"Thưa cô?"
Khổng Linh Chi: "Cái đó còn phải xem là học sinh nào đã."
"Có gì khác biệt sao ạ?"
"Nếu là nữ sinh, cô chắc chắn sẽ tìm mọi cách giữ lại. Nhưng các thầy đồ khác thường không nhận con gái, nên chắc chỉ có thể là nam sinh thôi."
Lưu Chính chột dạ. Con trai trong thư viện chỉ đếm trên đầu ngón tay. Hai bạn mồ côi đang ở trọ gần nhà cô giáo, bạn còn lại nhà ở trong làng, chắc chẳng lọt vào mắt xanh của thầy đồ nào đâu.
"Giả dụ, là một nam sinh, được thầy giáo phát hiện có thiên phú hơn người, muốn nhận làm đệ tử..."
Khổng Linh Chi bật cười: "Thiên phú hơn người ư? Nếu thực sự có thiên phú hơn người thì sao chưa bao giờ đứng nhất thế?"
Lưu Chính: "..."
Cô ơi, cô đừng nhắc đến thi cử nữa, cô nhắc đến là con lại muốn chạy về đọc sách ngay lập tức đấy.
"Đã nói đến thiên phú, vậy là có khả năng nhìn qua là nhớ?"
"Không có ạ." Giọng Lưu Chính ỉu xìu.
"Có thể xuất khẩu thành thơ, bảy bước làm thơ?"
"Không có."
"Hay là xương cốt tinh kỳ, kỳ tài võ học?"
"Cũng không có nốt." Cậu bé chán nản đáp: “Chẳng có thiên phú gì hơn người cả."
Thực ra đám học trò bọn cậu đứa nào cũng từng lén hỏi sư phụ dạy võ xem mình có thiên phú luyện võ hay không.
Dù sao ai mà chẳng muốn làm đại hiệp hành hiệp trượng nghĩa chứ.
Nhưng tiếc thay, cả lũ chẳng đứa nào có chút năng khiếu võ thuật nào. Sư phụ an ủi bọn cậu rằng chuyện này rất bình thường, trăm người chưa chắc đã có một người thành tài được.
Bọn cậu học được vài chiêu quyền cước để rèn luyện thân thể là tốt lắm rồi.
Khổng Linh Chi nhìn cậu học trò: "Đã không phải thiên phú hơn người, chắc là phẩm hạnh, tài học của người đó đã thu hút vị thầy giáo kia."
"Chắc là vậy ạ." Lưu Chính nghĩ thầm, chắc chắn là thế rồi.
Khổng Linh Chi cười: "Nếu là vì phẩm hạnh tốt, người học trò này đã có thầy rồi, hiển nhiên sẽ không bái người khác làm thầy nữa. Còn nếu là vì tài học..." Cô ngừng một chút: “Thì cậu ấy nên nghĩ kỹ xem tài học đó cậu ấy học được ở đâu."
Mặt Lưu Chính đỏ bừng.
Cậu cảm thấy cô giáo chắc chắn đã đoán ra cái "giả dụ" kia chính là cậu.
Môi cậu mấp máy, xấu hổ không biết phải làm sao: "Cô ơi..."
"Tuy nhiên, vốn dĩ cô chỉ định nhận nữ đệ tử thôi, mấy bạn nam sinh nằm ngoài dự tính của cô, có nghỉ học cũng chẳng sao."
Lời Khổng Linh Chi vừa dứt, mặt Lưu Chính lại tái mét. Trong lòng cậu dâng lên nỗi tủi thân khó tả. Rõ ràng cậu cũng học hành chăm chỉ, cũng thật lòng muốn kế thừa bản lĩnh của cô giáo, muốn trở thành đại sư huynh đáng tin cậy nhất mà.
"Nếu thực sự có học sinh nghỉ học, cô sẽ không thấy tiếc nuối hay buồn sao ạ?"
Cậu giống như một đứa trẻ tủi thân, nghĩ rằng nếu mình bỏ nhà ra đi, cha mẹ chắc chắn sẽ đau lòng và hối hận lắm.
Khổng Linh Chi: "Người tiếc nuối và buồn bã phải là bạn học sinh nghỉ học đó chứ. Đợi đến khi sang trường khác, bạn ấy sẽ hiểu mình đã bỏ lỡ điều gì. Thôi, muộn rồi, cô không giữ con lại ăn cơm nữa, con về đi."
Lưu Chính thất thểu ra về.
Lúc này cha mẹ cậu đang bàn bạc chuyện của cậu ở nhà. Vốn dĩ họ không định cho con trai thi công danh gì cả.
Ban đầu gửi con đến chỗ Khổng lang trung cũng chỉ mong con học được chút nghề ngỗng để sau này kiếm cơm.
Họ đã tính toán cả rồi, dù con trai học hành chẳng ra sao thì ít nhất cũng biết mặt vài vị thuốc. Đến lúc đó làm lang trung chân đất, đi các làng thu mua dược liệu rồi bán lại cho hiệu thuốc lớn, tiện thể chữa bệnh vặt kiếm thêm đồng ra đồng vào, cũng đủ sống qua ngày.
