“Nghĩa là bộ sưu tập này rất tuyệt vời phải không?”

“Ừm. Lần đầu tiên tôi thấy một bộ sưu tập Ranpo đầy đủ đến thế.”

Mắt Shioriko sáng lên như đứa trẻ được dẫn vào phòng đồ chơi.

“A, anh Daisuke, hãy nhìn cái kia đi!”

Cô bất ngờ cất cao giọng, trỏ kệ trang trí đặt dưới cửa sổ. Mắt tôi bị hút ngay vào tờ giấy màu bên trong góc cửa kính.

Hiện thế là mộng ảo, mộng đêm mới là thực, Ranpo.*

Chú Thích: Câu Ranpo hay viết mỗi khi được xin chữ kí, có nghĩa là “Thế giới hiện thực chỉ là mơ, chính giấc mơ đêm mới là thực.”.

Nét bút lông đen thẫm, bay bướm. “Hiện thế” tức là thế giới hiện thực à? Nghe đầy dư vị, một câu nói ấn tượng.

“Trên tờ giấy màu đó là chữ viết của Ranpo à?”

“Có lẽ vậy... Tờ giấy này xuất hiện khá nhiều trên thị trường. Nhưng tôi đang nói cái bên cạnh cơ!”

Cô chống nạng bước đến trước kệ trang trí, khom người xuống ngắm nghía đồ vật bên cạnh tờ giấy màu. Đó là một chiếc mặt nạ có nụ cười rợn người. Chất liệu rẻ tiền, lớp sơn dường như là màu vàng kim đã phai di toàn bộ.

Ủa?

Thiết kế trông quen quen... Suy nghĩ một lát, tôi nhận ra nó giống hệt hình ở gáy series Đội thám tử nhí trong thư viện trường tiểu học.

“Cái này là gì vậy?”

“Là mặt nạ vàng.”

“Mặt nạ vàng à?”

“Là siêu trộm xuất hiện trong tiểu thuyết Mặt nạ vàng của Ranpo, cùng dạng với nhân vật quái nhân hai mươi khuôn mặt. Đúng như tên gọi, hắn hay đeo mặt nạ vàng khi xuất hiện, cướp những tác phẩm mỹ thuật có giá trị... Truyện này được đăng trong hai năm 1930 - 1931, và trở thành một đề tài nóng hổi thời bấy giờ.”

“Ủa? Cô đang nói đến truyện đúng không? Còn cái mặt nạ này thì là gì?”

Không thể nào có một tên trộm như thế ngoài đời thực. Shioriko trả lời mà không quay đầu lại.

“Là vật phẩm quảng cáo.”

“Vật phẩm quảng cáo?”

“Lúc phát hành Edogawa Ranpo toàn tập vào năm 1931, nhà xuất bản Heibonsha đã quảng cáo bằng cách treo thả mặt nạ vàng từ sân thượng các trung tâm thương mại xuống dưới. Mặt nạ ấy làm bằng nhựa xenlulo. Có lẽ chính là cái này đây. Nghe nói hiện giờ không còn nữa... Tôi cũng mới thấy nó lần đầu tiên.”

Cô vừa thao thao giải thích vừa dán chặt mắt kính và trán vào cửa kính. Xem chừng đây đúng là một vật quý hiếm. Nhưng tôi lại quan tâm đến chuyện khác.

“Cách quảng bá hay quá!”

Tóm lại là quảng bá bằng món đồ ăn theo nhân vật. Cách làm này vẫn được áp dụng trong thời đại ngày nay.

“Đúng rồi. Hơn nữa ban đầu, người ta còn dự định thả mặt nạ từ máy bay xuống đấy. Nghe nói chính là ý tưởng của Ranpo.”

“Ồ, tác giả à?”

Cuối cùng Shioriko cũng nhìn về phía tôi, cô gật đầu, trán hơi đỏ dưới làn tóc mái bay bay. Dán mặt quá sát vào kính đây mà.

“Ông ấy là một tác giả của trường phái suy luận cổ điển nhỉ?”

Thế mà lại nảy ra ý tưởng màu mè như vậy. Nói nào ngay, mặt nạ vàng và quái nhân hai mươi khuôn mặt cũng chẳng có vẻ gì là nhân vật trinh thám cả.

“Đúng là lúc mới ra mắt, Ranpo hoạt động theo phong cách khá phù hợp với cái gọi là cổ điển. Nhưng từ khi viết truyện dài kì đăng trên tạp chí thì đường lối của ông bắt đầu thay đổi, có những yếu tố khác đã xuất hiện mạnh mẽ hơn. Cũng có người cho rằng những yếu tố này mới là đặc trưng của phong cách Ranpo, và được đánh giá khá cao.”

“Yếu tố khác, cụ thể là gì?”

“Để coi... A, đại loại thế này...”

Nói đoạn, cô lấy ra một quyển sách mỏng đóng dập ghim từ giá sách bên cạnh kệ trang trí. Trên bìa sách in những hoa văn kì lạ có nhan đề ghi theo chiều ngang:Tranh bằng ác tội.

