Phía đông của dãy Cordilleras thuộc dãy Andes gồm một loạt các sườn dốc kéo dài, thoải dần xuống đồng bằng một cách gần như không nhận ra. Đất đai được phủ một thảm thực vật phong phú và tô điểm bởi những tán cây tráng lệ, trong đó có vô số cây táo được trồng từ thời kỳ chinh phục, trĩu quả vàng óng. Thật vậy, nơi đây có cả những khu rừng táo tuyệt đẹp. Trên thực tế, vùng đất này chẳng khác nào một góc của miền Normandy màu mỡ.
Sự chuyển đổi đột ngột từ sa mạc sang ốc đảo, từ những đỉnh núi phủ tuyết sang đồng bằng xanh tươi, từ Mùa Đông sang Mùa Hè, chắc chắn sẽ gây ấn tượng mạnh mẽ cho bất kỳ du khách nào.
Hơn nữa, mặt đất đã ổn định trở lại. Những cơn rung chấn đã chấm dứt, dù có điều gần như chắc chắn là các lực ngầm dưới lòng đất vẫn đang tiếp tục công cuộc tàn phá của chúng ở xa hơn, bởi động đất vẫn luôn xảy ra ở phần này hay phần khác của dãy Andes. Lần này, trận động đất có sức tàn phá cực kỳ dữ dội. Dáng nét của những ngọn núi đã hoàn toàn thay đổi, và những người dẫn đường trên vùng Pampas sẽ phải hoài công nếu tìm kiếm các mốc định quen thuộc.
Một ngày mới tuyệt đẹp đã bừng sáng. Mặt trời vừaô nhô lên từ lòng đại dương, những tia nắng rực rỡ của nó đã trải dài trên các đồng bằng Argentina và vươn tới tận Đại Tây Dương. Lúc đó khoảng tám giờ.
Lãnh chúa Glenarvan và các đồng đội dần hồi tỉnh nhờ những nỗ lực của Thiếu tá. Họ hoàn toàn bị choáng váng nhưng không hề mang một vết thương nào. Cuộc vượt dốc dãy Cordilleras đã hoàn thành; và vì Mẹ Thiên nhiên đã đưa họ xuống núi hoàn toàn miễn phí, họ hẳn đã ca ngợi phương thức di chuyển này nếu như một thành viên trong nhóm — người nhỏ tuổi nhất, yếu đuối nhất, cũng là đứa trẻ của đoàn — không bị mất tích khi điểm danh.
Cậu bé dũng cảm ấy rất được mọi người yêu mến. Paganel đặc biệt gắn bó với cậu, và Thiếu tá cũng vậy, dẫu cho ông có vẻ ngoài lạnh lùng. Về phần Glenarvan, ông hoàn toàn tuyệt vọng khi nghe tin cậu bé mất tích, và trong đầu ông hiện lên hình ảnh đứa trẻ đang nằm ở một vực sâu nào đó, tuyệt vọng kêu gào cứu giúp.
“Chúng ta phải đi tìm thằng bé, tìm cho đến khi thấy thì thôi,” ông thốt lên, suýt không kìm được nước mắt. “Chúng ta không thể bỏ mặc nó chịu số phận cay đắng ấy. Mọi thung lũng, mọi vách đá và vực sâu đều phải được sục sạo kỹ càng. Tôi sẽ buộc một sợi dây quanh lưng và tự mình xuống đó. Tôi kiên quyết đòi như vậy; các anh hiểu chứ; tôi kiên quyết đấy. Cầu trời cho Robert vẫn còn sống! Nếu chúng ta mất thằng bé, làm sao chúng ta dám đối mặt với cha nó đây? Chúng ta lấy quyền gì để cứu người thuyền trưởng bằng cái giá là mạng sống của con trai ông ấy?”
Các đồng hành của Glenarvan lắng nghe ông trong im lặng. Ông tìm kiếm một tia hy vọng trong ánh mắt họ, nhưng họ không dám đối diện với cái nhìn của ông.
