Hành Trình Tìm Thuyền Trưởng Grant

Lượt đọc: 434 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 12
Toline Ở Vùng Lachlan

❊ ❊ ❊

Cách đường xe lửa chừng hai dặm, đồng bằng chấm dứt bởi một dãy đồi thấp, và chẳng mấy chốc cỗ xe đã đi vào một chuỗi các hẻm núi hẹp cùng những khúc quanh co bất chợt, để rồi từ đó vươn ra một vùng đất vô cùng duyên dáng. Nơi đây, những cổ thụ nguy nga không mọc sát nhau mà tụ thành từng cụm thưa thớt, đang xanh tươi một cách đầy vẻ nhiệt đới. Khi đoàn người tiến lên, họ tình cờ bắt gặp một cậu bé bản địa đang nằm ngủ say sưa dưới bóng râm của một cây ngân hoa lộng lẫy. Cậu mặc trang phục theo kiểu châu Âu và chừng khoảng tám tuổi. Những nét đặc trưng của chủng tộc cậu là không thể nhầm lẫn; mái tóc xoăn tịt, làn da ngăm đen, chiếc mũi bẹt, đôi môi dày, và đôi tay dài bất thường ngay lập tức xếp cậu vào hàng ngũ những thổ dân miền nội địa. Thế nhưng, gương mặt cậu lại phảng phất một vẻ thông minh cho thấy bản tính hoang dã, chưa thuần hóa của cậu hẳn đã chịu ít nhiều ảnh hưởng của giáo dục.

Lệnh bà Helena, vô cùng tò mò trước cảnh tượng này, liền bước xuống xe, theo sau là Mary, và chẳng mấy chốc tất cả mọi người đã vây quanh cậu bé đang ngủ yên bình. Mary Grant thốt lên: "Tội nghiệp đứa trẻ! Tự hỏi không biết cậu bé có bị lạc trong chốn hoang vu này không?"

Lệnh bà Helena nói: "Ta đoán rằng cậu bé đã đi một chặng đường dài để đến vùng này. Chắc hẳn những người thân yêu của cậu đang ở đây."

Robert nói thêm: "Nhưng không thể để cậu bé ở lại đây được. Chúng ta phải..."

Câu nói đầy trắc ẩn của cậu dở dang, bởi đúng lúc ấy, đứa trẻ cựa mình tỉnh giấc, và trước sự kinh ngạc tột cùng của tất cả mọi người, trên vai cậu có đính một tấm thẻ lớn với dòng chữ sau đây:

TOLINE.

Cần được đưa đến Echuca.

Gửi Jeffries Smith, Nhân viên đường sắt.

Đã trả trước cước.

Paganel kêu lên: "Đúng chất Anh quốc lắm rồi! Họ tống một đứa trẻ đi cứ như gửi hành lý, và đặt vé cho nó hệt như một bưu kiện. Quả thực tôi từng nghe chuyện này rồi; nhưng trước mắt thì tôi vẫn không thể tin nổi."

Lệnh bà Helena nói: "Tội nghiệp đứa trẻ! Liệu thằng bé có ở trên chuyến tàu bị trật bánh ở cầu Camden không? Có lẽ cha mẹ cậu đã thiệt mạng, và cậu bé bị bỏ lại một mình trên cõi đời này!"

John Mangles đáp: "Tôi không nghĩ vậy, thưa lệnh bà. Tấm thẻ đó phần nào chứng tỏ rằng cậu bé đang đi du hành một mình."

Mary nói: "Cậu bé đang tỉnh dậy kìa!"

Và quả đúng như vậy. Đôi mắt cậu từ từ mở ra rồi lại khép lại, vì chói mắt trước ánh sáng rực rỡ. Nhưng lệnh bà Helena đã cầm lấy tay cậu, và cậu vùng dậy ngay lập tức, ngơ ngác nhìn quanh khi thấy quá nhiều người xa lạ. Ban đầu cậu có vẻ hơi hoảng sợ, nhưng sự hiện diện của lệnh bà Helena đã trấn an cậu. Nữ quý tộc hỏi: "Cháu có hiểu tiếng Anh không, cậu bé?"

Cậu bé đáp bằng một thứ tiếng Anh khá lưu loát nhưng có giọng điệu rõ rệt: "Cháu hiểu và biết nói ạ." Phát âm của cậu giống như một người Pháp.

