Hành Trình Tìm Thuyền Trưởng Grant

Lượt đọc: 434 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 11
Tang Lễ Của Thủ Lĩnh

❊ ❊ ❊

Kai-Koumou, như thường thấy ở người Maori, kiêm nhiệm cả tước hiệu ariki lẫn thủ lĩnh bộ lạc. Ông được phong tước vị thầy tế, và với cương vị ấy, ông nắm giữ quyền năng giáng xuống người hoặc vật sự bảo hộ đầy mê tín của luật "taboo" (kiêng kỵ).

Luật "taboo", vốn phổ biến ở mọi chủng tộc Polynesia, có tác dụng tiên quyết là cô lập kẻ bị xem là "taboo" và ngăn cấm việc sử dụng những vật phẩm "taboo". Theo giáo lý của người Maori, bất kỳ ai dám chạm tay phạm thượng vào những gì đã được tuyên bố là "taboo" sẽ bị vị thần nổi giận trừng phạt bằng cái chết; và ngay cả khi vị thần có trì hoãn việc minh chứng quyền uy của mình, các thầy tế cũng sẽ ra tay thúc đẩy sự báo thù ấy.

Đối với các tù trưởng, luật "taboo" được biến thành một công cụ chính trị, ngoại trừ một số trường hợp vì lý do gia đình. Chẳng hạn, một thổ dân sẽ bị kiêng kỵ trong vài ngày khi cắt tóc; khi xăm mình; khi đóng xuồng hoặc dựng nhà; khi lâm bệnh nặng, và khi qua đời. Nếu việc tiêu thụ quá mức đe dọa tận diệt loài cá trên sông, hoặc phá hỏng vụ mùa khoai lang sớm, những thứ đó sẽ được đặt dưới sự bảo hộ của luật kiêng kỵ. Nếu một tù trưởng muốn tống khứ những kẻ ăn bám khỏi nhà mình, ông ta áp dụng luật taboo; nếu một thương gia người Anh làm ông ta phật ý, kẻ đó cũng bị kiêng kỵ. Sắc lệnh của ông có uy lực tương đương với quyền " phủ quyết" của hoàng gia thời xưa.

Một khi một vật đã bị kiêng kỵ, không ai có thể chạm vào nó mà được bình an vô sự. Khi một thổ dân nằm dưới sắc lệnh cấm kỵ, một số thực phẩm nhất định sẽ bị tước bỏ trong một khoảng thời gian quy định. Nếu anh ta được dung thứ, xét về mặt kiêng ăn ngặt nghèo, các nô lệ sẽ đút cho anh ta những món ăn mà tay anh ta bị cấm chạm vào; nếu anh ta nghèo và không có nô lệ, anh ta phải dùng miệng để ngoạm lấy thức ăn như một loài thú.

Tóm lại, những hành động vụn vặt nhất của người Maori đều bị chi phối và biến đổi bởi phong tục kỳ lạ này, khiến thần linh luôn gắn kết chặt chẽ với đời sống thường nhật của họ. Luật kiêng kỵ có trọng lượng ngang bằng một đạo luật; hay đúng hơn, bộ luật của người Maori, không thể bàn cãi và không ai dám tranh chấp, được thâu tóm trong những lần ứng dụng thường xuyên của luật taboo.

Đối với những tù nhân bị giam giữ trong ngôi nhà Ware-Atoua, chính một lệnh cấm kỵ mang tính độc đoán đã cứu mạng họ khỏi cơn thịnh nộ của cả bộ lạc. Một số thổ dân, vốn là bạn bè và đồng minh của Kai-Koumou, đã lập tức dừng tay ngay khi nghe thấy giọng nói của tù trưởng và che chở cho các tù nhân trước sự cuồng nộ của những kẻ khác.

Glenarvan không nuôi dưỡng bất kỳ ảo tưởng nào về số phận của chính mình; không gì ngoài cái chết mới có thể đền mạng cho một tù trưởng, và giữa chốn người này, cái chết chỉ là màn kết của một cực hình tra tấn. Do đó, Glenarvan đã hoàn toàn sẵn sàng gánh chịu hình phạt cho sự phẫn nộ chính đáng từng tiếp sức cho cánh tay anh, nhưng anh vẫn hy vọng rằng cơn thịnh nộ của Kai-Koumou sẽ không giáng lên ai khác ngoài anh.

