13

“Marcus yêu quý, sự nguy hiểm của sách là ở chỗ đôi khi anh có thể bị mất kiểm soát. Phát hành cũng có nghĩa là điều mà anh đơn độc viết ra bỗng nhiên thoát khỏi tay anh và bay biến mất giữa đông đảo dân chúng. Thời điểm đó cực nguy hiểm: lúc nào anh cũng phải có khả năng tự chủ. Mất tự chủ đối với chính quyển sách mình viết ra, chính là thảm họa”.

TRÍCH TỪ CÁC TỜ NHẬT BÁO NỔI TIẾNG CỦA BỜ ĐÔNG

Ngày 10 tháng Bảy năm 2008.

Trích từ New York Times:

MARCUS GOLDMAN SẮP VÉN BỨC MÀN BÍ MẬT VỀ VỤ HARRY QUEBERT

Tin đồn nhà văn Marcus Goldman đang viết sách về Harry Quebert nổi lên mấy ngày gần đây trong giới văn hóa. Tin này vừa được khẳng định do có sự rò rỉ thông tin. Hôm qua, một số trang bản thảo của cuốn sách này đã tới tay ban biên tập của nhiều tờ nhật báo quốc gia. Cuốn sách kể lại chi tiết cuộc điều tra tỉ mẩn do Marcus Goldman thực hiện nhằm làm sáng rõ toàn bộ các sự kiện diễn ra vào mùa hè năm 1975 dẫn đến cái chết của Nola Kellergan, cô bé mất tích vào ngày 30 tháng Tám năm 1975. Ngày 12 tháng Sáu năm 2008, người ta đã phát hiện ra hài cốt của Nola được chôn trong vườn nhà Harry Quebert ở Aurora.

Bản quyền cuốn sách đã được nhà xuất bản Schmid & Hanson, một đơn vị quyền lực tại New York mua. Tổng giám đốc của công ty này, ông Roy Barnaski, không tiết lộ bất kì thông tin nào, mặc dù vậy cũng đã cho biết cuốn sách dự kiến sẽ được xuất bản vào mùa thu tới với tựa đề Vụ án Harry Quebert […]

Trích từ Concord Herald:

TIẾT LỘ CỦA MARCUS GOLDMAN

[…] Goldman là người có quan hệ rất gần gũi với Harry Quebert và từng là sinh viên của ông ta ở trường đại học. Chính từ Aurora, Goldman đã tường thuật lại những sự kiện xảy ra gần đây ở thành phố này. Câu chuyện của nhà văn bắt đầu bằng việc phát hiện ra mối quan hệ giữa Quebert và thiếu nữ Nola Kellergan khi cô bé mới mười lăm tuổi.

“Vào mùa xuân năm 2008, gần một năm sau khi tôi trở thành ngôi sao mới nổi của nền văn học nước Mỹ, đã xảy ra một sự kiện mà tôi quyết định chôn chặt trong tâm trí của mình: tôi phát hiện ra thầy giáo dạy tôi hồi đại học, Harry Quebert, sáu mươi bảy tuổi, một trong những nhà văn được cả nước tôn vinh, đã từng có quan hệ với một bé gái mười lăm tuổi khi thầy ở độ tuổi ba mươi tư. Câu chuyện đó đã xảy ra trong suốt mùa hè năm 1975”.

Trích từ Washington Post:

QUẢ BOM MARCUS GOLDMAN

[ … ] Càng điều tra, Goldman càng không ngừng đi hết từ phát hiện này tới phát hiện khác. Đặc biệt, anh kể rằng Nola Kellergan là một cô bé bị bỏ rơi, bị đánh đập và hành hạ, phải chịu hàng loạt các trận đòn dã man, bị nhấn ngập đầu trong nước lạnh. Tình bạn và sự gần gũi với Harry Quebert giúp anh đạt được một sự chín chắn và điềm tĩnh mà từ trước đến nay anh chưa từng có. Điều đó cũng giúp cho anh mơ mộng về một cuộc sống tốt đẹp hơn […]

Trích từ Boston Globe:

CUỘC SỐNG PHÙ DU CỦA CÔ THIẾU NỮ NOLA KELLERGAN

Marcus Goldman phơi bày ra những yếu tố mà báo chí chưa từng biết đến. Nola Kellergan là đối tượng tình dục của ES., nhà kinh doanh hùng mạnh ở Concord, người đã sai tay chân đi tìm kiếm nàng làm món thịt tươi. Nửa phụ nữ, nửa trẻ con, thật béo bở cho các hoang tưởng của cánh đàn ông ở Aurora. Cô bé cũng đã từng là miếng thịt ngon của ông Cảnh sát trưởng trong vùng; ông ta đã ép Nola quan hệ tình dục bằng miệng. Chính gã Cảnh sát trưởng này là người chịu trách nhiệm điều tra vụ Nola mất tích […]

Vậy là tôi đã mất quyền kiểm soát về cuốn sách của mình ngay từ khi thậm chí nó chưa tồn tại.