Lệnh bà Helena hỏi: "Tên cháu là gì?"

Cậu bé thổ dân đáp: "Toline ạ."

Paganel thốt lên: "Toline! À! Tôi nghĩ trong tiếng Úc từ đó có nghĩa là 'vỏ cây'."

Toline gật đầu và lại nhìn nhóm lữ khách.

Lệnh bà Helena hỏi: "Cháu đến từ đâu?"

– "Từ Melbourne, đi tuyến xe lửa từ Sandhurst ạ."

Glenarvan hỏi: "Cháu có ở trong vụ tai nạn tại cầu Camden không?"

Toline đáp: "Vâng, thưa ngài; nhưng Chúa trong Kinh Thánh đã che chở cho cháu."

– "Cháu đi một mình à?"

– "Vâng, một mình ạ; Mục sư Paxton đã giao cháu cho ông Jeffries Smith; nhưng ngặt nỗi người tội nghiệp ấy đã thiệt mạng."

– "Và cháu không quen biết ai khác trên tàu sao?"

– "Không ai cả, thưa lệnh bà; nhưng Chúa luôn dõi theo những đứa trẻ và chẳng bao giờ bỏ rơi chúng."

Toline thốt lên những lời đó bằng chất giọng dịu dàng, trầm tĩnh, chạm đến tận đáy lòng. Khi nhắc đến danh tính của Chúa, giọng cậu trở nên trang nghiêm và đôi mắt ánh lên niềm nhiệt thành sục sôi trong tâm hồn non trẻ lòng đầy tín ngưỡng.

Lòng nhiệt thành tôn giáo ở một lứa tuổi thơ ấu như vậy thật dễ dàng giải thích. Cậu bé là một trong những thổ dân được các nhà truyền giáo người Anh rửa tội, và được họ huấn luyện trong mọi nguyên tắc khắt khe của Giáo hội Giám lý. Những câu trả lời điềm tĩnh, cách ứng xử đúng mực, thậm chí cả bộ trang phục ảm đạm khiến cậu trông chẳng khác nào một vị mục sư nhí.

Nhưng tại sao cậu lại đi một mình giữa những chốn hoang vắng này và tại sao cậu lại rời khỏi cầu Camden? Lệnh bà Helena đã gặng hỏi cậu điều đó.

Cậu đáp: "Cháu đang trên đường trở về với bộ tộc của mình ở vùng Lachlan. Cháu muốn gặp lại gia đình."

John Mangles hỏi: "Họ là người Úc à?"

Toline đáp: "Vâng, những thổ dân vùng Lachlan ạ."

Robert Grant hỏi: "Cháu có cha mẹ chứ?"

Toline đáp: "Có chứ, người anh em của cháu ạ," vừa nói cậu vừa đưa tay ra nắm lấy tay cậu bé Grant. Robert cảm động trước tiếng "người anh em" đến nỗi cậu liền hôn cậu bé da đen, và thế là họ trở thành bạn bè ngay lập tức.

Cả đoàn người vô cùng thích thú trước những câu trả lời của cậu bé thổ dân Úc đến nỗi tất cả đều ngồi quây quần xung quanh để lắng nghe. Nhưng mặt trời lúc này đã khuất sau những tán cây cao, và vì đi thêm vài dặm nữa cũng không làm chậm trễ tiến trình là bao, lại thêm địa điểm họ đang đứng rất thích hợp để cắm trại, Glenarvan liền hạ lệnh chuẩn bị trại nghỉ qua đêm ngay lập tức. Ayrton tháo ách cho những con bò mộng và thả chúng ra rặm cỏ tự do. Lều được dựng lên, và Olbinett lo bữa tối. Toline sau một hồi từ chối ngại ngùng cuối cùng cũng đồng ý dùng chung, dẫu cậu đang rất đói. Cậu ngồi bên cạnh Robert, người đã chọn ra những miếng ngon nhất cho người bạn mới của mình. Toline đón nhận với vẻ duyên dáng rụt rè vô cùng đáng yêu.