Cuối cùng, ông lên tiếng:
“Thôi nào, các anh nghe tôi nói đấy chứ, sao lại chẳng đáp lời. Ý các anh là chúng ta không còn chút hy vọng nào sao — dù chỉ là một chút thôi cũng không?”
Lại một sự im lặng kéo dài, cho đến khi McNabbs cất tiếng hỏi:
“Có ai trong số các anh nhớ rõ Robert mất tích vào lúc nào không?”
Không ai trả lời được.
“Vậy thì,” Thiếu tá tiếp lời, “ít ra các anh cũng biết điều này. Đứa trẻ đi cạnh ai trong suốt chuyến xuống núi của chúng ta qua dãy Cordilleras?”
“Đi cạnh tôi,” Wilson đáp.
“Rất tốt. Anh thấy nó đi bên cạnh mình cho đến tận thời điểm nào? Hãy cố nhớ xem.”
“Tất cả những gì tôi có thể nhớ là Robert Grant vẫn ở ngay bên tôi, bám chặt lấy một búi địa y, chưa đầy hai phút trước cú sốc kết thúc cuộc xuống núi của chúng ta.”
“Chưa đầy hai phút ư? Hãy suy nghĩ kỹ trước khi nói; tôi dám cá là một phút đối với anh cũng có vẻ rất dài. Anh có chắc là mình không nhầm lẫn chứ?”
“Tôi nghĩ là không. Không; chính xác là khoảng hai phút, như tôi đã nói với anh vậy.”
“Được rồi; vậy Robert ở bên phải hay bên trái của anh?”
“Bên trái tôi. Tôi nhớ là chiếc poncho của nó đã sượt qua mặt tôi.”
“Còn vị trí của các anh so với chúng tôi thì thế nào?”
“Cũng ở bên trái.”
“Thế thì Robert hẳn đã mất tích ở phía này,” Thiếu tá nói, quay mặt về phía ngọn núi và chỉ tay sang bên phải: “Và tôi đoán rằng,” ông nói thêm, “tính theo khoảng thời gian đã trôi qua, thì nơi nó rơi xuống nằm cách đây khoảng hai dặm về phía trên. Nằm giữa độ cao đó và mặt đất chính là nơi chúng ta phải tìm kiếm, hãy chia nhỏ các khu vực ra, và chính ở đó chúng ta sẽ tìm thấy nó.”
Không một ai nói thêm lời nào nữa. Sáu người bắt đầu cuộc tìm kiếm, luôn bám sát theo đường đi mà họ đã vạch ra khi xuống núi, kiểm tra thật kỹ từng kẽ nứt, và đi sâu vào tận đáy của những vực thẳm dẫu chúng đang lấp đầy một phần bởi các mảnh vỡ từ cao nguyên; và không chỉ một người quay ra với quần áo rách tơi tả, bàn tay và bàn chân rớm máu. Suốt nhiều giờ liền, những con người dũng cảm ấy tiếp tục cuộc tìm kiếm mà không hề mơ tưởng đến chuyện nghỉ ngơi. Nhưng tất cả đều vô ích. Cứu bé không chỉ bỏ mạng trên núi mà còn tìm thấy cho mình một ngôi mộ bị những khối đá khổng lồ niêm phong vĩnh viễn.
Khoảng một giờ chiều, Glenarvan và các đồng đội tụ họp lại dưới thung lũng. Glenarvan hoàn toàn suy sụp vì đau khổ. Ông hầu như chẳng nói năng gì. Những từ duy nhất thoát ra từ đôi môi ông giữa những tiếng thở dài là:
“Tôi sẽ không đi đâu hết! Tôi sẽ không đi đâu cả!”
Không một ai trong nhóm lại không thấu hiểu và tôn trọng cảm xúc ấy của ông.
“Chúng ta hãy chờ,” Paganel nói với Thiếu tá và Tom Austin. “Chúng ta sẽ nghỉ ngơi một chút và hồi phục sức lực. Dù sao thì chúng ta cũng cần điều đó, dù là để kéo dài cuộc tìm kiếm hay tiếp tục hành trình.”
