10 giờ sáng hôm sau, đám cháy vẫn còn bốc khói. Phần lớn ngôi nhà đã bị phá hủy. Cảnh sát đặc nhiệm đang làm việc giữa đống đổ nát trong khi đó đội cứu hỏa cố gắng không cho đám cháy bùng lại. Theo quy mô của đám cháy mà phán đoán, thì xăng hoặc một sản phẩm kích cháy cùng loại đã được đổ xuống hiên. Lửa lập tức lan rộng. Toàn bộ hiên nhà, sân và phòng khách bị cháy rụi, thậm chí cả bếp cũng bén lửa. Tầng một tuy tránh được lưỡi lửa nhưng lại bị ám khói, đặc biệt bị hư hỏng nặng khi lính cứu hỏa dùng nước để dập lửa.

Tôi chẳng khác gì một bóng ma, vẫn mặc nguyên bộ quần áo thể thao, ngồi bệt xuống cỏ nhìn đống đổ nát và tro tàn. Tôi ngồi đó cả đêm. Cạnh chân tôi là chiếc túi còn nguyên vẹn được lính cứu hỏa lấy từ trong nhà: bên trong có ít quần áo và chiếc máy tính.

Tôi nghe thấy tiếng ô tô đến gần và những tiếng xì xào sau lưng. Harry tới. Ông vừa được thả. Tôi đã báo tin cho Roth và tôi biết Harry chắc chắn đã được biết về thảm kịch này. Ông bước vài bước về phía tôi, rồi ông ngồi xuống cỏ, lẳng lặng nói với tôi:

– Anh sao thế, Marcus?

– Em không biết phải nói gì, thầy Harry.

– Không cần nói gì hết. Cứ nhìn điều anh làm. Không cần phải nói.

– Thầy Harry, em…

Ông nhìn thấy chữ viết trên mui chiếc xe Range Rover của tôi rồi hỏi:

– Ô tô của anh không bị sao à?

– Không ạ.

– Thế thì càng tốt. Vì anh sẽ lên xe và biến khỏi đây ngay lập tức.

– Thầy Harry…

– Cô ấy yêu tôi, Marcus! Cô ấy yêu tôi! Và tôi cũng yêu cô ấy, tôi không bao giờ còn yêu ai sau đó. Tại sao anh lại viết những điều kinh hoàng ấy chứ? Anh có biết vấn đề của anh là gì không? Anh chưa bao giờ được yêu! Chưa bao giờ ! Anh muốn viết truyện tình, nhưng lại chẳng biết tình yêu là gì! Bây giờ, tôi muốn anh đi ngay khỏi đây! Chào anh.

– Em chưa bao giờ miêu tả, cũng chưa bao giờ nghĩ về Nola giống như báo chí viết. Họ đánh tráo ý nghĩa của các ngôn từ em viết, thầy Harry ạ.

– Thế sao anh lại cho phép Barnaski gửi đống giấy chùi đít ấy đến tất cả các tờ báo quốc gia?

– Không, đó là do mất trộm!

Ông cười điên dại.

– Mất trộm à! Đừng nói là anh ngây thơ đến mức tin vào chuyện bịa của Barnaski! Tôi khẳng định với anh, chính hắn đã copy và gửi đống giấy chết tiệt của anh đi khắp đất nước này.

– Cái gì? Sao lại thế…

Ông cắt ngang lời tôi.

– Marcus, ước gì tôi chưa bao giờ gặp anh. Giờ thì đi đi. Anh đang đứng trên mảnh đất của tôi, bây giờ anh không được chào đón nữa.

Yên lặng kéo dài một lúc lâu. Lính cứu hỏa và cả nhân viên cảnh sát đều đứng nhìn chúng tôi. Tôi với lấy chiếc túi, nhảy lên ô tô và ra đi. Ngay lập tức, tôi gọi điện cho Barnaski.

