Ngày 4 đến ngày 6 tháng Bảy năm 2008.

Trong suốt mấy ngày trước cuộc hẹn với Barnaski ở Boston, cuộc điều tra của tôi tiến triển vô cùng ngoạn mục.

Mới đầu, Cảnh sát trưởng Pratt bị buộc tội vì có hành vi tình dục với bé gái vị thành niên dưới mười sáu tuổi, đã được thả ra ngay ngày hôm sau. Hiện ông ta đang ở tạm trong nhà nghỉ ở Montburry; trong khi đó bà Amy đã bỏ thành phố đến sống với chị gái ở bang khác. Theo đội cảnh sát hình sự, không chỉ có bà Tamara Quinn đã cho Pratt xem tờ giấy viết tay về Nola mà bà tìm thấy tại nhà Harry, mà cả Nancy Hattaway cũng thông báo với ông ta những điều cô biết về Elijah Stern. Lí do khiến Pratt cố tình lờ đi hai hướng điều tra này vì ông ta lo sợ chính Nola đã kể chuyện giữa cô bé và ông ta với hai người đàn ông này. Ông ta không muốn gặp rủi ro khi phải hỏi cung họ. Tuy nhiên, ông ta thề không hề dính líu đến cái chết của Nola và Deborah Cooper, rằng ông ta đã chỉ đạo cuộc điều tra theo đúng cách.

Trên cơ sở những tuyên bố này, Gahalowood đã thuyết phục được Văn phòng công tố kí lệnh khám nhà của Elijah Stern. Việc này được thực hiện vào sáng thứ Sáu ngày 4 tháng Bảy, đúng vào Ngày Quốc khánh. Bức tranh Nola được tìm thấy trong xưởng và bị tịch thu. Elijah Stern bị giải về trụ sở cảnh sát để hỏi cung, nhưng ông ta không bị buộc tội gì…Tuy nhiên, những tin tức nóng hổi này lại làm tăng thêm sự tò mò trong dư luận quần chúng: sau vụ bắt giam nhà văn nổi tiếng Harry Quebert và cựu Cảnh sát trưởng Gareth Pratt, người đàn ông giàu và uy lực nhất bang New Hampshire cũng có dính líu đến cái chết của cô bé Kellergan.

Gahalowood kể cho tôi bản hỏi cung Stern một cách chi tiết. “Một tay hết sức đặc biệt”, Gahalowood nói: “Ông ta giữ bình tĩnh tuyệt đối thậm chí ông ta ra lệnh cho cả đội ngũ các luật sư của ông ta đứng đợi ở bên ngoài phòng. Sự hiện diện của ông ta, ánh mắt xanh ngắt màu kim loại của ông ta khiến tôi gần như cảm thấy lúng túng. Chúa mới biết tại sao tôi lại bị nao núng như thế. Tôi chỉ cho ông ta bức tranh và ông ấy khẳng định luôn rằng đó chính là Nola”.

– Tại sao ông lại có bức tranh này ở nhà? Gahalowood hỏi.

– Stern trả lời cứ như thể đây là việc hết sức hiển nhiên.

– Bởi vì nó thuộc sở hữu của tôi. Trong bang này có luật cấm treo tranh trên tường à?

– Không phải, nhưng bức tranh vẽ một bé gái bị giết.

– Thế nếu tôi có một bức tranh của John Lennon, ông ta cũng chết vì bị ám sát thì cũng nghiêm trọng à?

– Hãy hiểu rõ ý tôi, ông Stern, bức tranh này ở đâu ra?

– Một trong những người làm công của tôi đã vẽ vào thời đó. Anh ta là Luther Caleb.

– Tại sao anh ta lại vẽ bức tranh này?

– Tại vì anh ta thích vẽ.

– Bức tranh này được vẽ khi nào?

– Mùa hè năm 1975. Vào khoảng tháng Bảy, Tám gì đó, nếu tôi nhớ không nhầm.