Biết bao đêm mà anh và các đồng bạn đã trải qua! Nào ai có thể hình dung được nỗi thống khổ hay đong đếm được những đớn đau của họ? Robert và Paganel vẫn chưa được trả về với họ, nhưng số phận của hai người thì chẳng còn gì hoài nghi. Họ chắc chắn là những nạn nhân đầu tiên của đám thổ dân cuồng loạn. Ngay cả McNabbs, người vốn luôn lạc quan, cũng đã từ bỏ mọi hy vọng. John Mangles gần như phát điên khi chứng kiến sự tuyệt vọng của Mary Grant vì bị chia cắt khỏi người em trai. Glenarvan trầm ngâm suy tính về thỉnh cầu khủng khiếp của phu nhân Helena, người thà chết dưới tay chồng còn hơn phải chịu đựng nhục hình và cảnh nô lệ. Làm sao anh có thể tụ hội nổi thứ dũng khí tột cùng ấy đây!

“Còn Mary? Ai có quyền giáng đòn kết liễu đời nó?” John nghĩ thầm, tim anh như vỡ vụn.

Đào thoát rõ ràng là điều bất khả thi. Mười chiến binh, vũ trang tận răng, canh gác không rời cửa nhà Ware-Atoua.

Buổi sáng ngày 13 tháng Hai đã đến. Chẳng có bất kỳ sự liên lạc nào diễn ra giữa đám thổ dân và những tù nhân đang chịu phép "taboo". Trong nhà chỉ còn một ít lương thực hạn hẹp, thứ mà những kẻ bất hạnh bị giam cầm hầu như chẳng thèm động đến. Nỗi thống khổ đã làm tê liệt cả cơn đói khát. Ngày trôi qua trong vô vọng và chẳng một đổi thay; các nghi lễ tang ma cho vị thủ trưởng quá cố chắc chắn sẽ là hồi còi lệnh cho cái chết của họ.

Dù Glenarvan không tự dối mình về khả năng Kai-Koumou đã từ bỏ mọi ý định trao đổi tù binh, viên Thiếu tá vẫn nhen nhóm một tia hy vọng mỏng manh.

“Ai mà biết được,” ông nói, khi gợi nhắc cho Glenarvan về tác động mà cái chết của Kara-Tete từng tạo ra nơi viên thủ trưởng — “ai mà biết liệu trong thâm tâm, Kai-Koumou lại chẳng vô cùng biết ơn anh ấy chứ?”

Nhưng ngay cả những lời của McNabbs cũng chẳng thể thắp lại hy vọng trong tâm trí Glenarvan. Ngày hôm sau trôi qua mà không có bất kỳ dấu hiệu chuẩn bị nào cho hình phạt của họ; và đây chính là lý do của sự chậm trễ ấy.

Người Maori tin rằng trong suốt ba ngày sau khi chết, linh hồn vẫn trú ngụ trong thể xác, và do đó, trong ba lần hai mươi bốn giờ, thi hài vẫn chưa được đem chôn. Phong tục này được tuân thủ vô cùng nghiêm ngặt. Cho đến ngày 15 tháng Hai, khu làng "pah" vẫn hoàn toàn vắng bóng người.

John Mangles, được nhấc bổng lên vai Wilson, thường xuyên trinh sát các lớp phòng thủ bên ngoài. Không một bóng thổ dân nào xuất hiện; chỉ có những tên lính canh mẫn cán đang đổi gác trước cửa nhà Ware-Atoua.

Nhưng vào ngày thứ ba, các căn lều đồng loạt mở cửa; tất cả đám dã nhân, từ đàn ông, phụ nữ đến trẻ em, tổng cộng vài trăm người Maori, tề tựu trong làng "pah" trong bầu không khí im phăng phắc và tĩnh lặng.

