Thấy Chu Du giận hiện trên mặt, sắp sửa bùng nổ, dù biết hắn vốn là kẻ thân thiết không câu nệ, lời nói có phần đùa cợt, Tôn Sách vẫn cảm thấy đôi chút bất ngờ.

Người trẻ tuổi, quả là dễ kích động.

"Được rồi, được rồi." Tôn Sách khoác vai Chu Du, vỗ nhẹ vài cái. "Kỳ thực điều ngươi nói cũng chính là điều ta nghĩ. Điểm còn khiếm khuyết kia chính ta cũng chưa nắm chắc, chỉ là một giấc mộng của ta mà thôi."

Chu Du vừa giận lại vừa buồn cười. "Nói vậy, ta còn phải thấy an ủi, cảm kích vì ngươi đã thành tâm đối đãi sao?"

"Đâu đến mức đó, hai ta là ai với ai chứ?" Tôn Sách nhướng mày, cười lớn. "Ta có Công Cẩn, ví như Quản Trọng có Bào Thúc, Cao Hoàng đế có Trương Lương, Hàn Tín; Quang Vũ Hoàng đế có Đặng Vũ. Đã tâm đầu ý hợp, sao có thể không dốc lòng dốc dạ?"

Chu Du đánh giá Tôn Sách một cái, bĩu môi. "Vậy ngươi nói thử xem, cái giấc mộng kia của ngươi rốt cuộc là gì?"

Tôn Sách khẽ cau mày, vẻ mặt trở nên nghiêm trang. "Giải trừ căn nguyên trị loạn, xây dựng thái bình vạn thế."

Ánh mắt Chu Du lóe lên, nhìn chằm chằm Tôn Sách hồi lâu. Thấy Tôn Sách vẻ mặt nghiêm trang, không có lấy nửa phần đùa cợt, lúc này hắn mới nhướng mày, khẽ gật đầu, trong ánh mắt lại thêm vài phần lo ngại. "Ý ngươi là ức chế nạn thôn tính ruộng đất?"

"Tuy không trúng cũng không..." Tôn Sách vừa định lôi thêm vài câu văn vẻ, thấy Chu Du lại cau mày, bèn vội vàng dừng lại. "Được rồi, được rồi, mục đích là giải quyết vòng tuần hoàn trị loạn do nạn thôn tính ruộng đất gây ra, nhưng thủ đoạn không phải là ức chế hào cường một cách đơn giản thô bạo như vậy, nên ngươi không cần lo lắng. Ta thấy hào cường thôn tính ruộng đất tuy tạo ra ẩn họa lớn, nhưng bản thân chuyện đó lại chẳng đáng trách. Ai mà chẳng mong gia nghiệp lớn mạnh, đời sau hơn đời trước? Chuyện này cũng như đói thì ăn, lạnh thì mặc, lẽ đương nhiên. Nhất nhất đè ép thực ra không thỏa đáng, sự thật đã chứng minh là không khả thi."

Chu Du thở phào nhẹ nhõm. "Ta cứ ngỡ ngươi muốn thực hiện phép 'độ điền' như Quang Vũ Hoàng đế chứ. Nói vậy, ý ngươi là muốn dẫn quân Hoàng Cân xuống phương Nam khai hoang, vừa giải quyết sinh kế cho họ, lại vừa tránh được xung đột với hào cường Trung Nguyên?"

"Đây là một cơ hội tốt, ta muốn thử xem sao."

Lòng Chu Du dậy sóng. Tuy suy nghĩ này của Tôn Sách có chút ngây thơ, nhưng việc củng cố thực lực Giang Đông, kiểm soát trung lưu Đại Giang; rút cạn nhân khẩu Trung Nguyên, đánh vào thế gia như rút củi đáy nồi; dẫn quân Hoàng Cân xuống phương Nam khai hoang, giảm bớt áp lực đất đai do nạn thôn tính gây ra; ba mục đích này từng tầng thúc đẩy, ý đồ sau cao hơn trước, quả thực vô cùng đáng khen. Đặc biệt là điểm cuối cùng, đã đứng ở độ cao trị quốc để suy xét vấn đề, ngay cả hắn cũng chưa từng nghĩ tới. Chỉ xét về tầm nhìn, đã đủ để hắn trầm trồ tán thưởng, tự thấy không bằng.