Shioriko chống nạng di chuyển đến ghế rồi ngồi phịch xuống.

“Tập sách đó là...?”

“Đây là một trong những phụ lục của Edogawa Ranpo toàn tập do Heibonsha phát hành, nhan đề ‘Tội ác bằng tranh’.”

Đúng rồi, sách vở ngày xưa, khi viết ngang sẽ đọc từ bên phải sang. Tôi đâm xấu hổ vì sự thiếu hiểu biết của mình, thầm đổi lại thành “Tội ác bằng tranh” rồi rướn cổ sang, nhìn những trang sách lật giở liên tục. Tập sách nhỏ chứa toàn những ảnh và tranh ghê rợn như các dạng máu me, thời điểm thi hành án treo cổ, thậm chí là cả thi thể bị rời ra từng mảnh. Cũng có nhiều hình ảnh không liên quan lắm đến tội ác.

Shioriko dừng tay giữa lúc bừng bừng hưng phấn lật đi lật lại những trang sách. Ở chỗ dừng là tấm hình người phụ nữ bị trói trong tình trạng lõa thể, có dòng chú thích “Sự hành hạ sung sướng đầy khoái cảm của hai người thích ngược đãi và thích bị ngược đãi!”. Hình ảnh và câu văn đã quá cũ, nhưng tóm lại là nói về trò SM. Shioriko mở to mắt, kề mặt sát trang giấy, “Đây là tranh của Seiu? Chắc không phải...”

Trong lúc lẩm bẩm, chừng như sực nhớ là tôi đang ở bên cạnh, Shioriko cuống cuồng đóng sách lại. Nhưng thật ra, người có phản ứng xấu hổ lại là tôi.

“Thời đại bấy giờ mà đưa sách này ra có sao không?”

Tôi hỏi để thay đổi không khí. Trang xi nhê in rõ “Phát hành ngày 10 tháng Năm năm Chiêu Hòa thứ bảy (1932).”

“Có chứ... Phụ lục này bị cấm lưu hành ngay lập tức.”

Cũng dễ hiểu thôi. Các hình ảnh có tính kích thích khá mạnh mẽ, ngay cả ở thời buổi này.

“Tại sao người ta lại làm phụ lục như thế? Là toàn tập của tác giả mà...”

“Ngược lại, tôi nghĩ chính vì là toàn tập của Edogawa Ranpo nên mới làm thế đấy.” Shioriko nói “Trong khoảng thời gian Heibonsha phát hành các toàn tập thì tiểu thuyết trinh thám, đặc biệt là các tác phẩm của Ranpo, thường được công chúng cho là phù hợp với những hình ảnh kì dị như ở quyển sách nhỏ này. Thời kì đầu có rất nhiều tác phẩm mà trong đó, người ta giấu đi yếu tố giải đáp bí ẩn để trưng ra bìa những hình ảnh miêu tả tội ác tàn khốc hay những tình huống kì ảo và thể hiện tâm lý dị thường để thu hút sự chú ý, như cuốn truyện vừa Chuyện lạ về đảo Panorama chẳng hạn.”

“Cuốn đó nổi tiếng lắm phải không?”

Tôi không chắc lâm, nhưng nhớ là đã từng nghe qua cụm từ “đảo Panorama”. Hóa ra là tác phẩm của Edogawa Ranpo.

“Ừm, đó là một kiệt tác được rất nhiều người biết đến... Bản thân Ranpo gọi nó là tiểu thuyết ảo tưởng về tội ác. Nhân vật chính mạo nhận là một người giàu có giống hệt mình nhưng đã đột tử, và tạo dựng một thế giới trong mơ bằng số tài sản to lớn của người đó. Nói chung đây là dạng trinh thám mà án mạng xảy ra và được giải quyết liên tiếp trong suốt chiều dài câu chuyện, và bối cảnh chính là ‘đất nước Panorama’ do nhân vật chính xây dựng.”

“Đất nước Panorama à?”

“Nếu diễn tả bằng một cụm từ, có thể nói là ‘thiên đường nhân tạo’. Trên hòn đảo nhỏ, nhân vật chính xây lên một công trình lớn rồi tạo ra cả một thế giới tự nhiên đa dạng, cưỡi thiên nga do người mặc đồ thú bông đóng giả băng qua thung lũng, hay cưỡi lừa đi trong rừng rậm....”

“Thật giống công viên giải trí theo chủ đề.”

Tôi liên tưởng đến “Vương quốc của giấc mơ và phép thuật”* ở Urayasu, Chiba. Chỗ đó cũng giống thiên đường nhân tạo.

Chú Thích: Tức Tokyo Disneyland.

“Có lẽ vậy.” Shioriko mỉm cười. “Tôi nghĩ rằng Ranpo ấp ủ ước mơ về một thế giới khác tách rời cuộc sống thường ngày. Chí hướng đó không chừng cũng kết nối với series Đội thám tử nhí. Có thể nói, sự xuất hiện của quái nhân huyền bí là điểm khởi đầu cho câu chuyện.”