Kai-Koumou bước ra từ ngôi nhà của mình, và vây quanh bởi những tù trưởng cốt cán trong bộ lạc, ông đứng lên một gò đất cao hơn mặt bằng chung vài thước ở ngay trung tâm khoảnh sân. Đám đông thổ dân xếp thành hình bán nguyệt ở khoảng cách xa hơn, chìm trong sự im lặng chết chóc.

Theo một ra hiệu của Kai-Koumou, một chiến binh rảo bước hướng về phía nhà Ware-Atoua.

Phu nhân Helena quay sang chồng, thì thầm: “Hãy ghi nhớ điều đó.” Glenarvan ôm chặt lấy vợ vào lòng, còn Mary Grant tiến sát lại phía John Mangles và cất giọng gấp gáp:

“Lãnh chúa và phu nhân Glenarvan chắc chắn sẽ nghĩ rằng, nếu một người vợ có quyền xin cái chết từ tay chồng mình để thoát khỏi một cuộc đời nhục nhã, thì một người hứa hôn cũng có quyền xin cái chết từ tay vị hôn của mình để tránh khỏi cùng một số phận ấy. John! Vào giây phút cuối cùng này, em muốn hỏi anh, chẳng phải từ lâu chúng ta đã đính ước với nhau trong sâu thẳm cõi lòng rồi sao? Em có thể đặt niềm tin nơi anh, giống như phu nhân Helena đặt vào lãnh chúa Glenarvan chứ?”

“Mary!” vị tráng niên thuyền trưởng kêu lên trong tuyệt vọng. “Ôi! Mary yêu dấu—”

Tấm thảm che cửa được vén lên, và các tù nhân bị áp giải đến trước mặt Kai-Koumou; hai người phụ nữ đã phó mặc cho số phận; trong khi các nam nhân thì kìm nén nỗi đau bằng nỗ lực siêu phàm.

Họ tiến đến trước mặt vị thủ trưởng người Maori.

“Chính tay mi đã giết Kara-Tete,” hắn nói với Glenarvan.

“Đúng vậy,” Glenarvan đáp.

“Mi sẽ phải chết vào lúc bình minh ngày mai.”

“Chỉ mình tôi thôi sao?” Glenarvan hỏi, trái tim đập loạn nhịp.

“Ồ! Phải chi sinh mạng của Tohonga nhà ta không trân quý hơn cái mạng của mi!” Kai-Koumou thốt lên, nét mặt đầy vẻ tiếc nuối hung ác.

Ngay lúc ấy, một sự náo động bùng lên giữa đám đông thổ dân. Glenarvan nhanh chóng đảo mắt nhìn quanh; đám đông rẽ ra, và một chiến binh xuất hiện, mồ hôi nhễ nhại vì chạy nước rút và kiệt sức đến độ sắp quỵ xuống.

Ngay khi nhìn thấy hắn, Kai-Koumou cất giọng bằng tiếng Anh, rõ ràng là để cho các tù nhân cùng nghe thấy:

“Mi từ trại của lũ Pakeha đến đấy à?”

“Đúng vậy,” tên thổ dân đáp.

“Mi đã gặp người tù binh, vị Tohonga của chúng ta chưa?”

“Tôi đã gặp hắn.”

“Còn sống chứ?”

“Đã chết! Người Anh đã bắn chết hắn rồi.”

Mọi chuyện đã chấm hết đối với Glenarvan và các đồng bạn.

“Tất cả!” Kai-Koumou thét lên; “tất cả các người sẽ phải chết vào rạng sáng ngày mai.”

Hình phạt giáng xuống tất cả mọi người mà không có bất kỳ sự phân biệt nào. Phu nhân Helena và Mary Grant thầm tạ ơn Thiên Chúa vì món quà ấy.

Các tù nhân không bị áp giải trở lại nhà Ware-Atoua. Họ bị định đoạt phải tham dự tang lễ của thủ trưởng cùng những nghi thức đẫm máu đi kèm. Một đội cảnh vệ gồm các thổ dân đưa họ đến chân một cây kauri khổng lồ, rồi đứng gác mà không hề rời mắt khỏi các tù nhân.