Đầu giờ sáng thứ Năm ngày 10 tháng Bảy, tôi phát hiện ra các tựa đề lừa gạt của báo chí: tất cả các tờ nhật báo quốc gia đều đưa lên trang nhất mấy đoạn tôi mới viết sơ qua nhưng cắt xén câu chữ, bỏ ra khỏi ngữ cảnh của nó. Các giả thuyết của tôi biến thành các khẳng định thô thiển; những điều giả sử trở thành sự thực mới được phát hiện và các trăn trở suy nghĩ trở thành các phán xét khét tiếng có giá trị. Người ta tháo rời công trình của tôi ra từng bộ phận, phá hủy các ý tưởng, xâm phạm các suy nghĩ của tôi. Người ta đã giết chết Goldman, nhà văn đang trong quá trình bình phục, đang cố gắng một cách khó nhọc thấy lại con đường viết sách.

Khi Aurora thức giấc, cảm xúc bắt đầu gia tăng trong thành phố: dân chúng chết lặng, đọc đi đọc lại các bài báo. Điện thoại trong nhà bắt đầu liên tục đổ chuông, một số người không hài lòng đến tận cửa nhà bấm chuông yêu cầu giải thích. Tôi chỉ có hai lựa chọn, hoặc đối điện trực tiếp với họ hoặc trốn biệt: tôi chọn cách thứ nhất. 10 giờ sáng, tôi nóc cạn hai ly rượu mạnh rồi đến thẳng tiệm Clark’s.

Khi bước qua cửa kính ở lối vào, tôi cảm thấy mọi ánh nhìn của những vị khách quen đổ dồn về tôi như thể ngần ấy mũi dao găm. Tôi ngồi xuống bàn 17, tim đập thình thịch. Jenny vô cùng tức giận, vội chạy lại chỗ tôi nói rằng tôi là thứ rác rưởi tồi tệ nhất. Tôi sợ cô ấy sẽ ném thẳng cả ấm cà phê vào mặt tôi.

– Thế nào hả, cô hùng hổ, cậu đến đây chỉ lợi dụng chúng tôi để kiếm tiền hả? Chỉ để viết những trò đểu cáng về chúng tôi hả?

Mắt cô mọng nước. Tôi cố gắng trấn tĩnh cô:

– Cô Jenny, cô biết đó không phải là sự thật. Mấy đoạn trích đó nhẽ ra không bao giờ được xuất bản. Nhưng…

– Có thật chính cậu viết những điều kinh khủng đó không?

– Những câu văn đó bị tách khỏi ngữ cảnh nên mới trở nên kinh khủng như vậy.

– Nhưng chính cậu đã viết ra những từ ngữ đó phải không?

– Đúng. Nhưng…

– Không nhưng gì cả, cậu Marcus!

– Cháu cam đoan mình không hề có định kiến với bất kì ai, bất kì điều gì

– Không muốn có định kiến à? Cậu có muốn tôi trích ra từ tuyệt tác của cậu không hả? (Cô mở một cuốn sổ nhật kí ra). Nhìn này, đây, nó được viết rõ ràng đây: Jenny Quinn, nữ nhân viên phục vụ tại tiệm Clark’s, đã phải lòng Harry ngay từ ngày đầu tiên…Cậu định nghĩa về tôi như vậy đó hả? Một nữ hầu bàn, một kẻ hèn hạ thèm nhỏ dãi tình yêu của Harry phải không?

– Cô biết đó không phải là sự thật mà…

– Nhưng Chúa ơi, nó được viết rõ ràng ra đó! Nó được viết trên tất cả các tờ báo của cải đất nước chết tiệt này! Mọi người đều đọc nó! Bạn bè tôi, gia đình tôi, chồng tôi!

Jenny hét lên. Khách hàng im lặng quan sát. Vì không muốn gây căng thẳng nên tôi bỏ đi, tôi đến thư viện, hi vọng Erne Pinkas sẽ là đồng minh của tôi, có thể chia sẻ với tôi thảm họa khi ngôn từ không được sử dụng đúng cách. Nhưng chính ông cũng chẳng tha thiết gặp tôi.