Tuy nhiên, cuộc trò chuyện với cậu vẫn tiếp tục, bởi ai nấy đều dành thiện cảm cho đứa trẻ và muốn trò chuyện cùng cậu để nghe về câu chuyện đời mình. Nó khá đơn giản. Cậu là một trong những đứa trẻ bản địa tội nghiệp được giao phó cho sự chăm sóc của các hội từ thiện bởi các bộ tộc lân cận. Thổ dân Úc rất hiền lành và vô hại, chưa bao giờ biểu lộ lòng căm thù dữ dội đối với những kẻ chinh phục họ như người New Zealand và có lẽ là một vài bộ tộc ở miền Bắc nước Úc. Họ thường đến các thị trấn lớn như Adelaide, Sydney và Melbourne, đi dạo trong những bộ trang phục rất nguyên thủy. Họ đến để đổi lấy một vài vật phẩm thủ công, dụng cụ săn bắn và đánh bắt, vũ khí, v.v., và một số tộc trưởng, chắc chắn vì lý do tiền tài, đã sẵn sàng để con cái họ chịu rời đi nhằm tận dụng những lợi ích của một nền giáo dục miễn phí từ người Anh.

Đó là cách mà cha mẹ Toline đã làm. Họ là những thổ dân Úc thực thụ sinh sống tại Lachlan, một vùng đất rộng lớn nằm bên kia sông Murray. Cậu bé đã ở Melbourne được năm năm, và trong suốt khoảng thời gian đó, chưa một lần được gặp lại bất kỳ ai thuộc đồng bào mình. Thế nhưng, thứ tình cảm huyết thống bất diệt ấy vẫn mãnh liệt đến mức trong tim, cậu đã dám dấn thân vào cuộc hành trình vượt qua chốn hoang dã này để một lần nữa tìm về bộ tộc của mình – dẫu cho họ có tản mác muôn nơi, và gia đình cậu dẫu có bị tàn lụi đi chăng nữa.

Lệnh bà Glenarvan hỏi: "Và sau khi ôm hôn cha mẹ xong, cháu có quay lại Melbourne không?"

Toline đáp, ánh mắt nhìn vị phu nhân với vẻ trìu mến: "Vâng, thưa lệnh bà."

Bà tiếp tục: "Thế sau này lớn lên cháu dự định làm gì?"

– "Cháu sẽ kéo những người anh em của mình ra khỏi chốn khốn cùng và dốt nát. Cháu sẽ dạy dỗ họ, dẫn dắt họ biết và yêu mến Chúa. Cháu sẽ trở thành một nhà truyền giáo."

Những lời nói như thế, được thốt lên với vẻ đầy nhiệt huyết từ một đứa trẻ mới chỉ lên tám, hẳn sẽ khiến những kẻ hời hợt, hay chế nhạo phải mỉm cười; nhưng chúng lại được thấu hiểu và trân trọng bởi những người Xcốt-len nghiêm nghị vốn rất ngưỡng mộ lòng dũng cảm của môn đồ trẻ tuổi này, kẻ đã sớm dấn thân vào trận mạc. Ngay cả Paganel cũng bị lay động đến tận đáy lòng, và cảm thấy sự đồng cảm nồng nhiệt nhất trỗi dậy dành cho đứa trẻ tội nghiệp.

Thú thật là cho đến khoảnh khắc đó, anh vốn chẳng mặn mà gì với một tên thổ dân diện Âu phục. Anh đến nước Úc đâu phải để ngắm những người Úc mặc áo khoác với quần tây. Anh thích họ cứ để mình trần xăm trổ nguyên thủy hơn, và bộ trang phục quy chuẩn này đã làm xáo trộn những định kiến có sẵn trong đầu anh. Nhưng niềm tin tôn giáo thuần khiết của đứa bé đã hoàn toàn chinh phục anh. Quả thực, đoạn kết của cuộc trò chuyện đã biến vị học giả đáng kính thành người bạn tri kỷ của cậu.

Đó là khi đáp lại một câu hỏi mà lệnh bà Helena vừa đặt ra, rằng Toline đang theo học tại Trường Sư phạm ở Melbourne, và hiệu trưởng là Mục sư Mr. Paxton.

Bà tiếp tục hỏi: "Thế họ dạy cháu những gì?"

– "Họ dạy cháu Kinh Thánh, toán học và địa lý ạ."

Paganel nghe đến đây bèn vểnh tai lên, nói: "Thật thế cơ à, cả địa lý nữa sao!"

Toline đáp: "Vâng, thưa ngài; và cháu đã đạt giải nhất môn địa lý trước kỳ nghỉ Giáng sinh đấy ạ."

