“Đáng lý tôi phải nhận ra sớm hơn mới đúng.”

Shinokawa nuối tiếc cất lời ngay khi chiếc xe van chở chúng tôi rời khỏi nhà Kosaka.

“Lần hỏi han tháng trước là một bài kiểm tra.”

“Bài kiểm tra?”

“Để xem thử nhân viên ở tiệm sách cũ Biblia tường tận về sách cũ đến mức độ nào... Nhờ lọt qua bài kiểm tra ấy mà chúng ta mới nhận được yêu cầu mua hết kho sách.”

“Hả? Nhưng rõ ràng là tôi có tường tận gì đâu?”

“Chính thế. Điều mà ông Kosaka cần là một nhân viên tiệm sách cũ ít kinh nghiệm, ủy thác lần này ngay từ đầu đã được tính toán sao cho chỉ có mình anh Gora đến mua sách. Theo tôi ông ra lệnh tiến hành mua bán ngay khi đám tang hoàn tất cũng là để công việc kịp xong xuôi trước khi tôi xuất viện quay về Biblia.”

Quả thật người gọi điện thoại hôm ấy đã hỏi “Cả tiệm sách có mỗi mình cậu thôi à?”

Akiho không hề hay biết Shinokawa đã quay lại cửa tiệm nên cứ thế lặp lại nguyên si lời đồn vớ vẩn nghe từ Sawamoto. Có lẽ câu hỏi lúc ấy chỉ để xác nhận xem có thật là một mình tôi quản lý tiệm sách cũ Biblia hay không mà thôi.

“Nhưng tại sao phải làm như vậy?”

“Anh nhớ kĩ lại lời ông căn dặn Kosaka Akiho đi. Thực hiện định giá ngay tại đó, cuốn nào có giá thì để người ta mua, cuốn nào không đáng giá thì thôi. Tuy nhiên bắt buộc phải mang hết ra khỏi nhà... Anh nghĩ thử xem, nếu răm rắp tuân theo thì sẽ ra sao?”

Tay giữ bánh lái, tôi suy nghĩ. Leo hết con dốc thoai thoải ở Hase, chiếc xe van xuyên qua đường hầm được bao phủ bởi cây lá đỏ.

“Akiho sẽ phải chịu trách nhiệm với đống sách không bán được.”

Cô ấy có bảo sẽ đem thùng các tông nhét đầy sách về nơi mình ở. Nếu Shinokawa không gợi ý phương án kia, ắt cô sẽ làm thế cho mà xem.

“Nhân viên thiếu kinh nghiệm khi định giá sẽ khó tránh khỏithiếu sót. Khả năng cao họ sẽ bỏ qua những cuốn khó xem xét giá. Cha của Kosaka đã sắp xếp sao cho một số quyển sách nhất định sẽ đến tay con gái mình.”

Nói cách khác, đây là một món quà được chuẩn bị vô cùng công phu.

“Trong đó có cuốn sách trị giá mấy trăm nghìn yên kia sao?”

“Chuyện đó à... Chạm mức mấy trăm nghìn có khi hơi khó, nhưng nếu tình trạng sách còn tốt, sẽ vượt ngưỡng 100.000 yên đấy.”

“Thế thì cần gì phải vòng vo như vậy, ông ấy cứ đưa như bình thường là được mà. Ví dụ như lần cha con gặp nhau vào tháng trước chẳng hạn.”

“Nhưng có khả năng cuộc nói chuyện của hai người bị nghe trộm, đúng không? Nếu chẳng may chuyện Kosaka được cha tặng cuốn sách cổ đầy giá trị truyền đến tai những người khác trong gia đình thì...”

“À...”

Trong đầu tôi hiện lên hình ảnh người phụ nữ mặc kimono, chị gái cùng cha khác mẹ tự nhận tai mình rất thính của Akiho. Mà Akiho lại không hòa thuận với người thân. Đây là vấn đề dính dáng tới chuyện tiền bạc, đến lúc tranh giành người chịu thiệt ắt sẽ là Akiho.

