Manhattan. Một hòn đảo xưa kia được phủ kín bằng đầm lầy và những ngọn đồi nhỏ bao quanh là các con kênh và đường mòn của thổ dân. Ngày nay, hàng lớp nhựa đường, bê tông và kính phủ kín đảo, không chỉ làm biến mất vùng lãnh thổ hoang dã này mà còn khiến người ta quên đi cả quá khứ của nó. Đám đông đi lại vội vã trên phố Canal hay Broadway cứ như thể đường to phố lớn nơi đây từ bao lâu nay vẫn là như vậy: An toàn, bằng phẳng và lấp lánh những chùm hoa trang trí cho lễ Noel. Chỉ duy có Kermit là như đang mạo hiểm, kín đáo nhón từng đầu ngón chân dọc theo những bức tường, như thể anh ta đang sợ sẽ bị một con thú dữ nào đó bắt gặp.

Brady kiên nhẫn đi theo, không nói một lời.

Họ đến đầu cầu Manhattan - một không gian rộng lớn, tại đó từng đoàn phương tiện đang đổ dồn về nơi có những bãi cỏ hứa hẹn hơn - trước khi rời khỏi từng đoàn xe cộ ồn ào này và đi vào phố Chrystie, một con phố nhỏ và yên tĩnh hơn. Phía bên phải hai người là hàng cây dài gần một cây số. Các sân bóng rổ và bóng đá cắt lối đi chính làm hai, tất cả đều phải đóng cửa vì tuyết rơi dày.

Kermit rảo bước. Mặt tiền của các cửa hàng nơi đây phủ đầy bụi, như thể chúng thuộc về một thời đại khác. Theo từng bước chân, những cái tên Ý dần bị thay thế bằng hàng chữ Trung Quốc. Khu phố tàu phát triển rất nhanh, như những nhánh cây lan từ khu nhà này sang khu nhà khác, như thể muốn cho thấy thế kỷ 21 sẽ là thế kỷ của họ.

Kermit đi qua con phố rồi bước vào một công viên, chăm chú nhìn tấm thảm trắng dưới chân. Anh ta chửi thề, rít lên qua từng kẽ răng.

“Có vấn đề gì sao?” Brady hỏi, không hy vọng nhận được câu trả lời.

“Vì lý do an toàn, lối vào rất hiếm khi ở cùng một chỗ, và dưới trời tuyết như thế này, chẳng thể nào đọc được các chỉ dẫn bằng phấn.”

“Tôi có thể giúp nếu anh nói cho tôi biết chúng ta đang tìm cái gì?”

“Anh sẽ sớm biết ngay thôi.”

Kermit thôi không tìm kiếm dưới đất và cúi người xuống một thùng rác. Brady đang tự hỏi liệu có một loại mật mã mà những người vô gia cư truyền cho nhau trên các đồ vật đặt ở nơi công cộng như thùng rác, áp phích, các cây cột… hay không. Nhưng thay vì như anh tưởng tượng, Kermit lại đang cúi gập người xuống để nôn.

Sau khi anh ta cảm thấy khá hơn, hai người đàn ông lại tiếp tục con đường qua khu công viên dài và hẹp. Brady ngạc nhiên vì chẳng nhìn thấy ai đây ngoài một người đàn ông dẫn chó đi dạo và vài người qua đường vội vã. Rồi sau đó, anh bỗng nhận ra rằng ở đây không hề có chiếc ghế băng nào, thi thoảng chỉ nhìn thấy hai tay vịn bằng thép, không có băng ghế cũng không có chỗ ngồi.

“Anh thấy không?” Anh nói. “Tôi không biết là có thể ăn cắp cả đến thứ này đấy.”

“Đó là do thành phố,” Kermit vừa lảo đảo vừa phản đối. “Họ làm vậy để những người vô gia cư không thể nằm ở đây được nữa với hy vọng rằng lũ người đó sẽ biến mất…”

Anh ta có vẻ khá hơn khi nhìn thấy một nhóm người đang bu quanh một cái xe đẩy hàng. Lúc tiến lại gần, Brady mới nhận ra rằng đây là một đám vô gia cư.

Kermit cất tiếng chào và nhìn qua một lượt, cho tới khi nhận ra một người. “Jackson!” Anh ta thốt lên. “Mọi người làm gì ngoài trời vào thời tiết thế này?”

“Chúng tôi không muốn làm chuột chũi, vậy thôi!” Người đàn ông da đen có bộ râu quai nón đáp lại. “Anh đến đây có việc gì? Anh bạn kia của anh không có vẻ gì là người Munchkin nhỉ!”

Là một người Mỹ thuộc lòng Phù hủy xứ Oz[1], Brady hiểu rằng Munchkin ở đây hẳn chính là cộng đồng những người vô gia cư cùng sống chung với nhau. Oz chính là căn cứ của họ.

“Anh có thể nói chuyện với anh ta,” Kermit đấu dịu, “anh ta là một người bạn. Tôi đang tìm lối vào Oz. Lúc này nó ở đâu ấy nhỉ?”

“Giờ anh không biết đọc nữa hay sao?” Jackson chế giễu, để lộ ra hàm răng thiếu mất mấy chiếc.

“Tuyết đã phủ lên những vết phấn, đồ ngốc!”

“Chính vì vậy mà vào mùa đông, mọi người đã phải khắc lên cây, anh mới là đồ ngốc,” Jackson đáp lại không kém phần cụt lủn và chỉ ngón tay đã bị cụt mất một phần về phía một cây bu lô.