– Ngay trước khi cô bé mất tích.

– Đúng vậy.

– Anh ta đã vẽ thế nào?

– Chắc là vẽ bằng bút vẽ.

– Ông đứng giả vờ ngây ngô như thế. Tại sao anh ta biết Nola?

– Tất cả mọi người đều biết Nola ở Aurora. Anh ta lấy cảm hứng từ cô ấy mà vẽ nên bức tranh này.

– Thế ông không thấy bối rối khi trong nhà mình treo bức tranh của một bé gái bị mất tích à?

– Không. Đây là bức tranh đẹp. Người ta gọi đó là “nghệ thuật”. Nghệ thuật đích thực thì làm nhiều người khó chịu. Còn nghệ thuật do đồng thuận chỉ là kết quả của sự thoái hóa của một thế giới thối nát chỉ đúng về mặt chính sách.

– Ông có ý thức rằng sở hữu một tác phẩm hội họa, vẽ bé gái mới có mười lăm tuổi khỏa thân có thể khiến ông gặp phiền phức không, thưa ông Stern?

– Khỏa thân ư? Chẳng ai nhìn thấy bầu ngực cũng như các bộ phận sinh dục khác của cô ta.

– Nhưng rõ ràng là cô ấy khỏa thân.

– Anh có sẵn sàng bảo vệ quan điểm của mình trước tòa án không, trung sĩ? Bởi vì anh sẽ bị thua, và anh cũng như tôi, biết rõ điều đó.

– Tôi chỉ đơn giản muốn biết tại sao Luther Caleb lại vẽ Nola Kellergan?

– Tôi đã nói với ông rồi: anh ta rất thích vẽ.

– Ông có biết Nola Kellergan không?

– Chút ít, cũng như tất cả những người khác ở Aurora.

– Chỉ chút ít thôi ư?

– Chỉ chút ít thôi.

– Ông nói đối, ông Stern. Tôi có nhân chứng khẳng định rằng ông có quan hệ với cô ấy. Ông buộc cô ta tới nhà ông.

Stern phá lên cười:

– Anh có bằng chứng về những gì anh vừa nói không đấy? Tôi nghi ngờ điều đó vì nó không đúng. Tôi chưa bao giờ chạm vào bé gái này. Hãy nghe đây, trung sĩ, tôi cảm thấy ái ngại cho anh: cuộc điều tra của anh rõ ràng là đang dẫm chân tại chỗ. Còn anh thật sự không biết cách đặt câu hỏi. Vậy để tôi giúp anh nhé: chính Nola Kellergan đã tới gặp tôi. Một hôm cô ấy tới tận nhà tôi, cô ấy bảo cô ấy cần tiền. Cô ấy chấp nhận làm mẫu để vẽ tranh.

– Ông trả tiền cho cô ấy để cô ấy ngồi làm mẫu à?

– Đúng vậy. Luther có năng khiếu hội họa. Một tài năng bẩm sinh. Anh ta vẽ cho tôi rất nhiều tranh đẹp, những khung cảnh ở bang New Hampshire, cảnh cuộc sống hàng ngày của đất nước Mỹ tươi đẹp của chúng ta. Tôi vô cùng cảm động. Đối với tôi, Luther có thể trở thành danh họa lớn của thế kỉ. Tôi nghĩ rằng anh ta có thể làm được điều gì đó lớn lao khi vẽ chân dung của cô gái tuyệt vời này. Bằng chứng là, nếu tôi bán bức tranh này bây giờ, cùng với bao chuyện rác rưởi đang xảy ra xung quanh vụ việc, hẳn là tôi phải kiếm được một vài triệu đô. Anh có biết có nhiều họa sĩ đương đại có khả năng vẽ được những bức tranh giá hai triệu đô hay không?

Stern đã giải thích xong, ông ta tuyên bố đã mất quá nhiều thời gian, việc thu âm ông ấy bây giờ phải chấm dứt. Nói rồi ông ta bỏ đi, cả đoàn luật sư đi theo sau, để lại Gahalowood không còn biết nói câu gì mà lại có thêm một ẩn số nữa cho cuộc điều tra.