“Phải; và theo ý Edward, chúng ta sẽ nghỉ ngơi. Anh ấy vẫn còn hy vọng, nhưng rốt cuộc anh ấy đang hy vọng điều gì chứ?”
“Ai mà biết được!” Tom Austin đáp.
“Tội nghiệp Robert!” Paganel đáp lời, đưa tay gạt đi một giọt nước mắt.
Thung lũng rợp bóng cây, và Thiếu tá không gặp mấy khó khăn để tìm ra một địa điểm cắm trại thích hợp. Ông chọn một lùm cây carob cao lớn, nơi họ sắp xếp những vật dụng ít ỏi của mình — thực ra là rất ít, vì tất cả những gì họ có chỉ là vài chiếc áo khoác, súng đạn, cùng một ít thịt khô và gạo. Không xa đó có một con suối nhỏ cung cấp nước cho họ, dẫu dòng nước vẫn còn hơi đục sau trận lở đất. Mulrady nhanh chóng nhóm lửa trên bãi cỏ và chuẩn bị một thức uống ấm áp, sảng khoái dâng lên chủ nhân của mình. Nhưng Glenarvan từ chối, nằm vật ra tấm poncho trong tình trạng hoàn toàn kiệt quệ.
Cứ thế, ban ngày trôi qua, rồi màn đêm buông xuống, tĩnh lặng và yên bình y như đêm trước. Trong khi các đồng đội đang nằm bất động nhưng mắt vẫn mởao thao thức, Glenarvan lại một lần nữa hướng bước chân về phía các sườn núi Cordilleras, căng tai lắng nghe với hy vọng có tiếng kêu cứu nào đó lọt vào tai mình. Bất chấp việc chỉ có một mình, ông mạo hiểm leo lên tận phía trên cao, lắng tai nghe một cách đầy đau đớn để bắt lấy dù chỉ là âm thanh nhỏ nhất, và cất tiếng gọi lớn trong sự tuyệt vọng cùng cực.
Nhưng ông chẳng nghe thấy gì ngoài nhịp đập của chính trái tim mình, dẫu ông đã lang thang suốt đêm trên núi. Đôi khi Thiếu tá đi theo ông, đôi khi là Paganel, sẵn sàng chìa bàn tay trợ giúp giữa những mỏm đá trơn trượt và vực sâu nguy hiểm mà ông bị cuốn vào bởi sự liều lĩnh và vô ích của mình. Tuy nhiên, mọi nỗ lực đều trở thành công cốc, và đáp lại những tiếng gọi “Robert, Robert!” vang lên lặp đi lặp lại của ông chỉ là tiếng vang vọng lại.
Ngày mới hửng sáng, và giờ đây việc quay lại đón vị lãnh chúa tội nghiệp từ vùng cao nguyên xa xôi ấy đã trở thành một mệnh lệnh bắt buộc, ngay cả khi ông không muốn. Nỗi tuyệt vọng của ông thật khủng khiếp. Ai dám cất lời đề nghị rời khỏi thung lũng định mệnh này chứ? Thế nhưng lương thực đã cạn, và những người dẫn đường cùng những con ngựa giống Argentina đang chờ không xa để dẫn họ đến vùng Pampas. Quay đầu đi ngược lại sẽ còn khó khăn hơn là tiến bước. Hơn nữa, Đại Tây Dương chính là nơi hẹn gặp con tàu DUNCAN. Đó là những lý do vô cùng nặng ký chống lại bất kỳ sự trì hoãn kéo dài nào; thực tế, tốt hơn hết là tất cả mọi người nên tiếp tục hành trình càng sớm càng tốt.
McNabbs nhận trách nhiệm đánh thức Lãnh chúa Glenarvan dậy khỏi nỗi đau buồn. Suốt một thời gian dài, người anh em họ của ông có vẻ chẳng nghe thấy gì. Cuối cùng, ông lắc đầu và nói, giọng gần như không thành tiếng:
“Các anh bảo chúng ta phải khởi hành sao?”