– Ô này, đại văn hào Goldman, ông ta nói khi thấy tôi. Cậu tới đây tìm thêm những điều kinh khủng để viết về thành phố này đấy à?

– Cháu thật sự kinh hoàng khi thông tin bị rò rỉ và lan truyền như vậy, bác Erne ạ.

– Kinh hoàng ư? Hãy dừng ngay màn kịch của cậu đi. Báo chí, internet, truyền hình không nói gì khác ngoài cậu! Chắc cậu phải hài lòng lắm nhỉ. Dù sao thì tôi cũng hi vọng cậu có thể lợi dụng hết các thông tin tôi cung cấp. Marcus Goldman vị thượng đế tối cao của Aurora thò mặt vào đây bảo: tôi cần biết cái này, tôi cần biết cái kia. Chả bao giờ mở mồm nói nữa lời cám ơn, cứ như thể đó là chuyện đương phiên, cứ như thể tôi là loại nằm dưới gót giầy của nhà văn vĩ đại Marcus Goldman. Cậu có biết cuối tuần này tôi làm gì không? Tôi đã bảy mươi lăm tuổi rồi, cứ cách một Chủ nhật tôi lại phải đi làm thêm ngoài siêu thị Montburry mới kiếm đủ cái ăn cho hết tháng. Tôi lượm xe đẩy hàng ở bãi đỗ xe rồi đẩy chúng đến phía trước cửa hàng. Tôi biết rằng công việc này không có gì là vinh quang, tôi không phải là siêu sao như cậu, nhưng tôi có quyền được tôn trọng, phải không nào?

– Cháu rất tiếc.

– Tiếc à? Cậu có tiếc cái quái gì đâu! Cậu không hiểu vì cậu chưa bao giờ quan tâm, Marc ạ. Cậu chưa bao giờ quan tâm tới bất kì ai ở Aurora. Đối với cậu, tất cả chỉ vì vinh quang. Nhưng vinh quang cũng có hậu quả đấy!

– Cháu thực lòng lấy làm tiếc, bác Erne ạ. Nếu bác muốn thì chúng ta đi ăn nhé!

– Tôi không muốn đi ăn! Tôi muốn cậu để tôi được yên! Tôi còn phải sắp xếp hàng chồng sách. Sách mới quan trọng. Còn cậu chả là cái thá gì cả.

Tôi trở về giam mình ở Goose Cove, cảm giác sợ hãi. Marcus Goldman, đứa con nuôi của Aurora, dù bản thân không mong muốn, đã phản bội lại chính gia đình của mình. Tôi gọi điện cho Douglas, yêu cầu cậu ấy phải đăng thông cáo bác bỏ các thông tin do báo chí công bố.

– Thông cáo bác bỏ chuyện gì? Báo chí chỉ làm mỗi một việc là nhặt ra những điều cậu đã viết. Dù sao thì chỉ hai tháng nữa thôi là nó được xuất bản rồi.

– Báo chí bóp méo hết cả! Không có bất kì điều gì họ diễn đạt lại giống với cuốn sách của mình!

– Thôi đi nào, Marc. Đừng làm to chuyện ra như vậy. Cậu phải tập trung vào văn chương của cậu, đó là việc cần thiết. Trước mắt cậu còn rất ít thời gian. Cậu còn nhớ cách đây ba ngày, chúng ta gặp nhau ở Boston và cậu đã kí hợp đồng trị giá cả triệu đô dể viết xong cuốn sách trong vòng bảy tuần chứ?

– Mình biết rồi, biết rồi! Nhưng điều đó không có nghĩa rằng nó sẽ là đống giấy chùi đít!

– Một cuốn sách viết ra trong vài tuần là một cuốn sách viết ra trong vài tuần… Harry cũng chỉ cần vài tuần để viết nên Nguồn gốc cái xấu xa.

– Harry là Harry, không biết cậu có hiểu mình muốn nói gì không?

– Không, tớ không hiểu. Harry là một nhà văn cực lớn!

– Cảm ơn! Rất cảm ơn! Thế còn mình?

– Cậu biết là tớ không định nói như thế… Cậu là nhà văn, có thể gọi là… nhà văn hiện đại. Người ta thích cậu vì cậu còn trẻ, năng động… và hiện đại. Cậu là nhà văn hiện đại. Đấy, thế đấy! Mọi người không mong đợi cậu giật được giải Pulitzer, người ta thích sách của cậu bởi vì nó là xu thế của thời đại, bởi vì nó giúp người ta tiêu khiển, thế là đã tốt rồi.