– Anh có hiểu thêm ra điều gì không, nhà văn? Gahalowood hỏi tôi sau khi kể xong cuộc hỏi cung Stern. Một hôm, có đứa bé gái mười lăm tuổi tới tận nhà Stern đòi làm mẫu vẽ để kiếm tiền. Anh có tin điều đó không?

– Thật là phi lí. Tại sao cô ta lại cần tiền nhỉ? Để bỏ trốn à?

– Có thể. Thế nhưng cô ta thậm chí không thèm mang theo cả tiền tiết kiệm. Trong phòng riêng của Nola, còn nguyên hộp bánh quy đựng 120 đô tiền tiết kiệm.

– Thế anh làm gì với bức tranh rồi? Tôi hỏi.

– Hiện tại chúng tôi cho vào kho lưu trữ. Đó là một vật chứng.

– Vật chứng để làm gì nếu như Stern không bị buộc tội gì?

– Vật chứng buộc tội Caleb.

– Vậy anh thực sự nghi ngờ hắn à?

– Tôi không biết, nhà văn ạ. Stern liên quan tới bức vẽ, còn Pratt lại liên quan tới hành vi tình dục, nhưng họ có động cơ nào để giết hại Nola kia chứ?

– Sợ cô ta nói ra chuyện? Tôi gợi ý. Có thể cô ấy đe dọa kể hết mọi chuyện, và trong một giây phút lo sợ, một trong hai kẻ đó đã đánh cô ấy đến chết trước khi chôn cô ấy trong rừng.

– Thế thì tại sao lại viết mấy chữ đó trên tập bản thảo? Vĩnh biệt Nola yêu quý, đó là lời của một người yêu cô ấy. Người duy nhất yêu Nola là Quebert. Phải chăng Quebert, khi biết chuyện về Pratt và Stern, thì bùng nổ giận dữ đến mức giết chết Nola? Câu chuyện này rất có thể là một vụ án mạng vì tình. Hơn nữa, đó chính là giả thuyết của anh còn gì.

– Harry phạm pháp rồi gây án mạng vì tình? Không, không thể như thế được. Thế khi nào thì có kết quả phân tích chữ viết chết tiệt kia?

– Nhanh thôi. Chỉ là ngày một, ngày hai, tôi nghĩ vậy, Marcus ạ, tôi phải nói với anh rằng: văn phòng công tố sẽ đưa ra một thỏa thuận cho Quebert, chúng tôi thôi không kết án tử hình ông ta nữa mà sẽ bào chữa cho ông ta được kết tội giết người vì tình. Hai mươi năm tù giam. Nếu ông ta cư xử tốt thì chỉ còn mười lăm năm. Không còn án tử hình nữa.

– Một sự thỏa thuận á? Tại sao lại phải thỏa thuận? Harry không phạm bất kì tội gì hết.