Ba ngày quy định đã trôi qua kể từ cái chết của Kara-Tete, và linh hồn của chiến binh quá cố cuối cùng cũng đã rời đi; vì thế, các nghi lễ chính thức bắt đầu.

Thi thể được đặt lên một gò đất nhỏ nằm ở khoảnh sân trung tâm. Xác được mặc một bộ trang phục sang trọng và quấn trong một tấm thảm lanh tuyệt đẹp. Đầu người quá cố được trang hoàng bằng những chiếc lông vũ và vòng quanh bởi một chiếc vương miện kết bằng lá xanh. Khuôn mặt, cánh tay và lồng ngực đã được xoa dầu, hoàn toàn không cho thấy bất kỳ dấu hiệu phân hủy nào.

Bà con thân thuộc và bạn hữu kéo đến chân gò đất, và vào một thời điểm nhất định, tựa như khi người chỉ huy dàn nhạc bắt nhịp cho một khúc ca sầu, một tiếng khóc than vang dội trào lên với đầy những giọt nước mắt, tiếng thở dài và nức nở. Họ khóc thương người đã khuất theo một nhịp điệu não nề và âm điệu thê lương. Những người nam tự đập vào đầu mình; những người nữ thì dùng móng tay cào cấu khuôn mặt, tuôn ra nhiều máu hơn là nước mắt. Nhưng chừng ấy sự bộc lộ vẫn chưa đủ để xoa dịu linh hồn người quá cố — kẻ mà cơn thịnh nộ có thể giáng họa xuống những người sống sót trong bộ lạc; và các chiến binh của ông, vì không thể hồi sinh ông, nên vô cùng số an lòng để ông chẳng còn phải ước muốn điều gì ở thế giới bên kia. Người vợ của Kara-Tete sẽ không chịu cảnh chia lìa với chồng; quả thực, bà cũng sẽ từ chối sống tiếp nếu thiếu ông. Đó vừa là phong tục, vừa là bổn phận, và lịch sử người Maori chưa bao giờ thiếu vắng những sự hy sinh như thế.

Người phụ nữ ấy bước ra sân khấu; nàng vẫn còn rất trẻ. Mái tóc bù xù xõa tung trên đôi vai. Tiếng nức nở và gào khóc ngập tràn bầu không gian. Những lời lẽ đứt quãng, niềm tiếc nuối, tiếng thổn thức, những câu nói ngắt quãng trong đó nàng ca ngợi những phẩm hạnh của người đã khuất, đan xen cùng tiếng rên rỉ, và trong một cơn cao trào tột độ của nỗi đau thương, nàng lao mình xuống chân gò đất và đập đầu xuống nền đất.

Kai-Koumou bước đến gần; đột nhiên nạn nhân khốn khổ vùng đứng dậy; nhưng một đòn chí mạng từ cây "MERE", một loại gậy chiến do thủ trưởng giơ cao, đã đánh gục nàng xuống đất; nàng ngã bất tỉnh.

Những tiếng gầm thét kinh hoàng vang lên; hàng trăm cánh tay giơ lên đe dọa nhóm tù nhân đang hoảng loạn tột độ. Nhưng chẳng ai chuyển động, bởi các nghi lễ tang ma vẫn chưa hồi kết.

Người vợ của Kara-Tete đã đoàn tụ cùng chồng. Hai thể xác nằm duỗi thẳng bên cạnh nhau. Thế nhưng ở thế giới bên kia, sự hiện diện của người bạn đời trung thủy vẫn chưa đủ. Ai sẽ là kẻ hầu người hạ họ ở vương quốc Noui-Atoua, nếu các nô lệ của họ không theo chân họ sang thế giới bên kia.

Sáu kẻ khốn khổ được giải đến gò đất. Họ là những kẻ hầu cận bị tàn nhẫn đẩy vào cảnh nô lệ bởi những luật lệ khắc nghiệt của chiến tranh. Khi sinh thời vị thủ trưởng, họ từng phải gánh chịu những sự thiếu thốn cùng cực và đủ mọi kiểu ngược đãi; họ chỉ được ăn uống khem khổ và bị sai khiến không ngơi nghỉ như những con thú vận tải, và giờ đây, theo quan niệm của người Maori, họ sẽ phải tiếp tục kiếp đời nô lệ này đến muôn đời muôn thuở.

