Giọng Lưu Chính bỗng trở nên khàn đặc: "Thưa thầy, con hiểu rồi."

"Không, con chưa hiểu đâu." Chu tú tài biết nếu không để đứa trẻ này tận mắt nhìn thấy các trường tư thục, thư viện khác như thế nào, trong lòng cậu bé sẽ mãi còn nỗi nuối tiếc.

"Thầy, con thực sự đã hiểu rồi." Lưu Chính tuy trong lòng đầy u uất và đau khổ nhưng vẫn cố giữ vẻ bình tĩnh: “Cha mẹ ban đầu gửi con đi cũng chỉ mong con làm học trò, học chút y thuật. Giờ được đọc sách viết chữ đối với con đã là ân huệ lớn lao rồi."

Chu tú tài: "Đã gọi ta một tiếng thầy, ta ắt sẽ giải đáp thắc mắc cho con. Con cứ ở lại đây vài ngày."

"Nhưng con đã hẹn với bác đánh xe là mai về rồi... Hơn nữa sắp Tết, cha mẹ ở nhà sẽ lo lắng."

"Không sao, mai con nhờ ông ấy chuyển lời cho cha mẹ, bảo thầy quý con nên giữ con ở lại chơi mấy hôm. Sao, sợ ta không cho con ăn cơm à?"

Lưu Chính: "Thầy không chê con ăn khỏe là được ạ."

Chu tú tài bật cười, nhớ ra lũ trẻ này đứa nào ăn cũng khỏe: "Tiện thể nếm thử tay nghề của sư nương con. Con còn một sư huynh, một sư tỷ nữa. Sư huynh đang học ở trường tư thục, sư tỷ về nhà ngoại hai hôm nữa mới lên."

Lưu Chính được Chu tú tài giữ lại, tối đó ngủ ở phòng khách.

Đêm khuya thanh vắng, cậu chợt nghĩ, nhà Chu phu tử chắc cũng có chút của ăn của để. Nhà thầy rất rộng, trong thư phòng có nhiều sách, con trai thầy còn học ở trường tư thục khác...

Vì có gia sản nên thầy mới có thể đi học thi lấy công danh.

Cậu hơi muốn về nhà, nói với cha mẹ rằng cậu không đến chỗ huyện lệnh học nữa, để cha mẹ đỡ phải vất vả vì tiền.

Nhưng thầy nhất quyết giữ lại, cậu cũng không thể từ chối.

...

Hôm sau, Lưu Chính mượn giấy bút của thầy viết một bức thư ngắn, nhờ bác đánh xe chuyển lời giúp, vẫn trả bác năm đồng tiền công.

...

Vừa quay lại đã thấy thầy thay quần áo mới, vẫy gọi cậu: "Ta đang định đi thăm thầy giáo của con trai ta, con đi cùng ta nhé."

Chu tú tài thuê một chiếc xe ngựa đưa Lưu Chính đi cùng. Trên đường đi, ông kể cho Lưu Chính nghe: “Khổng sơn trưởng còn sắp xếp cho các con học môn điều khiển xe ngựa nữa đấy, nhưng phải đợi lên lớp Ất đã. Giáp, Ất, Bính, Đinh, tổng cộng bốn lớp. Mỗi năm thi một lần, qua thì được lên lớp. Đợi học xong lớp Giáp là coi như tốt nghiệp tiểu học."

"Sau đó là xuất sư ạ?"

Chu tú tài không nhịn được cười: "Coi như vậy đi. Nhưng vẫn còn kỳ thi tốt nghiệp, kỳ thi này quyết định xem các con có được học tiếp trung học hay không. Trung học sẽ dạy nhiều thứ hơn nữa..."

Tâm trạng u ám của Lưu Chính bay biến sạch.

Cậu lắp bắp: "Còn... còn có trung học ạ?"

Chu tú tài cười ha hả.

Cười một lúc lâu ông mới nói: "Con nghĩ lại tên thư viện của chúng ta xem."

"Đại học Y khoa Hứa quận... còn có đại học nữa ạ?"

Lưu Chính sắp khóc đến nơi rồi.

"Vậy... trung học và đại học... hàng năm, hàng tháng đều phải thi ạ?"

Chu tú tài không trả lời, chỉ cười tiếp.

Lưu Chính hiểu rồi.

Chu tú tài: "Nếu con sợ thì đợi đến kỳ thi tốt nghiệp tiểu học thi kém một chút, khỏi phải học trung học. Nhưng nếu cứ học lên mãi, theo dự tính của cô giáo con, ít nhất cũng phải mười mấy năm."

Nói xong ông thở dài: "Thực ra mười năm cũng chẳng lâu lắm đâu. Các con còn nhỏ, mười năm sau đúng độ tuổi đẹp nhất. Xưa nay mười năm đèn sách mà đỗ được cử nhân đã được coi là thiên phú tuyệt vời rồi."