Tôi có cảm giác chúng tôi đã bỏ qua một điều gì đó, một chi tiết quan trọng có thể giải thích mọi việc. Tôi nghiên cứu lại thời gian trước khi Nola mất tích, nhưng không có sự kiện lớn nào cần phải lưu ý trong suốt tháng Tám năm 1975 ở Aurora, cho tới tận buổi tối ngày 30 tháng 8 định mệnh đó. Nói thật là, khi nói chuyện với Jenny Dawn, Tamara Quinn và một số người dân trong thành phố, tôi có cảm nhận ba tuần cuối cùng của Nola Kellergan trước khi cô ta mất tích là quãng thời gian hạnh phúc. Harry kể cho tôi nghe về các trận dìm đầu xuống nước lạnh, Pratt kể cho tôi nghe ông ta đã ép cô ấy phải mút dương vật như thế nào, còn Nancy thì kể cho tôi nghe về những cuộc hẹn điên rồ với Luther Caleb nhưng những lời tuyên bố của Jenny và của Tamara thì lại hoàn toàn khác: theo như họ kể không có gì cho phép nghĩ rằng Nola bị đánh đập hay đang trải qua một cuộc sống bất hạnh. Bà Tamara thậm chí còn nói, chính bà ta còn đề nghị cô ấy tiếp tục phục vụ tại tiệm Clark’s bắt đầu từ ngày khai giảng năm học mới và Nola đã chấp nhận. Tôi khá ngạc nhiên khi bản thân tôi đã yêu cầu bà ta khẳng định điều này hai lần. Vậy thì tại sao Nola lại muốn tiếp tục nhận làm công việc phục vụ tại tiệm Clark’s khi cô ấy dự tính bỏ trốn? Robert Quinn cho tôi biết đôi khi ông ta gặp cô bé mang theo người một chiếc máy chữ, nhưng dáng vẻ rất thoải mái, lại còn vui vẻ hát. Có thể nói Aurora vào tháng Tám năm 1975 giống thiên đường trên mặt đất. Cũng đã có lúc tôi nghi ngờ tự hỏi không biết có đúng thật Nola thực sự có ý định rời bỏ thành phố này hay không. Sau đó, nghi ngờ kinh khủng xâm chiếm tôi: điều gì đảm bảo rằng Harry kể cho tôi nghe sự thực? Làm thế nào mà biết được rằng Nola có thực sự yêu cầu Harry bỏ trốn cùng hay không? Không biết đó có phải là một mánh lới để che đậy tội ác giết người của Harry hay không? Không biết liệu Gahalowood có lý ngay từ đầu?

Tôi gặp lại Harry vào buổi chiều ngày mồng 5 tháng Bảy, tại nhà tù. Bộ mặt ông nom thật gớm ghiếc, nước da tái xám. Những nếp nhăn mà tôi chưa bao giờ thấy xuất hiện trên trán.

– Ngài chưởng lý muốn đề nghị thầy một thỏa thuận, tôi nói.

– Tôi biết rồi, Roth nói với tôi rồi, án mạng vì tình. Tôi có thể ra khỏi tù sau 15 năm.

Theo giọng nói của ông, thì tôi hiểu rằng ông đã sẵn sàng đối mặt với bản án này.

– Thầy sẽ không chấp nhận đề nghị này đấy chứ, tôi nói.

– Tôi không biết được, Marcus ạ. Nhưng đó là biện pháp để tránh án tử hình.

– Tránh án tử hình ư?

– Điều này nghĩa là gì? Nghĩa là chính thầy là thủ phạm à?

– Không! Nhưng tất cả đều buộc tội tôi! Tôi hoàn toàn không có ý muốn dấn thân vào một trận đấu mà những vị công tố viên đã buộc tội tôi rồi. Mười lăm năm tù, thế vẫn tốt hơn gấp vạn lần tù chung thân hay án tử hình.

– Harry, em hỏi thầy câu hỏi này lần cuối cùng: có phải thấy giết Nola không?

– Tất nhiên là không, mẹ kiếp! Tôi còn phải nói với anh bao nhiêu lần nữa?

– Thế thì chúng ta sẽ chứng minh điều đó!

Tôi rút máy ghi âm ra đặt lên trên bàn.

– Hãy thương cho cái thân tôi, Marcus. Đừng có dùng cái máy này nữa.

– Nhưng phải hiểu được điều gì đã xảy ra chứ.

– Anh làm ơn đi, tôi không muốn anh ghi âm tôi thêm nữa.

– Thôi được rồi, vậy em ghi ra giấy.

Tôi rút sổ và bút ra.