Những sinh linh tội nghiệp ấy tỏ ra hoàn toàn phó mặc cho số mệnh. Họ chẳng hề bất ngờ. Đôi tay không bị trói cho thấy họ đón nhận cái chết mà chẳng có chút kháng cự nào.

Cái chết đến với họ rất nhanh chóng và không bị bồi đắp thêm bởi những sự tra tấn lê thê; cực hình được dành riêng cho những kẻ gây ra tội ác — những kẻ đang đứng cách đó chỉ chừng hai mươi bước chân, phải quay mặt đi để che khuất tầm nhìn khỏi khung cảnh hãi hùng vốn sẽ còn trở nên rùng rợn hơn nữa.

Sáu cú đánh bằng cây MERE, giáng xuống từ đôi tay của sáu tráng sĩ cường tráng, đã quật ngã các nạn nhân giữa một biển máu.

Đó chính là hiệu lệnh cho một màn ăn thịt người hãi hùng. Thân xác của những kẻ nô lệ không được luật kiêng kỵ bảo vệ như chủ nhân của chúng. Chúng thuộc về cả bộ lạc; chúng giống như thứ tiền lẻ ném ra giữa đám tang gia, và ngay khi sự hy sinh vừa khép lại, toàn bộ đám đông — từ tù trưởng, chiến binh, người già, phụ nữ, trẻ em, không phân biệt tuổi tác hay giới tính — lao vào xâu xé những tàn tích vô tri với cơn thèm khát dã man. Nhanh hơn cả ngòi bút của một nhà văn có thể tả lại, những thi thể hãy còn bốc khói ấm được phanh thây, chia nhỏ, cắt vụn, không phải thành từng miếng, mà là thành từng mảnh vụn li ti. Trong số hai trăm người Maori có mặt, ai nấy đều giành được phần cho mình. Họ tranh giành, xô đẩy, đấu đá nhau vì từng mẩu thịt nhỏ nhặt nhất. Những giọt máu nóng bắn tung tóe lên người những con quái vật trong bữa tiệc tang tóc ấy, và toàn bộ lũ người đáng ghê tởm đó quằn quại dưới một trận mưa máu. Trông họ chẳng khác nào cơn cuồng nộ mê sảng của bầy hổ đang tranh giành con mồi, hay như một đấu trường nơi dã thú phanh thây bầy hươu nai. Khi cảnh tượng ấy khép lại, vài chục đống lửa được nhóm lên ở khắp các góc trong làng "pah"; mùi thịt cháy khét lẹt làm ô uế cả bầu không khí; và nếu không vì tiếng gào thét hỗn loạn của buổi lễ hội, nếu không vì những âm thanh phát ra từ những cổ họng đã ngập ngụa thịt thà, hẳn các tù nhân đã có thể nghe thấy tiếng xương cốt bị nghiền nát dưới hàm răng của đám ăn thịt người.

Glenarvan và các đồng bạn, nghẹt thở vì kinh hãi, tìm cách che giấu cảnh tượng hãi hùng ấy khỏi tầm mắt của hai người phụ nữ tội nghiệp. Giờ thì họ đã hiểu rõ số phận nào đang chờ đón mình vào lúc rạng sáng ngày mai, và cả những cực hình tàn khốc nào sẽ đi trước cái chết ấy. Họ câm lặng vì quá đỗi kinh hoàng.

Các vũ điệu tang lễ bắt đầu. Những loại rượu mạnh chưng cất từ loài "piper excelsum" càng làm tăng thêm sự cuồng say cho đám thổ dân. Chẳng còn chút nhân tính nào sót lại nơi họ. Có cảm giác như luật "taboo" hoàn toàn có thể bị lãng quên bất cứ lúc nào, và họ sẽ lao vào tấn công nhóm tù nhân — những kẻ vốn đã hoảng sợ trước những cử chỉ cuồng loạn kia.