Cha cậu còn tính, lúc mình còn khỏe thì đi cùng con, sau này già yếu không đi được nữa thì ở nhà trông cháu cho con.
Nhưng hôm nay con trai về nói những lời ấy làm đảo lộn hết suy tính của họ.
Đó là huyện lệnh đấy, quan phụ mẫu của cả vùng. Nếu được làm đệ tử của ngài, tương lai con trai họ chắc chắn sẽ xán lạn hơn nhiều.
Có tiền đồ tốt hơn, ai nỡ để con mình chịu khổ chứ.
Nhưng giờ có một vấn đề nghiêm trọng đặt ra trước mắt.
Đi học là phải tốn tiền, mà không phải một khoản, là tốn tiền dài dài, hàng tháng, hàng năm...
Ngoài tiền học phí, còn tiền giấy bút mực nghiên, tiền mua sách, tiền giao lưu với bạn bè đồng môn...
Người ta bảo mười năm đèn sách, họ ít nhất phải nuôi con mười năm. Mười năm này, cho dù có vắt kiệt xương tủy họ ra, e là cũng không nuôi nổi.
Người phụ nữ dốc hết tiền tiết kiệm trong nhà ra bàn, miệng lẩm bẩm: "Nếu ta nhận thêm việc giặt quần áo thuê, ông tranh thủ lúc rảnh rỗi đi làm thêm chút việc vặt... mỗi tháng chắc cũng kiếm thêm được hai ba trăm đồng..."
Tất nhiên, điều kiện tiên quyết là ngày nào bà cũng phải giặt một chậu quần áo to tướng, chồng bà không được nghỉ ngơi chút nào, bữa tối cả nhà chuyển sang ăn cháo loãng, bữa thịt mỗi tháng một lần cũng cắt nốt...
"Ba trăm đồng, còn chưa đủ mua một quyển sách đâu." Giọng người đàn ông trầm đục như phát ra từ lồng ngực.
"Hay là... đi vay họ hàng một ít?"
"Vay thì phải trả, nếu không trả được, chẳng lẽ bán nhà đi à?"
Hai vợ chồng từ niềm tự hào, lo lắng ban đầu giờ chuyển sang vẻ mặt đầy cay đắng.
Họ thỉnh thoảng nhìn nhau, muốn đối phương mở lời trước, nhưng rồi lại lảng tránh ánh mắt nhau. Không ai nỡ nói ra câu không cho con đi học nữa.
...
Khi Lưu Chính về đến nhà, trong nhà tối om không thắp đèn. Cậu đi tới thắp đèn dầu lên: "Mẹ, mọi người đợi con về ăn cơm ạ?"
"Ừ, ăn nhanh lên con, ăn xong còn đi ngủ sớm."
Mẹ cậu bưng cơm canh lên, cả nhà mỗi người một bát, ai nấy đều mang tâm sự riêng.
Đợi con trai ngủ say, người đàn ông bỗng lên tiếng: "Hay là cứ để nó đi học đi, biết đâu nó chẳng cần đến mười năm đã đỗ tú tài rồi. Đỗ tú tài rồi thì dù kém nhất cũng tìm được việc làm nuôi sống gia đình."
Người vợ nắm chặt tay chồng: "Ta nghe ông."
Người đàn ông cảm thấy được tiếp thêm sức mạnh, dường như không còn sợ hãi áp lực cuộc sống sắp tới nữa: "Cứ cho nó học, nếu sau này thực sự không nuôi nổi nữa, thì chúng ta cũng đã cố hết sức rồi."
"Được." Người phụ nữ nói xong bèn thở dài: “Biết sớm thì hôm nay đã không mua đống đồ này, cũng tiết kiệm được kha khá đấy."
Sáng sớm hôm sau, Lưu Chính dậy từ tờ mờ đất. Cậu khởi động chân tay trong sân, đi một bài quyền, sau đó theo thói quen lấy cuốn sách đổi được với bạn ra đọc.
Sách của bọn cậu đều là tự đóng, mỗi người một kiểu, thỉnh thoảng lại đổi cho nhau xem.
Ở thư viện giấy bút mực dùng thoải mái, nhưng bọn cậu đều rất tiết kiệm. Chu phu tử bảo những thứ này đắt lắm, không cho phép lãng phí, nên khi viết chữ bọn cậu đều nắn nót từng nét, cố gắng không viết sai chữ nào.
Giấy viết rồi có bạn mang về, nhưng giấy trắng chưa viết thì dù thầy cô không cấm cũng chẳng ai dám mang về.
Tết này được nghỉ dài, Lưu Chính thấy không thể lãng phí thời gian. Cậu tính lát nữa xin mẹ ít tiền đi mua giấy về, bút thì nhà có sẵn, còn cả cái nghiên mực bằng đá cha mài cho cậu nữa.
Cháo sáng nay hơi loãng, Lưu Chính cũng không hỏi nhiều. Ăn xong, giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa, cậu mới ngỏ ý xin tiền mua giấy.
Người mẹ nghe xong lòng trĩu nặng.
"Chẳng phải được nghỉ rồi sao, con cứ nghỉ ngơi cho khỏe đi, đừng vất vả quá."
,