“Đúng vậy, chúng ta phải lên đường.”
“Hãy chờ thêm một tiếng nữa thôi.”
“Được, chúng ta sẽ chờ thêm một tiếng nữa,” Thiếu tá đáp.
Thời gian cứ thế trôi qua, và một lần nữa Glenarvan lại van nài xin thêm thời gian. Nghe giọng điệu khẩn khoản ấy, người ta có thể tưởng ông là một tên tội phạm đang xin được khoan hồng. Cứ thế, ngày trôi qua cho đến khi gần đến trưa. Lúc này McNabbs không còn chần chừ gì nữa, theo lời khuyên của những người khác, ông bảo người em họ rằng họ bắt buộc phải khởi hành, vì sinh mạng của tất cả đều phụ thuộc vào những hành động quyết đoán.
“Được rồi, được rồi!” Glenarvan đáp. “Chúng ta lên đường thôi, đi thôi!”
Nhưng ông nói mà chẳng hề nhìn McNabbs. Ánh mắt ông dán chặt vào một đốm đen nào đó trên bầu trời. Đột nhiên ông thốt lên, giơ tay ra và giữ nguyên tư thế bất động như thể bị hóa đá:
“Kia! Kia kìa! Nhìn kìa! Nhìn kìa!”
Tất cả ánh mắt ngay lập tức quay phắt về hướng được chỉ một cách đầy quyền uy ấy. Đốm đen đang lớn dần lên trông thấy. Rõ ràng đó là một con chim đang lượn lờ phía trên họ.
“Một con kền kền,” Paganel nói.
“Đúng vậy, một con kền kền,” Glenarvan đáp. “Ai mà biết được chứ? Nó đang sà xuống — nó đang hạ thấp dần độ cao! Hãy chờ xem.” Paganel không hề đoán sai, đó chắc chắn là một con kền kền. Loài chim tráng lệ này chính là chúa tể của vùng Nam Andes, từng được người Inca tôn sùng. Chúng đạt tới kích thước phát triển vô cùng đặc biệt ở những vùng đất đó. Sức mạnh của chúng thật đáng kinh ngạc. Chúng thường xuyên đẩy những con bò đực rơi qua mép vực thẳm xuống tận đáy sâu. Chúng tóm lấy cừu, dê con và những chú bê non đang gặm cỏ trên đồng bằng, rồi mang chúng lên những đỉnh cao không thể với tới. Chúng lượn lờ trên bầu trời vượt xa cả giới hạn tầm nhìn của con người, và thị lực của chúng sắc bén đến mức có thể nhìn thấy những vật thể nhỏ nhất trên mặt đất bên dưới.
Vậy con kền kền này đã phát hiện ra điều gì? Liệu đó có phải là thi thể của Robert Grant không? “Ai mà biết được?” Glenarvan lặp lại, dán chặt mắt không rời khỏi con chim. Sinh vật khổng lồ đang lao nhanh đến gần, lúc thì lượn lờ chốc lát với đôi cánh dang rộng, lúc lại sà xuống với tốc độ của những vật thể vô tri trong không gian. Chẳng mấy chốc nó bắt đầu vòng lại theo những vòng tròn rộng. Họ có thể nhìn thấy nó rất rõ. Sải cánh của nó dài hơn mười lăm feet, và đôi cánh đầy quyền năng đưa nó lướt đi mà hầu như chẳng tốn chút sức lực nào, bởi đó chính là đặc quyền của loài chim lớn là bay lượn với vẻ uy nghi điềm tĩnh, trong khi loài côn trùng phải đập cánh tới hàng nghìn lần một giây.
Thiếu tá và Wilson đã cầm súng trên tay, nhưng Glenarvan ra hiệu ngăn họ lại. Con kền kền đang bay lượn quanh một thứ cao nguyên không thể tiếp cận nằm cách mặt đất chừng một phần tư dặm sườn núi. Nó cứ lượn vòng này đến vòng vòng khác với tốc độ chóng mặt, liên tục mở ra khép lại bộ vuốt đáng sợ và lắc lư phần bướu sụn trên đầu.