Còn tú tài ư? Xin lỗi, chẳng là cái gì cả. Chỉ khi đỗ cử nhân mới được chờ bổ nhiệm làm quan. Tất nhiên, bình thường không có quan hệ, không có tiền chạy chọt thì chờ mấy chục năm cũng chưa chắc có quan làm. Nhưng cử nhân lão gia có ruộng miễn thuế, ít nhất cơm áo không lo.

Nếu đỗ được tiến sĩ, dù là Đồng tiến sĩ tam giáp, cũng chắc chắn có một chức quan nhỏ.

Lưu Chính mếu máo: "Thầy đừng nhắc đến thi cử nữa, giờ con cứ nghe đến thi là sốt ruột, muốn lôi sách ra đọc."

"Ha ha ha!"

Lưu Chính nghĩ, cậu chắc chắn sẽ học tiếp, vậy thì càng không được lười biếng. Đợi gặp sư huynh xong, cậu phải về nhà ngay thôi. Mấy ngày Tết phải theo cha mẹ đi chúc Tết họ hàng chắc chắn không có thời gian ôn bài...

Điều khiến cậu ngạc nhiên là trường tư thục sư huynh đang học lại nằm ở một ngôi làng gần đó, và trường cũng chỉ có hai học trò.

Một ông lão đang đọc sách nghe tiếng động bèn bước ra đón.

"Ta cứ bảo sao hôm nay có ngọn gió độc thổi qua, hóa ra là ông. Sao, mới ở trên núi xuống đã vội vàng đến thăm con, sợ ta dạy không tốt à?"

Ông lão nói chuyện cực kỳ không khách sáo, người cũng vô cùng nghiêm nghị. Trước đây Lưu Chính cứ tưởng Chu phu tử đã đáng sợ lắm rồi, gặp ông lão này cậu mới biết Chu phu tử vẫn còn hiền chán.

"Ông nói năng cho tử tế chút, đừng dọa học trò của ta sợ." Chu tú tài nói: “Đây là một học trò của ta ở thư viện, Lưu Chính, mau bái kiến thầy Trần."

Lưu Chính bước lên hành lễ: "Bái kiến thầy Trần."

"Ồ?" Đối phương đánh giá cậu một lượt: “Ông dẫn học trò đến tận cửa, chẳng lẽ muốn đọ sức với học trò của ta?"

Chu tú tài: "Nó mới học được mấy tháng, vừa nhận được vài mặt chữ thôi."

Thầy Trần giơ tay: "Vào trong nói chuyện đi. Đứng ở cửa người ta lại tưởng ta tiếc chén trà."

Chu tú tài lắc đầu ngán ngẩm.

Hai học trò của thầy Trần bước lên bái kiến Chu tú tài, trong đó có con trai ông.

Thấy cha, cậu bé mừng rỡ, hành lễ xong bèn đứng sau lưng cha.

A, cha chắc chắn đích thân đến đón mình về đây mà. Lát nữa là được về rồi, mẹ chắc chắn đã nấu rất nhiều món ngon chờ mình ở nhà.

Tết này có thể đi xem xiếc với bạn bè, biết đâu có gánh hát về làng, lúc đó lén đi nghe hát cũng được.

Hai người uống trà, thầy Trần đã bảo vợ chuẩn bị cơm nước, còn đặc biệt dặn mua rượu về.

Chu tú tài vội ngăn lại: "Không vội uống rượu, lần này ta định ở lại chỗ ông vài ngày..."

"Sao, bị vợ đuổi ra khỏi nhà à?" Khuôn mặt nghiêm nghị của thầy Trần lộ ra chút ý cười xem kịch vui: “Chẳng lẽ cả năm qua ông vất vả dạy học bên ngoài mà chẳng mang được bao nhiêu tiền về, chọc tức em dâu rồi?"

Chu tú tài: "Làm gì có chuyện đó. Lâu ngày không gặp, ta muốn cùng ông chong đèn tâm sự thâu đêm thôi mà."

Thầy Trần cười khẩy, rõ ràng không tin lời ông bạn.

Tuy nhiên ông cũng không từ chối cho Chu tú tài ở lại.

Ông nói thẳng với vợ: "Rượu cứ mua về. Hôm nay làm bốn món, mỗi ngày bớt đi một món, đến khi nào không còn món gì thì lôi rượu ra, ông ấy tự khắc biết ta đang đuổi khéo."

Vợ ông không nhịn được cười: "Hai ông không ăn cơm cũng được, ta chỉ lo nấu cho bọn trẻ thôi." Nói xong bà gọi ba đứa trẻ: "Ra ngoài chơi đi, lát nữa cơm chín cô trò mình ăn, kệ xác hai ổng."

Đợi trong phòng chỉ còn hai người, thầy Trần mới càu nhàu: "Có chuyện gì nói thẳng đi, ông đến chắc chắn chẳng có việc gì tốt lành."

,