Bảo sao ta không biết hắn muốn tranh bá thiên hạ thế nào, tầm nhìn của ta thực quá thấp kém. Muốn tranh bá thiên hạ, đương nhiên phải đứng từ góc độ thiên hạ mà nhìn, chỉ chăm chăm vào mỗi Giang Đông thì sao mà đủ.

Chỉ là... trong lòng vẫn thấy không cam tâm. Chu Du suy tư giây lát, không nhịn được truy vấn: "Vậy chuyện hôm qua ngươi nói với Lưu Tịch, Cung Đô rằng phương Bắc dần lạnh, lương thực giảm sản lượng mất mùa là tất yếu, chi bằng đi về phương Nam, chẳng lẽ chỉ là lời nói suông?"

Tôn Sách định lên tiếng, chợt nhận ra Chu Du tuy vẻ ngoài thong thả nhưng ánh mắt lại rất tập trung, lòng không khỏi rùng mình. Câu hỏi này quá siêu việt, không phù hợp với tri thức thời đại này, nếu không giải thích sao cho hợp tình hợp lý, Chu Du khó lòng tin vào sự chân thành của hắn. Chu Du không phải hạng người thấy nhân vật chính tỏa ra vương khí là sẽ quỳ xuống gọi chủ công, nếu không thì hắn đã không trì hoãn đến tận bây giờ mà chưa chịu bày tỏ ý tốt với anh em nhà họ Viên. Tôn Sách nuốt những lời định nói vào trong, suy tư giây lát rồi lắc đầu: "Công Cẩn, ngươi có biết đại phụ của ta vốn làm nghề trồng dưa không?"

Chu Du gật đầu, ánh mắt vẫn đầy nghi hoặc.

"So với lúa mạch, dưa nhạy cảm với nóng lạnh hơn nhiều. Một đợt hàn triều ập đến, rất có thể sẽ làm chết sạch toàn bộ ruộng dưa. Dưa là thế, các loại lương thực khác cũng vậy. Ngươi xem, hai bên bờ Trường Giang đều trồng lúa, trông thì chỉ cách nhau một con sông, chênh lệch không lớn, nhưng sản lượng lại khác biệt một trời một vực. Nếu mở rộng phạm vi hơn nữa, ví như so vùng Thanh - Duyện với Lĩnh Nam, ngươi sẽ càng hiểu rõ chỉ một chút biến đổi nhiệt độ sẽ gây ra ảnh hưởng lớn nhường nào. Ngươi có biết ở Lĩnh Nam có nơi một năm ba vụ không?"

Chu Du nhìn chằm chằm Tôn Sách, vô cùng chấn động. Hôm qua nghe câu đó của Tôn Sách, hắn đã nghi hoặc không biết Tôn Sách có kiến giải như vậy từ đâu ra. Sách hắn đọc nhiều hơn Tôn Sách, vậy mà cũng chưa từng thấy qua nội dung này, Tôn Sách biết được từ đâu? Giờ hắn đã hiểu, Tôn Sách có lẽ đọc sách không nhiều bằng hắn, nhưng khả năng quan sát sự vật lại mạnh hơn hắn. Đây là đúc kết từ quan sát tình hình thực tế, chứ không phải kiến thức trong sách vở nào cả.

Chẳng có cuốn sách nào dạy về lý thuyết như vậy. Nhưng Tôn Sách cũng không phải bậc thánh nhân sinh ra đã biết hết mọi chuyện, hắn chỉ là dụng tâm hơn người thường mà thôi.

Chu Du đã nhận được câu trả lời, vốn định dừng lại ở đây, nhưng vẫn không nhịn được mà hỏi thêm một vấn đề đã luẩn quẩn trong lòng từ lâu: "Ngươi nói với Lục Quý Ninh rằng mặt đất không phải hình vuông, mà tròn như lòng đỏ trứng gà, là nhìn ra thế nào vậy? Còn cái lý thuyết của Trương Bình Tử mà ngươi nhắc tới, là trong cuốn sách nào?"

Tôn Sách thầm lau mồ hôi lạnh. Cái trò 'tạo phong thái cao thâm' này quả nhiên là một kỹ thuật khó, hớ hênh một chút là lộ sơ hở ngay. Với trình độ của Tôn Sách bản gốc thì làm sao có tâm trí đọc trước tác của Trương Hành chứ. Lục Khang không rõ, nhưng Chu Du thì biết rõ mười mươi, chỉ là hắn không hỏi mà thôi.