“Nó ở đó, ở đằng kia!” Glenarvan kêu lên.
Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu ông, và với một tiếng thét kinh hoàng, ông hét lớn: “Bắn! Bắn đi! Ôi, nhỡ đâu Robert vẫn còn sống thì sao! Con chim kìa.”
Nhưng đã quá muộn. Con kền kền đã sà khuất sau những mỏm đá. Chỉ một giây trôi qua, một giây dài đằng đẵng tựa muôn năm, rồi con chim khổng lồ xuất hiện trở lại, cắp theo một vật nặng trên móng vuốt và bay với tốc độ chậm chạp.
Một tiếng thét kinh hoàng vang lên từ mọi phía. Thứ mà con kền kền đang quặp trong vuốt, đong đưa giữa không trung và có vẻ bất động chính là một con người — đó là Robert Grant. Con chim đã túm lấy quần áo của cậu, treo lơ lửng cậu lên không trung ở độ cao ít nhất một trăm năm mươi feet. Nó đã phát hiện ra nhóm du khách và đang vỗ cánh dữ dội, cố gắng tẩu thoát cùng với món mồi nặng nề của mình.
“Ôi! Thà rằng Robert bị va đập tan xác vào đá, còn hơn là phải làm một...”
Ông chưa nói hết câu, nhưng đã vội giật lấy khẩu súng của Wilson và nhắm vào con kền kền. Tuy nhiên, cánh tay ông quá run rẩy nên không thể giữ vững vũ khí.
“Để tôi,” Thiếu tá nói. Và với đôi mắt điềm tĩnh, bàn tay chắc chắn cùng thân hình bất động, ông nhắm thẳng vào con chim hiện đang lơ lửng cách mặt đất ba trăm feet trên không trung.
Nhưng trước khi ông kịp bóp cò, một tiếng súng vang lên từ tận đáy thung lũng. Một làn khói trắng bốc lên từ giữa hai khối đá bazan, và con kền kền bị trúng đạn vào đầu, từ từ lật ngửa rồi bắt đầu rơi xuống, được đỡ lấy bởi đôi cánh to lớn dang rộng như chiếc dù. Nó vẫn không buông con mồi ra, mà từ từ hạ thấp xuống mặt đất cùng với nạn nhân, cách con suối chừng mười bước chân.
“Chúng ta bắt được nó rồi, bắt được rồi,” Glenarvan hét lên; và chẳng màng chờ xem phát súng kỳ diệu đó xuất phát từ đâu, ông lao thẳng về phía con kền kền, theo sau là những người đồng đội.
Khi họ đến nơi, con chim đã chết, và thi thể của Robert hoàn toàn bị che khuất bên dưới đôi cánh vĩ đại của nó. Glenarvan lao mình vào xác con vật, kéo thân người ra khỏi múp vuốt của con kền kền, đặt nằm phẳng trên thảm cỏ, rồi quỳ xuống áp tai vào ngực cậu.
Nhưng chưa từng có một tiếng thét mừng vui nào cuồng nhiệt hơn thế cất lên từ đôi môi con người, khi Glenarvan thốt lên ngay giây phút tiếp theo lúc ông vùng đứng dậy và kêu lên:
“Nó còn sống! Thằng bé vẫn còn sống!”
Quần áo của cậu bé được cởi ra trong chớp mắt và khuôn mặt được vốc nước lạnh rửa sạch. Cậu cựa quậy nhẹ nhàng, mở mắt, nhìn quanh và thì thầm: “Ôi, thưa ngài! Là ngài sao!” cậu nói; “cha ơi!”
Glenarvan không thể trả lời. Ông chết lặng vì xúc động, và quỳ sụp xuống bên cạnh đứa trẻ được cứu sống một cách thần kỳ ấy, bật khóc nức nở.