– Em muốn chúng ta tiếp tục nói về việc bỏ trốn ngày 30 tháng Tám năm 1975. Nếu như em hiểu đúng thì vào lúc Nola và thầy quyết định bỏ đi, cuốn sách của thấy gần như hoàn thành…

– Tôi hoàn thành trước hôm khởi hành vài ngày. Tôi viết nhanh, rất nhanh. Tình trạng tôi lúc đó như lên đồng vậy. Tất cả đều đặc biệt: Nola lúc nào cũng ở bên cạnh, đọc, chữa và đánh máy. Có thể anh cho tôi là người yếu đuối, nhưng mọi thứ thật kì diệu. Cuốn sách hoàn thành vào ngày 27 tháng Tám. Tôi nhớ bởi vì hôm đó chính là ngày cuối cùng tôi gặp Nola. Chúng tôi thỏa thuận với nhau là tôi rời khỏi thành phố hai hoặc ba ngày trước, để tránh mọi ngờ vực. Vậy nên ngày 27 tháng Tám là ngày cuối cùng chúng tôi ở bên nhau. Tôi viết xong cuốn sách trong vòng một tháng. Thật điên rồ. Thật sự, tôi vô cùng tự hào về bản thân. Tôi còn nhớ hai tập bản thảo chễm chệ trên bàn ngoài hiên: một bản gốc viết tay và một bản đánh máy do chính Nola thực hiện. Chúng tôi ngồi với nhau trên bãi biển một lúc, đây cũng chính là nơi chúng tôi gặp nhau ba tháng trước. Rồi chúng tôi cùng nhau đi bộ rất lâu. Nola cầm tay tôi và bảo: “Gặp được anh làm đời em hoàn toàn thay đổi, Harry ạ. Anh thấy không, chúng mình thật hạnh phúc biết bao khi ở bên nhau”. Chúng tôi vẫn tiếp tục dạo bước trên bờ biển. Kế hoạch đã hoàn thành: tôi phải rời Aurora vào sáng hôm sau, phải đi qua tiệm Clark’s cho mọi người nhìn thấy và biết tôi sẽ đi vắng vài tuần do có việc khẩn cấp ở Boston. Sau đó, tôi sẽ phải ở lại Boston hai ngày, giữ cẩn thận hóa đơn khách sạn để làm bằng chứng nếu sau này cảnh sát có hỏi. Sau đó, ngày 30 tháng Tám, tôi sẽ đến trọ ở nhà nghỉ Sea Side trên đường 1, theo lời dặn của Nola tôi sẽ nhận phòng số 8, bởi vì nàng thích số 8. Tôi hỏi Nola làm thế nào nàng đến được nhà nghỉ, vì dù sao nó cũng cách Aurora vài dặm. Nàng bảo tôi không cần lo lắng, nàng đi bộ rất nhanh và lại còn biết đường đi tắt qua bãi biển. Nàng sẽ đến thẳng phòng số 8 gặp tôi khi trời gần tối, khoảng 19 giờ. Chúng tôi sẽ lên đường sang Canada ngay lập tức. Chúng tôi sẽ tìm chỗ trú ẩn, thuê một căn hộ nhỏ. Vài ngày sau đó, tôi sẽ phải quay trở về Aurora, làm ra vẻ không có chuyện gì. Chắc chắn lúc đó cảnh sát sẽ tìm Nola, tôi phải giữ bình tĩnh: nếu người ta hỏi cung tôi, tôi sẽ phải trả lời là tôi vừa đi Boston, bằng chứng là hóa đơn khách sạn. Sau đó, tôi sẽ phải ở lại Aurora một tuần để tránh bị nghi ngờ. Lúc đó, Nola chỉ việc yên tâm chờ tôi trong căn hộ chúng tôi thuê. Sau đó, tôi sẽ trả ngôi nhà ở Goose Cove và rời bỏ Aurora mãi mãi với lí do cuốn sách của tôi đã hoàn thành nên tôi phải đi lo xuất bản. Thế là tôi sẽ quay trở lại với Nola. Tôi sẽ gửi bản thảo qua đường bưu điện tới các nhà xuất bản ở New York, rồi có thể sau đó phải đi lại từ Canada tới New York nếu cần để đảm bảo việc xuất bản sách.