– "Cháu giành giải nhất môn địa lý cơ à, cậu bé?"

– "Vâng, thưa ngài. Nó đây ạ," Toline vừa nói vừa thò tay móc một cuốn sách từ trong túi ra.

Đó là một cuốn kinh thánh, khổ 32mo, được đóng bìa cẩn thận. Trên trang đầu tiên có ghi dòng chữ: "Trường Sư phạm, Melbourne. Giải nhất môn Địa lý. Toline vùng Lachlan."

Paganel đứng ngồi không yên. Một thổ dân rành mạch về địa lý cơ chứ. Thật là kỳ diệu, và anh không thể kìm được mà hôn lên cả hai má Toline, hệt như thể anh chính là Mục sư Mr. Paxton trong ngày phát thưởng vậy. Tuy nhiên, Paganel không cần phải ngạc nhiên đến thế, bởi chuyện này khá phổ biến trong các trường học ở Úc. Những đứa trẻ thổ dân tiếp thu địa lý rất nhanh. Chúng học với một sự háo hức tột cùng, nhưng trái lại, chúng lại cực kỳ chán ghét khoa học số học.

Toline không tài nào hiểu nổi sự bộc phát tình cảm đầy bất ngờ từ phía người đàn ông Pháp, và tỏ ra bối rối đến mức lệnh bà Helena nghĩ rằng cô nên cho cậu biết Paganel là một nhà địa lý nổi tiếng kiêm giáo sư xuất chúng khi có dịp.

Toline kêu lên: "Một giáo sư địa lý ạ! Ồ, thưa ngài, xin hãy kiểm tra cháu đi!"

– "Kiểm tra cháu ư? Chà, tao chẳng mong gì hơn thế. Thực ra tao cũng định làm thế mà chẳng cần sự cho phép của mày đấy chứ. Tao rất muốn xem các trường sư phạm ở Melbourne dạy môn địa lý ra sao."

McNabbs liền nói: "Nhỡ ra Toline lật tẩy anh thì sao, Paganel!"

Vị nhà địa lý thốt lên: "Làm gì có chuyện vô lý ấy! Lại đi lật tẩy Tổng thư ký Hội Địa lý Pháp cơ chứ."

Cuộc khảo hạch của họ từ đó bắt đầu, sau khi Paganel đã chỉnh lại cặp kính cho thật vững trên sống mũi, ngẩng cao đầu hết cỡ, và cất lên một giọng điệu nghiêm nghị đúng chuẩn của một giáo sư.

– "Học sinh Toline, đứng lên."

Vì Toline đã đứng từ trước rồi nên cậu chẳng thể đứng cao hơn được nữa, nhưng cậu vẫn kiên nhẫn đứng đợi các câu hỏi từ nhà địa lý.

– "Học sinh Toline, quả địa cầu chia làm mấy châu lục?"

– "Châu Đại Dương, châu Á, châu Phi, châu Mỹ và châu Âu ạ."

– "Hoàn toàn chính xác. Giờ chúng ta xét châu Đại Dương trước nhé; chúng ta đang đứng ở đâu lúc này? Những bộ phận chính của nó gồm những gì?"

– "Nước Úc, thuộc về người Anh; New Zealand, thuộc về người Anh; Tasmania, thuộc về người Anh. Quần đảo Chatham, Auckland, Macquarie, Kermadec, Makin, Maraki cũng thuộc về người Anh."

– "Rất tốt, thế còn New Caledonia, quần đảo Sandwich, Mendana, Pomotou thì sao?"

– "Đó là những hòn đảo thuộc sự bảo hộ của Vương quốc Anh ạ."

Paganel la lên: "Cái gì! Thuộc sự bảo hộ của Vương quốc Anh ư. Tôi lại tưởng ngược lại, rằng nước Pháp..."

Cậu bé ngạc nhiên nhìn lên, đáp: "Nước Pháp..."

Paganel xua tay: "Thôi thôi, hóa ra ở Trường Sư phạm Melbourne người ta dạy cháu thế à?"

– "Vâng, thưa ngài. Chẳng lẽ không đúng sao ạ?"

– "À vâng, vâng, hoàn toàn chính xác. Toàn bộ châu Đại Dương đều thuộc về người Anh. Chuyện đó rõ như ban ngày rồi. Cứ tiếp tục đi."