“Có thể còn lý do nào khác... Tóm lại, chỉ biết là tôi đã bỏ sót điều này. Trong một thoáng tôi cũng để ý có cuốn bị lẫn vào đống sách không đáng giá, nhưng không tài nào nặn óc nhớ ra được... Tôi còn non tay quá.”

Shinokawa bặm môi thật chặt. Lần đầu tiên tôi thấy cô giận bản thân như thế. Bụng bảo dạ, thì ra cũng có những lúc cô như vậy,

Xe chúng tôi chạy dọc hệ thống tàu lửa một ray trên cao. Chỉ lát nữa là đến nơi, nhưng chẳng may Akiho đã bán sách rồi thì chuộc lại sẽ nan giải lắm. Chúng tôi có đến kịp hay không đành phó mặc cho ông trời mà thôi.

“... Tìm ra một thứ cố tình bị giấu đi để không ai biết là việc rất khó khăn.”

Vẫn nhìn về phía trước, tôi lên tiếng. Tâm trí hiện lên hình ảnh bà ngoại, Gora Kinuko, đã chôn giấu một bí mật không thể bày tỏ cùng ai trong bộ Soseki toàn tập.

“Vấn đề không phải non tay hay không... Mà ngay từ đầu bí mật của người khác đâu thể dễ dàng hiểu được cơ chứ?”

Bầu không khí trầm mặc bao trùm trong xe. Cảm nhận những tia nhìn bỏng rát trên má mình, tôi bèn liếc mắt sang ghế phụ lái. Shinokawa đang nhìn tôi chằm chằm với đôi mắt ướt mở to. Xem chừng lời tôi nói khiến cô cảm động. Thật ra tôi không chủ đỊnh nói như thế đâu.

Trước ánh mắt nồng nhiệt, tôi đâm ra bồn chồn, mà chính xác hơn là đâm ra xấu hổ. Tôi đằng hắng thật lớn.

“Tóm lại, cuốn sách bị lẫn vào là sách gì vậy?”

Bảng hiệu của nhà sách cần đến đã hiện ra trước mặt, tôi từ từ giảm tốc.

“Thật tình, trong chiếc thùng...”

Shinokawa còn đang nói dở, mắt tôi đã bị hút vào cửa hàng tiện lợi ở cửa nhà sách. Một cô gái khoác chiếc áo xanh rêu quen thuộc vừa bước ra từ cánh cửa mở sẵn. Có lẽ cô vào để mua nước uống, bởi vì vừa cô vừa cố vặn mở chai nước của mình.

May cho chúng tôi, các xe ngược chiều và cùng chiều phía sau đều cách chúng tôi khá xa. Tôi liền bấm xi nhan lia lịa, đưa xe vào bãi đỗ của cửa hàng tiện lợi. Tắt máy xong tôi lao ngay ra khỏi xe. Akiho đang chuẩn bị bước vào chiếc ô tô nhỏ màu đỏ trông có vẻ là hàng lướt.

“Akiho!”

Qua nóc xe, tôi gọi với lại, khiến cô trố mắt.

“Daisuke... Cả chị chủ tiệm nữa. Có chuyện gì thế?”

“Cậu đã vào nhà sách kia chưa?”

“Hả? Rồi. Tớ vừa mới rời khỏi đó. Giờ chắc tớ về lại Tokyo luôn.”

Chúng tôi hộc tốc đến đây nhưng tất cả đã quá muộn. Tôi thiểu não tựa lên nóc xe. Giả như đến sớm hơn năm phút thì...

“Hả?”

Qua lớp kính cửa, tôi trông xuống ghế phụ lái. Một chiếc thùng các tông lớn mở hờ đặt phía trên. Bên trong lèn chặt những cuốn sách cũ.

“Tớ tưởng cậu bán rồi?”

“À, đống này ấy hả?”

Akiho khẽ nhún vai.

“Mang đến tận nhà sách rồi nhưng tớ lại đổi ý. Dù gì đây cũng là di vật của cha, tớ chợt nghĩ để ở nhà mình một thời gian cũng được...”