Nhưng Kai-Koumou vẫn giữ được sự tỉnh táo giữa cơn cuồng loạn chung của cả bộ lạc. Ông cho phép một tiếng đồng hồ trôi qua để bữa tiệc cuồng hoan đẫm máu ấy đạt đến cao trào rồi tự khắc lụi tàn, và cảnh cuối cùng của tang lễ được cử hành theo đúng nghi thức quen thuộc.

Thi hài của Kara-Tete và người vợ được khiêng lên, các khớp chân tay bị bẻ gập lại và áp sát vào phần bụng theo đúng phong tục của người Maori; tiếp đó là nghi thức mai táng — không phải chôn cất vĩnh viễn, mà là an táng cho đến khi đất mẹ hủy diệt phần thịt da và chẳng còn lại gì ngoài bộ xương khô.

Nơi làm "oudoupa" (ngôi mộ) đã được lựa chọn nằm bên ngoài pháo đài, cách đó chừng hai dặm trên đỉnh một ngọn đồi thấp mang tên Maunganamu, tọa lạc bên hữu ngạn hồ nước, và thi hài sẽ được đưa đến địa điểm này. Hai chiếc kiệu cáng mang tính nguyên thủy — thực chất là những chiếc cáng khiêng tay — được đưa đến chân gò đất, và những thi thể đã bị bẻ quặp gập người sao cho trông như đang ngồi hơn là nằm, với y phục được giữ cố định bằng một dải đai hanes, được đặt lên đó. Bốn chiến binh nâng những chiếc cáng lên vai, và toàn bộ bộ lạc, miệng lặp đi lặp lại khúc ca sầu thảm, nối đuôi nhau diễu hành đến nơi an nghỉ cuối cùng.

Các tù nhân, vẫn bị canh giữ nghiêm ngặt, nhìn đoàn tang lễ khuất dạng khỏi khoảnh sân bên trong của làng "pah"; rồi tiếng khóc than và câu hát dần chìm lắng. Trong khoảng nửa giờ đồng hồ, đoàn đưa tang khuất hẳn trong thung lũng sâu, rồi lại xuất hiện khi đang uốn lượn leo lên sườn núi; khoảng cách xa xôi càng làm tăng thêm nét kỳ ảo cho chuyển động lượn sóng của hàng người dài dằng dặc tựa như một con rắn khổng lồ.

Bộ lạc dừng chân ở độ cao chừng 800 thước, trên đỉnh núi Maunganamu, nơi chôn cất Kara-Tete đã được chuẩn bị sẵn sàng. Một người Maori bình thường khi chết sẽ chẳng có gì ngoài một cái hố và vài nhúm đất đắp lên. Nhưng một vị tù trưởng quyền uy và đáng sợ, người được định sẵn sẽ sớm hóa thần, lại được tôn vinh bằng một ngôi mộ xứng tầm với những chiến công lừng lẫy của ông.

Khu vực "oudoupa" đã được rào chắn xung quanh, và những cây cột cắm gần ngôi mộ — nơi đặt thi hài — có phần đỉnh được chạm trổ những khuôn mặt tô điểm bằng thổ hoàng đỏ. Những người thân thuộc đã không quên rằng "Waidoua", linh hồn của người đã khuất, cũng sống bằng thức ăn của cõi trần gian giống như thể xác khi sinh thời. Do đó, thức ăn đã được đặt vào trong khu vực rào chắn cùng với vũ khí và trang phục của người quá cố. Chẳng có bất kỳ thứ gì cho sự thoải mái của họ bị bỏ sót. Hai vợ chồng được đặt nằm song song bên nhau, rồi được phủ lên trên một lớp đất và cỏ sau một hồi lạy khóc than van khác.

Đoạn, đoàn người chậm rãi bước xuống sườn núi, và từ đó trở đi, không ai dám bén mảng bước lên sườn dốc Maunganamu nếu không muốn chịu án tử hình, bởi nơi đây đã bị xem là "taboo", giống như ngọn Tongariro — nơi chôn cất tro cốt của một vị thủ trưởng từng thiệt mạng trong trận động đất năm 1846.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.