Khuôn mặt Paganel bộc lộ rõ vẻ ngạc nhiên lẫn khó chịu, khiến viên Thiếu tá vô cùng thích thú.

Vị nhà địa lý nói: "Chúng ta chuyển sang châu Á đi."

Toline đáp: "Châu Á là một quốc gia vô cùng rộng lớn. Thủ đô—Calcutta. Các thành phố chính—Bombay, Madras, Calicut, Aden, Malacca, Singapore, Pegu, Colombo. Quần đảo Laccadive, Maldives, Chagos, v.v., thuộc về người Anh ạ."

– "Rất tốt, học sinh Toline. Giờ tới châu Phi."

– "Châu Phi bao gồm hai thuộc địa chính—Mũi Hảo Vọng ở phía nam, thủ phủ là Capetown; và ở phía tây là các khu định cư của người Anh, thành phố chính là Sierra Leona."

Paganel bắt đầu dấn thân vào thứ địa lý tưởng tượng hoàn toàn chuẩn mực nhưng mang đậm màu cờ sắc áo Anh quốc này, liền thốt lên: "Tuyệt hảo! Còn về Algeria, Maroc, Ai Cập—tất cả đều bị gạt bỏ khỏi các thành phố của Anh quốc rồi nhỉ."

– "Xin hãy chuyển sang châu Mỹ đi ạ."

Toline nhanh nhẩu đáp: "Nó được chia thành Bắc và Nam Mỹ. Phần trước thuộc về người Anh ở Canada, New Brunswick, New Scotland, và Hợp chủng quốc Hoa Kỳ, dưới sự cai trị của Tổng thống Johnson."

Paganel kêu lên: "Tổng thống Johnson, người kế nhiệm của vị Tổng thống vĩ đại và nhân hậu Lincoln, kẻ đã bị ám sát bởi một tên cuồng tín theo phe nô lệ. Hay tuyệt; không gì hoàn hảo hơn thế. Còn về Nam Mỹ, với Guyana, quần đảo Nam Shetland, Georgia, Jamaica, Trinidad, v.v., điều đó cũng thuộc về người Anh nốt! Chà, tôi chắc chắn sẽ không phải là kẻ đi tranh cãi điểm đó đâu! Nhưng Toline này, anh rất muốn biết quan điểm của cháu về châu Âu, hay đúng hơn là của giáo sư nhà cháu."

Toline ngơ ngác chẳng hiểu gì trước sự kích động của Paganel: "Châu Âu ạ?"

– "Đúng, châu Âu! Châu Âu thuộc về ai?"

– "Thì thuộc về người Anh chứ ai ạ," Toline đáp như thể đó là một chân lý hiển nhiên.

Paganel đáp lại: "Ta rất nghi ngờ điều đó đấy. Nhưng tại sao lại thế, hở Toline, ta rất muốn biết lý do?"

– "Anh, Ireland, Xcốt-len, Malta, Jersey và Guernsey, quần đảo Ionian, quần đảo Hebrides, Shetland và Orkney ạ."

– "Vâng, vâng, cậu bé của tôi; nhưng còn những quốc gia khác cháu quên chưa nhắc tới thì sao."

Cậu bé chẳng hề nao núng, đáp: "Đó là những nước nào ạ?"

Paganel đáp: "Tây Ban Nha, Nga, Áo, Phổ, Pháp."

Toline đáp tỉnh bơ: "Đó chỉ là các tỉnh, chứ không phải các quốc gia."

Paganel giật phăng cặp kính ra, thốt lên: "Thế thì chịu hẳn rồi!"

Cậu bé tiếp tục: "Vâng. Tây Ban Nha—thủ đô là Gibraltar ạ."

– "Khâm phục! Hoàn hảo! Quá sức tưởng tượng! Thế còn nước Pháp, vì ta là người Pháp, và ta rất muốn biết mình thuộc về ai đấy."

Toline điềm đạm đáp: "Nước Pháp là một tỉnh của Anh; thành phố chính là Calais."

Paganel hét lên: "Calais! Thế cháu vẫn nghĩ Calais thuộc về người Anh sao?"

– "Chắc chắn rồi ạ."

– "Và đó là thủ đô của nước Pháp ư?"

– "Vâng, thưa ngài; và đó cũng là nơi sinh sống của Tổng đốc, Lãnh chúa Napoleon."