– Cậu nghĩ đúng như thế à? Cậu nghĩ mình chỉ là nhà văn làm trò tiêu khiển cho thiên hạ à?

– Đừng có bóp méo điều tớ nói nhé Marc. Nhưng mà… Thế cậu không ý thức được rằng độc giả thích cậu tại vì cậu… đẹp trai à.

– Đẹp trai à? Thật càng lúc càng tệ.

– Thôi đi, Marc, cậu thấy rõ tớ có thể nói đến đâu! Cậu truyền tải tới công chúng một hình ảnh nhất định. Như tớ đã nói với cậu đấy, cậu đang là xu thế của thời đại. Tất cả mọi người đều yêu quý cậu. Cậu vừa là người bạn tốt, vừa là người tình bí ẩn, kiểu rất lí tưởng… Chính vì vậy Vụ án Harry Quebert sẽ gặt thành công lớn. Điên thật, cuốn sách còn chưa có, thế mà đã bán đắt như tôm tươi rồi. Trong suốt cuộc đời sự nghiệp, tớ chưa bao giờ thấy điều tương tự.

– Cậu vừa nói cái gì, Vụ án Harry Quebert à?

– Ý tớ là tựa đề của cuốn sách.

– Thế là thế nào, sao lại là tựa đề của cuốn sách?

– Thì chính cậu viết như thế trong tập bản thảo của cậu còn gì.

– Đó mới chỉ là tựa đề tạm thời. Mình để rõ ngay ở đầu trang: tựa đề tạm thời. Tạm thời. Cậu có hiểu không, nó là tính từ chỉ một cái gì đó chưa được quyết định dứt khoát.

– Barnaski chưa báo cho cậu à? Phòng marketing cho rằng tựa đề này quá hoàn hảo. Họ quyết định như vậy tối qua trong cuộc họp khẩn bất thường vì vụ rò rỉ thông tin. Họ quyết định phải lợi dụng điều này một cách tốt nhất, biến nó thành một công cụ marketing. Sáng nay, họ đã bắt đầu chiến dịch quảng cáo cho cuốn sách. Tớ tưởng cậu biết rồi. Lên internet mà xem.

– Cậu tưởng à? Mẹ kiếp, Doug! Cậu là đại diện của mình! Cậu không được tưởng mà phải hành động. Cậu phải đảm bảo cho mình biết tất cả mọi việc diễn ra xung quanh cuốn sách của mình chứ, mẹ kiếp!

Tôi điên tiết dập điện thoại, chạy lại phía máy tính. Trên trang đầu tiên của website Schmid & Hanson hoàn toàn chỉ có thông tin liên quan tới cuốn sách. Có một tấm ảnh màu khổ to của tôi và mấy tấm ảnh đen trắng về Aurora minh họa đoạn văn sau:

VỤ ÁN HARRY QUEBERT

Marcus Goldman kể về vụ mất tích của Nola Kellergan

Xuất bản mùa thu.

Hãy đặt mua ngay từ bây giờ!

13 giờ cùng ngày, sau kết quả giám định chữ viết, phiên tòa do văn phòng công tố triệu tập sẽ phải làm việc. Cánh nhà báo kéo đến rất đông, dồn lên trên cầu thang tòa án ở Concord, trong khi đó trên các kênh truyền hình tường thuật trực tiếp vụ xét xử, phát thanh viên lại lập lại những lời tiết lộ mà báo chí đã đưa tin.

Một giờ trước khi mở phiên tòa, tôi gọi điện cho Roth thông bảo tôi sẽ không đến tòa án.

– Anh bỏ trốn à Marcus? Anh ta chỉ trích tôi. Thôi đi, đừng giả vờ nhút nhát: cuốn sách này là ân huệ đối với tất cả mọi người. Nó sẽ gột hết tội lỗi cho Harry, làm cho sự nghiệp của anh thêm bền vững và cũng làm cho uy tín của tôi nhảy vọt lên một bậc: tôi sẽ không còn là Roth ở Concord nữa, mà tôi sẽ là Roth được nói đến trong tác phẩm best-seller! Cuốn sách này ra rất đúng thời điểm. Nhất là đối với anh. Hai năm anh không viết được gì cũng chẳng sao.

– Im đi Roth! Anh không biết anh đang nói gì đâu!

– Thế còn anh, Goldman, hạ màn đi! Anh biết rõ là sách của anh sẽ mang lại điều bất hạnh. Anh tiết lộ cho tất cả đất nước này thấy tại sao Harry là kẻ đồi bại. Anh đang gặp khó khăn trong việc tìm cảm hứng đang không biết viết gì thì bỗng nhiên anh vớ được cơ hội viết cầm chắc thành công.