Brady nhìn thấy một mũi tên nhỏ với hàng chữ YBR[2] được khắc trên vỏ cây.

“Mẹ kiếp,” Kermit thốt lên trong lúc kéo Brady theo hướng vừa được chỉ.

“Không chỉ vậy thôi đâu!” Jackson vừa hét lên vừa chửi thề.

Lại những mũi tên khác tiếp theo sau. YBR.

Con đường gạch vàng, Brady nhớ lại những gì người dẫn đường của mình đã nói.

Đột nhiên, Kermit dừng lại trước một nắp cống bên lề đường.

“Chính là ở đây,” anh ta thì thầm với chính mình.

“Tôi chẳng nhìn thấy ký hiệu nào đặc biệt ở đây cả, làm sao anh chắc được chính là đây? Có lẽ còn những mũi tên ở xa hơn, chúng ta nên…”

“Không, chính là ở đây. Trên cái nắp không có tuyết.”

Kermit bắt đầu nhìn ngó xung quanh rồi lùng sục trong những bụi cây gần nhất.

“Thông thường, cái móc bao giờ cũng ở ngay cạnh,” anh ta nói to. “À! Đây rồi!”

Anh ta lôi ra một thanh sắt uốn cong rồi luồn nó vào cái khe trên nắp cống để nâng lên.

“Chúng ta đến nơi rồi, Brad. Cánh cửa của Oz. Hãy chuẩn bị tinh thần để sang phía bên kia cầu vồng.”

Brady xuống trước trong lúc Kermit đậy nắp cống lại phía trên đầu họ. Những mẩu tuyết rơi theo lúc chiếc nắp được kéo lại, chui qua cổ rồi rơi vào trong áo Brady. Anh bám vào những song sắt được dùng làm thang và trèo xuống.

Khi đã xuống đến phía dưới, Kermit bật đèn pin được gắn trên một dải băng co dãn rồi quấn nó quanh mũ như kiểu thợ mỏ.

“Này, của anh đây,” anh ta nói rồi chìa chiếc đèn pin cũ cho Brady.

Brady chiếu sáng khoảng không trước mặt, họ đang trên một mặt phẳng nhỏ, nhô ra phía trên một đường tàu điện ngầm.

“Những gì người ta nói có đúng không?” Anh hỏi. “Về những người sống dưới lòng đất ở New York ấy, có cả một cộng đồng đúng không?”

“Vào những năm 1990, tòa thị chính dưới quyền Giuliani hoàn toàn ác cảm với người vô gia cư nghèo khổ, họ đã làm tất cả để có thể tống cổ đám người này, đưa họ ra khỏi thành phố. Họ hạn chế để những người này xuất hiện nhưng lại công nhận sự tồn tại của một cộng đồng dưới lòng đất. Họ đã công bố con số 5.000 người. Nhưng nếu anh muốn biết ý kiến của tôi thì con số này cần phải được nhân đôi mới đúng.”

“Tôi thì vẫn tin đây chỉ là một giai thoại, hoặc cùng lắm cũng chỉ là chuyện xảy ra từ rất lâu trong quá khứ rồi…”

“Chính thức thì đúng như vậy. Trong vòng mười năm, cảnh sát đã vây dồn những người này để đuổi họ ra ngoài, xây đường bít các lối vào, phá hủy những chỗ trú ẩn tồi tàn. Nhưng những người này đã tuyên bố rằng nơi đây là Vùng đất Hứa của họ và không ai có thể làm gì chống lại điều đó. Họ đã tìm ra những lối vào khác, và hiểu ra rằng để có thể ở lại đây cần phải tự giấu mình. Họ trở nên vô hình. Họ ra ngoài rất ít, chủ yếu là vào ban đêm, và ở lại những chỗ không phiền đến bất cứ người giàu có quyền lực hay khách du lịch nào. Nào, đến đây, chúng ta có việc để làm đấy.”

Kermit tiến về phía mép đường sắt và nhìn ngắm kỹ bức tường để tìm một mũi tên cùng ba chữ cái thần kỳ. Anh ta mò mẫm trên bục tường một lúc rồi nháy mắt, tiếp tục đi về phía Oz.

Sau khi đi được vài mét, anh ta bắt đầu huýt sáo.

Brady đứng yên không động đậy.

Có tín hiệu bằng ánh sáng phía trên cao, một quầng sáng đỏ bao phủ căn hầm, tạo thành hình phễu đáng sợ. Kermit đi xuống phía dưới quầng sáng và biến mất vào bóng tối, sau một lối rẽ.

Bóng đèn vẫn nhấp nháy, Brady có cảm giác mình đang run rẩy. Trước mặt chàng nhà báo, trông nó như một con mắt đỏ, ngăn cấm anh đi qua.

Sản phẩm nhân tạo cuối cùng của nền văn minh như muốn nói với anh rằng đừng tiếp tục bước vào.

❀ ❀ ❀

[1] là bộ phim Mỹ sản xuất năm 1939, thuộc thể loại phim thần thoại, đạo diễn chính là Vidor Fleming, được chuyển thể từ tiểu thuyết thiếu nhi The Wonderful Wizard of Oz xuất bản năm 1900 của L. Frank Baum.

[2] , viết tắt của Yellow Brick Road, nghĩa là con đường gạch vàng, dẫn tới vương quốc đầy màu sắc Oz nằm bên ngoài cầu vồng, nơi có các nhân vật thần tiên, trong phim Phù thủy xứ Oz.