Tôi như cất được gánh nặng trong lòng. Có khi nào cha của Akiho còn tiên liệu được cô con gái sẽ hành động như thế này chăng? Rằng con gái ông sẽ không dễ dàng vứt đi những cuốn sách cha để lại.

“Xin lỗi, tôi có thể xem đống sách trong thùng lần nữa được không?”

Shinokawa bước xuống xe và cất lời.

“Chị cứ xem đi... Nhưng có chuyện gì sao?” Akiho thắc mắc.

Đặt thùng sách xuống nền nhựa của bãi đỗ xe rồi ngồi lên ghế phụ lái, Shinokawa lần lượt kiểm tra các đầu sách bên trong,

“Ông ấy mà để lại cho tớ thứ có giá trị như thế sao, quả thật hơi khó tin.”

Akiho bán tín bán nghi.

“Tháng trước gặp nhau, cha có hé lộ gì với tớ đâu... Giả sử chuyện này là thật, đáng ra ông phải báo cho tớ biết ý định của ông chứ.”

Chuyện này tôi cũng thấy kì lạ. Khi thật sự muốn nhắn gửi thì thiếu gì phương cách. Hay nguyên nhân xuất phát từ tính tình của ông cũng nên.

“Đúng là có những người nhất quyết không chịu nói thật suy nghĩ của mình.”

Khuôn mặt của Akiho sa sầm.

“Tớ cũng từng như vậy nhỉ?”

“Ấy, tớ đâu có ý đó... Xin lỗi cậu!”

“Daisuke xin lỗi làm gì!”

“... Ừm, tôi tìm thấy rồi!”

Trước câu nói của Shinokawa, chúng tôi châu đầu vào thùng các tông. Cô lôi ra một cuốn sách khổ shinsho mỏng tang. Có thể thấy ông Kosaka đọc và giữ gìn rất kĩ, nhưng cuốn sách cũng lâu năm lắm rồi. Bìa màu cam và màu đen đã phai hết cả, bốn góc đều mòn vẹt.

Nhan đề cuốn sách là Tùy bút danh ngôn cho kẻ làm công ăn lương. Đi kèm là dòng tiêu đề dí dỏm “Tân Luận ngữ”*. Tác giả là Fukuda Teiichi. Tôi chưa nghe tên tuổi nhà văn này lần nào.

Chú Thích: Luận ngữ là một tác phẩm triết học cổ do Khổng Tử và các học trò biên soạn, thông qua những cuộc đối đáp của ông và đệ tử để bàn về những hành vi, đạo lý làm người.

“Có thật là cuốn này không?”

Tôi chưng hửng. Nhìn bìa là đủ hiểu cuốn này dành cho dân văn phòng rồi. Nó chẳng toát lên vẻ gì là một cuốn sách cổ cực kì quý hiếm cả.

“Phải, không nhầm đâu. Cha Kosaka đã tặng cuốn này cho cô ấy đấy.”

Shinokawa nói chắc như đinh đóng cột nhưng Akiho không định đưa tay ra, tôi bèn thay cô đón lấy cuốn sách rồi lướt mắt thật nhanh. Đúng như nhan đề Tùy bút danh ngôn, cuốn sách là tuyển tập những bài luận ngắn về danh ngôn trên khắp thế giới từ xưa đến nay. Trong số các danh ngôn chủ đạo, có cả lời răn của Tokugawa Ieyasu*, trích dẫn của thi hào Goethe, cả phát biểu của chính trị gia nào đó. Thành thật mà nói, cuốn sách không có tính nhất quán gì cả.

Chú Thích: Tokugawa Ieyasu (1543-1616), shogun đầu tiên của Mạc phủ Tokugawa.

Lật lại đề tựa ở phần đầu, một đoạn văn đập vào mắt tôi.

Nhân tiện, trong cuốn sách của tôi, cái tiêu đề “Tân Luận ngữ” không chính xác đâu. Tôi không hề nhen nhóm suy nghĩ vênh váo là phản bác Khổng Tử bằng cách biên soạn một cuốn Luận ngữ thời Chiêu Hòa. Dù gì tôi cũng chỉ là một kẻ làm công nhơ bẩn, rẻ tiền, so với Khổng Tử có khác gì con giun dưới đất so với sao trên trời.