"Ta nghe nói đó là lý thuyết của Trương Bình Tử, nhưng ta chưa từng đọc qua. Sở dĩ ta tin rằng đất không phải hình vuông, là nhờ vào phát hiện của chính ta."

"Phát hiện gì?"

"Ngươi từng ra biển chưa?"

Chu Du lắc đầu, ánh mắt kinh ngạc. Đất không phải vuông mà là tròn, nếu là do đọc trước tác của Trương Bình Tử mà biết thì cũng thôi đi, đằng này Tôn Sách lại tự mình phát hiện mà đưa ra kết luận tương tự, điều này mới thật đáng kinh ngạc.

"Trên biển, khi sóng yên gió lặng, ngươi hãy nhìn về phía xa. Con tàu đi xa sẽ dần dần biến mất. Nếu mặt đất là phẳng, thì con tàu phải nhỏ dần nhỏ dần, cuối cùng trở thành một điểm, ngươi không thấy được nữa nhưng nó chắc chắn vẫn ở đó, đúng không?"

Chu Du suy nghĩ một chút, gật đầu.

"Nhưng thực tế không phải vậy, con tàu sẽ biến mất trước khi kịp trở thành một điểm, hơn nữa lại dần dần biến mất từ dưới lên trên. Trước là thân tàu, sau đó là cánh buồm, cứ như thể đang chìm xuống vậy. Điều này đủ để chứng minh mặt đất không phải phẳng, ít nhất cũng là hình cung. Nếu cộng thêm việc khi nguyệt thực, cái bóng hiện lên có viền tròn chứ không phải thẳng, thì càng chứng minh rõ vấn đề này hơn."

Chu Du hít một hơi lạnh, không dám tin. Hắn vốn tưởng Tôn Sách chỉ đang hồ ngôn loạn ngữ, cố tình gây khó dễ cho Lục Khang, giống như lối biện bác của Trang Tử và Huệ Tử khi tranh luận về việc người có thể biết niềm vui của cá hay không. Giờ mới biết Tôn Sách thật sự cho rằng học vấn của Lục Khang vô dụng, không giải quyết được vấn đề thực tế, nên mới lười so đo với Lục Khang.

Mặt đất hình cầu tuy khó tin, nhưng điều khiến hắn khâm phục hơn cả chính là sự tinh tế trong quan sát và sự nhạy bén trong tư duy của Tôn Sách. Người như thế, dù không đọc sách cũng hiểu nhiều đạo lý hơn khối kẻ đọc sách, thảo nào Lục Khang bị hắn dồn vào thế không thể đối đáp cũng là chuyện bình thường.

Mọi nghi hoặc trong lòng Chu Du đều tan biến, giờ đây chỉ còn lại sự khâm phục. Có những người bẩm sinh đã thông minh, Tôn Sách rõ ràng thuộc loại người này. Những kẻ vì hắn xuất thân hàn môn, không đọc nhiều sách vở mà coi thường hắn, tất sẽ bị hắn vứt bỏ.

"Bá Phù có thể nói là người thông tuệ, người tài đức vẹn toàn, chẳng khác nào Nhan Uyên năm xưa."

"Ha ha, Công Cẩn quá khen." Tôn Sách thở phào nhẹ nhõm. Cuối cùng cũng ứng biến kịp thời, giải tỏa được nghi hoặc trong lòng Chu Du. Sau này 'nổ' cũng phải cẩn thận một chút, không được xem thường anh hùng thiên hạ, kẻo lúc 'nổ' thì sướng, mà sơ hở đầy mình, đến lúc không tự bào chữa được thì mất mặt lắm. Tuy nhiên, mượn cơ hội này để thuyết phục tâm lý Chu Du, đánh tan sự kiêu ngạo của hắn, cũng đáng để đắc ý một chút.

Lúc này, một binh sĩ quân Hoàng Cân đi tới, khom người hành lễ với Chu Du: "Lưu tướng quân mời Chu lang qua trướng một lát, có việc muốn thỉnh giáo Chu lang."

Chu Du và Tôn Sách nhìn nhau, hiểu ý mỉm cười.