– Thật vui được nghe giọng nói của anh, Goldman, ông ta nói. Tôi vừa mới biết tin về ngôi nhà của Quebert. Tin tức này được phát trên tất cả các kênh truyền thông. Thật mừng vì biết rằng anh không làm sao cả. Tôi không nói chuyện với anh lâu được, tôi có cuộc hẹn gặp với ban lãnh đạo của Warner Bros: đạo diễn đã xếp hàng dài xin dựng phim Vụ án bắt đầu từ trang đầu tiên. Họ rất phấn khởi. Tôi nghĩ chúng ta có thể bán cho họ bản quyền để kiếm thêm một gia tài nho nhỏ.

Tôi ngắt lời ông ta:

– Không có sách vở gì cả, Roy.

– Anh huyên thuyên cái gì thế?

– Chính ông phải không? Chính ông đã gửi những trang viết của tôi cho giới báo chí! Ông phá hỏng bét hết cả!

– Đừng thay đổi xoành xoạch như chong chóng thế chứ, anh Goldman. Tệ hơn nữa, anh chơi trò siêu sao sang chảnh không làm tôi vui lòng một tí nào! Anh tham gia màn kịch lớn, đóng vai thám tử rồi bỗng nhiên lên cơn đồng bóng, đòi dừng hết cả lại. Anh biết không, tôi coi như là anh mới phải trải qua một đêm mất ngủ mà hành động dại dột như vậy, và quên cuộc gọi điện thoại này. Không có sách vở gì cả, đúng là… anh cho mình là ai thế hả Goldman?

– Là một nhà văn tự do thực sự. Viết có nghĩa là được tự do.

Ông ta cố rặn ra để cười.

– Ai nhét vào đầu anh ý tưởng ngu ngốc như vậy? Anh là nô lệ cho sự nghiệp của anh, cho ý tưởng của anh, cho sự thành công của anh. Anh là nô lệ của các điều kiện của anh. Viết, có nghĩa là phụ thuộc. Phụ thuộc vào những người đọc sách của anh và phụ thuộc cả vào những người không đọc sách của anh. Tự do là sự bịa đặt khốn nạn! Không có ai tự do cả. Tôi nắm một phần tự do của anh trong tay, cũng như tất cả cổ đông của công ty nắm một phần tự do của tôi trong tay họ. Cuộc sống là như vậy đấy, Goldman. Không ai có tự do cả. Nếu con người có tự do thì họ sẽ hạnh phúc. Thế anh có biết ai thực sự hạnh phúc không? (Vì tôi im lặng, ông ta lại nói tiếp). Anh biết rồi, tự do là khái niệm hay đấy. Tôi biết một tay kinh doanh ở Wall Street, cực kì giàu có, vàng dát đầy người và ai ai cũng mỉm cười với anh ta. Một hôm, anh ta muốn trở thành người đàn ông tự do. Anh ta xem phóng sự về Alaska, bộ phim ấy gây cho anh ta một cú sốc mạnh. Thế là anh ta quyết định trở thành người đi săn, sống bằng khí trời trong lành, tự do và hạnh phúc. Anh ta vứt bỏ hết tất cả, đi đến miền nam của Alaska, phía Wrangell. Thế rồi anh biết không, hắn đã từng thành công mọi thứ trong cuộc sống và cũng đã thành công tương tự ở thử thách này: tức là hắn đã trở thành người đàn ông thực sự tự do. Không ràng buộc, không gia đình, không nhà cửa: chỉ có vài con chó và một cái lều. Hắn đã là người đàn ông duy nhất thực sự tự do mà tôi biết.

– Hắn đã là à?