– Thế còn Nola, cô ấy sẽ làm gì?

– Chúng tôi sẽ lo giấy tờ giả cho Nola để cô ấy có thể học nốt cấp ba rồi đại học. Chúng tôi sẽ đợi cho tới khi Nola mười tám tuổi thì sẽ chính thức trở thành phu nhân Harry Quebert.

– Giấy tờ giả mạo ư? Thật là hoàn toàn điên rồ!

– Tôi biết. Đó là điều hoàn toàn điên rồ. Hoàn toàn điên rồ!

– Thế chuyện gì xảy ra tiếp theo?

– Hôm đó, ngày 27 tháng Tám, trên bãi biển, chúng tôi đã nhắc đi nhắc lại kế hoạch đó nhiều lần, rồi chúng tôi quay vào nhà, ngồi trên chiếc tràng kỉ cũ trong phòng khách, nó cũng chưa cũ lắm nhưng nó quá gắn bó và thân thuộc với tôi. Ở đó chúng tôi nói chuyện bên nhau lần cuối. Vậy đó, Marcus, những lời nói cuối cùng của nàng, tôi sẽ không bao giờ quên. Nàng nói: “Chúng ta sẽ vô cùng hạnh phúc, Harry ạ. Em sẽ là vợ của anh. Anh sẽ là nhà văn lớn. Là giáo viên đại học. Em vẫn luôn luôn mơ ước cưới một giáo viên đại học. Ở bên anh, em sẽ là người phụ nữ hạnh phúc nhất. Chúng ta sẽ nuôi một con chó lớn có bộ lông màu mặt trời, một loại chó labrador và gọi nó là Storm. Anh đợi em nhé, chỉ đợi chút xíu thôi”. Và tôi trả lời nàng rằng: “Tôi sẵn sàng đợi em suốt cuộc đời nếu cần, Nola ạ”. Đó là những lời cuối cùng của nàng. Sau đó, tôi thiếp ngủ. Khi tôi thức dậy thì mặt trời đã lặn và Nola đã đi về. Trên biển, vẫn còn luồng ánh sáng màu hồng làm biển vô cùng rạng rỡ, những đàn chim mòng biển kêu ran. Những con chim mòng biển thẩn thỉu thế mà Nola yêu đến thế. Trên bàn ngoài hiên, chỉ còn lại một bộ bản thảo: tập bản thảo mà tôi có, đó là bản gốc. Trong hộp bên cạnh có dòng tin nhắn mà tôi đã thuộc lòng : Xin anh đừng lo lắng, Harry, đừng lo lắng vì em, em sẽ tự tìm cách đến gặp anh ở đấy. Hãy đợi em ở phòng số 8, em rất thích con số này, nó là số em thích nhất. Hãy đợi em trong phòng lúc 19 giờ. Sau đó chúng ta sẽ ra đi cùng nhau, sẽ bên nhau mãi mãi. Tôi không đi tìm tập bản thảo kia: tôi hiểu là nàng cầm để đọc lại. Hoặc có thể để chắc chắn rằng tôi sẽ tới chỗ hẹn ngày 30. Nàng mang bộ bản thảo chết tiệt đó đi, Marcus ạ, như đôi khi nàng vẫn làm. Còn tôi, ngày hôm sau, tôi rời thành phố đúng như dự kiến. Tôi cố tình ghé qua tiệm Clark’s uống một cốc cà phê, để gặp mọi người và cho họ biết tôi sẽ đi vắng. Như mọi buổi sáng khác, lúc đó có Jenny, tôi nói với cô ấy rằng tôi có việc phải làm ở Boston, cuốn sách của tôi đã gần xong và tôi có mấy cuộc hẹn quan trọng. Và thế là tôi đi. Tôi đi không mảy may nghi ngờ rằng không bao giờ gặp lại Nola.

Tôi đặt bút xuống. Harry khóc.