Tôi quay lại nhìn tờ giấy màu ở kệ trang trí, “Hiện thế là mộng ảo, mộng đêm mới là thực.” Có lẽ đây là câu nói xuất phát từ ao ước về một thế giới trong mơ.

Không biết tại sao tôi lại nhớ đến Shinokawa Chieko. Vụ ủy thác kì lạ hôm nay như được khơi ra từ sự xuất hiện của bà vậy. Bẵng đi bao lâu không tiếp xúc, đột ngột trở về rồi lại ra đi mất tăm, hệt như một dạng quái nhân nào đó. Nhưng đây là đời thực chứ có phải truyện đâu.

“Ủa?” Bất ngờ tôi dừng mắt trước quyển Tội ác bằng tranh đặt trên bàn. “Quyển sách đang kẹp cái gì thì phải?”

Có một mảnh giấy nhỏ nhô ra trên đầu một trang bên trong. Chắc vì nó nằm tuốt trong gáy sách nên chúng tôi đã không để ý.

“Đúng rồi... Cái gì vậy nhỉ?”

Shioriko lôi tờ giấy ra. Đó là nhãn giá. Tên sách và số tiền vượt bốn chữ số được ghi tay, tên tiệm in theo chiều ngang.

Tiệm sách cũ Hitori

Trước ga Tsujido

Chúng tôi bất chợt nhìn nhau. Hitori là tiệm sách cũ trước nhà ga Tsujido. Chủ tiệm là một người đàn ông tên Inoue rất ghét mẹ con nhà Shinokawa. Mới đây ông ta đã gây sự với chúng tôi vì cuốn Cô gái bồ công anh tuyệt bản bị đánh cắp ở hội quán sách cũ. Thành thật mà nói, chúng tôi không muốn dính líu tới nhân vật đó.

“Cái này...”

Cho thấy Kishiro Keiko cũng là khách của tiệm Hitori. Chẳng biết có phải trùng hợp không, chỉ thấy dòng đời đưa đẩy kì lạ thật đấy.

“Quả nhiên bà ấy cũng mua sách từ tiệm Hitori.”

“Quả nhiên là sao... À, hình như tiệm này cũng mạnh về tiểu thuyết kì bí và khoa học viễn tưởng.”

“Không, không chỉ có thế... Mà còn vì bác Hitori có cảm tình đặc biệt với Ranpo. Mặc dù tôi chưa từng nghe ai nói.”

“Nghĩa là sao?”

Chưa từng nghe nói thì làm thế nào biết được?

“Nghĩa là...”

Tiếng mở cửa cắt ngang câu trả lời. Một phụ nữ ngồi xe lăn xuất hiện ở hành lang ngoài cửa. Bà đeo mắt kính gọng kim loại, mái tóc thẳng dài quá vai đã lốm đốm bạc. Lớp thạch cao bó chân lộ ra dưới vạt áo đầm màu be có thể là đồ mặc ở nhà.

Tôi có cảm giác đây là một phụ nữ yêu sách điềm đạm, hơi hướm toát ra ở bà không hiểu sao rất giống Shioriko.

“Chị Keiko, người này là Shinokawa Shioriko... Nghe nói là con gái của người tên Chieko.”

Kuniyo đẩy xe lăn, ghé vào vai chị thì thầm. Hai chị em đúng là hai kiểu người khác biệt, nhưng đặt cạnh nhau thì thấy dáng mày và miệng cũng có điểm chung.

“A, hân hạnh được quen biết... Cháu là Shinokawa ạ.” Shioriko đứng lên khỏi ghế và khẽ chào. Rồi bằng cử chỉ vụng về như robot, cô chụm ngón tay đưa về phía tôi. “Đây là nhân viên của tiệm, anh Daisuke... không, à... Go...”

Cô lại vấp đúng chỗ hồi nãy. Tôi cúi đầu chào Kishiro Keiko, lòng thầm mong Shioriko luyện tập thêm nữa. “Cháu là Gora. Hân hạnh được làm quen.”

Cùng lúc mắt tôi lưu ý đến phần cổ của bà. Không hiểu sao tôi cảm thấy nó có hình dáng khác thường, dù đang quấn khăn quàng xung quanh.

Keiko mỉm một nụ cười ôn hòa, từ từ hé môi, “Ki... ke...” Giọng khàn khàn như lẫn tiếng ho. Tuy phát thành lời nhưng tôi không sao nghe ra được.

A...

Nhìn kĩ thì thấy cổ họng phía dưới khăn choàng có lắp dụng cụ nhân tạo, dường như là để lấy không khí vào.

Thì ra là vậy, tôi nghĩ. Tôi nghe nói khi phẫu thuật họng, cũng có trường hợp không nói được nữa. Keiko phải nhờ em gái đến thay không chỉ vì bị thương, hạn chế đi lại. Mà quan trọng là vì, bà nói chuyện rất khó khăn.