Cũng đâu nhất thiết phải tự phỉ báng bản thân là giun chỉ vì viết một quyển sách. Nhưng qua đây thì xem chừng tác giả là người làm công ăn lương bình thường thôi.

“Tại sao quyển sách này lại quý hiếm như vậy?”

Quả thật tôi không hiểu nổi phải dựa trên yếu tố gì để định giá sách cũ nữa.

“Fukuda Teiichi là tên thật của Shiba Ryotaro.”

“Hả?”

Chúng tôi cùng bất thần thốt lên. Shinokawa tiếp tục câu chuyện.

“Tác phẩm này được xuất bản vào năm Chiêu Hòa thứ 30, một năm trước khi tác giả ra mắt với tư cách tiểu thuyết gia... Vào khoảng thời gian đó, Shiba Ryotaro đang làm ở tòa soạn báo nên đúng là làm công ăn lương thật. Cũng nhưHeo và hoa hồng, tác phẩm này không được đưa vào toàn tập.”

Bỗng nhiên, tôi nhìn cuốn sách khổ shinsho mỏng tang bằng con mắt hoàn toàn khác. Dù đã qua đời, con người tự gọi mình là “một kẻ làm công nhơ bẩn rẻ tiền” này vẫn tiếp tục là một đại tác gia được bao người tìm đọc. Vào thời điểm xuất bản, phải chăng chính ông cũng không ngờ được tương lai cuốn sách của mình?

“Bản thân tác giả không mấy hài lòng với tác phẩm này... Nhưng cuốn sách lại được rất nhiều người đón đọc. Vừa phát hành đã nối bản, lại còn được tái bản đến hai lần dưới một tên khác.”

Những thông tin về sách cũ cứ thế ồ ạt tuôn trào từ miệng Shinokawa. Cô đã lấy lại phong độ.

“Shiba Ryotaro ít khi đề cập đến tiểu sử trong tác phẩm của mình, nhưng cuốn sách này lại được viết dưới dạng các bài luận về trải nghiệm thời đôi mươi của tác giả. Ngay sau khi Thế chiến thứ hai kết thúc, chàng thanh niên Fukuda Teiichi phục viên, trở về Nhật Bản, nhảy từ tòa soạn này đến tòa soạn khác, trải qua không biết bao nhiêu cơ cực. Có lẽ độc giả lúc bấy giờ thấy đồng cảm với những câu văn của ông chăng... Tôi nghĩ cha của Kosaka cũng nằm trong số đó.”

Akiho nhận lấy cuốn Tùy bút danh ngôn cho kẻ làm công ăn lương, chăm chú ngắm nhìn bìa sách.

“Hình như có lần tôi đã bắt gặp cha đọc cuốn sách này và nâng niu vô cùng.”

Cô thì thầm với đôi mắt xa xăm, chừng như đang cố gắng hồi tưởng từng chút một.

“Ngày xưa, lúc tôi mới chuyển về nhà lớn ở Kamakura, cha chẳng bao giờ mở lời với tôi cả. Thỉnh thoảng cha có ngẩng đầu khỏi sách, nhưng cũng không bắt chuyện lần nào... Vậy mà tại sao cha để lại cho tôi cuốn sách này?”

Shinokawa vươn tay lật bìa sách. Bìa lót có vài chữ viết tay nguệch ngoạc đề: Fukuda Teiichi.

“Sách có chữ kí tác giả cơ à?”

Tôi lẩm bẩm. Cuốn sách cổ này không chỉ quý giá, mà còn có cả chữ kí tác giả. Thế này giá phải đến hai, ba trăm nghìn yên, có khi còn cao hơn không chừng.

“Tôi không xác định được nó có phải là thật hay không. Đây là lần đầu tiên tôi tận mục sở thị tác giả kí bằng tên thật... Cứ cho là thật, nếu ông kí tên sau khi đã thành tác gia thì lạ đấy, vì ông không kèm bút danh. Có lẽ đây là chữ kí là từ lúc tác giả chưa dùng bút danh... Tôi nghĩ rất có khả năng cha cô đã xin chữ kí tác giả khi ông chưa có tiếng tăm.”