– Mấy trang viết đó nhẽ ra không bao giờ được tới tay báo chí.

– Nhưng những trang đó do chính anh viết. Không cần phải suy nghĩ nhiều, hôm nay tôi tính sẽ đưa Harry ra khỏi nhà tù. Hiển nhiên là nhờ anh. Tôi nghĩ ông thẩm phán cũng phải đọc báo rồi, vậy nên tôi sẽ không cần nhọc công thuyết phục rằng Nola là loại gái đĩ tự nguyện.

– Đừng làm thế, Roth! Tôi kêu lên.

– Tại sao lại không?

– Bởi vì Nola không phải như vậy. Và Harry yêu Nola! Harry yêu cô ấy!

Nhưng anh ta đã đập máy. Không lâu sau, tôi đã thấy Roth xuất hiện trên truyền hình, vẻ đắc thắng, ung dung bước lên những bậc thang của tòa án với nụ cười rạng rỡ. Cánh nhà báo giơ micrô ra trước mặt anh ta, hỏi anh ta những điều viết trên báo chỉ có đúng hay không: Nola Kellergan phải chăng đã quan hệ với tất cả đàn ông trong thành phố? Liệu cuộc điều tra có phải bắt đầu lại từ đầu hay không? Còn anh ta thì vui vẻ khẳng định tất cả mọi điều người ta hỏi.

Phiên tòa trở thành buổi lễ giải phóng cho Harry. Nó kéo dài chưa được 20 phút, theo kết luận của tòa, toàn bộ vụ án xì hơi như ống thổi. Bằng chứng có trọng lượng nhất là tập bản thảo thì hoàn toàn mất hết giá trị khi thông điệp Vĩnh biệt, Nola yêu quý không phải do Harry viết. Những chi tiết khác được phủ định sạch như cắt cỏ: lời buộc tội của bà Tamara Quinn không đáng tin do không hề có bằng chứng cụ thể, chiếc Chevrolet Monte Carlo màu đen thời đó thậm chí còn không bị coi là chứng cứ có trọng lượng. Cuộc điều tra giống mớ bòng bong khổng lồ. Chủ tọa quyết định, vì có những yếu tố mới vừa được phát hiện, nên Harry Quebert sẽ được thả tự do nếu đặt cọc một khoản là nửa triệu đô la.

Toàn bộ cánh nhà báo điên loạn vì cú đảo chiều ngoạn mục này. Tin đồn rộ lên, có lẽ vì muốn khuếch trương thanh thế nên ngài chưởng lý mới cho bắt bỏ tù Harry để mua vui dân chúng. Tại tòa, mọi người được chứng kiến màn trình diễn của cả hai bên: mới đầu là Roth hớn hở tuyên bố rằng sau khi gom xong tiền đặt cọc, ngày mai Harry sẽ là người tự do; sau đó đến vị chưởng lý nỗ lực giải thích tính lô gích trong điều tra của ông ta nhưng không mấy thuyết phục!

Khi cảm thấy quá chán với các màn diễn của tòa án qua màn ảnh nhỏ, tôi đứng lên đi chạy. Tôi có nhu cầu phải chạy thật xa, thử thách cơ thể mình. Tôi có nhu cầu phải cảm thấy mình đang sống. Tôi chạy đến tận hồ Montburry, ở đây tụ tập rất đông trẻ con và các gia đình. Trên đường về, gần tới Goose Cove, một chiếc xe cứu hỏa vượt qua tôi, một chiếc khác bám sát theo và sau cùng là xe cảnh sát. Cùng lúc đó, tôi nhìn thấy làn khói xám và dày bốc lên từ rặng thông. Ngay lập tức tôi hiểu ra: ngôi nhà đang bị cháy. Vụ hỏa hoạn xảy ra, những lời đe dọa đã thành hiện thực.

Tôi co cẳng chạy cật lực như chưa bao giờ từng chạy như vậy, vội vàng về cứu lấy ngôi nhà của nhà văn mà tôi xiết bao quý mến. Lính cứu hỏa tới đông, nhưng lửa quá lớn, đã nuốt chửng toàn bộ mái hiên. Tất cả đang cháy rụi. Cách đám cháy khoảng chục mét, bên cạnh đường, một viên cảnh sát ngắm nhìn mui xe của tôi có viết mấy chữ bằng sơn đỏ Đốt đi, Goldman, đốt đi.