồi mở phòng tiếp tân để đón tiếp những người bạn có lông vũ của mình; nơi các loài chim gây ngạc nhiên cho trí tưởng tượng bởi sự đa dạng trong tiếng hót và sự khéo léo của chúng; nơi có loài chim làm chức năng như chiếc đồng hồ, loài khác lại phát ra âm thanh giống như tiếng roi quất của người đánh xe ngựa, loài thứ ba bắt chước tiếng thợ mài dao, và loài thứ tư thì nhại lại chuyển động của quả lắc đồng hồ; nơi có loài cười khi mặt trời mọc, và loài khác lại khóc khi mặt trời lặn! Ồ, vùng đất kỳ lạ, phi lý, xứ sở của những nghịch lý và dị thường, nếu có một nơi như thế trên trái đất — nhà thực học Grimard đã đúng khi ông nói rằng: ‘Kia chính là nước Úc, một dạng trò hề, hay đúng hơn là sự thách thức đối với các quy luật phổ quát ngay trước mắt phần còn lại của thế giới.’”

Bài diễn văn dài dòng của Paganel được trút ra một cách vô cùng bộc trực và tưởng chừng như không bao giờ kết thúc. Viên thư ký hùng biện của Hội Địa Lý không còn làm chủ được bản thân nữa. Ông cứ tuôn trào mãi, khua khoắn tay chân một cách cuồng nhiệt, và vung vẩy chiếc nĩa đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của những người ngồi cạnh. Nhưng cuối cùng giọng nói của ông cũng bị át đi bởi tràng pháo tay như sấm, và ông đã cố gắng dừng lại được.

Chắc chắn sau một loạt kể lể về những nét đặc trưng của nước Úc ấy, ông đáng lẽ phải được để yên nhưng vị Thiếu tá lại cất giọng với vẻ thản nhiên nhất có thể: “Hết rồi chứ, hả Paganel?”

“Chưa đâu, làm gì có chuyện đó,” người đàn ông Pháp đáp lại với sự hăng hái trào phang.

“Trời ạ!” phu nhân Helena thốt lên; “vẫn còn nhiều kỳ diệu hơn nữa ở nước Úc sao?”

“Vâng, thưa Phu nhân, đó là khí hậu của nó. Nó còn kỳ lạ hơn cả sản vật nơi đây.”

“Có thể như thế sao?” tất cả bọn họ đồng thanh.

“Tôi không nói về những phẩm chất có lợi cho sức khỏe của khí hậu,” Paganel tiếp tục, “nơi dồi dào oxy và nghèo nitơ. Nơi đây không có những cơn gió ẩm ướt, bởi vì gió mậu dịch thổi đều đặn dọc các bờ biển, và hầu hết các căn bệnh đều không xuất hiện, từ sốt phát ban cho đến sởi và các bệnh mãn tính.”

“Dù sao thì, đó cũng chẳng phải là lợi thế nhỏ đâu,” Glenarvan nhận xét.

“Chắc chắn rồi; nhưng tôi không ám chỉ điều đó, mà là một phẩm chất độc nhất vô nhị của nó.”

“Và đó là gì?”

“Quý vị sẽ không bao giờ tin tôi đâu.”

“Có chứ, chúng tôi sẽ tin,” những người nghe đồng thanh kêu lên, sự tò mò của họ đã bị khơi gợi bởi lời mở đầu này.

“Vâng, đó là—”

“Đó là gì?”

“Đó là sự tái sinh về mặt đạo đức.”

“Sự tái sinh về mặt đạo đức ư?”

“Vâng,” vị NHÀ BÁC HỌC đáp với giọng điệu đầy thuyết phục. “Ở đây kim loại không bị rỉ sét khi tiếp xúc với không khí, và con người cũng vậy. Tại đây bầu không khí khô ráo, trong lành tẩy trắng mọi thứ một cách nhanh chóng, từ vải vóc cho đến tâm hồn. Phẩm chất của khí hậu hẳn đã được người Anh biết rõ khi họ quyết định gửi tội phạm của mình đến đây để cải tạo.”

“Cái gì! Ý ông là khí hậu thực sự có sức ảnh hưởng như vậy sao?” phu nhân Helena nói.

“Vâng, thưa Phu nhân, ở cả động vật lẫn con người.”

“Ông không đùa đấy chứ, ngài Paganel?”

“Tôi không đùa đâu, thưa Phu nhân. Ngựa và gia súc ở đây có tính thuần hóa không gì sánh bằng. Quý vị thấy đấy chứ?”

“Thật không thể tin nổi!”

“Nhưng đó là sự thật. Và những tù nhân bị lưu đày vào bầu không khí hồi sinh, lành mạnh này, sẽ được tái sinh chỉ sau vài năm. Những nhà nhân đạo đều biết điều này. Ở nước Úc, mọi bản tính đều trở nên tốt đẹp hơn.”

“Nhưng thế thì chuyện gì sẽ xảy ra với ông, ngài Paganel, ở cái xứ sở đặc biệt này — một người đã quá tốt lành như ông?” phu nhân Helena nói. “Ông sẽ biến thành cái gì đây?”

“Thành một người tuyệt vời, thưa Phu nhân, hoàn toàn tuyệt vời, thế thôi.”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.