– Đúng, đã là. Anh chàng đã rất tự do trong vòng ba tháng, từ tháng Sáu đến tháng Mười. Rồi rốt cuộc khi mùa đông tới, anh ta chết cóng vì lạnh sau khi chén hết cả lũ chó vì thất vọng. Không ai tự do cả; Goldman ạ, ngay cả những người thợ săn ở Alaska. Đặc biệt là ở trên đất Mỹ, nơi tất cả những người Mỹ chân chính đều phải phụ thuộc vào hệ thống, người Inuit phụ thuộc vào viện trợ của chính phủ và rượu những người Indien tự do nhưng lại bị nhốt trong các vườn thú dành cho người mà ta gọi là khu bảo tồn, ở đó họ buộc phải nhảy đi nhảy lại những điệu múa đáng thương liên tục dưới trời mưa, mua vui cho đám khách du lịch. Không có ai có tự do cả, con trai của ta ạ. Chúng ta là tù nhân của những người khác và của chính chúng ta.

Trong khi Barnaski nói thì tôi bỗng nghe thấy tiếng còi hụ phía sau: tôi bị xe cảnh sát đuổi theo. Tôi dập điện thoại, đỗ lại bên đường, nghĩ chắc tôi bị bắt do sử dụng điện thoại trong khi lái xe. Nhưng từ xe cảnh sát, trung sĩ Gahalowood bước ra. Anh ta tiến lại phía cửa sổ xe tôi và nói:

– Anh đang quay về New York đấy à, nhà văn.

– Ai bảo anh thế?

– Thì anh đang đi theo hướng về New York.

– Ồ, chẳng hiểu sao tôi tự nhiên chạy theo hướng này, không suy nghĩ gì cả.

– Bản năng tồn tại chăng?

– Anh nói chuẩn xác quá. Làm thế nào anh biết là tôi?

– Chắc anh không để ý, nhưng trên mui xe viết tên anh. Bây giờ không phải là lúc về nhà đâu, nhà văn ạ.

– Nhà của Harry bị cháy rồi.

– Tôi biết rồi. Chính vì vậy tôi ở đây gặp anh. Anh không thể về New York được.

– Tại sao?

– Tại vì anh là một tay dũng cảm. Trong suốt cuộc đời sự nghiệp, tôi hiếm khi gặp được một người kiên cường như anh.

– Người ta phá hỏng hết cuốn sách của tôi rồi.

– Nhưng anh còn chưa viết cuốn sách đó cơ mà: số phận anh còn đang nằm trong tay anh! Anh vẫn có thể làm được tất cả! Anh có thiên bẩm viết sách! Thế thì hãy bắt tay vào việc và viết một tuyệt tác! Anh là người biết đấu tranh, nhà văn ạ. Anh là người biết đấu tranh, và anh có cuốn sách phải viết. Anh có những điều phải nói! Xin anh thứ lỗi, nhưng anh cũng đã đặt tôi vào tình huống cứt đái đến tận cổ. Tay chưởng lý bị rơi vào tình cảnh không mấy vui vẻ nên tôi cũng bị dính theo. Chính tôi đã bảo với ông ta phải nhanh chóng bắt Harry. Tôi nghĩ ba mươi ba năm sau khi vụ việc xảy ra, bị bắt bất ngờ chắc chắn sẽ làm cho Harry sợ hãi. Tôi đã nhầm lẫn như kẻ mới vào nghề. Rồi anh nhúng mũi vào, với đôi giày đánh xi bóng loáng trị giá bằng cả tháng lương của tôi. Tôi sẽ không diễn vở kịch tình cảm sướt mướt ngay bên lề đường, nhưng…đừng bỏ đi. Chúng ta cần phải hợp tác với nhau để kết thúc cuộc điều tra này.

– Tôi chẳng còn có chỗ ngủ nữa. Ngôi nhà bị cháy…

– Anh vừa đút túi một triệu đô la. Trên báo viết như vậy đấy. Anh cứ việc ngủ phòng hạng siêu sang trong khách sạn nào đó ở Concord. Tôi sẽ đưa thêm cho anh hóa đơn các bữa trưa của tôi để anh thanh toán luôn thể. Tôi đang chết đói đây. Lên đường thôi, nhà văn. Chúng ta còn có rất nhiều việc phải làm.