Tôi vắt óc suy nghĩ. Như vậy có nghĩa là...

“Cha của Kosaka quen với Shiba Ryotaro từ trước khi ông ấy ra mắt công chúng sao?”

“Tôi cho là vậy. Cô kể có một thời gian, cụ nhà làm tiếp tân ở phòng triển lãm đúng không?”

Akiho không nói gì trước câu hỏi của Shinokawa, chỉ im lặng gật đầu.

“Shiba Ryotaro, tức nhà báo Fukuda Teiichi, hồi xưa công tác ở ban văn hóa Sankei Shimbun. muốn viết bài về xu hướng của giới mỹ thuật, ông bắt buộc phải thường xuyên lui tới các bảo tàng mỹ thuật hay phòng triển lãm. Nhiều khả năng hai người đã quen biết nhau.”

Tôi chóng mặt. Câu chuyện đã đi đến tận đẩu tận đâu đây? Shinokawa cầm lấy bàn tay Akiho đang nắm chặt cuốn Tùy bút danh ngôn cho kẻ làm công ăn lương.

“Cha cô từng bảo sách của Shiba Ryotaro là ‘bùa’ của ông nhỉ? Ắt hẳn với một người trải qua bao thăng trầm trong sự nghiệp như cụ nhà, thì người đồng hương từ nhân viên làm công ăn lương bình thường trở thành tác gia vĩ đại chính là bùa may theo đúng nghĩa đen. Sau đây, tôi nghĩ ông muốn cuốn sẽ làm bùa may cho cô đấy.”

“Trước giờ cha luôn phản đối công việc của tôi cơ mà?”

Giọng Akiho thoáng ran rẩy.

“Chẳng phải vì vậy nên ông mới nghĩ cô cần có bùa hộ mệnh sao?”

Shinokawa đặt một mảnh giấy gấp đôi lên tay Akiho.

“Vật này rơi trong thùng sách. Tôi đoán trước đấy nó được kẹp vào cuốn sách.”

Đó là một tờ giấy viết thư nhỏ nhắn. Tay vẫn cầm cuốn sách, Akiho từ từ mở giấy ra.

Gửi Akiho,

Cha

Bức thư chỉ viết tên chứ không có nội dung.

“Thế này thôi sao?”

Tôi cất tiếng khe khẽ hỏi, Shinokawa gật đầu. Nét chữ còn yếu ớt và xiêu vẹo hơn cả trên tờ giấy được fax đến của tiệm chúng tôi. Phải chăng ông chẳng còn đủ sức để viết thư nữa rồi?

Akiho cẩn trọng gấp tờ giấy lại rồi kẹp vào giữa sách.

“Mối quan hệ của cha con tôi trước giờ rất tệ hại.”

Cô ngước đôi mắt xa xăm nhìn bầu trời thu không gợn bóng mây và thì thầm.

“Ông vừa ngạo mạn, nghiêm khắc, vừa khó gần... Dù có gặp mặt, tôi cũng chẳng biết nên cư xử thế nào cho phải. Luôn luôn xoay quanh chừng ấy chuyện, cãi cọ chừng ấy chuyện... Có lẽ cả cha tôi cũng không biết nên đối xử thế nào với tôi. Quả đúng là cha nào con nấy.”

Dứt lời, cô quay sang, mỉm cười với Shinokawa.

“Chị có biết lý do thật sự khiến cha tôi cất công sắp xếp đến mức này chỉ để trao sách cho tôi không?”

Sau một hồi nghĩ ngợi, Shinokawa lắc đầu.

“Tôi không biết.”

“Là vì ông không biết khi trao sách sẽ phải nói gì. Vì ông không thể chuyển tải tâm tư của mình thành ngôn từ được. Giống như lá thư này...”

Bỗng từ khóe mắt cô, một giọt lệ trong suốt chảy ra, lăn dài xuống má.

Đó là lần đầu tiên tôi thấy Akiho khóc.