Chừng đó là quá sức chịu đựng đối với cơ cười của Paganel. Anh phì cười nức nẻ. Toline chẳng hiểu đối phương đang bị làm sao nữa. Cậu đã cố gắng hết sức để trả lời mọi câu hỏi được đặt ra. Nhưng sự kỳ quặc trong những câu trả lời ấy đâu phải lỗi do cậu; thực ra, cậu chưa bao giờ mảy may nghĩ rằng chúng có vấn đề gì bất thường. Tuy nhiên, cậu vẫn điềm tĩnh đứng đợi vị giáo sư lấy lại bình tĩnh. Những tràng cười giòn giã ấy hoàn toàn nằm ngoài tầm hiểu biết của cậu.

Thiếu tá McNabbs vừa cười vừa nói: "Anh thấy chưa, tôi nói có sai đâu. Cuối cùng thì cậu học trò ấy lại là người khai sáng cho anh đấy chứ."

Vị nhà địa lý đáp: "Quả thật là vậy rồi, bạn tôi ơi! Hóa ra người ta dạy địa lý ở Melbourne như thế đấy! Họ làm tốt thật đấy, mấy vị giáo sư ở Trường Sư phạm kia! Châu Âu, châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu Đại Dương, cả thế giới này đều thuộc về người Anh. Thề có Chúa! với một nền giáo dục đầy tính sáng tạo thế này thì chẳng có gì lạ khi đám thổ dân lại chịu quy phục. À mà này, Toline cậu bé của tôi, thế mặt trăng cũng thuộc về nước Anh nốt à?"

Cậu bé thổ dân nghiêm nghị đáp: "Rồi sẽ có ngày nó thuộc về nước Anh thôi ạ."

Đó là đỉnh điểm của mọi sự. Paganel không thể chịu đựng thêm được nữa. Anh buộc phải bước đi xa để cười cho thỏa thuê, bởi anh thực sự đang nổ tung vì cơn phấn khích, và anh đã đi ra xa khu cắm trại tận một phần tư dặm mới lấy lại được vẻ điềm tĩnh vốn có.

Trong lúc đó, Glenarvan lục tìm một cuốn sách địa lý mà họ mang theo trong hành lý. Đó là "Bản tóm lược của Richardson", một tác phẩm rất có uy tín ở Anh, và sát với khoa học hiện đại hơn so với cuốn sách giáo khoa đang được sử dụng ở Trường Sư phạm Melbourne.

Ông đưa cuốn sách cho Toline và nói: "Này cháu, hãy cầm lấy cuốn sách này và giữ lấy nó. Cháu đang có một vài quan niệm sai lầm về địa lý, và việc đính chính lại chúng sẽ rất có ích cho cháu đấy. Ta tặng cháu món quà này để làm kỷ niệm."

Toline im lặng nhận lấy cuốn sách; nhưng sau khi chăm chú xem xét, cậu lắc đầu với vẻ hoài nghi và thậm chí chẳng buồn nhét nó vào túi.

Đến lúc này màn đêm đã buông xuống; đã 10 giờ đêm và là lúc cần nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi nếu họ muốn khởi hành thật sớm vào ngày hôm sau. Robert nhường một nửa chỗ ngủ của mình cho người bạn Toline, và cậu bé đã vui vẻ nhận lời. Lệnh bà Helena và Mary lui về phía cỗ xe, trong khi những người khác ngả lưng trong lều, tiếng cười vang sảng khoái của Paganel vẫn còn văng vẳng hòa quyện cùng tiếng hót du dương, trầm bổng của loài chim ác là hoang dã.

Thế nhưng vào lúc sáu giờ sáng hôm sau, khi ánh nắng ban mai đánh thức những vị khách, họ ngỡ ngàng tìm kiếm khắp nơi bóng dáng cậu bé người Úc. Toline đã biến mất. Liệu cậu đang nôn nóng muốn đến vùng Lachlan? Hay cậu cảm thấy bị tổn thương trước những tràng cười của Paganel? Chẳng ai có thể trả lời được.

Nhưng khi lệnh bà Helena vừa mở mắt ra, cô phát hiện một nhánh lá trinh nữ mới được đặt vắt ngang người mình, còn Paganel thì tìm thấy trong túi áo ghi lê một cuốn sách vốn chính là "Cuốn Địa lý của Richardson".

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.